SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA
QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman
materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil
adpi.uz
universaljurnal.uz
192
КЫРГЫЗ
ТИЛИН
В
1
ДЕҢГЭЭЛИНДЕ
ОКУТУУДА
СТУДЕНТТЕРДИН
СҮЙЛӨӨ
КӨНДҮМДӨРҮН
ӨСТҮРҮҮНҮН
ЫКМАЛАРЫ
Ош
мамлекеттик
университетинин
улук
окутуучусу
Doi:
https://doi.org/10.5281/zenodo.15353311
Абдышова
Зарина
Абдиназаровна
Аннотация
:
Бул
макалада
студенттердин
сүйлөө
көндүмдөрүн
өнүктүрүүдө
сүйлөшүү
кырдаалдарынын
таасири
жана
алардын
практикалык
мааниси
талданат
.
Изилдөөнүн
максаты
–
студенттердин
тилдик
компетенциясын
жогорулатуу
үчүн
сүйлөшүү
кырдаалдарынын
натыйжалуулугун
аныктоо
.
Макалада
сүйлөшүү
кырдаалдары
студенттердин
тил
үйрөнүүсүнө
тийгизген
таасири
каралат
.
Ошондой
эле
диалогдук
жана
ролдук
оюндар
,
дискуссиялар
,
аудио
-
видео
материалдар
,
импровизациялык
оюндар
жана
көркөм
чыгармалар
менен
иштөө
сыяктуу
ыкмаларга
кыскача
көрсөтмөлөр
сунушталган
.
Кыргыз
тилин
экинчи
тил
катары
үйрөтүү
процессинде
сүйлөшүү
кырдаалдарын
системалуу
түрдө
колдонуу
тилди
натыйжалуу
үйрөнүүгө
шарт
түзөөрү
белгиленип
,
диалог
менен
иштөөнүн
этаптары
сунушталган
.
Annotatsiya:
Ushbu maqolada nutqiy vaziyatlarning o‘quvchilarning nutqiy ko‘nikmalarini
rivojlantirishdagi ta’siri va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot maqsadi talabalarning til
kompetensiyasini oshirish uchun suhbat vaziyatlarining samaradorligini aniqlashdir. Maqolada
suhbatdosh vaziyatlarning o'quvchilarning til o'rganishiga ta'siri ko'rib chiqiladi. Shuningdek, dialog
va rolli o'yinlar, muhokamalar, audio-video materiallar, improvizatsiya o'yinlari va san'at asarlari
bilan ishlash kabi usullar bo'yicha qisqacha ko'rsatmalar taklif etiladi. Qirg‘iz tilini ikkinchi til sifatida
o‘qitish jarayonida so‘zlashuv vaziyatlaridan tizimli foydalanish tilni samarali o‘rganishga sharoit
yaratishi ta’kidlanib, dialog bilan ishlash bosqichlari taklif etildi.
Annotation:
This article analyzes the influence of conversational situations on the
development of students' speech skills and their practical significance. The purpose of the study is to
determine the effectiveness of conversational situations for improving students' language
competence. The article examines the influence of conversational situations on students' language
learning. Brief recommendations on methods such as dialogic and role-playing games, discussions,
audio-video materials, improvisational games and work with works of art are also presented. It is
noted that the systematic use of conversational situations in the process of teaching Kyrgyz as a
second language creates conditions for effective language learning, and stages of work with dialogue
are offered.
Макаланын
актуалдуулугу
.
Кыргыз
Республикасында
кыргыз
тилин
В
1
деңгээлинде
окутууда
студенттердин
сүйлөө
көндүмдөрүн
өстүрүү
маселеси
бүгүнкү
күндө
абдан
маанилүү
.
Кыргыз
тили
мамлекеттик
тил
катары
расмий
документтерде
,
билим
берүүдө
,
коомдук
жана
социалдык
чөйрөдө
кеңири
колдонулат
.
Бирок
,
тилекке
каршы
,
кыргыз
тилин
экинчи
тил
катары
үйрөтүүнү
өркүндөтүүнүн
концепциясында
кыргыз
тилинин
грамматикасын
гана
окутууга
эмес
,
кыргыз
тилинде
сүйлөөгө
үйрөтүүгө
басым
жасоо
талабы
коюлганына
карабай
жалпы
билим
берүүчү
мектептерден
колледжге
келген
студенттер
кыргыз
тилин
теориялык
жактан
билип
,
коммуникативдик
көндүмдөрү
калыптанбай
калгандыгы
диагностикалык
тестирлөөдөн
улам
байкалууда
.
Ошондуктан
В
1
деңгээлинде
окутуу
учурунда
студенттердин
эркин
,
таза
,
так
,
ырааттуу
сүйлөй
алышына
басым
жасоо
өтө
маанилүү
.
Студенттердин
сүйлөө
көндүмдөрүн
өстүрүү
аркылуу
кыргыз
тилинин
колдонулушун
жандандыруу
жана
аны
жашоо
-
тиричиликте
активдүү
колдонууга
көмөк
көрсөтүү
зарыл
.
Анткени
В
1
деңгээли
–
бул
ортонку
деңгээл
болгондуктан
,
студенттердин
сүйлөө
көндүмдөрүн
активдүү
өнүктүрүү
аларды
андан
жогорку
деңгээлге
көтөрүү
үчүн
негиз
болуп
берет
.
SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA
QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman
materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil
adpi.uz
universaljurnal.uz
193
Студенттердин
сүйлөө
көндүмдөрүн
өстүрүүдө
сүйлөшүү
кырдаалдарынын
таасири
чоң
.
Сүйлөшүү
кырдаалдары
аркылуу
грамматикалык
жана
фонетикалык
эрежелерди
практикалык
жактан
активдүү
колдоонууга
муктаждык
пайда
болот
;
жаңы
сөздөрдү
үйрөнүп
,
аларды
туура
контекстте
колдонууга
шарт
түзүлөт
;
сүйлөшүү
учурунда
жаңы
сөздөр
жана
фразалар
практикалык
жол
менен
эсте
калат
;
активдүү
угууга
,
жооп
кайтарууга
жана
маектешүүнү
колдоого
үйрөнөт
;
сүйлөшүү
кырдаалдарында
өздөрүнө
болгон
ишеними
жогорулап
,
тоскоолдуктарды
жеңе
алышат
.
Анткени
“
сүйлөшүү
кырдаалдары
адамдардын
тил
үйрөнүүсүнө
оң
мүмкүнчүлүк
түзгөн
ролу
чоң
,
ошондуктан
мектепте
кыргыз
тилин
экинчи
тил
катары
үйрөнүүсүндө
сүйлөшүү
кырдаалдарын
колдонуу
менен
,
тактап
айтканда
,
сүйлөшүү
кырдаалдарын
түзүп
,
лексика
-
грамматикалык
материалдарды
дал
ошол
сүйлөшүү
кырдаалдарында
пайдалануу
,
албетте
,
турмуштагы
реалдуу
сүйлөшүү
кырдаалына
жакын
шартты
түзүп
бергендиги
менен
баалуу
”[3:105].
Реалдуу
турмушта
сүйлөшүү
жагдайлары
ар
түрдүү
болгондуктан
сүйлөшүү
кырдаалдары
да
ар
түрдүү
боло
тургандыгы
маалым
.
Окумуштуу
С
.
Рысбаев
сүйлөшүү
кырдаалдарын
стандарттуу
сүйлөшүү
кырдаалы
жана
турмуштук
сүйлөшүү
кырдаалдары
деп
бөлүштүрөт
да
турмуштук
сүйлөшүү
кырдаалдарынын
кырктан
ашуун
кырдаалдык
минимумдарды
белгилейт
.
Мисалы
,
учурашуу
,
таанышуу
,
нерсенин
эмне
экенин
билүү
,
нерсенин
турган
ордун
сурап
билүү
,
бирөөнүн
эмне
кылып
жатканын
сурап
билүү
,
бирөөнүн
кайда
бара
жатканын
сурап
билүү
ж
.
б
.
у
.
с
.
[3:106,107].
Ошондой
эле
,
К
.
Добаев
,
А
.
Молдоевдер
да
кыргызча
сүйлөшүү
көндүмдөрүн
калыптандыруу
атайын
материалдын
жардамы
аркылуу
жүргүзүлөрүн
жана
ар
бир
тема
үчүн
белгилүү
бир
окуу
-
речтик
кырдаалдар
тандалып
алынарын
белгилеп
,
сүйлөө
кебин
өстүрүүдө
диалогдун
ролу
өтө
маанилүү
экенине
токтолот
. [2:27]
Ал
эми
кыргыз
тилин
В
1
деңгээлинде
билүү
талаптарында
төмөнкүдөй
сүйлөшүү
кырдаалдарынын
ишке
ашуусун
талап
кылат
.
Мисалга
алсак
,
дүкөндө
,
дирекцияда
,
банкта
,
шаардын
көчөлөрүндө
,
китепканада
,
дарыканада
,
бейтапканада
,
автобекетте
,
аэропортто
ж
.
б
. (
айрымдарын
гана
мисал
келтирдик
)
.
Студенттердин
сүйлөө
көндүмдөрүн
өстүрүүдө
ушул
талаптарды
эске
алуу
менен
сүйлөшүү
кырдаалдарын
жаратып
,
лексика
-
грамматикалык
материалдарды
функционалдуу
колдонууга
шарт
түзүп
берүү
зарылдыгы
турат
.
Демек
,
бул
көйгөйдү
чечүүдө
төмөнкүдөй
сүйлөшүү
кырдаалдарынын
негизинде
сабактарды
пландаштыруу
натыйжалуу
болот
деп
эсептейбиз
.
1-
таблица
.
Сүйлөшүү
кырдаалынын
түрлөрү
Сүйлөшүү
кырдаалынын
түрү
Максаты
,
күтүлүүчү
натыйжа
Мисалдар
Уюштуруунун
жолу
Диалогдук
жана
ролдук
оюндар
Тилди
активдүү
колдонууга
жана
өзүн
эркин
сезүүгө
жардам
берет
·
Дүкөндө
.
–
Студенттер
сатуучу
жана
кардар
болуп
бөлүнүп
,
азык
-
түлүк
же
кийим
-
кече
сатып
алуу
.
·
Шаардын
көчөлөрүндө
.
–
Бир
студент
туристтин
,
экинчиси
жергиликтүү
жашоочунун
ролунда
болуп
,
барчу
дарекке
багыт
берүү
ж
.
б
.
·
Студенттерге
кырдаалды
түшүндүрүү
·
Ролдорду
бөлүштүрүү
·
Маектешүүнү
баштоого
багыт
берүү
·
Окуучулар
сүйлөшкөндөн
кийин
кетирилген
каталарды
оңдоо
жана
талдоо
.
SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA
QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman
materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil
adpi.uz
universaljurnal.uz
194
Дискуссия
(
Учурдагы
кызуу
талкуу
жаратуучу
темалар
)
В
1
деңгээлинде
аргументтешт
ирип
сүйлөө
көндүмдөрүн
өнүктүрүүгө
жардам
берет
.
·
Социалдык
тармактардын
пайдасы
жана
зыяны
(
инстаграм
же
фейзбук
ж
.
б
.
);
·
Шаардагы
жана
айылдагы
жашоонун
артыкчылыктары
;
·
Билим
берүүнүн
күңгөй
-
тескейи
.
·
Студенттер
тема
тандашат
;
·
Ар
бир
студент
өз
оюн
билдирет
;
·
Каршы
пикирлер
айтылып
,
аргументтер
келтирилет
;
·
Жыйынтык
чыгарылат
.
Аудио
-
видео
материалдар
менен
иштөө
Кыргыз
тилиндеги
фильмдер
,
кыска
видео
-
роликтер
жана
подкасттар
реалдуу
тилди
угуп
кабыл
алууга
жана
колдонууга
жардам
берет
·
Видео
көрүү
жана
талкуулоо
–
Кыргызча
кыска
видеолорду
көрүп
,
анын
негизинде
сүйлөшүү
жүргүзүү
.
·
Подкаст
угуу
жана
ой
бөлүшүү
–
Кыргызстандагы
белгилүү
инсандар
менен
болгон
маектерди
угуп
,
негизги
ойлорду
айтып
берүү
.
·
Диалогдорду
угуу
жана
улантуу
–
Аудио
материалдарды
угуп
,
сүйлөшүүнү
өз
алдынча
жуптарда
улантуу
.
·
Аудио
-
видео
материалдарды
угат
;
·
Анын
негизинде
суроо
-
жооп
,
талкуу
жүргүзүшөт
;
·
негизги
ойлорду
табышат
;
·
жыйынтык
ойлорду
билдиришет
.
Импровизация
-
лык
оюндар
жана
дебаттар
Алдын
ала
даярданбаган
тилдик
кырдаалды
түзүү
реалдуу
сүйлөшүүгө
жана
активдүү
лексиканы
колдонууга
жардам
берет
·
"
Капысынан
суроо
"
–
Студент
капысынан
берилген
суроого
дароо
жооп
берүүгө
аракет
кылат
.
·
"
Жашыруун
каарман
"
–
Студенттердин
бири
белгилүү
бир
адамдын
же
каармандын
ролунда
болуп
,
калган
студенттер
аны
таап
чыгышы
керек
.
·
"
Сиз
кандай
кеңеш
бересиз
?"
–
Студенттер
ар
кандай
маселелер
боюнча
бир
-
бирине
кеңеш
беришет
(
мисалы
,
окуудагы
кыйынчылыктар
,
саякат
пландары
,
максаттары
).
Оюндардын
шарты
түшүндүрүлөт
;
Студенттерге
капысынан
роль
аткарууга
жана
суроолорго
жооп
берүүгө
окутуучу
алдын
ала
даярданат
(
кимге
кайсы
ролду
же
суроону
берет
)
Көркөм
чыгарма
окуу
жана
талкуулоо
Сөз
байлыгынын
өсүшүнө
жана
активдүү
да
,
пассивдүү
да
сөздөрдү
колдонуусуна
·
М
.
Байжиев
“
Төрт
адам
”
·
М
.
Гапаров
“
Байчечекей
”
·
А
.
Саспаев
“
Татым
туз
”
ж
.
б
.
у
.
с
.
чакан
аңгмелер
,
драмалар
,
поэмалар
ж
.
б
.
·
В
1
деңгээлиндеги чакан
аңгемелерди
,
драмаларды
,
үзүндүлөрдү
окуп
келүү
. (
Үйгө
берилет
),
SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA
QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman
materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil
adpi.uz
universaljurnal.uz
195
жана
кебинде
активдешүүсү
нө
толук
жардам
берет
·
Чыгарманын
негизги
оюн
түшүндүрөт
;
·
Каармандардын
мүнөзүн
сүрөттөйт
;
·
Окуянын
уланышын
ойлоп
табат
.
“
Байланыштуу
кепти
өстүрүү
сабактарында
окуучулардын
сүйлөө
ишмердүүлүгүн
активдештирүү
иш
-
аракетинде
кептик
кырдаалды
рационалдуу
уюштура
билүүнүн
практикалык
мааниси
чоң
.
Окутуу
каражаттарынын
мазмуну
турмуштун
түрдүү
жагдайларын
өзүнө
камтып
,
сүйлөөгө
,
пикир
алышууга
түрткү
берген
,
окуучулардын
ойду
билдирүү
муктаждыгын
чагылдырып
,
психологиялык
түрдүү
мотивдерди
билдирген
кептик
кырдаалдар
колдонулат
” [4:71].
Кыргыз
тилин
В
1
деңгээлинде
билүү
талаптарында
бейтапканада
,
дарыканада
,
китепканада
,
дүкөндө
,
банкта
,
шаардын
көчөлөрүндө
,
автобекетте
,
аэропортто
сүйлөшүү
кырдаалдарынын
ишке
ашуусун
талап
кылса
,
Кыргыз
Республикасынын
окутуу
орус
,
өзбек
,
тажик
тилдеринде
жүргүзүлгөн
жалпы
билим
берүү
уюмдарынын
5-11-
класстары
үчүн
«
Кыргыз
тили
»
боюнча
предметтик
стандартында
тилди
чыныгы
баарлашуу
кырдаалына
,
мүмкүн
болушунча
,
жакындатылган
кырдаалдарда
(
шарттуу
-
кырдаалдык
жана
реалдуу
-
турмуштук
)
колдонууну
талап
кылат
[1:43].
9
класстын
базасында
келген
2-
курстун
студенттери
жалпы
билим
берүүнүн
стандартынын
негизинде
колледждерде
улантып
окутулуусу
баарыбызга
маалым
.
Ушул
талапты
ишке
ашыруу
үчүн
төмөнкүдөй
В
1
деңгээлинин
лексикалык
минимумдарынын
негизинде
түзүлгөн
диалог
менен
иштөөнүн
этаптарын
сунуштайбыз
.
Биринчи
этап
-
үлгү
менен
иштөө
.
Диалогдун
үлгүсү
экинчи
тилди
үйрөтүүдө
кептик
үлгү
катары
зор
роль
ойнойт
.
Үлгү
менен
иштөөдө
төмөнкүдөй
алгоритм
менен
иштөө
маанилүү
.
-
Диалогдук
баарлашуунун
тематикасын
аныктоо
;
-
Кыргыз
тилин
билүү
деңгээлинин
талаптарына
ылайык
,
б
.
а
.,
В
1
деңгээлинин
лексикалык
минимумдарынын
негизинде
диалогдун
үлгүсүн
түзүп
чыгуу
;
-
Диалогду
ролдоштуруп
окуганга
чейин
студенттер
үчүн
тааныш
эмес
айрым
сөздөрдү
семантизациялоо
,
ыктыярсыз
эс
-
тутумда
бекемдөө
.
-
Диалогдун
мазмунуна
карай
студенттердин
ролдорун
бөлүштүрүү
.
Ошондой
эле
,
аудио
же
видео
материалдын
негизинде
атайын
даярдалган
диалогду
угузуу
да
абдан
маанилүү
.
Анткени
кыргыз
тилиндеги
тыбыштык
өзгөчөлүктөр
,
басым
,
интонация
,
темп
,
тембр
,
мимика
,
жест
жана
башкалардын
нормага
ылайык
берилишин
угуу
да
студенттердин
тилди
так
,
туура
,
нормага
ылайык
сүйлөөсүнө
жардам
берет
.
Экинчи
этап
-
диалог
менен
таанышуу
.
Диалог
менен
иштөөнүн
алгоритми
:
-
Диалог
менен
таанышуу
;
-
Мазмунуна
тиешелүү
суроолор
,
тапшырмалар
менен
иштөө
;
-
Ролдоштуруп
окуу
жана
аткаруу
;
Үчүнчү
этап
-
текст
(
диалог
)
түзүү
.
Жогорудагы
берилген
кырдаалдын
негизинде
үлгүгө
таянуу
менен
диалог
(
жупта
,
топто
)
түзүү
жана
ролдоштуруу
.
Жогоруда
белгиленген
этаптардын
негизинде
мисал
келтирип
көрөлү
.
Мисалы
, “
Ден
соолук
”
темасында
кыргыз
тилинин
В
1
деңгээлинин
талаптарына
ылайык
лексикалык
минимумдарынын
негизинде
диалогдун
үлгүсү
менен
иштөө
.
Мисалы
,
бул
диалогдо
көзү
караңгылоо
,
кабатыр
болуу
,
табитиңиз
кандай
,
зааранын
өңү
,
катуу
түйшөлүү
,
дарт
аныктоо
ж
.
б
.
сөздөр
менен
иштөө
диалогду
түшүнүп
,
ролдоштурууга
жардам
берет
.
Андан
соң
,
диалог
менен
тааныштыруу
маанилүү
.
Ал
үчүн
өз
алдынча
окуп
SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA
QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman
materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil
adpi.uz
universaljurnal.uz
196
чыгууга
же
аудио
аркылуу
угууга
тапшырма
берилет
. “
Ден
соолук
”
темасынын
негизинде
түзүлгөн
дарыгер
менен
бейтаптын
диалогун
сунуштайбыз
.
Дарыгер
менен
бейтаптын
маеги
Бейтап
:
С
аламатсызбы
,
Жаңылай
Султановна
?
Дарыгер
:
Саламатчылык
,
келиңиз
отуруңуз
.
Бейтап
:
Мен
сизге
келдим
.
Акыркы
мезгилде
көзүм
караңгылап
,
башым
айланып
,
өзүмдү
жаман
сезип
турам
.
Дарыгер
:
Кабатыр
болбоңуз
,
баары
жакшы
болот
.
Сиздин
аты
-
жөнүңүз
?
Бейтап
:
Атым
Венера
,
фамилиям
Турусбекова
Дарыгер
:
Кайдан
келдиңиз
?
Бейтап
:
Ала
-
Бука
районунун
Ызар
айылынан
келдим
.
Дарыгер
:
Канча
убакыттан
бери
ушундай
абалдасыз
?
Бейтап
:
Көп
болуп
калды
.
Чамасы
эки
жумадай
...
Дарыгер
:
Дене
табыңыз
көтөрүлгөн
жокпу
?
Бейтап
:
Ооба
,
бир
аз
көтөрүлгөсүдү
.
Дарыгер
:
Тамакка
табитиңиз
кандай
?
Бейтап
:
Тамакка
табитим
жакшы
эмес
,
тамак
жесем
көңүлүм
айнып
,
кускум
келип
калат
..
Дарыгер
:
Катуу
түйшөлө
бербеңиз
.
Кудай
буйруса
,
тез
эле
сакайып
кетесиз
.
Заараңыздын
өңү
кандай
экендигин
байкадыңызбы
?
Бейтап
:
Бир
аз
кызарып
калыптыр
.
Сарык
болуп
калган
окшойм
.
Дарыгер
:
Сарык
оорусунун
белгилери
бар
.
Көзүңүз
да
бир
аз
сары
болгонсуп
калыптыр
.
Бирок
азыр
эле
дары
жазып
бере
албайм
.
Анализдериңизди
тапшырып
кайра
келсеңиз
,
дартыңызды
аныктайбыз
.
Бейтап
:
Рахмат
,
балам
.
Аман
бол
.
Дарыгер
:
Жакшы
барыңыз
.
Текст
менен
таанышкандан
кийин
тексттин
мазмунун
түшүнгөнүн
текшерүү
максатында
тапшырмаларды
берүү
зарыл
.
Маселен
,
суроолорго
жооп
бергиле
,
түшүнгөнүңөрдү
өз
сөзүңөр
менен
айтып
бергиле
,
тексттин
мазмуну
боюнча
аңгемелешүү
ж
.
б
.
у
.
с
.
ушундай
кийин
гана
диалогду
ролдоштуруу
натыйжалуу
болот
.
Үчүнчү
этапта
студенттер
кырдаалдардын
негизинде
диалог
түзүүгө
даяр
болуп
калышат
.
Мисалы
,
төмөнкүдөй
кырдаалдарды
сунуштоого
болот
.
1-
кырдаал
.
Сенин
тишин
кокустан
ооруп
калды
.
Дарыгерге
барып
,
тишин
кантип
ооруп
жатканын
түшүндүр
.
Үй
шартында
эле
дарылоонун
жолдорун
сура
. 2-
кырдаал
.
Анара
тамак
жасап
жатып
,
колун
бычак
менен
чоңураак
кесип
алды
.
Кан
токтобой
жатат
.
Телефондон
дарыгерге
чалып
,
абалды
түшүндүр
.
Демек
,
сүйлөшүү
кырдаалдарынын
ар
кандай
түрлөрү
–
диалогдук
оюндар
,
дебаттар
,
дискуссиялар
,
аудио
-
видео
материалдар
менен
иштөө
,
көркөм
чыгармаларды
окуу
жана
талкуулоо
студенттердин
тилдик
чеберчилигин
арттырууда
натыйжалуу
болуп
саналат
.
Мындай
усулдар
студенттердин
сөз
байлыгын
кеңейтүүгө
,
ой
жүгүртүү
жана
аргумент
менен
эркин
сүйлөөгө
үйрөтүүгө
өбөлгө
түзөт
.
Ошондуктан
,
кыргыз
тилин
В
1
деңгээлинде
үйрөтүүдө
сабактарды
жандуу
жана
интерактивдүү
өткөрүү
,
тилди
жашоонун
ар
кандай
кырдаалдарында
практикалык
жактан
колдоно
билүүгө
багыттоо
окутуучулар
үчүн
негизги
максат
болушу
керек
.
Бул
студенттердин
кыргыз
тилин
өздөштүрүүсүн
жеңилдетип
,
аларды
тилдик
чөйрөгө
активдүү
тартууга
көмөкчү
болот
.
Адабияттар
:
1.
Кыргыз
Республикасынын
окутуу
орус
,
өзбек
,
тажик
тилдеринде
жүргүзүлгөн
жалпы
билим
берүү
уюмдарынын
5-11-
класстары
үчүн
«
Кыргыз
тили
»
боюнча
предметтик
стандарты
–
Бишкек
, 2022. - 50
б
.
SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA
QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman
materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil
adpi.uz
universaljurnal.uz
197
2.
Кыргыз
тилин
өзгө
тил
катары
окутуунун
лингводидактикалык
проблемалары
.
Каракол
: 1995. – 90
б
3.
С
.
Рысбаев
.
Кыргыз
тилин
үйрөтүү
технологиялары
:
Кыргыз
тили
мугалимдери
,
усулчулар
,
аспиранттар
жана
изденүүчүлөр
үчүн
методикалык
колдонмо
. –
Б
.: “
Кут
-
Бер
”,
2023. – 280
б
.
4.
Тагаева
З
.
Кыргыз
тил
сабактарында
байланыштуу
кепти
окутуу
методикасы
(
Кыргыз
тил
,
адабият
мугалимдерине
жана
ЖОЖдун
студенттерине
арналат
).
Ош
, 2007. –216
б
.
