ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ
ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №
-70
Часть–
9_
июня
–
2025
118
2181-3187
YANGI OʻZBEKISTON TARAQQIYOTIDA AYOLLARNING
IJTIMOIY FAOLLIGINI QOʻLLAB
-QUVVATLASH STRATEGIYALARI
Abdukaxorova Oʻgʼiloy Isroiljon qizi
Fargʻona davlat universiteti
2-bosqich talabasi
Annotatsiya:
Yangi Oʻzbekiston davrida mamlakatimizning taraqqiyot yoʻlida
ayollarning ijtimoiy faolligini oshirish va ularni har tomonlama qoʻllab
-quvvatlash
muhim vazifalardan biri sifatida belgilangan. Ayollar jamiyatning ajralmas qismi
boʻlib, ularning ijtimoiy, i
qtisodiy, siyosiy va madaniy hayotdagi faol ishtiroki davlat
taraqqiyotining barqarorligi va farovonligi uchun zamin yaratadi. Shu bois, yangi
Oʻzbekiston taraqqiyotida ayollarning ijtimoiy faolligini ragʻbatlantirish va ularni
qoʻllab
-quvvatlashga qaratilgan samarali strategiyalar ishlab chiqish va amalga
oshirish dolzarb masalalardan hisoblanadi.
Kalit so‘zlar:
ayollar, ta’lim, taraqqiyot, barqaror rivojlanish, tashkilotlar, davlat
boshqaruvi, bilim.
Ayollarning ijtimoiy faolligini oshirish strategiyasining asosiy yoʻnalishlaridan
biri ularning ta’lim darajasini koʻtarishdir. Ta’lim —
bu har qanday jamiyatda
ayollarning oʻz imkoniyatlarini toʻliq namoyon etishlari uchun asosiy vosita
hisoblanadi. Yangi
Oʻzbekistonda ayollarning har tomonlama ta’lim olishlariga keng
imkoniyatlar yaratilib, ayniqsa, kasb-
hunar ta’limi va oliy ta’lim tizimida ayollar uchun
maxsus dasturlar ishlab chiqilmoqda. Bu nafaqat ularning bilim darajasini oshiradi,
balki ularni ish
bilan ta’minlash va iqtisodiy mustaqillikka erishish imkonini ham
beradi. Shuningdek, ayollar uchun malaka oshirish kurslari, seminarlar va treninglar
tashkil etilishi ularning professional rivojlanishiga xizmat qiladi. Iqtisodiy faollikni
oshirish ham ayo
llarning jamiyatdagi oʻrnini mustahkamlashda muhim ahamiyatga
ega. Yangi Oʻzbekiston siyosatida ayollarning tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab
-
quvvatlashga katta e'tibor qaratilmoqda. Ayollarga kichik biznesni boshlash va
rivojlantirish uchun imtiyozli kreditlar, grantlar va boshqa moliyaviy yordam shakllari
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ
ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №
-70
Часть–
9_
июня
–
2025
119
2181-3187
taqdim etilmoqda. Shu bilan birga, ayollarning mehnat bozoridagi ishtirokini
kengaytirish maqsadida ularni ish bilan ta’minlash, mehnat sharoitlarini yaxshilash va
gender tengligini ta’minlashga qaratilgan chora
-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Bu esa
ayollarning iqtisodiy mustaqilligini oshirishga, ularning oilaviy va jamiyatdagi
mavqeini kuchaytirishga xizmat qiladi.[1]
Siyosiy faollikni ragʻbatlantirish ham ayollarning jamiyatdagi rolini oshirishda
muhim omil hisoblanadi. Yangi Oʻzbekiston siyosiy tizimida ayollarning vakillik
darajasini oshirishga qaratilgan maxsus dasturlar ishlab chiqilgan. Ayollarni siyosiy
partiyalar, jamoat tashkilotlari va davlat boshqaruvi organlarida faol ishtirok etishga
jalb qilish uchun sharoitlar yaratilmoqda. Bu jarayonda ayollarning rahbarlik
qobiliyatlarini rivojlantirish, ularni siyosiy bilim va ko‘nikmalar bilan ta’minlashga
qaratilgan treninglar va seminarlar tashkil etilmoqda. Natijada, ayollar nafaqat siyosiy
qarorlar qabul qilish jarayonida faol ishtirok etadi, balki jamiyatdagi gender tengligini
ta’minlashda ham muhim rol oʻynaydi. Madaniy va ijtimoiy hayotda ayollarning
faolligini oshirish ham strategiyaning muhim qismidir. Ayollar ijodkorlik, madaniy
merosni saqlash va rivojlantirish, shuningdek, ijtimoiy tashabbuslarni ilgari surishda
faol ishtirok etmoqda. Ularning madaniy va sport sohalaridagi faoliyati jamiyatda
ayollarning ijtimoiy mavqeini oshirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, ayollarga
qarshi zo‘ravonlik va diskriminatsiyaga qarshi chora
-tadbirlar kuchaytirilmoqda, bu
esa ularning huquq va erkinliklarini himoya qilishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Yangi Oʻzbekiston taraqqiyotida ayollarning ijtimoiy faolligini qoʻllab
-quvvatlashda
oilaviy siyosatning ham oʻrni katta. Oilada ayollarning huquq va manfaatlarini himoya
qilish, ularning mehnat va dam olish sharoitlarini yaxshilash, bolalarni tarbiyalashda
yordam berish kabi masa
lalar davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biridir.
Ayollarni ijtimoiy himoya qilish tizimi takomillashtirilmoqda, jumladan, ona va bola
sog‘ligini saqlash, oilaviy zo‘ravonlikka qarshi kurashish, ijtimoiy yordam ko‘rsatish
kabi sohalarda samarali chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari sohasida ayollarning faolligini oshirish ham yangi
strategiyaning muhim qismidir. Zamonaviy texnologiyalarni o‘zlashtirish va undan
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ
ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №
-70
Часть–
9_
июня
–
2025
120
2181-3187
samarali foydalanish ayollarga yangi imkoniyatlar yaratadi. Onlayn ta’lim, masofaviy
ish va biznes yuritish, ijtimoiy tarmoqlarda faoliyat olib borish kabi yo‘nalishlarda
ayollar uchun maxsus dasturlar ishlab chiqilmoqda. Bu esa ularning ijtimoiy faolligini
oshirishga, yangi bilim va ko‘nikmalarni egallashga yordam beradi.[2]
Yangi Oʻzbekiston taraqqiyotida ayollarning ijtimoiy faolligini qo‘llab
-
quvvatlash strategiyalari doirasida xalqaro hamkorlikning o‘rni ham katta.
Mamlakatimiz ayollarning huquqlari va imkoniyatlarini kengaytirish bo‘yicha xalqaro
tajribalarni o‘rganib, ul
arni milliy sharoitga moslashtirishga intilmoqda. Xalqaro
tashkilotlar bilan hamkorlikda ayollarni qo‘llab
-quvvatlashga qaratilgan loyihalar
amalga oshirilmoqda, bu esa mamlakatdagi ayollarning ijtimoiy faolligini yanada
oshirishga xizmat qiladi. Shuningdek, yuridik bazani mustahkamlash, ayollarning
huquq va erkinliklarini himoya qilish, gender tengligini ta’minlash bo‘yicha qonun va
normativ hujjatlarni takomillashtirish ham strategiyaning ajralmas qismidir. Bu
yo‘nalishda qabul qilingan qonunlar va me’yor
iy hujjatlar ayollarning jamiyatdagi
o‘rnini mustahkamlashga, ularning huquq va manfaatlarini himoya qilishga xizmat
qiladi.[3]
Xulosa:
Xulosa qilib aytish mumkinki, yangi O‘zbekiston taraqqiyotida ayollarning
ijtimoiy faolligini qo‘llab
-quvvatlash strategiyalari keng qamrovli va tizimli
yondashuvni talab qiladi. Ta’lim, iqtisodiyot, siyosat, madaniyat, oilaviy siyosat,
axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va yuridik sohalarda amalga oshirilayotgan
chora-tadbirlar ayollarning jamiyatdagi rolini oshirishga xizmat qilmoqda. Bu esa
mamlakatimizning barqaror rivojlanishi va farovon jamiyat qurilishida muhim omil
hisoblanadi. Shu bois, ayollar
ning ijtimoiy faolligini yanada oshirish, ularni qo‘llab
-
quvvatlashga qaratilgan strategiyalarni doimiy ravishda takomillashtirish va amalga
oshirish zarur. Bu yo‘lda davlat, jamiyat va har bir fuqaro o‘z hissasini qo‘shishi lozim.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ
ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №
-70
Часть–
9_
июня
–
2025
121
2181-3187
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Mirzayev A., Tursunova N. O'zbekiston Respublikasida ayollarning ijtimoiy
hayotdagi roli va ularni qo‘llab
-quvvatlash strategiyalari. T.: Kokand Universiteti
nashriyoti, 2023.
–
145 b.
2. Karimova D. Yangilanayotgan O'zbekistonda xotin-qizlarning siyosiy-ijtimoiy
faolligi. T.: Innovatsion Ijtimoiy Tadqiqotlar nashriyoti, 2024.
–
128 b.
3. Islomova S. Yangi O'zbekiston taraqqiyotida xotin-qizlarimizning ijtimoiy-
iqtisodiy qo‘llab
-quvvatlanishi. T.: Huquq va Jamiyat nashriyoti, 2023.
–
160 b.
4. Rasulov M., Yusupova L. Yangi O'zbekistonda ayollarning ilm-fan
taraqqiyotidagi o‘rni va ijtimoiy faolligi. T.: Buxoro Davlat Universiteti nashriyoti,
2024.
–
175 b.
5. Qodirova F. Yangi O'zbekistonda xotin-qizlarning ijtimoiy-iqtisodiy faolligini
oshirish yo‘nalishlari. T.: ResearchGate nashriyoti, 2024. –
132 b.
6. Abdullaeva Z. Ayollarning mehnat bozoridagi o‘rni va ularni qo‘llab
-
quvvatlash choralari. T.: Iqtisodiyot va Jamiyat nashriyoti, 2022.
–
140 b.
7. Ergashev J. Xotin-qizlarning siyosiy faolligini oshirish strategiyalari. T.:
Siyosatshunoslik va Jamiyat nashriyoti, 2023.
–
150 b.
8. Tadjibaeva N. Ayollarning ijtimoiy himoyasi va gender tengligi masalalari. T.:
O‘zbekiston Huquqshunoslik Akademiyasi nashriyoti, 2023. –
165 b.