Mualliflar

  • M Maxmudov
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120402

Kalit so‘zlar:

atrof-muhit bo'lajak dizayner kompetentsiya kostyum va moda tarixi texnologik tizim model.

Annotasiya

Bo‘lg‘usi  yengil sanot dizaynerlarining kostyum va moda tarixini o‘rganishga oid kompetensiyalarini rivojlantirish muhitini tashkil etish,  kostyum va moda tarixiga  oid bilim, ko‘nikma va malakalarini takomillashtirish dolzabligi asoslangan. Kostyum va moda tarixini o‘rganishga oid kompetensiyalari umumlashtirib bayon etilgan. Dizaynerlik faoliyati, tarixiy kostyum shakllari va taraqqiy etib borishi haqida fikr yuritigan.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

759

YENGIL SANOTDA DIZAY, KOSTYUM VA MODA TARIXINI

NDPI 1-bosqich mustaqil tadqiqotchi.

Annotatsiya.

komillashtirish dolzabligi asoslangan.

bayon etilgan.

Dizaynerlik faoliyati, tarixiy kostyum shakllari va taraqqiy etib borishi haqida fikr
yuritigan.

muhit, b

dizayner, kompetensiya, kostyum

va moda tarixi, texnologik tizim, model.

Abstract.

The article is based on the need to create an environment for the

development of competencies in the study of costume and fashion history for future light
industry designers, to improve their knowledge, skills and qualifications in the history of
costume and fashion. The competencies in the study of costume and fashion history are
summarized. The author considers the design activity, historical costume forms and their
development.

Key words and concepts:

environment, future designer, competence, costume and

fashion history, technological system, model.

-2026-

kasb-


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

760

-yilgacha rivojlantirish

ga oshirish

XVIII

XX asrlardagi sanoat inqlobi va ilmiy kashfiyotlar yangi texnikaviy

asboblar va texnologiyalarni yaratilishiga sabab b

1849 yildan boshlab Londonda buyum dunyosini estetik muammolariga

Birinchi

XIX asrni oxirida evropa mamlakatlarini modern badiiy uslubi qamrab

olgan. Uni asosida fikirlash shakllarga asoslangan. Ayni modern odamlarda,
rassomlarda ideal sifatida shaklni sezish dizaynni tadbiq etilishiga imkoniyat
berdi. Modernda kostyum va moda elementl

i,

chiqadi. 1914 yilda firmaning badiiy direktori P. Bernesni birinchi dizayner deb

dizaynni - shakllanishida

1919


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

761

t

der Roz, Ganes Mayer, rassomlar V.Kandinskiy, P. Klee, P.Mondrian. Ular plastik

llantirish universal metodlarni qidirishgan. Ular turar

joylarni, ommaviy sanoat mahsulotlarni: gazlamani, mebelni, dekorativ rangtasvir va
plastikani loyihalashgan, chunki bular barchasi bir muhitni buyumlari. 1930 yilda

Berlinga kuchdi va 1933 yilda natsistlar firmani yopishdi. G.Mayer bir guruh

1920 yilda tashkil etilgan davlat oliy badiiy - texnikaviy ustaxonalarida

Dizayn -

1950 yy. evropa

Biznesmenlar rassomlarni ishga olib, maxsulotga estetik xususiyatni berishga intilishdi.

tomonidan raqobati va b

etilgandi.

Dizayn faoliyatining shiddatli tafakkuri asosan 1920

-

dizayn

vazifalarini bajarishgan. Mahsus buyurtma bajaradigan mustaqil dizayn firmalari ham

mujassamlangan ommaviy ong.

Rossiyada dizayn 1922 1933 yillarda tashkil etilgan. Yangi mutaxassisliklar

-

edi. Ammo u vaqtda bu vazifani

madaniyatni

barbod

qilish,

yangi

kelajak

madaniyatni

barpo

etish

edi.

- 1953), A.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

762

Rodchenko (1891 - 1956), L. Popova (1889 -
rassom

Sovet

davrida

dizaynni

rivojlanishi

qiynlik

b

Mustaqillikka
kuchaygandi. Xorijdan kelgan maxsulotlar maxalliy maxsulotlarga raqobatdosh

di.

Dizaynerlar uyushmasi tashkil etildi va bu uyushma xalqaro dizaynerlar
uyushmasigi kiritildi.

millliy

atlas, adras, shoyi, beqasam) va zamonaviy

gazlamalaridan zamonaviy va milliy liboslar namoyish etiladi.

Tarixiy kostyum shakllari, bularning taraqqiy etib borishi - jamiyatda moddiy

ishi bilan

-barangligida;

-konstruktiv yechimda;

-xil murakkab obraz yaratishda.

Ayrim

tarixiy

davrlarda

kostyum

shakllari

murakkablashib

-

ngi bichimning paydo bolishi;

Mana,

insoniyat

XXI

asrda

yashamoqda,

endilikda

kostyum

qoldi.

Endilikda

kostyumning

m

ahamiyatga molik masalalardan hisoblanadi.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

763

dizaynerlarining kichik biznesini rivojlantirish orqali davlat iqtisodiyotini barqaror

ga erishi mumkin. Bozor munosabatlarining muvaffaqiyatli

Darslik.Toshkent 2011 y.

4. Isra

-ketligi

M.MGALP 2002 y. Darslik, Rus. 28 ekz.

Bibliografik manbalar

Komilova X.X., Xamraeva. N.K. «Tikuv buyumlarini kontsruktsiyalash»

Darslik.Toshkent 2011 y.

Rasulova M.K. «Tikuv buyumlari ishlab chiqarish texnologiyasi» O’quv

qo’llanma Toshkent. 2011y.

Madjidova Sh.G., Rasulova M.K. «Texnologik jarayonlarni

loyixalash».Uslubiy qo’llanma. Toshkent 2011y.

Israilova B.G., Asadullaeva M.A. «Tikuv buyumlar texnologiyasi» fani

bo’yicha tikuv buyumlarning bo’linmas operatsiyalarini ketma-ketligi

to’plami. Uslubiy qo’llanma. Toshkent 2013 y.

A.I.Martinova, E.G.Andreeva. «Kontsruktivnoe modelirovanie odejdi»

M.MGALP 2002 y. Darslik, Rus. 28 ekz.

X.X.Komilova, N.K.Xamraeva «Tikuv buyumlarini kontsruktsiyasi»

T.o’qituvchi 2002 y. Darslik uzb. 150 ekz.