Mualliflar

  • Atanazar Raximov
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
  • Iroda Yuldashova
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120424

Kalit so‘zlar:

Inklyuziv ta’lim biologiya o‘qituvchilari kompetensiya ijtimoiy pedagogika pedagogik mahorat o‘qitish metodikasi O‘zbekiston bo‘lajak o‘qituvchilar ta’lim siyosati

Annotasiya

Inklyuziv ta’lim zamonaviy ta’lim tizimining muhim jihati bo‘lib, jismoniy, intellektual yoki ijtimoiy xususiyatlaridan qat’i nazar, barcha talabalar uchun teng imkoniyatlarni ta’minlaydi. Ushbu maqola bo'lajak biologiya o'qituvchilari o'rtasida inklyuziv kompetentsiyalarni rivojlantirish, O'zbekiston ta'lim sharoitidagi muammolar va ijtimoiy-pedagogik muammolarni hal qilish masalalari muhokama qilinadi. Bu pedagogik mahoratni oshirish, o‘qitishga inklyuziv yondashuvni shakllantirish va har bir o‘quvchining salohiyatini qo‘llab-quvvatlovchi muhitni yaratish muhimligini ta’kidlaydi. Maqolada, shuningdek, O‘zbekistonda inklyuziv ta’limni rivojlantirish va biologiya sohasida o‘qitish sifatini oshirish bo‘yicha joriy tashabbuslar o‘rganiladi.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

505

ENHANCING THE METHODOLOGY FOR DEVELOPING INCLUSIVE

COMPETENCE IN FUTURE BIOLOGY TEACHERS (A CASE STUDY ON

TEACHING HUMAN ANATOMY AND PHYSIOLOGY)

Raximov Atanazar Karimovich

1

, Yuldashova Iroda Dilshodovna

2

1

Professor, Doctor of Pedagogical Sciences (DSc), Chirchik State Pedagogical University

2

Teacher at the Silk Road Innovation University Independent researcher at the Chirchik State

Pedagogical University

tel. 93-544-62-06 iroda230588@gmail.com

Abstract:

Inclusive education is an essential aspect of modern teaching systems

that ensures equal opportunities for all students, regardless of their physical, intellectual,
or social characteristics. This article discusses the development of inclusive competencies
among future biology teachers, addressing the challenges and social-pedagogical

pedagogical skills, fostering an inclusive approach to teaching, and creating an

initiatives in Uzbekistan to promote inclusive education and improve the quality of
teaching in the field of biology.

Keywords:

Inclusive education, biology teachers, competence, social pedagogy,

pedagogical skills, teaching methods, Uzbekistan, future teachers, educational policy

1

2

2

tel. 93-544-62-06 iroda230588@gmail.com

-


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

506

:

.

ijtimoiy-pedagogik muammo sifatida.

Raximov Atanazar Karimovich

1

, Yuldashova Iroda Dilshodovna

2

1

Chirchiq davlat pedagogika universiteti prof.,p.f.d.(DSc)

2

universiteti

ChDPU mustaqil izlanuvchisi

tel. 93-544-62-06

iroda230588@gmail.com

Annotatsiya:

Inklyuziv ta'lim zamonaviy ta'lim tizimining muhim

shogirdlarga ularning jismoniy, intellektual yoki ijtimoiy

xususiyatlaridan qat'i nazar teng imkoniyatlar yaratishni ta'minlaydi. Ushbu maqola

imoiy-pedagogik muammolarni muhokama qiladi.

-quvvatlaydigan muhitni yaratishning ahamiyatini

chiqiladi.

pedagogika, pedagogik
ta'lim siyosati

Inklyuziv ta'lim

ehtiyojlar

umumiy ta'lim tizimining rivoji uchun muhim ahamiyatga ega.

imkoniyatlarni yaratishga qaratilgan ta'lim tizimidir. Bu ta'lim faqat akademik bilimlar
bilan cheklanmay, shogirdlarning ijtimoiy integrasiyasini ta'minlash, ularni barcha
sohalarda rivojlantirishga xizmat qiladi.

Inklyuziv ta'limning asosiy prinsiplari:

Barcha uchun teng imkoniyatlar

ta'lim imkoniyatlari yaratish.

Individual yondoshuv har bir talabaning individual xususiyatlarini hisobga olish.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

507

Ijtimoiy va pedagogik integrasiya

jamiyatga moslashgan va ijtimoiy hayotga

integrasiyalashgan shaxslarni tarbiyalash.

Inklyuziv ta'lim, uning tartib-qoidalari va prinsiplari, o

-

bormoqda. Buning barchasi davlatning ta'lim sohasidagi siyosatini yaxshilashga
qaratilgani va ta'lim tizimining barcha toifalarni qamrab olishga intilishidan dalolat
beradi.

y

-huquqiy bazani mustahkamlamoqda.

Ijtimoiy va psixologiyaviy reabilitasiya: Sharqda ta'lim va axloqiy qonunlarning

mavjudligini k

, treninglar

va seminarlar tashkil etilmoqda. Bu ularning fanga oid bilimlarini faqat akademik jihatdan

Inklyuziv ta'limni rivojlantirish masalasi Sharq mutafakkirlarining e'tiborida

shaxsning ma'naviy rivoji va ijtimoiy integrasiyasiga ham e'tibor berish kerakligini

g ahamiyatini tan

olib, uni jamiyatdagi umumiy ta'lim siyosatining ajralmas qismi deb hisoblaydilar. Ular
inklyuziv ta'limga oid bilimlarning boshqalarga nisbatan faqat yangi ma'naviy-ijtimoiy
haq-

Biologiya darslarini shunidek shaxsiy yondoshuvlar va mavzuga oid muammolar bilan

yordam beradi. Buning uchun:

Taktil va sensor usullar: Biologiya fanining murakkab mavzulari, masalan, inson

organizmn

Inklyuziv ta'limga nisbatan mavjud muammolar ham yetarlicha. Bu


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

508

Oqituvchilarning yetarlicha tayyorlanmasligi: Oqituvchilarning barchasi inklyuziv

ehtiyojlarini hisobga olishda muammolar yuzaga keladi.

Moliyaviy va resurs muammolari: Inklyuziv ta'lim uchun maxsus materiallar,

yetishmasligi.

Kul turolik va ijtimoiy tashvishlar: Inklyuziv ta'limga bayonot bergan ba'zi ota-

onalar va jamiyatdagi ayrim qatlamlarning inklyuziv ta'limga qarshi munosabati.

Bu muammolarni hal etish uchun davlatning ta'lim siyosati va oliy ta'lim

etish, innovasion metodlarni joriy etish muhimdir.

Xulosa

kompetentligini rivojlantirish, ijtimoiy-pedagogik muammolarni hal qilishga xizmat

rivojlantirishga yordam beradi.

Foy

2. UNESCO. (2020). INKLYUZIV Education: A Global Agenda.
3. World Health Organization. (2019). The Role of Medical Diagnosis in Education.
4. Heyl, T. & Marks, L. (2020). The Role of Medical Diagnosis in Inclusive

Education. Harvard University Press.

5. Saidov, O. (2022). Zamonaviy tibbiy tashxis usullari va ularning ahamiyati.

Toshkent Pediatriya Tibbiyot Instituti.

6. Smith, J. & Brown, L. (2021). Modern Diagnostic Tools in INKLYUZIV

Education. Journal of Educational Research, 45(3), 123-135.

7. National Institute of Health. (2022). Advancements in Medical Diagnostics and

Their Impact on Learning.

8. European Agency for Special Needs and INKLYUZIV Education. (2019).

Statistics on inkluziv Education in Europe.

10.Safarova S.O.,Yuldashova I.D. OF EDUCATORS INIMPLEMENTING

INCLUSIVE EDUCATION IMPROVEMENT OF PROFESSIONAL INCLUSIVE
COMPETENCES // SCIENCE AND INNOVATION INTERNATIONAL SCIENTIFIC
JOURNAL

VOLUME

2

ISSUE

12

DECEMBER

2023

343-346

.https://doi.org/10528/zenodo.10365033


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

509

tligini

-

-yil 14-mart

22-24 betlar.

i va inklyuziv

-

-

amaliy anjuman MATERIALLARI T.-2024 yil 3 dekabr 43-49 betlar
13.

bdurasulov J. (2024). HARBIY PEDAGOGIKANING BOSHQA FANLAR BILAN

ALOQASI.

52.

https://inacademy.uz/index.php/yo/article/view/28164

OF STUDYING THE BASICS OF MILITARY-PATRIOTIC EDUCATION.

, 3(7), 149 153.

15. N.T.Sobirova, M.M.Usmanova. O'zbekistonda inklyuziv joriy etilishi // Yosh

olimlar axborotnomasi. -Maxsus son (4)2023, 2023-yil.

16. Mirxalilova N.A., D.M.Maxmudova. Funksional savodxonlikni shakllantirish

usullari //

-amaliy anjuman.

2022/12/20.

17. Mirxalilova Nargiza Akbarovna, Haydarova Marjona Rustam qizi. PIRLS

tadqiqoti-
integratsiyasi http://web-journal.ru/ 17-son_4-

-2024 ISSN: 3030-3621. 58-

61 b Retrieved from http://web-journal.ru/index.php/ilmiy/article/view/3827

sinf matematika darslarining tashkil qilishn
Integratsiyasi,

17(4),

62 66.

Retrieved

from

http://web-

journal.ru/index.php/ilmiy/article/view/3828

http://web-journal.ru/

17-son_4-

_Mart -2024 ISSN: 3030-3621

Bibliografik manbalar

Prezident Shavkat Mirziyoyevning nutqlari. (2021). Ta’lim sohasidagi islohotlar.

UNESCO. (2020). INKLYUZIV Education: A Global Agenda.

World Health Organization. (2019). The Role of Medical Diagnosis in Education.

Heyl, T. & Marks, L. (2020). The Role of Medical Diagnosis in Inclusive Education. Harvard University Press.

Saidov, O. (2022). Zamonaviy tibbiy tashxis usullari va ularning ahamiyati. Toshkent Pediatriya Tibbiyot Instituti.

Smith, J. & Brown, L. (2021). Modern Diagnostic Tools in INKLYUZIV Education. Journal of Educational Research, 45(3), 123-135.

National Institute of Health. (2022). Advancements in Medical Diagnostics and Their Impact on Learning.

European Agency for Special Needs and INKLYUZIV Education. (2019). Statistics on inkluziv Education in Europe.

O’zbekiston Ta’lim vazirligi. (2022). Maxsus ehtiyojli bolalarning ta’lim holati.

Safarova S.O.,Yuldashova I.D. OF EDUCATORS INIMPLEMENTING INCLUSIVE EDUCATION IMPROVEMENT OF PROFESSIONAL INCLUSIVE COMPETENCES // SCIENCE AND INNOVATION INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 2 ISSUE 12 DECEMBER 2023 343-346 .https://doi.org/10528/zenodo.10365033

Yuldashova I.D. Bo’lajak biologiya o’qituvchilarining inklyuziv kompetentligini rivojlantirishning nazariy taxlili. //AQNJDPU “Maxsus ta’lim muammolari :innovatsiya va istiqbollar” Respublika ilmiy-texnik anjumani materiallar to’plami.2025-yil 14-mart 22-24 betlar.

Raximov A.K., Yuldashova I.D “Inklyuziv ta’lim tushunchasi va inklyuziv ta’limni joriy etishda zaruriy shart-sharoitlar”//NNTDPU “Gospital pedagogika sohasidagi dolzarb masalalar,ilg’or tajribalar va istiqbollar” Xalqaro miqyosidgi ilmiy-amaliy anjuman MATERIALLARI T.-2024 yil 3 dekabr 43-49 betlar

Аbdurasulov J. (2024). HARBIY PEDAGOGIKANING BOSHQA FANLAR BILAN ALOQASI. Молодые ученые, 2(6), 48–52. https://inacademy.uz/index.php/yo/article/view/28164

Jo‘rayev, S. ., & Abdurasulov, J. (2024). SUBJECT, TASKS AND CONTENT OF STUDYING THE BASICS OF MILITARY-PATRIOTIC EDUCATION. Академические исследования в современной науке, 3(7), 149–153.

N.T.Sobirova, M.M.Usmanova. O'zbekistonda inklyuziv joriy etilishi // Yosh olimlar axborotnomasi. -Maxsus son (4)2023, 2023-yil.

Mirxalilova N.A., D.M.Maxmudova. Funksional savodxonlikni shakllantirish usullari // “Uzluksiz ta’limda raqamli texnologiyalarni joriy etishning zamonaviy tendensiyalari va istiqbollari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjuman. 2022/12/20.

Mirxalilova Nargiza Akbarovna, Haydarova Marjona Rustam qizi. PIRLS tadqiqoti- o’qish savodxonligini oshirishning asosi // Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi http://web-journal.ru/ 17-son_4-to’plam_Mart -2024 ISSN: 3030-3621. 58-61 b Retrieved from http://web-journal.ru/index.php/ilmiy/article/view/3827

Mirxalilova Nargiza Akbarovna, Ibragimova Shaxlo Ilg‘or qizi. Boshlang’ich sinf matematika darslarining tashkil qilishning o’rganilishi // Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 17(4), 62–66. Retrieved from http://web-journal.ru/index.php/ilmiy/article/view/3828 http://web-journal.ru/ 17-son_4-to’plam_Mart -2024 ISSN: 3030-3621