YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
41
OZIQ-OVQAT SANOATINING RIVOJLANISHIDA O'SIMLIKLAR
BIOMASSASINING AHAMIYATI
Matkarimov N.B.
1
Badalova M.F.
2
Ollazarova S.D.
3
1
Urganch davlat universiteti, “Ekologiya va HFX kafedrasi” katta o’qituvchisi, PhD
2
Urganch davlat universiteti, “Ekologiya va HFX kafedrasi” o’qituvchisi,
3
Urganch davlat universiteti, “Ekologiya va AtMM” yo’nalishi 2 – bosqich talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.14177435
ANNOTATSIYA
: Oziq-ovqat sanoatining rivojlanishida o'simliklar biomassasining
ahamiyati juda katta. O'simliklar biomassasi- bu o'simliklardan olinadigan organik moddalar
to'plami bo'lib, ularning oziq- ovqat mahsulotlari, xom-ashyolar energiya va boshqa ko'plab
sohalarda ishlatilishi mumkin. Quyidagi jihatlar orqali o'simliklar biomassasining oziq-ovqat
sanoatiga bo'lgan ta'siri va ahamiyatini ko'rib chiqishi mumkin.
TAYANCH IBORALAR:
O'simliklar biomassasi, organik moddalar, oziq-ovqat sanoati,
bioyoqilg'i, bioetanol, biodizel.
АННОТАЦИЯ.
Растительная биомасса имеет большое значение в развитии
пищевой промышленности. Растительная биомасса – это сово- купность органических
веществ, полученных из растений, которые можно использовать в качестве пищевых
продуктов, сырья для энергетики и во многих других областях. Влияние и важность
растительной биомассы для пищевой промышленности можно рассматривать с точки
зрения следующих аспектов.
КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВА:
Растительная биомасса, органическое вещество, пищевая
промышленность, биотопливо, биоэтанол, биодизель.
ANNOTATION.
Plant biomass is very important in the development of the food industry.
Plant biomass is a collection of organic matter obtained from plants, which can be used as
food products, raw materials for energy and many other fields. The impact and importance of
plant biomass to the food industry can be considered through the following aspects.
KEY WORDS:
Plant biomass, organic matter, food industry, biofuel, bioethanol,
biodiesel.
MATERIAL VA USLUBLAR:
O'simliklar biomassasi oziq-ovqat sanoatining asosiy
xomashyosi hisoblanadi. Yormalar, don, mevalar, sabzavotlar, yog'lar va boshqa ko'plab
mahsulotlar o'simliklar biomassasidan olinadi. Bu o'simlik mahsulotlari nafaqat to'yimli oziq-
ovqatlar, balki hayvonlar uchun yem-xashak sifatida ham ishlatiladi.
O'simliklar biomassa bioyoqilg'ilar ishlab chiqarishda ishlatiladi. Misol uchun bioetanol
va biodizel kabi energiya resurslari o'simliklardan olinadi. Bu oziq-ovqat sanoatida
ishlatiladigan texnologiyalarni energiya ta'minoti bilan bog'laydi.
O'simliklar biomassasi turlari ko'plab turli xil mahsulotlarni ishlab chiqarishda, shu
jumladan oziq-ovqatdan tashqari, yog'lar, kraxmal, ozuqa moddalari va boshqa sanoat
xomashyolarini olishda ishlatiladi. Bu o'simliklar turli sanoat tarmoqlarining rivojlanishini
qo'llab-quvvatlaydi. O'simliklar biomassasi oziq-ovqat ishlab chiqarish jarayonlarida
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
42
barqarorlikni ta'minlaydi, chunki ular odatda nisbatan tez o'sadi va ekologik jihatdan
barqaror o'simliklar hisoblanadi. Bu esa oziq-ovqat ishlab chiqarishning ekologik izini
kamaytiradi.
O'simliklar biomassasi qayta ishlanishi mumkin, masalan, o'simliklardan olingan
chiqindilarni oziq-ovqat mahsulorlarini ishlab chiqarishda yoki bioyoqilg'ilar sifatida
ishlatilish. Bu chiqindilarni samarali boshqarish va ularni qayta ishlash oziq-ovqat
sanoatining barqarorligini oshiradi. Oziq-ovqat sanoatining rivojlanishida o'simliklar
biomassasi o'zining foydaliligi, minerallar va antioksidantlarga boyligi bilan ajralib turadi.
Masalan, donli o'simliklar uglevod va oqsillar manbai sifatida muhimdir. Donlar shuningdek
tolalar va vitaminlarga boy bo'lib inson salomatligi uchun foydalidir. Sabzavotlar oziq-
ovqatning asosiy tarkibiy qismlaridan biridir, ular ko'p miqdorda vitaminlar, minerallar va
antioksidantlar bilan boy. Mevalar tabiatning eng mazali va foydali mahsulotlaridan bo'lib,
ular vitaminlar, minerallar va tabiiy shakar manbai hisoblanadi. Yong'oq va urug'lar- bu
o'simliklar yog'lar, oqsillar, vitaminlar va minerallar bilan boy bo'lib, sog'lom yog'lar va
antioksidantlar manbai sifatida tavsiya etiladi. Yashil o'simliklar-ular vitaminlar, vitaminlar,
minerallar, tolalar, va temir manbai bo'lib, ko'plab sog'liqni saqlash foydalari bilan
mashhurdir.
XULOSA:
Xulosa qilib aytganda o'simliklar oziq-ovqat sanoatining barqaror va samarali
rivojlanishida markaziy rol o'ynaydi, ular nafaqat asosiy oziq-ovqat sifatida ishlatilishi
insoniyat tarixida juda muhim rol o'ynagan. O'simliklar turli xil foydali moddalar vitaminlar,
minerallar oqsillar, yog'lar va uglevodlar manbai bo'lib, ular dietada zarur bo'lgan ozuqa
moddallarning yetarli miqdorda ta'minlashda yordam beradi. O'simliklarning oziq-ovqat
sifatidagi ahamiyati faqat uning fiziologik foydalari bilan cheklanmaydi. Ular ekologik jihatdan
ham muhim, chunki o'simliklar ozuqa zanjirining asosini tashkil etadi va insonlar uchun zarur
bo'lgan oziq moddalarni ishlab chiqarish imkonini beradi. Shunday qilib o'simliklar
biomassasi oziq-ovqat sanoati rivojlanishida katta ahamiyatga ega.
References:
1.
Q.Q.Qo’chqorov, F.M.Tuxtaboyeva. “Biotexnologiyaning ekologik asoslari” – O’quv
qo’llanma. – T: - 2016
2.
Xo`janazarov. O`., Muxamedjanova D. Ekologiya va tabiatni muhofaza qilish. Toshkent.
TDPU,2016 (Darslik)
3.
Matkarimov, N., Muminbayeva, D., & Omonboyeva, M. (2024, November). TIRIK TABIAT
OB’EKTLARINING NOQONUNIY SAVDOSI VA UNING BIOXILMA-XILLIKNING QISQARISHIGA
TA’SIRI. In CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN
WORLD (Vol. 1, No. 10, pp. 96-98).
