Том 2 № 32 (2024)

Том 2 № 32 (2024)
Опубликован: 17-03-2025

Статьи

4 51 62

CHOV CHURRASI BARTARAF ETILGAN BEMORLARDA JINSIY ALOQA PAYTIDAGI OG’RIQ SINDROMINI KAMAYTIRISHDAGI LAPAROSKOPIK TEXNOLOGIYALARNING ROLI

I.F. Turg’unov, B.M. Boltayev

Chov churrasini bartaraf etish eng ko’p bajariladigan rejali amaliyotlardan biri bo’lib, operatsiyadan keyingi davrda uchraydigan eng noxush asoratlardan biri bu jinsiy a’loqa va eyakulyatsiya vaqtidagi og’riqlar sanaladi. Ushbu og’riqlar intensiv va davomiy bo’lganda bora-bora operatsiya bo’lgan erkak jinsiy hayotdan voz kechishi mumkin. Bu juda jiddiy tibbiy-sotsial muammo sanaladi. Biroq bugunga qadar chov churrasini bartaraf etishga doir eng ko’p qo’llaniladigan operatsiyalar uchun ushbu asoratning uchrash chastotasi va sabablari yetarlicha o’rganilmagan.

5-6 43 22

TAX MANAGEMENT STRATEGIES OF INTERNATIONAL COMPANIES IN UZBEKISTAN

Dilshodbek Sobirov

Ensuring the necessary level of collection of taxes and other mandatory payments in the Republic of Uzbekistan, organizing the activities of large taxpayers, implementing tax administration of taxpayers and mutual cooperation on fulfilling tax obligations special attention is being paid to the fundamental improvement of service and technical service.

7-8 59 29

FOLATE METABOLISM AND ITS ASSOCIATION WITH CERVICAL DISEASE

Soxiba Abdusattorova

Cervical cancer is one of the few cancers that can be prevented. When it is diagnosed at an early stage, the disease is more amenable to effective treatment, which increases overall and relapse-free survival, improves the quality of life of patients, and reduces the cost of treatment. According to international guidelines, Human Papillomavirus (HPV) DNA tests represent a valid alternative to Pap Test for primary cervical cancer screening, provided that they guarantee balanced clinical sensitivity and specifcity for cervical intraepithelial neoplasia grade 2 or more (CIN2+) lesions. The study aimed to assess whether HPV Selfy (Ulisse BioMed – Trieste, Italy), a full-genotyping HPV DNA test that detects and diferentiates 14 high-risk HPV (HR-HPV) types, meets the criteria for primary cervical cancer screening described in the international guidelines, on clinician-collected as well as on self-collected samples.

9-13 305 364

STAGES OF LISTENING IN LANGUAGE LEARNING

Nafisa Teshaboyeva, Xurshida Amirova

The Article shows the importance of listening and that it is as significant as reading and writing or speaking and even more important than the other skills and identifies the three stages of listening and explains the three stages clearly. It also shows the aims of each stage and how each stage is significant. The article shows what students do at each stage of listening and how each stage is done in class.  The instructor explains that the three stages of a listening lesson are pre-listening while listening, and post-listening. The teacher has a specific role in each of these three listening stages. The author vividly explains the duration of the pre-listening stage and the teacher’s role in activating the schema at that stage. The stages differ in their length the pre-listening stage takes less time, while the other stages take longer time in class.

14-17 164 34

THE ROLE OF VOCABULARY KNOWLEDGE IN LISTENING COMPREHENSION

Nafisa Teshaboyeva, Xurshida Amirova

This article aims to help learners to gain a wide range of vocabulary knowledge is a fundamentalissue for improving their general language proficiency globally, and no less soin classes teaching English as a foreign language (EFL) in China (Silver,Hu, & Iino, 2002). Discussion often focuses on the comparative merits ofintentional learning and of incidental learning, where learners unintentionally“pick up” vocabulary knowledge when they are focused on understanding themeaning of the language input (Hulstijn, 2001). Whereas vocabulary gains tendto be smaller for the latter (Laufer & Girsai, 2008), perhaps because learners’attention is on global meaning rather than on individual vocabulary items,pedagogical activities can be used alongside a focus on meaning to enhance thesalience of items (Sharwood Smith, 1991) and hence noticing (Schmidt, 1990)and thence vocabulary learning (Laufer, 2005).Listening proficiency, and instructional conditions, factors useful to bear inmind when planning activities to enhance vocabulary learning through listening.

18-20 56 30

МИКРОБИОЛОГИЧЕСКАЯ ДИАГНОСТИКА КОРИНЕБАКТЕРИИ

А.М. Вахидова, Г.Н. Худоярова , Камола Уразбаева , Дониёр Усмонов, Шахризода Набийева

Коринебактерии представляют собой грамположительные. прямые или слегка изогнутые. неправильной формы, тонкие палочки, размером 0,3+0,8х 1,5+8,0 мкм с заостренными или, иногда, булавовидными концами. В микропрепаратах располагаются по одиночке или в парах, часто V-образной конфигурации, либо в стопках, в виде частокола из нескольких параллельно лежащих клеток. Некоторые клетки по Граму окрашиваются неравномерно и имеют вид четок. Внутри клеток, как правило, образуются метахромати- новые гранулы полифосфата (зерна волютина). Коринебактерии неподвижны, спор не образуют, некислотоустойчивьге. Факультативные анаэробы, при культивировании обычно нуждаются в богатых питательных средах, таких как сывороточная или кровяная среда. Хемоорганотрофы. Метаболизм бродильного типа. Каталазаположительные. Широко распространены на растениях; у животных и человека преимущественно являются нормальными обитателями кожи и слизистых оболочек верхних дыхательных путей, желудочно- кишечного тракта и мочеполовых путей. Род состоит из 20 видов, большинство из которых являются условно-патогенными.

21-22 79 79

VIRUSLI GEPATIT B KLINIK BELGILARI

G.N. Xudoyarova , Alisher Raxmonqulov

Gepatit B — bu jigarni yallig‘lanishi bilan kechadigan infeksion kasallik bo‘lib, uni B gepatit virusi (HBV) keltirib chiqaradi. Ushbu virus jigarni zararli ta'sirga olib keladi va agar vaqtida davolanmasa, jigar sirrozi yoki jigar saratoni kabi jiddiy kasalliklar rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Dunyo bo‘ylab gepatit B epidemiyasi keng tarqalgan bo‘lib, hozirgi kunda ko‘plab mamlakatlarda aholi orasida virusli infeksiyalarni kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.     

23-27 61 31

МЕТОБОЛИЧЕСКОЕ ИЗМЕНЕНИЕ ПРИ ВНУТРИБОЛЬНИЧНОЙ ПНЕВМОНИИ У ДЕТЕЙ

А.М. Вахидова , Г.Н. Худоярова , Жозиба Шодиева

Развития патологического процесса респираторного тракта имеет высокий уровен заболеваемости у детей всех возрастных групп, однако именно в раннем возрасте она может составлять до 80% всех случаев. Особое место среди острых и хронических болезней органов дыхания занимает пневмония как одна из основных причин госпитализации детей в пульмонологическое отделение, возможности развития осложнений и даже летального исхода.

28-31 50 28

МЕТАБОЛИЧЕСКИЕ ИЗМЕНЕНИЯ ПРИ ПНЕВМОНИИ В БОЛЬНИЧНОМ УСТАНОВЛЕНИИ У ДЕТЕЙ

А.М. Вахидова , Г.Н. Худоярова, Замира Бердибекова

Распространение патологического процесса в дыхательных путях проявляется высокой заболеваемостью среди детей всех возрастных категорий, причем в раннем возрасте этот показатель может достигать 80% от общего числа случаев. Среди острых и хронических заболеваний органов дыхания пневмония занимает особое положение как одна из главных причин госпитализации детей в пульмонологическое отделение, а также представляет риск развития осложнений и даже смерти.

32-35 208 32

ЛИТЕРАТУРНОЕ СРАВНЕНИЕ АНТИБИОТИКОВ

А.М. Вахидова , Гулирано Эшимова , Шахзода Раимова, Райхона Каримова

Антибактериалный препарат длительное время использовался для лечения сифилиса. В последующем П.Эрлих синтезировал другое производное мышьяка – неосальварсан (новарсенол). В результате изучения антимикробных свойств различных соединений П. Эрлих сформулировал три основные требования, которым должен отвечать любое химиотерапевтическое средство: - максимальная терапевтическая эффективность; - минимальная токсичность для макроорганизма; - специфичность действия (этиотропность). Согласно этим требованиям, химиопрепараты при введении в организм должны губительно действовать на возбудителей инфекционных заболеваний, но при этом быть нетоксичными для макроорганизма. Кроме того, во внутренней среде организма химиопрепарат должен оставаться стабильным, но не иметь кумулятивного эффекта. Эти принципы до сих пор учитываются при разработке антибактериальных препаратов. В 1935 г. немецкий бактериолог Г. Домагк ввел в практику первый сульфаниламидный препарат - стрептозан (пронтозил или красный стрептоцид), что явилось началом эры производства сульфаниламидов и лечения с их помощью инфекционных заболеваний.

36-38 45 28

ENDOKRIN KASALLIKLARNI ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA ANIQLASH

G.N. Xudoyarova , Shodona G’aybullayeva

Maqolada bugungi kunning eng dolzarb muommolaridan biriga aylanayotgan ichki sekretsiya bezlarini ishlash faoliyatini yaxshilash va davolash pirinsiplarini ishlab chiqish haqida qisqacha bayon etilgan.

39-40 49 36

ENDOKRIN KASALLIKLARNI DAVOLASH PRINSEPLARI

G.N. Xudoyarova , Baxtiyor Maxmudov

Maqolada bugungi kunning eng dolzarb muommolaridan biriga aylanayotgan ichki sekretsiya bezlarini ishlash faoliyatini yaxshilash va davolash pirinsiplarini ishlab chiqish haqida qisqacha bayon etilgan.

41-42 57 40

OZIQ-OVQAT SANOATINING RIVOJLANISHIDA O'SIMLIKLAR BIOMASSASINING AHAMIYATI

N.B. Matkarimov, M.F. Badalova, S.D. Ollazarova

Oziq-ovqat sanoatining rivojlanishida o'simliklar biomassasining ahamiyati juda katta. O'simliklar biomassasi- bu o'simliklardan olinadigan organik moddalar to'plami bo'lib, ularning oziq- ovqat mahsulotlari, xom-ashyolar energiya va boshqa ko'plab sohalarda ishlatilishi mumkin. Quyidagi jihatlar orqali o'simliklar biomassasining oziq-ovqat sanoatiga bo'lgan ta'siri va ahamiyatini ko'rib chiqishi mumkin.

43-45 42 18

TАBIIY-ILMIY SАVОDXОNLIKNI ОSHIRISH UCHUN TАRIXIY АMАLIY TАDQIQОTLАRNI АMАLGА ОSHIRISHNING ЕNG YАXSHI АMАLIYОTLАRI

Xоjiаkbаr Uzоqbоyеv

Tаrixiy misоllаr ilmiy bilimlаrning rivоjlаnishini rеаl misоllаr оrqаli ko‘rsаtish оrqаli fаn sаvоdxоnligini оshirishning sаmаrаli vоsitаsidir. Ushbu mаqоlа tаlаbаlаrning ilmiy tushunchаlаr, ilmiy izlаnishlаr tаbiаti vа ilmiy fikr еvоlyutsiyаsi hаqidаgi tushunchаlаrini оshirish uchun fаn tа’limidа tаrixiy misоllаrni o‘tkаzish bo‘yichа ilg‘оr tаjribаlаrni o‘rgаnаdi. Tаrixiy kаshfiyоtlаr vа qаrаmа-qаrshiliklаrni zаmоnаviy ilmiy muаmmоlаr bilаn bоg‘lаsh оrqаli o‘qituvchilаr tаnqidiy fikrlаshni, qiziquvchаnlikni vа ilmiy uslubni chuqurrоq аnglаshni rivоjlаntirishi mumkin. Mаqоlаdа аmаliy tаdqiqоtlаrni tаnlаsh, fаnlаrаrо yоndаshuvlаrni o‘z ichigа оlgаn vа rоlli o‘yinlаr, bаhs-munоzаrаlаr vа аsоsiy mаnbа tаhlili kаbi turli xil o‘qitish usullаridаn fоydаlаnishning аsоsiy strаtеgiyаlаri kеltirilgаn.

46-47 52 50

TUBAN O’SIMLIKLAR VA ULARNING KLASSIFIKATSIYA

Madinabonu Abduhalilova

ushbu tezisda, tuban o'simliklarning sistematikasi, turlarning morfologik tuzilishi, ba'zi vakillarining hayot siklida sporalar orqali qanday ko'payishi haqida ma'lumotlar keltirilgan.

48-50 60 38

TA’LIM PLATFORMALARI ORQALI IQTIDORLI TALABALARDA KASBIY KOMPETENTLIKINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI

Yulduzxon Ruzimova

Mazkur ilmiy tezisda ta’lim platformalari yordamida iqtidorli talabalarni kasbiy kompetentligini rivojlantirish metodikasi yoritilgan. Ta’limda innovatsion texnologiyalarni qo‘llash zarurati, zamonaviy platformalar orqali talabalarni kasbiy faoliyatga yo‘naltirishning samaradorligi ilmiy asoslangan. Tadqiqotda platformalarning turlari, ularning funksionalligi, ta’lim jarayoniga ta’siri va o‘quvchilarning kasbiy mahoratini oshirishdagi o‘rni ko‘rib chiqilgan.

51-52 53 23

ODDIY SHAFTOLI (PRUNUS PERSICA (L) BATSCH.) FLAVONOIDLARI

G.M. Abdurasulieva, N.T. Farmanova , Г.Е. Berdimbetova

Oddiy shaftoli Prunus persica (L) Batsch. butun dunyoda ko‘p tarqalgan, tarkibidagi biologik faol moddalari bilan ajralib turadi. Adabiyot manbalariga qaraganimizda shaftoli mevalari tarkibida temir moddasi ko‘p bo’lib,  300-400 g shaftoli iste’mol qilish natijasida organizmni kunlik dozasini ta’minlaydi [1]. Shuningdek, oddiy shaftoli barglari tarkibida K (4348 mg/l) va Ca (2410 mg/l) ko’pligi оrganizmdagi ushbu elementlarga ehtiyojni qondiradi [2]. Оddiy shaftoli mevalari va barglari tarkibida flavonoidlardan kempferol, kversetin, izoramnetin, rutin va apigenin borligi aniqlangan. Flavonoidlar antioksidant, yallig‘lanishga qarshi va bakteridsid ta’sirlarga ega.

53-61 66 20

ПАТОФИЗИОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ АТЕРОСКЛЕРОЗА

Гульноза Абдирашидова, Фотима Урунова , Зўҳро Урунова, Махлиё Ҳасанова, Хулкарой Ризайева, Рухсора Омонова

Атеросклероз – важнейшая проблема ХХI века, лежащая в основе ведущих клинических форм ишемической болезней сердца (ИБС), ишемической болезни мозга (инсульта), ишемических заболеваний почек, конечностей, кишечника, аневризмы аорты, артериальной гипертензии. Атеросклероз бывает наиболее частой причиной  инвалидизации  и  гибели  людей  зрелого  и  пожилого  возраста, особенно промышленно развитых стран мира (Европы, России, Средиземноморья, Латинской Америки, в меньшей степени – США, Австралии, Финляндии и Японии).

62-65 68 25

ARAB TILSHUNOSLIGIDA QISQA NAZMIY GRAMMATIK RISOLALAR YOZISH VA IBN MOLIKNING “ALFIYA” ASARI HAQIDA

Baxodir Yuldashev

Ushbu maqolada arab tilidagi grammatik asarlarning nazmiy uslubda yozilishi: Ibn Molikning “Alfiya” asari asosida, ilmiy dalillar bilan yoritib berilgan. Bunga bir qancha misollar ham keltirib o‘tilgan.

66-67 53 360

TOSHKENT SHAHRINI EKOLOGIK IFLOSLANISHINING INSONGA TA’SIRI

Muhayyo Toshmurodova

Ushbu maqolada Toshkent shahrining ekologik ifloslanishi va  uning kelib chiqishiga sabab boʻlayotgan omillar tahlil qilingan. Atrof- muhit bilan bogʻliq muammolarini, bartaraf etish boʻyicha ma’lumot tavsiyalar berilgan. Toshkent havosida PM2,5 despers mayda zarralarining konsentiratsiyasi darajasi keskin oshganligini koʻrish mumkin.

68-70 62 96

O'ZBEKISTONDA "YASHIL VODOROD" ISHLAB CHIQARISHNING ISTIQBOLLI YO'NALISHLARI VA MAVJUD POTENSIALI

Xushvaqt Djurayev

Ushbu maqolada O'zbekistonda yashil vodorod ishlab chiqarishning hozirgi holati, istiqbollari va mavjud imkoniyatlari tahlil qilingan. Qayta tiklanuvchi energiya manbalari yordamida vodorod ishlab chiqarish texnologiyalari, ularning iqtisodiy samaradorligi va ekologik jihatlari ko'rib chiqilgan. O'zbekistonning yashil vodorod sohasidagi mavjud salohiyati va uni rivojlantirish yo'nalishlari tahlil qilingan.

71-74 53 21

TALABALARNING FRAZEOLOGIK KOMPETENSIYASINI TAKOMILLASHTIRISHDA MASHQLAR TIZIMI

Kuvonchbek Ro'ziboyev

Mazkur maqolada talabalar frazeologik kompetensiyasini rivojlantirish uchun mashqlar tizimini ishlab chiqish va qo‘llashning nazariy va amaliy jihatlari ko‘rib chiqiladi. Frazeologik birliklarni o‘rgatishda qiziqarli va samarali mashqlar tizimini joriy etish, talabalarni o‘quv jarayoniga faol jalb qilishda muhim omil hisoblanadi. Maqolada mashqlarning lingvistik, semantik va kommunikativ yo‘nalishlari tahlil qilinib, ular yordamida talabalarning frazeologik birliklarni nutqda to‘g‘ri va samarali qo‘llash ko‘nikmalari rivojlantirilishi yoritiladi. Shuningdek, mashqlar tizimining talabalarning madaniy tafakkurini kengaytirish va ularning ijodiy faoliyatini rivojlantirishga qo‘shadigan hissasi ham o‘rganiladi.

75-77 48 18

CHAVOQ BALIQ (RUTILUS RUTILUS) NING YASHASH MUHITIGA MOSLASHUVCHANLIGI

Zilola Homidova

Maqolada   chavoq baliqning    yashayotgan  suv  muhitiga  barcha  baliq  turlariga  xos    umumiy   moslashuvchanligi va   aynan  chavoq baliq uchraydigan  suv  havzalaridagi  ekologik  omillarga  xususiy  moslashuvchanligi  yoritiladi. Jumladan,  suvning  haroratiga,   uning  tarkibiga, yil  fasllari  o’zgarishiga, ozuqa  tarkibiga  nisbattan  moslashuvchanligi  haqida  ma’lumot  beriladi.

78-80 106 56

HOW AUTHENTIC MATERIALS ENHANCE LISTENING COMPREHENSION IN LANGUAGE LEARNING

Authentic materials refer to real-world resources, such as radio broadcasts, films, or podcasts, that are produced for native speakers. These materials contrast with language learning textbooks, which often simplify language to suit learners’ needs.How Authentic Materials Enhance Listening Comprehension in Language Learning.

81-82 49 45

"GULLI OʻSIMLIKLARNING MOSLANISHI" MAVZUSI YUZASIDAN EKSKURSIYALARNI TASHKIL ETISH METODIKASI

Xonzoda Saydazimova , Mashhura Ibragimova , Begoyim Sotvoldiyeva

Ushbu tezisda biologiya darslarini yanada qiziqarli hamda mazmunli oʻtishida ekskursiyalarni ahamiyati,uni tashkil etish yoʻllari haqida batafsil yoritilgan.

83-84 46 36

TURMUSHDA VA SANOATDA POLIMER KOMPOZITSION MATERIALLARNING TUTGAN O‘RNI

Durdona Ergasheva , D.I. Kamalova

Hozirgi kunda texnika va kimyo sanoatining, xususan polimerlar kimyosining mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirishdagi ahamiyati tobora ortib bormoqda. Polimerlar kimyosi sanoatining rivojlanishini muhim vazifalaridan biri sanoatning barcha tarmoqlarida va turmushda zamonaviy kimyo yutuklaridan to’la foydalanishdir, yangi, mukammalroq va arzon ishlab chiqarish vositalari va xalq iste’mol mollari ishlab chiqarishdir.

85-87 54 26

ФОРМЫ И СПОСОБЫ МОТИВАЦИИ СТУДЕНТОВ К ЗАНЯТИЯМ ФИЗИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРОЙ

Марат Мамедов , Шеркул Аллаев

Представлены результаты анализа основных методов и подходов к мотивации студентов для занятий физической культурой. Установлено, что одной из причин низкой физической активности является недостаток эффективной мотивации. Создание потребности в движении является важной задачей в образовательной физкультурной деятельности, что возможно достичь через регулярные занятия.

88-89 41 19

MUHRLAR TARIXI

Gavhar Berdieva

Ushbu maqolada muhrlar tarixi hamda qay hollarda qo`llanilishi haqida so`z boradi.

90-91 47 55

YASHIL IQTISODIYOT: EKOLOGIK BARQARORLIK VA IQTISODIY O'SISH O'RTASIDAGI MUVOZANATDIR

Foziljon Manasidikov

Bugungi kunda dunyo iqtisodiy o'sish bilan birga, ekologik barqarorlikni ta'minlash maqsadida yangi yondashuvlarni izlamoqda. Yashil iqtisodiyot — bu iqtisodiy o'sishni ekologik barqarorlik, ijtimoiy adolat va samarali resurslardan foydalanish orqali amalga oshirishni ta’minlaydigan iqtisodiy modeldir. Yashil iqtisodiyot, ayniqsa, iqlim o'zgarishi, tabiiy resurslarning tugashi va ekologik muammolarni bartaraf etishda muhim rol o'ynaydi. Uning maqsadi — barqaror rivojlanishni ta'minlash, tabiiy muhitni saqlash va iqtisodiy o'sishni davom ettirishdir. Shuningdek, "Yangi O'zbekiston" istiqboli uchun yashil iqtisodiyot rivoji alohida ahamiyat kasb etadi. O'zbekistonning barqaror rivojlanishiga, ekologik xavfsizligiga va iqtisodiy o'sishiga yordam beradigan yashil iqtisodiyot konsepsiyasi, mamlakatning uzoq muddatli muvaffaqiyatini ta'minlashda muhim omil bo'lishi kutilmoqda.

92-94 42 12

CHALLENGES AND ASPECTS OF STUDYING THE RUSSIAN LANGUAGE IN SCHOOLS

Sevinchxon Meliqoʻziyeva , S.Yu. Yuldasheva

The article is devoted to the integration of the educational process, in particular the relationship and interdependence of the Russian language and literature. Teachers of the Russian language and literature must remember the ever-increasing international importance of the Russian language and literature and must help students successfully apply the skills acquired in the classroom.

95-97 49 31

KEY FACTORS IN THE STUDY OF RUSSIAN LITERATURE

Sabina Yuldasheva

The article examines Russian literature as one of the factors of self-knowledge and self-development, the world around us is also examined through the prism of the concept of Russian literature and the history of its development.

98-99 45 36

SIYOSIY GEOGRAFIYANING PREDMETI, MAQSAD VA VAZIFALARI

Sohibjamol Hamidjonova

Ushbu maqolada siyosiy geografiya fani haqida umumiy tushuncha, siyosiy geografiyaning maqsadi, ularning predmeti va vazifalari haqida batafsil maʼlumot berilgan.

100-104 83 103

DARS O’TISHDA FOYDALANILADIGAN AYRIM METODLARNI QO’LLASHDAGI ASOSIY QOIDALAR

Dilorom Xusanova , Arofatoy Komilova

Ushbu maqolada dars o’tishda foydalaniladigan ayrim metodlarni qo’llashdagi asosiy qoidalari haqida ma’lumotlar keltirilgan. Ya’ni, dars o’tish davomida metodlardan qanday maqsadlarda foydalanish mumkinligi va ularning afzalliklari haqida yozilgan.

105-107 278 52

SHAXS IJTIMOIYLASHUVI VA IJTIMOIY HULQ-ATVOR

Gulsevar Ikromova , Hurshida Ibragimova

Ushbu tezisda shaxsning ijtimoiylashuvi va ijtimoiy hulq-atvorining o'zaro bog'lanishi tahlil qilingan. Ijtimoiylashuv jarayoni shaxsning jamiyatdagi o'rnini belgilaydi, uning axloqiy va madaniy qadriyatlarni o'zlashtirishiga yordam beradi. Ijtimoiy hulq-atvor esa shaxsning jamiyat bilan aloqalarini va faoliyatini shakllantiradi. Tezisda ijtimoiylashuv bosqichlari, oila, maktab va tengdoshlarning roli hamda ijtimoiy normativlar va qadriyatlar ta'siri ko'rib chiqiladi. Bu jarayonlar shaxsning jamiyat bilan uyg'un ishlashiga yordam beradi.

108-109 82 105

HUJAYRANING KIMYOVIY TARKIBI, XOSSALARI VA HUJAYRANING MORFOLOGIYASI

Mohlaroyim Umaraliyeva

Mazkur tezisda hujayraning kimyoviy tarkibi, xossalari va morfologiyasi o‘rganilgan. Hujayra tarkibidagi organik va noorganik moddalar, ularning biologik funksiyalari tahlil qilingan.

110-111 102 77

SITOLOGIYA FANINING MAQSADI, VAZIFALARI, MUAMMOLARI, TARIXI VA O‘RGANISH OBYEKTI

Gulsevar Ikromova

Ushbu tezisda sitologiya fanining asosiy maqsadi, vazifalari, muammolari, tarixi va o‘rganish obyekti haqida umumiy ma’lumotlar taqdim etilgan. Hujayra haqidagi fundamental bilimlarni rivojlantirishdan tortib, uning molekulyar jarayonlarini o‘rganishgacha bo‘lgan vazifalar batafsil yoritilgan.

112-113 68 60

SUV QIRQQULOĞI (ARTEMIA) HAQIDA UMUMIY TUSHUNCHA, TARQALISHI VA TARAQQIYOTI

Yorqinoy Sayfutdinova, Murodali Tojiboyev

Suv qirqqullog'lari ko'plab o'simlik va hayvon turlarining yashash joyi bo'lib, oziq zanjirining muhim qismlarini tashkil qiladi. Tuproqning yuqori unumdorligi, suvning tabiiy ravishda filtrlash va saqlash qobiliyati bilan birgalikda, qirqqullog'lar insonlar uchun qishloq xo'jaligi, baliqchilik va boshqa tabiiy resurslardan foydalanish imkonini beradi.

114-116 91 49

QUSHLARNING TARQALISHI VA TABIATDAGI AHAMIYATI

Mehrinoz Urinboyeva

Mazkur tezisda qushlarning migratsiya qilish turlari, sabablari, dunyo bo’ylab tarqalishi yashash joylari, biologik xilma-xilligi va ekologik ro’li haqida ma’lumot keltirilgan. Ularning tabiatdagi va turli yo’nalishlarda ahamiyati, bundan tashqari qushlar ekologik tizimlarning muvozanatini saqlashda va oziq zanjirida muhim bo’g’in bo’lib xizmat qilishi ta’kidlanadi.

117-118 46 38

LISHAYNIKLARNING TABIATDA TARQALISHI VA UNING AHAMIYATI

Niluzarxon Obidova

Ushbu tezis lishayniklarning tabiiy muhitdagi tarqalishi va ularning ekologik ahamiyatini o'rganishga bag'ishlangan. Lishayniklarning o'sish joylari, ular ekologik tizimda qanday rol o'ynashi va havo ifloslanishini aniqlashda qanday ishlatilishi haqida so'z yuritiladi. Shuningdek, ularning insoniyat uchun dori-darmon sifatida ahamiyati ta'kidlanadi.

119-120 33 23

XITOY VA HINDISTONDA GEOSIYOSIY TAʼLIMOTLAR

Xosiyat Sapayeva

Ushbu maqolada Xitoy va Hindistonning geosiyosiy tasavvurlarga asoslangan holda mazkur davlatlarning nomlarini kelib chiqishi, boʻlinishi hamda geosiyosiy ahvoli haqida maʼllumot berilgan.

121-122 66 19

YADRO VA UNiNG TARKIBI MAVZUSIDA KO’RGAZMALI QUROLLARDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI

Zahro Ro’ziqulova , O’g’iloy Murodova

Mazkur maqolada biologiya xususan, sitologiya fanlarini oʻqitishda koʻrgazmali va amaliy uslublarning ahamiyati, samaradorligi va dars jarayonlarida qoʻllanilishi haqida batafsil fikr yuritilgan. Shuningdek, koʻrgazmali qurollarning turlari va ularning tasnifiga ham alohida toʻxtalib oʻtilgan.