T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
62-son_3-to’plam_May-2025
3
ISSN:3030-3613
UMUM TA’LIM MUASSASALARINING TA’LIM SIFATINI
BOSHQARISHDA PR TEXNOLOGIYALARINI TAKOMILLASHTIRISH
A.Avloniy nomidagi Pedogogik mahorat
milliy institute Matbuot, media va muzey
xizmatlari bo‘limi yetakchi mutaxassis
Turg‘unboyev Farrux Bahodir o‘g‘li
Tel: 94 165 5001
Annotatsiya:
Ushbu maqolada umumta’lim muassasalarida ta’lim sifatini
boshqarishda PR (jamoatchilik bilan aloqalar) texnologiyalarining ahamiyati va ularni
takomillashtirish yo‘llari tahlil qilinadi. Ta’lim tashkilotlarida ochiqlik, ishonch va
ijobiy imidjni shakllantirishda PR texnologiyalarining zamonaviy vositalaridan
foydalanishning samarali jihatlari ko‘rib chiqiladi.
Kalit so‘zlar:
ta’lim sifati, boshqaruv, PR texnologiyalari, axborot ochiqligi,
imidj, kommunikatsiya.
Hozirgi davrda ta’lim sifati nafaqat pedagogik yondashuvlar bilan, balki
zamonaviy kommunikatsiya vositalarini to‘g‘ri boshqarish orqali ham belgilanmoqda.
Umumta’lim muassasalarining ijtimoiy nufuzini oshirish, jamoatchilik bilan ishonchli
va shaffof muloqot o‘rnatish, ota-onalar, jamiyat va davlat bilan samarali hamkorlik
qilish uchun PR texnologiyalarining imkoniyatlaridan foydalanish dolzarb masalaga
aylanmoqda. Bugungi kunda PR (Public Relations — jamoatchilik bilan aloqalar)
texnologiyalari faqat yirik korxona va tashkilotlar emas, balki ta’lim muassasalari
uchun ham zaruriy vositaga aylanib bormoqda.
PR texnologiyalarining asosiy maqsadi — tashkilotning tashqi va ichki muhit
bilan uzviy aloqasini ta’minlash, uni ijobiy imidj bilan ta’minlash, manfaatdor
tomonlar orasida sog‘lom kommunikatsiyani shakllantirishdir. Umumta’lim
muassasalari esa bevosita ijtimoiy institut sifatida jamiyat e’tiborida turadigan muhim
tashkilotlar bo‘lib, ularning faoliyatini to‘g‘ri yoritish, ishonch uyg‘otuvchi va ijobiy
obraz shakllantirish PR texnologiyalarisiz deyarli mumkin emas.
Ta’lim sifatini boshqarish — bu murakkab va ko‘p qirrali jarayon bo‘lib, u faqat
didaktik-metodik vositalar bilangina emas, balki tashkiliy, ijtimoiy-psixologik va
kommunikativ yondashuvlar bilan ham chambarchas bog‘liq. O‘quvchilarning
motivatsiyasi, ota-onalarning ishonchi, mahalla va keng jamoatchilikning maktab
hayotiga munosabati kabi omillar bevosita PR faoliyati orqali boshqarilishi mumkin.
Aynan shuning uchun umumta’lim muassasalarida PR strategiyasi ishlab chiqilishi va
amaliyotga tatbiq etilishi ta’lim sifatining yaxshilanishiga xizmat qiladi.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
62-son_3-to’plam_May-2025
4
ISSN:3030-3613
Bugungi kunda umumta’lim maktablarining o‘z rasmiy veb-saytlari, ijtimoiy
tarmoqlardagi sahifalari, bloglari, press-relizlar chiqarish imkoniyatlari mavjud. Bu
vositalardan samarali foydalanish orqali maktab o‘z faoliyati haqida doimiy, aniq va
ijobiy axborot berib borishi mumkin. Masalan, o‘qituvchilarning yutuqlari,
o‘quvchilarning erishgan natijalari, maktabda o‘tkazilayotgan tadbirlar haqida
infografika, maqolalar, video lavhalar orqali muntazam axborot uzatish orqali
maktabning ijtimoiy imidji shakllanadi.
Biroq, ko‘plab ta’lim muassasalarida PR texnologiyalaridan foydalanish hali
ham beqaror yoki tizimli emas. Bu esa maktablarning jamiyatdagi nufuzi, ishonchliligi
va ta’lim sifati haqida noto‘g‘ri tushunchalar shakllanishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Maktab rahbariyati PR sohasida malakali mutaxassislar bilan ishlashi yoki
o‘qituvchilardan biriga PR bo‘yicha tayanch bilimlar berilishi maqsadga muvofiq. Shu
orqali maktabdagi yangiliklarni yoritish, savol-javob sessiyalari tashkil etish, muhim
mavzular yuzasidan ota-onalar, OAV va boshqa manfaatdor tomonlar bilan muloqotni
mustahkamlash mumkin.
PR texnologiyalarining yana bir muhim jihati — bu ichki kommunikatsiya
vositasi sifatida xizmat qilishidir. O‘qituvchilar, ma’muriyat, texnik xodimlar
o‘rtasidagi axborot oqimini samarali tashkil qilish maktab ichki muhitining sog‘lom
bo‘lishiga yordam beradi. Maktabda mavjud muammolarni ochiq muhokama qilish,
ijobiy natijalarni nishonlash, har bir xodimni tan olish, mukofotlash — bularning
barchasi PR strategiyasining ichki komponentlariga kiradi.
PR faoliyatining samarali yuritilishi ta’lim sifatini oshirishda quyidagi asosiy
jihatlarda muhim rol o‘ynaydi:
1.
Ochiqlik va shaffoflikni ta’minlaydi.
Maktab faoliyatiga oid ma’lumotlarning
jamoatchilikka muntazam yetkazib borilishi maktabga nisbatan ishonchni
kuchaytiradi.
2.
Jamoatchilik bilan hamkorlikni mustahkamlaydi.
Ota-onalar, mahalla
faollari, mahalliy hokimiyatlar bilan ochiq muloqot orqali umumta’lim
muassasasi hayotiga keng jamoatchilik jalb etiladi.
3.
O‘quvchilarda ijtimoiy mas’uliyatni oshiradi.
PR tadbirlarida faol ishtirok
etuvchi o‘quvchilar o‘z maktabi bilan faxrlanadi, bu esa ularning o‘qishga
bo‘lgan munosabatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
4.
Maktabning obro‘sini oshiradi.
Ijobiy imidj — bu yangi o‘quvchilar oqimini
jalb etish, yirik grantlar yoki loyihalarda ishtirok etish imkoniyatini
kengaytiradi.
Shuningdek, zamonaviy PR texnologiyalarini tatbiq etish orqali umumta’lim
muassasalarida boshqaruv jarayonlari ham soddalashtiriladi. Masalan, raqamli
platformalar orqali murojaatlar, takliflar va shikoyatlarni tezkor qayta ishlash, natijalari
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
62-son_3-to’plam_May-2025
5
ISSN:3030-3613
bo‘yicha jamoatchilikka axborot berish — bu ishonch muhitini mustahkamlashga
xizmat qiladi.
PR texnologiyalarini maktabga integratsiyalash jarayonida quyidagilar muhim
bosqichlar sifatida ko‘riladi:
PR strategiyasini ishlab chiqish;
Maktab brendini shakllantirish (logotip, shior, ranglar palitrasi);
Axborot siyosatini belgilash (qaysi ma’lumotlar qanday formatda va qachon
e’lon qilinadi);
Ijtimoiy tarmoqlarda faol ishtirok etish;
Jamoatchilik fikrini o‘rganish (so‘rovnomalar, fikr-mulohazalar yig‘ish);
Axborot xavfsizligi va maxfiyligini ta’minlash.
Afsuski, ayrim hollarda PR faqat bayram tadbirlarini suratga olish yoki hisobotlar
tayyorlash bilan cheklanib qolmoqda. Bunday yondashuv PRning haqiqiy vazifasi —
ishonch va muloqot vositasi bo‘lish xususiyatidan yiroqdir. Shu sababli, ta’lim
sohasida ishlovchi mutasaddilar, maktab direktor va rahbarlari uchun PR
savodxonligini oshirish bo‘yicha maxsus seminar va kurslar tashkil etilishi zarur.
Xulosa:
Umumta’lim muassasalarida ta’lim sifatini samarali boshqarish uchun
PR texnologiyalarini integratsiyalash zarur. Shu asosda jamoatchilik bilan samarali
muloqot yuritilishi, ishonch va ijobiy imidj yaratiladi. Davlat siyosati doirasida bu
jarayonni ilmiy va amaliy jihatdan yo‘lga qo‘yish dolzarbdir. Xulosa qilib aytganda,
PR texnologiyalarining umumta’lim muassasalarida takomillashtirilishi nafaqat tashqi
ko‘rinish va imidj uchun, balki mazmunan ta’lim sifatini yaxshilash, ishonchli
boshqaruv tizimi yaratish, manfaatdor tomonlar bilan ijobiy aloqalarni rivojlantirish
uchun asosiy vositadir. Bunday tizimiy yondashuv orqali zamonaviy maktablar
raqobatbardosh, ochiq va ijtimoiy mas’uliyatli tashkilotlar sifatida shakllanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
O‘zbekiston Respublikasi Ta’lim to‘g‘risidagi Qonuni. – Toshkent, 2020.
2.
Kotler F. "Marketing management". – Pearson Education, 2016.
3.
Pardaev M. va boshq. "Ta’lim muassasalarida boshqaruv". – Toshkent, 2022.
4.
Samig‘ov A. "PR texnologiyalari asoslari". – Toshkent, 2021.
5.
UNESCO. Education Sector Planning – 2019.
