T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
62-son_2-to’plam_May-2025
195
ISSN:3030-3613
TEXNOLOGIYA FANIDA TOʻGARAKLARNING OʻTILISHI.
Namangan viloyati Toʻraqoʻrgʻon tumani
Maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimi
tasarrufidagi 17-umumiy oʻrta taʼlim
maktabining texnologiya fani oʻqituvchisi
Abdullayeva Nasiba
Annotatsiya:
Texnologiya fanida to‘garaklarning o‘tilishi ta’lim jarayonining
ajralmas qismi bo‘lib, o‘quvchilarning nazariy bilimlarini amaliy ko‘nikmalar bilan
mustahkamlashda muhim rol o‘ynaydi. Zamonaviy ta’lim tizimida texnologiya
fanining o‘rni tobora ortib bormoqda, chunki bu fan yosh avlodni texnologik
taraqqiyotga tayyorlashda asosiy vosita hisoblanadi. To‘garaklar esa o‘quvchilarga
nafaqat fan bilimlarini chuqurroq o‘zlashtirish imkonini beradi, balki ularni mustaqil
fikrlashga, ijodiy yondashuvlarni rivojlantirishga, shuningdek, amaliy ishlar orqali
texnologik jarayonlarga to‘liq kirishishga yordam beradi.
Kalit so‘zlar:
texnologiya, dasturlash, robototexnika, dizayn, zamonaviy ta'lim,
amaliy ko‘nikmalar, bilim, to‘garaklar.
To‘garaklarda o‘quvchilar o‘z qiziqishlariga mos keladigan turli yo‘nalishlarda
faoliyat yuritadilar. Bu yo‘nalishlar ichida mexanika, elektronika, dasturlash,
robototexnika, dizayn va boshqa ko‘plab sohalar mavjud. Har bir yo‘nalish o‘ziga xos
metodika va o‘quv materiallarini talab qiladi. Shu boisdan, to‘garaklarning mazmuni
va shakli o‘quvchilarning yoshiga, bilim darajasiga va qiziqishlariga mos ravishda
ishlab chiqiladi. O‘quvchilar bu jarayonda nafaqat o‘qituvchilarning ko‘rsatmalariga
amal qilishadi, balki o‘zlari mustaqil ravishda yangi bilimlarni o‘rganishga intilishadi.
Texnologiya fanida to‘garaklarning o‘tilishi o‘quvchilarda texnik tafakkur va
muammolarni hal etish ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. O‘quvchilar turli
loyihalar ustida ishlash orqali nazariy bilimlarni amaliyotga tatbiq etadilar. Loyihalar
yaratish jarayonida ular o‘zaro hamkorlikda ishlashni, muloqot qilishni va jamoaviy
ish ko‘nikmalarini rivojlantirishni o‘rganadilar. Bu esa ularning kelajakdagi kasbiy
faoliyatlari uchun mustahkam poydevor bo‘lib xizmat qiladi. To‘garaklarda
o‘quvchilar zamonaviy texnologiyalar bilan yaqindan tanishadilar. Dasturlash tillari,
elektron qurilmalarni yig‘ish va dasturlash, robototexnika, 3D modellashtirish kabi
sohalarda amaliy mashg‘ulotlar o‘tkaziladi. Bu jarayon o‘quvchilarning texnologiyaga
bo‘lgan qiziqishini oshiradi, ularni yangi bilimlarni o‘zlashtirishga rag‘batlantiradi.
Shuningdek, to‘garaklarda o‘quvchilar o‘z ijodkorligini namoyon etish imkoniyatiga
ega bo‘ladilar, bu esa ularning shaxs sifatida rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.[1]
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
62-son_2-to’plam_May-2025
196
ISSN:3030-3613
Texnologiya fanida to‘garaklarning o‘tilishi o‘quvchilarning amaliy
ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega. Ular turli texnik vositalardan
foydalanishni o‘rganadilar, loyihalar yaratadilar va ularni amalga oshiradilar. Bu
jarayon o‘quvchilarning texnologik bilimlarini mustahkamlashga yordam beradi,
shuningdek, ularni kelajakda texnologiya sohasida faoliyat yuritishga tayyorlaydi.
To‘garaklarda o‘quvchilar o‘z bilimlarini sinovdan o‘tkazadilar, yangi
texnologiyalarni o‘rganadilar va ularni amalda qo‘llashni o‘rganadilar. O‘qituvchilar
to‘garaklarni tashkil etishda o‘quvchilarning individual qobiliyatlarini hisobga
oladilar. Har bir o‘quvchining qiziqishlari va ehtiyojlariga mos keladigan faoliyat
turlarini tanlashga e’tibor qaratiladi. Bu esa o‘quvchilarning o‘zini rivojlantirishga
bo‘lgan intilishlarini kuchaytiradi. To‘garaklarda o‘quvchilar mustaqil ish olib borish,
yangi texnologiyalarni o‘rganish va amaliyotda qo‘llash imkoniyatiga ega bo‘ladilar.
Texnologiya fanida to‘garaklarning o‘tilishi o‘quvchilarning texnologiyaga bo‘lgan
qiziqishini oshiradi, ularni yangi bilimlarni o‘rganishga undaydi. To‘garaklarda
o‘quvchilar o‘zaro fikr almashadilar, tajriba orttiradilar va birgalikda muammolarni hal
qilishga harakat qiladilar. Bu esa ularning muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirishga
yordam beradi, shuningdek, jamoaviy ishda muvaffaqiyatga erishish ko‘nikmalarini
shakllantiradi. To‘garaklarda o‘quvchilar o‘z bilimlarini mustahkamlash bilan birga,
texnologiya sohasidagi yangiliklardan xabardor bo‘ladilar. Ular yangi qurilmalar,
dasturlar va texnologik jarayonlar haqida ma’lumot oladilar, bu esa ularning bilim
doirasini kengaytiradi. To‘garaklarda o‘quvchilar o‘zlari uchun qiziqarli bo‘lgan
loyihalar ustida ishlash orqali bilimlarni amaliyotga tatbiq etadilar, shu tariqa
o‘zlarining texnologik ko‘nikmalarini yanada rivojlantiradilar.[2]
Texnologiya fanida to‘garaklarning o‘tilishi ta’lim sifatini oshirishda muhim
omil hisoblanadi. To‘garaklar o‘quvchilarga o‘z qiziqishlari va istaklariga mos
keladigan faoliyat bilan shug‘ullanish imkonini beradi. Bu esa ularning o‘zini
rivojlantirishga bo‘lgan intilishlarini kuchaytiradi. To‘garaklarda o‘quvchilar
o‘zlarining texnik qobiliyatlarini sinab ko‘rishadi, yangi narsalarni yaratishga harakat
qilishadi, bu esa ularni kelajakda texnologiya sohasida muvaffaqiyatga erishishga
tayyorlaydi. To‘garaklarning mazmuni doimiy ravishda yangilanib boradi, chunki
texnologiya sohasidagi yangiliklar tez sur’atlarda rivojlanmoqda. Bu esa o‘quvchilarga
zamonaviy bilimlarni olish imkonini beradi. To‘garaklarda o‘quvchilar yangi
texnologiyalarni o‘rganibgina qolmay, balki ularni yaratishda ham faol ishtirok
etadilar. Bu esa ularning ijodkorligini va texnik tafakkurini yanada rivojlantiradi.[3]
Xulosa:
Xulosa qilib aytganda, texnologiya fanida to‘garaklarning o‘tilishi
o‘quvchilarning nazariy bilimlarini amaliy ko‘nikmalar bilan mustahkamlash,
texnologiyaga bo‘lgan qiziqishini oshirish, ijodkorlik va mustaqil fikrlash
ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. To‘garaklar o‘quvchilarga
zamonaviy texnologiyalar bilan tanishish, ularni amalda qo‘llash va yangi loyihalar
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
62-son_2-to’plam_May-2025
197
ISSN:3030-3613
yaratish imkoniyatini beradi. Shu tariqa, to‘garaklar yosh avlodni texnologik
taraqqiyotga tayyorlashda samarali vosita sifatida xizmat qiladi va ularning kelajakdagi
kasbiy muvaffaqiyatlari uchun mustahkam poydevor yaratadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Abdullayev, O. "Texnologiya fanini o‘qitish metodikasi". Toshkent: O‘qituvchi
nashriyoti, 2021.
2.
Karimov, S. "Maktablarda texnologiya fanini o‘qitish". Toshkent: Sharq, 2020.
3.
Rustamova, M. "Texnologiya fanida amaliy mashg‘ulotlar". Samarqand: SamDU
nashriyoti, 2022.
4.
Xolmatov, B. "Texnologik ta’lim va to‘garaklar". Nukus: Qaraqalpaq nashriyoti,
2019.
5.
Islomova, D. "Texnologiya fanidan darslik va o‘quv qo‘llanmalar". Toshkent: Fan
va texnologiya, 2023.
6.
Tursunov, A. "Yoshlar uchun texnologiya fanini o‘rgatish usullari". Buxoro:
Buxoro nashriyoti, 2021.
7.
Qodirov, N. "Texnologiya fanida innovatsion metodlar". Qarshi: Qarshi nashriyoti,
2022.
8.
Mirzaev, F. "Texnologiya fanida to‘garaklar tashkiloti". Andijon: Andijon
nashriyoti, 2020.
