Авторы

  • Muslimbek Abdullayev
    “Texnologik mashinalar va jihozlar” yo‘nalishi talabasi
  • Javoxir Ruziboyev
    “Texnologik mashinalar va jihozlar” kafedrasi o‘qituvchisi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.tafps.51124

Ключевые слова:

ovoz so‘ndirgich payvandlash himoya gazlar inert gaz.

Аннотация

Ushbu maqolada avtomobil ovoz so‘ndirgichini payvandlab ishlab chiqarish uchun payvandlash usulini tanlash hamda ishlab chiqarish uchun payvandlash materiallari haqida so‘z borgan.


background image

THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF

PEDAGOGICAL SCIENCES

International scientific-online conference

95

AVTOMOBILNI ORQA OVOZ SO‘NDIRGICHINI PAYVANDLASH

USULI

Abdullayev Muslimbek

“Texnologik mashinalar va jihozlar” yo‘nalishi talabasi

Ruziboyev Javoxir

“Texnologik mashinalar va jihozlar” kafedrasi o‘qituvchisi

https://doi.org/10.5281/zenodo.12525081

Annotatsiya.

Ushbu maqolada avtomobil ovoz so‘ndirgichini payvandlab

ishlab chiqarish uchun payvandlash usulini tanlash hamda ishlab chiqarish
uchun payvandlash materiallari haqida so‘z borgan.

Kalit so‘zlar:

ovoz so‘ndirgich, payvandlash, himoya gazlar, inert gaz.

Avtomobilni orqa ovoz so‘ndirgichini payvandlash va loyihalash ximoya

gazi ostida payandlanadi. Ximoya gazlar muxitida payvandlash – bu yoyli
payvandlash, bunda yoy va erigan metall, ayrim xollarda sovuyotganchok,
payvandlash zonasiga maxsus qurilma bilan yetkazib berilayotgan ximoya gazlar
ta’sirida bo‘ladi, ya’ni xavo ta’siridan ximoyalanadi.

1-rasm.

Payvandlash jarayoni

Ximoya gazlar muxitida payvandlash g‘oyasini XIX asr oxirida N.N.

Benardos taklif etdi. XX asrning 20-yillarida AKSda muxandis Aleksander va fizik
Lengmyur gaz aralashmalarida o‘zakli elektrod bilan payvandlashni amalga
oshirishdi. 1925-yilda Lengmyur erimaydigan volfram elektrod bilan va ximoya
muxiti sifatida vodorodni, ya’ni atom-vodorodli payvandlash usuli sifatida yoyli
payvandlashning bilvosita ta’siri orqali payvandlashni ishlab chikdi.

XX asrning 40-yillarida Aviasion Texnikasi Ilmiy Tadqiqot Institutida inert

gaz muxitida volfram elektrod bilan payvandlash ishlab chiqildi. 1949-yilda
elektr payvandlash institutida ko‘mir elektrodi bilan karbonat angidrid gaz
muxitida payvandlash ishlab chiqildi.


background image

THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF

PEDAGOGICAL SCIENCES

International scientific-online conference

96

Ximoya gazlar muxitida yoy bilan payvandlashda ish unumi yuqori

bo‘ladi, bu ishni oson avtomatlashtirish mumkin va metallarni elektrod
qoplamalari xamda flyuslar ishlatmasdan biriktirishga imkon beradi.
Payvandlashning bu usuli po‘lat, rangli metallar va ularning qotishmalaridan
konstruksiyalar yasashda qo‘llaniladi.

Ximoya gazlari muxitida payvandlashning afzalliklari quyidagilar:
- flyus yoki qoplamalar ishlatishga, binobarin, choklarni shlakdan

tozalashga xojat yo‘q;

-yuqori ish unumi va manba issiqligining yuqori darajada konsentrasiya-

lanishi strukturaviy o‘zgarishlar zonasini ancha qisqartirishga imkon beradi;

- chok metali xavo kislorodi va azoti bilan juda kam ta’sirlashadi;
- payvandlash jarayonini kuzatib turish qulay;
- jarayonlarni mexanizasiyalashtirish va avtomatlashtirish imkoni bor.
Himoya gazlar muhitida payvandlashni eriydigan va erimaydigan

(volfram) elektrodlar bilan bajarish mumkin.

Payvand zonasini himoyalash uchun geliy va argon kabi inert gazlar,

ba’zan azot, vodorod va karbonat angidridkabi faol gazlardan foydalaniladi.
Shuningdek, turli proporsiyalarda aloxida gazlarning aralashmasi xamishlatiladi.

Gaz bilan ana shunday ximoya qilinganida payvandlash zonasi atrofidagi

xavo siqib chiqariladi. Montajsharoitlarida payvandlashda yoki gaz himoyasini
puflab tarqatib yuboradigan sharoit mavjud bo‘lganda qo‘shimcha himoya
qurilmalaridan foydalaniladi. Payvandlash zonasini gaz bilan himoyalash
samaradorligipayvandlanadigan birikmaning turiga va payvandlash tezligiga
bog‘liq. Himoyaga shuningdek, soploning o‘lchami,himoya gazining sarfi va
soplodan buyumgacha bo‘lgan masofa (uzunligi 5-40 mm bo‘lishi kerak) xam
ta’sir qiladi.
Payvandlash zonasining yaxshi himoyalanishi gazning issiqlik fizik xossalari,
shuningdek, gorelkaning konstruktiv xususiyatlari va payvandlash rejimiga
bog‘lik. Payvandlash yoyi zonasiga kiritiladigan himoya gazlari yoy
zaryadsizlanishining turg‘unligiga, elektrod metalining suyuqlanishiga va uning
ko‘chishiga ta’sir qiladi. Elektrod metali tomchilarining o‘lchami payvandlash
toki ortishi bilan kamayadi, payvandlash toki ortishi bilan erish chuqurligining
ortishi esa payvandlash yoyi bosimining ta’sirida elektrod ostidagi suyuq
metallning ancha intensiv siqib chiqarilishiga bog‘lik.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1.

RUZIBOYEV, J. (2024). ANALYSIS OF THE TECHNOLOGICAL

REQUIREMENTS FOR SAW GINNING PROCESS AND ITS WORKING PARTS AND


background image

THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF

PEDAGOGICAL SCIENCES

International scientific-online conference

97

THE DEFECTS THAT ARISE. INTELLECTUAL EDUCATION TECHNOLOGICAL
SOLUTIONS AND INNOVATIVE DIGITAL TOOLS.
2.

Ruziboyev, J. S., & Darvishev, M. Y. (2024). COBALT AVTOMOBILI ORQA

BALKASI (BEAM) QISMINI PAYVANDLAB YIG ‘ISH TEXNOLOGIYASI. Theoretical
aspects in the formation of pedagogical sciences, 3(10), 59-63.
3.

Ruziboyev, J., & Keldiboyev, M. (2024). ONIX AVTOMOBILI BOSHQARUV

QISMI OLD BALKASI (BODY INNER) DETALNI ISHLAB CHIQARISHDAGI
PAYVANDLASH USULLARI. Theoretical aspects in the formation of pedagogical
sciences, 3(10), 112-115.
4.

RUZIBOYEV, J. (2023). CHIGITLI PAXTANI JINLASHDA BAJARILISHI LOZIM

BO’LGAN TA’LABLAR TAHLILI. ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI.
5.

RUZIBOYEV, J. (2023). JINLASH JARAYONIDA ARRA DISKI BILAN

KOLOSNIK PANJARA ORASIDA VUJUDGA KELADIGAN NOSOZLIKLAR TAHLILI
VA ULARNI BARTARAF ETISH USULLARI. ANDIJON MASHINASOZLIK
INSTITUTI.
6.

Ruziboyev, J. (2024). ANALYSIS OF CORED WIRE COMPONENTS FOR

WELDING AND MELTING COATING. Science and innovation in the education
system, 3(5), 131-134.
7.

RUZIBOYEV, J., & XASHIMOV, X. (2023). FLYUS OSTIDA ELEKTR YOYLI

PAYVANDLASHDA MASSALALAR ALMASHINUVI JARAYONIDA GAZ FAZASINING
ROLI. ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI.
8.

RUZIBOYEV, J. (2024). By Welding Increase in Working Resource of Gin

Colosniks that Working Surface is Woren.
9.

RUZIBOYEV, J. (2023). ISHCHI YUZASI YEYILGAN ARRALI JN

KOLOSNIKLARINI ISH RESURSINI OSHIRISH. ANDIJON MASHINASOZLIK
INSTITUTI.
10.

Xashimov, X., & Azizova, N. (2024). UTM UNIVERSAL MASHINASIDAN

FOYDALANIB UCHMA-UCH BIRIKMALARINI MUSTAHKAMLIGINI ANIQLASH.
Академические исследования в современной науке, 3(18), 167-171.
11.

Xoshimov, X., & No‘monjonov, O. (2024). PAYVAND USTUNLARI

KONSTRUKSIYANI SIFAT NAZORATI. Академические исследования в
современной науке, 3(18), 71-74.
12.

No‘monjonov, O., & Xoshimov, X. (2024). USTUN TURLARI VA ULARNI QO

‘LLASH SOHALARI. Theoretical aspects in the formation of pedagogical sciences,
3(10), 45-50.


background image

THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF

PEDAGOGICAL SCIENCES

International scientific-online conference

98

13.

Xoshimov, X., & Inomjonov, A. (2024). PODPYATNIKNI QAYTA TIKLASH

TEXNOLOGIK JARAYONI. Theoretical aspects in the formation of pedagogical
sciences, 3(10), 13-18.
14.

Xoshimov, X., & Zaynobiddinov, D. (2024). KERAMIK FLYUSLAR UCHUN

MATERIALLAR TAYYORLASH. Theoretical aspects in the formation of
pedagogical sciences, 3(9), 178-181.
15.

Xoshimov, X., & Xoldarov, X. (2024). KERAMIK FLYUS. Theoretical aspects

in the formation of pedagogical sciences, 3(9), 165-168.
16.

Xamidjanovich, P. X. X. (2024). RESEARCH AND ANALYSIS OF FLUXES FOR

SURFACING TRAVELING WHEELS OF OVERHEAD CRANES. European Journal of
Emerging Technology and Discoveries, 2(3), 11-16.
17.

Daminjon o’g’li, O. E., & Xamidjonovich, X. X. (2023). VERTIKAL SILINDRIK

REZERVUARLARNI

TURLI

QISMLARINI

PAYVANDLAB

TAYYORLASH

TEXNOLOGIK JARAYONINI ISHLAB CHIQISH. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 18(6), 133-135.
18.

RUZIBOYEV, J., & XASHIMOV, X. (2023). Chigitli paxtani jinlash

jarayonining bugungi kundagi ahamiyati. ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI.

Библиографические ссылки

RUZIBOYEV, J. (2024). ANALYSIS OF THE TECHNOLOGICAL REQUIREMENTS FOR SAW GINNING PROCESS AND ITS WORKING PARTS AND THE DEFECTS THAT ARISE. INTELLECTUAL EDUCATION TECHNOLOGICAL SOLUTIONS AND INNOVATIVE DIGITAL TOOLS.

Ruziboyev, J. S., & Darvishev, M. Y. (2024). COBALT AVTOMOBILI ORQA BALKASI (BEAM) QISMINI PAYVANDLAB YIG ‘ISH TEXNOLOGIYASI. Theoretical aspects in the formation of pedagogical sciences, 3(10), 59-63.

Ruziboyev, J., & Keldiboyev, M. (2024). ONIX AVTOMOBILI BOSHQARUV QISMI OLD BALKASI (BODY INNER) DETALNI ISHLAB CHIQARISHDAGI PAYVANDLASH USULLARI. Theoretical aspects in the formation of pedagogical sciences, 3(10), 112-115.

RUZIBOYEV, J. (2023). CHIGITLI PAXTANI JINLASHDA BAJARILISHI LOZIM BO’LGAN TA’LABLAR TAHLILI. ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI.

RUZIBOYEV, J. (2023). JINLASH JARAYONIDA ARRA DISKI BILAN KOLOSNIK PANJARA ORASIDA VUJUDGA KELADIGAN NOSOZLIKLAR TAHLILI VA ULARNI BARTARAF ETISH USULLARI. ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI.

Ruziboyev, J. (2024). ANALYSIS OF CORED WIRE COMPONENTS FOR WELDING AND MELTING COATING. Science and innovation in the education system, 3(5), 131-134.

RUZIBOYEV, J., & XASHIMOV, X. (2023). FLYUS OSTIDA ELEKTR YOYLI PAYVANDLASHDA MASSALALAR ALMASHINUVI JARAYONIDA GAZ FAZASINING ROLI. ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI.

RUZIBOYEV, J. (2024). By Welding Increase in Working Resource of Gin Colosniks that Working Surface is Woren.

RUZIBOYEV, J. (2023). ISHCHI YUZASI YEYILGAN ARRALI JN KOLOSNIKLARINI ISH RESURSINI OSHIRISH. ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI.

Xashimov, X., & Azizova, N. (2024). UTM UNIVERSAL MASHINASIDAN FOYDALANIB UCHMA-UCH BIRIKMALARINI MUSTAHKAMLIGINI ANIQLASH. Академические исследования в современной науке, 3(18), 167-171.

Xoshimov, X., & No‘monjonov, O. (2024). PAYVAND USTUNLARI KONSTRUKSIYANI SIFAT NAZORATI. Академические исследования в современной науке, 3(18), 71-74.

No‘monjonov, O., & Xoshimov, X. (2024). USTUN TURLARI VA ULARNI QO ‘LLASH SOHALARI. Theoretical aspects in the formation of pedagogical sciences, 3(10), 45-50.

Xoshimov, X., & Inomjonov, A. (2024). PODPYATNIKNI QAYTA TIKLASH TEXNOLOGIK JARAYONI. Theoretical aspects in the formation of pedagogical sciences, 3(10), 13-18.

Xoshimov, X., & Zaynobiddinov, D. (2024). KERAMIK FLYUSLAR UCHUN MATERIALLAR TAYYORLASH. Theoretical aspects in the formation of pedagogical sciences, 3(9), 178-181.

Xoshimov, X., & Xoldarov, X. (2024). KERAMIK FLYUS. Theoretical aspects in the formation of pedagogical sciences, 3(9), 165-168.

Xamidjanovich, P. X. X. (2024). RESEARCH AND ANALYSIS OF FLUXES FOR SURFACING TRAVELING WHEELS OF OVERHEAD CRANES. European Journal of Emerging Technology and Discoveries, 2(3), 11-16.

Daminjon o’g’li, O. E., & Xamidjonovich, X. X. (2023). VERTIKAL SILINDRIK REZERVUARLARNI TURLI QISMLARINI PAYVANDLAB TAYYORLASH TEXNOLOGIK JARAYONINI ISHLAB CHIQISH. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 18(6), 133-135.

RUZIBOYEV, J., & XASHIMOV, X. (2023). Chigitli paxtani jinlash jarayonining bugungi kundagi ahamiyati. ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI.