ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–5_ июня–2025
261
2181-
3187
KRIPTOGRAFIYA VA MA’LUMOTLARNI HIMOYA QILISH
USULLARI
Yo’ldoshova Dilnoza Ilhomboy qizi
1
TATU, bakalavr talabasi
Telefon:+998(93) 083 11 08
Narmanov Otabek Abdigapparovich
2
TATU, Dotsent
Telefon:+998(99) 983 54 55
Maxammatyunusova Yulduzxon Dilmurot qizi
3
TATU, bakalavr talabasi
Telefon:+998(90) 765 25 06
Madinabonu Mirxamidova Mirsaid qizi
4
TATU, Bakalavr talabasi
Telefon: +998(88) 110 68 18
E-mail:
madinabonumirxamidova14@gmail.com
ANNOTATSIYA.
Kriptografiya va ma'lumotlarni himoya qilish usullari
sohasida ilm-fan va texnologiyalar tez rivojlanmoqda. Kriptografiya yordamida
ma'lumotlar shifrlanib, ular faqat ruxsat etilgan shaxslar tomonidan o'qilishi mumkin.
Ushbu maqola kriptografiyaning asosiy turlari – simmetrik va assimetrik shifrlash,
hash funksiyalari, digital imzolar va ularning ma'lumotlarni himoya qilishdagi roli
haqida batafsil tahlil qiladi. Shuningdek, zamonaviy texnologiyalar, masalan,
blokcheyn, mashinani o'rganish va sun'iy intellektning kiberxavfsizlikdagi o'rni ko'rib
chiqiladi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–5_ июня–2025
262
2181-
3187
Kalit soʻzlar
: Kriptografiya, shifrlash, simmetrik shifrlash, assimetrik shifrlash,
hash funksiyalari, digital imzolar, blokcheyn, kiberxavfsizlik, mashinani o'rganish,
sun'iy intellect.
ABSTRACT.
Cryptography and data protection techniques are rapidly evolving
in the fields of science and technology. Cryptography ensures that data is encrypted
and can only be accessed by authorized individuals. This article provides a detailed
analysis of the key types of cryptography, including symmetric and asymmetric
encryption, hash functions, digital signatures, and their role in safeguarding data. It
also explores the integration of modern technologies like blockchain, machine learning,
and artificial intelligence in the realm of cybersecurity.
Keywords:
Cryptography, encryption, symmetric encryption, asymmetric
encryption, hash functions, digital signatures, blockchain, cybersecurity, machine
learning, artificial intelligence.
АННОТАЦИЯ
. Криптография и методы защиты данных быстро
развиваются в области науки и технологий. Криптография обеспечивает
шифрование данных, которые могут быть доступны только авторизованным
пользователям. В статье подробно рассматриваются основные виды
криптографии, включая симметричное и асимметричное шифрование, хеш-
функции, цифровые подписи и их роль в защите данных. Также обсуждается
использование современных технологий, таких как блокчейн, машинное
обучение и искусственный интеллект в области кибербезопасности.
Ключевые
слова:
Криптография,
шифрование,
симметричное
шифрование, асимметричное шифрование, хеш-функции, цифровые подписи,
блокчейн, кибербезопасность, машинное обучение, искусственный интеллект.
INTRODUCTION(KIRISH).
Kriptografiya va ma'lumotlarni himoya qilish
usullari bugungi kunda axborot xavfsizligini ta'minlashda juda muhim ahamiyatga ega.
Internetning rivojlanishi va raqamli texnologiyalarning keng tarqalishi bilan birga,
ma'lumotlarni himoya qilish zarurati yanada ortdi. Har kuni millionlab
foydalanuvchilar internet orqali ma'lumotlarni almashmoqda, bu esa yangi xavf-
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–5_ июня–2025
263
2181-
3187
xatarlarni keltirib chiqaradi. Ma'lumotlar o'g'irlanishi, yomon niyatli hujumlar va
maxfiylikning buzilishi kabi muammolar kiberxavfsizlikni dolzarb masalalarga
aylantirgan. Kriptografiya — bu ma'lumotlarni himoya qilishning asosiy vositasi
bo'lib, u ma'lumotlarni shifrlash va shifrlangan ma'lumotlarni faqat ruxsat etilgan
shaxslar orqali o'qish imkoniyatini yaratadi.
Kriptografiya yordamida tizimlar va foydalanuvchilar orasidagi xavfsiz aloqa
ta'minlanadi. U, asosan, simmetrik va assimetrik shifrlash algoritmlariga, shuningdek,
hash funksiyalari va digital imzolar kabi metodlarga tayanadi. Shifrlash jarayoni
ma'lumotlarni o'qishga bo'lgan ruxsatni cheklash orqali ularni himoya qiladi. Asosiy
maqsad — ma'lumotlarni noto'g'ri qo'llanilishdan, o'g'irlanishdan va o'zgartirishlardan
himoya qilish.
Zamonaviy texnologiyalar, masalan, blokcheyn, sun'iy intellekt va mashinani
o'rganish kabi yondashuvlar kiberxavfsizlikni yanada kuchaytirishga yordam beradi.
Blokcheyn texnologiyasi, o'zining o'zgarmasligi bilan, ma'lumotlarning xavfsizligini
ta'minlashda muhim rol o'ynaydi. Sun'iy intellekt va mashinani o'rganish algoritmlari
esa kiberhujumlarni oldini olish va tizimlarni himoya qilishda samarali vositalar
sifatida qo'llanilmoqda.
Bu maqolada kriptografiyaning asosiy turlari va zamonaviy texnologiyalarning
kiberxavfsizlikdagi o'rni haqida batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek, ma'lumotlarni
himoya qilishda kriptografiyaning roli va uning kelajakdagi rivojlanish imkoniyatlari
muhokama qilinadi.
Raqamli transformatsiya va global internet tarmog‘ining kengayishi bilan
axborotlarni saqlash, uzatish va ularni himoya qilish dolzarb masalaga aylangan.
O‘zbekistonda ham bu sohada sezilarli o‘zgarishlar kuzatilmoqda. Kriptografiya, ya'ni
ma'lumotlarni shifrlash va xavfsizligini ta'minlash texnologiyalari, bugungi kunda
barcha sohalarda muhim o‘rin tutmoqda. Internet orqali amalga oshiriladigan
moliyaviy operatsiyalar, davlat xizmatlari, shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish va
hatto kundalik ishlarimizda kriptografiyaning o‘rni tobora ortib bormoqda.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–5_ июня–2025
264
2181-
3187
Kriptografiya, asosan, ikkita asosiy yo‘nalishda ishlaydi: ma'lumotlarning
maxfiyligini
saqlash va
ma'lumotlar yaxlitligini
ta'minlash. Maxfiylik, ya'ni
ma'lumotlarni faqatgina ruxsat etilgan shaxslar ko‘rishi mumkinligini ta'minlash,
asosan shifrlash (encryption) usullari orqali amalga oshiriladi. Ma'lumotlar yaxlitligi
esa, ma'lumotlar o‘zgartirilmaganligiga ishonch hosil qilish uchun kerak bo‘ladi. Bu
esa raqamli imzolar va hash-funksiyalar yordamida ta'minlanadi. Kriptografiya,
shuningdek,
identifikatsiya
va
autentifikatsiya
jarayonlarida ham muhim rol
o‘ynaydi.
Axborot texnologiyalari sohasida xavfsizlikni ta'minlash uchun bir qator
kriptografik usullar qo‘llaniladi. Bu usullar simmetrik (ya'ni, bitta kalit bilan
ma'lumotni shifrlash va yechish) va asimmetrik (ya'ni, turli kalitlar yordamida
shifrlash) tizimlarga bo‘linadi. Simmetrik shifrlash tizimlari, odatda, tezkor va
samarali bo‘lib, qisqa va o‘rta muddatli ma'lumotlar uchun ishlatiladi. Asimmetrik
shifrlash esa, ma'lumotlarni uzoq muddat davomida xavfsiz saqlash va uzatish uchun
qulay hisoblanadi, chunki bunda shifrlash va yechish uchun turli kalitlar ishlatiladi.
Dastlab, kriptografiya faqatgina davlatlar va maxsus tashkilotlar tomonidan
xavfsiz aloqa uchun qo‘llanilgan bo‘lsa, bugungi kunda u deyarli har bir sohada
ishlatiladi. Raqamli to‘lovlar, onlayn bank tizimlari, elektron hukumat, shaxsiy
ma'lumotlarni himoya qilish, elektron pochta va ijtimoiy tarmoqlarda maxfiylikni
ta'minlash kabi jarayonlar kriptografiyaning yordamida amalga oshiriladi.
Kriptografiya va ma'lumotlarni himoya qilish sohasida eng ko‘p qo‘llaniladigan
usullardan biri –
raqamli imzolar
. Raqamli imzo, ma'lum bir hujjat yoki ma'lumotni
autentifikatsiya qilish va uning o‘zgartirilmaganligini ta'minlash uchun ishlatiladi. Ular
elektron hujjatlarning qonuniyligini tasdiqlashda, masalan, onlayn shartnomalar yoki
boshqa yuridik hujjatlar uchun muhim ahamiyatga ega.
Shuningdek, ma'lumotlarni himoya qilishning yana bir muhim usuli –
hash-
funksiyalar
. Hash-funksiyalar ma'lumotlarni qisqartirish va ularning yaxlitligini
tekshirish uchun ishlatiladi. Hash-funksiya yordamida ma'lumotlarning kichikroq va
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–5_ июня–2025
265
2181-
3187
oson tekshiriladigan shaklini olish mumkin, va bu ma'lumotlarga zarar yetmaganligini
aniqlashda yordam beradi.
O‘zbekistonning kriptografiya va ma'lumotlarni himoya qilish sohasidagi
rivojlanishi ham befarq emas. 2018-yilda davlat tomonidan raqamli iqtisodiyot va
axborot xavfsizligini ta'minlashga doir qator qonunlar qabul qilindi. Elektron hukumat
tizimlarining joriy etilishi, onlayn to‘lov tizimlarining rivojlanishi va boshqa raqamli
xizmatlarning kengayishi kriptografiya va kiberxavfsizlikni kuchaytirishni talab
qilmoqda. O‘zbekistonning moliyaviy sektori va bank tizimi hamda davlat
xizmatlarining raqamlashtirilishi kriptografiya texnologiyalarini qo‘llashni yanada
muhimroq qilib qo‘ymoqda.
Bundan tashqari, bugungi kunda kriptografiya va ma'lumotlarni himoya qilish
usullarining rivojlanishi bilan birga yangi tahdidlar ham yuzaga kelmoqda.
Kiberhujumlar, ma'lumotlarni o‘g‘irlash va tarmoqdagi xavf-xatarlar yanada
ko‘paygan. Shuning uchun, kriptografiyaning samarali va zamonaviy usullari bilan
birga, axborot xavfsizligi tizimlarini yanada takomillashtirish zarurati mavjud.
METODOLOGIYA (METHODOLOGY).
Ushbu ilmiy maqolani tayyorlashda
kompleks yondashuv asosida turli tadqiqot metodlaridan foydalanildi. Tadqiqotning
asosiy metodologik asosi sifatida quyidagi yondashuvlar qabul qilindi:
1.
Tahliliy (analitik) metod
– kriptografiya sohasida mavjud nazariy
asoslar, algoritmlar, va ularning qo‘llanilish doiralari chuqur tahlil qilindi.
Shifrlash usullarining texnik jihatlari, ularning afzalliklari va kamchiliklari tahlil
etildi.
2.
Taqqoslash (komparativ) metodi
– turli kriptografik usullar
(simmetrik va asimmetrik, blokli va oqimli shifrlash, raqamli imzolar, hash-
funksiyalar) o‘zaro solishtirildi, ularning xavfsizlik darajalari va amaliy
qo‘llanilishi baholandi.
3.
Tizimli yondashuv
– ma’lumotlarni himoya qilishning kriptografik
usullari umumiy axborot xavfsizligi tizimining bir qismi sifatida ko‘rib chiqildi.
Bu yondashuv orqali turli himoya qatlamlarining o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilindi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–5_ июня–2025
266
2181-
3187
4.
Amaliy tadqiqot (empirik) metodlari
– mavjud dasturiy vositalar,
xususan, ochiq manbali kriptografik kutubxonalar (masalan, OpenSSL, GnuPG)
orqali ba’zi algoritmlarning ishlashi sinovdan o‘tkazildi va amaliy misollar
orqali ko‘rsatib berildi.
5.
Huquqiy-tahliliy metod
– O‘zbekiston Respublikasining axborot
xavfsizligi va shaxsiy ma’lumotlarni himoyalashga oid qonunchilik bazasi
o‘rganildi va tahlil qilindi.
Tadqiqotda ilmiy maqolalar, darsliklar, xalqaro standartlar (masalan, AES, RSA,
SHA-2), shuningdek, xalqaro tajribalarni aks ettiruvchi veb-manbalar asosiy axborot
manbalari sifatida xizmat qildi. Natijada, kriptografik himoya usullarining nazariy va
amaliy jihatlari o‘zaro bog‘liq holda o‘rganilib, muammolar va istiqbolli yechimlar
aniqlab chiqildi.
RESULTS(NATIJALAR).
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki,
kriptografiya
va ma'lumotlarni himoya qilish usullari
bugungi kunda O‘zbekistonda raqamli
texnologiyalarni rivojlantirishda va iqtisodiy jarayonlarning xavfsizligini ta'minlashda
muhim rol o'ynamoqda. 2017–2023 yillar oralig‘ida, axborot texnologiyalari
sohasidagi innovatsiyalar, shu jumladan kriptografik usullarni qo‘llash, iqtisodiyotning
turli sohalarida, ayniqsa, moliya va davlat xizmatlarida sezilarli o‘zgarishlarga olib
keldi.
Ma'lumotlar
xavfsizligini
ta'minlashda
zamonaviy
kriptografik
texnologiyalarning qo‘llanilishi, raqamli tranzaksiyalarni himoya qilishda muhim
ahamiyatga ega bo‘lmoqda.
Bundan tashqari, elektron hukumat tizimlarida kriptografiya va shifrlash
texnologiyalarining keng qo‘llanilishi, fuqarolar va davlat o'rtasidagi xavfsiz aloqa va
ma'lumot almashinuvi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratdi. 2023-yilga kelib, naqd
pulsiz to‘lovlar va raqamli identifikatsiya tizimlari sezilarli o‘sishni ko‘rsatdi, bu esa
kriptografiyaning amaliy qo‘llanilishining mustahkamlanishini bildiradi.
Kiberxavfsizlikning ahamiyati ortib borayotgan bugungi kunda, ma'lumotlarni
himoya qilishning innovatsion usullari, shu jumladan digital imzolar, shifrlash
algoritmlari va xavfsiz tarmoqlar yordamida foydalanuvchi ma'lumotlarining
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–5_ июня–2025
267
2181-
3187
o‘g‘irlanishiga, noto‘g‘ri ishlatilishiga va hujumlar natijasida yuzaga keladigan xavf-
xatarlarga qarshi samarali choralar ko‘rilmoqda.
Shu bilan birga, kriptografiya texnologiyalarining joriy etilishi nafaqat davlat va
bank tizimlarida, balki shaxsiy ma'lumotlar xavfsizligini ta'minlashda ham katta rol
o‘ynaydi. Kelajakda raqamli texnologiyalarning rivojlanishi bilan birga, kriptografik
usullarni yanada takomillashtirish va kiberxavfsizlikni kuchaytirish zaruriyati mavjud.
Bu esa, mamlakat iqtisodiyotining raqamli transformatsiyasini qo‘llab-quvvatlashga va
axborot xavfsizligini yanada mustahkamlashga yordam beradi.
DISCUSSION(MUHOKAMA).
Bugungi kunda raqamli texnologiyalar
dunyoning turli sohalarida keng qo‘llanilmoqda va bu jarayon O‘zbekistonda ham
sezilarli o‘zgarishlarga olib keldi. Ayniqsa, kriptografiya va ma'lumotlarni himoya
qilish usullari kiberxavfsizlikni ta'minlashda muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Kriptografiya yordamida ma'lumotlarni shifrlash, ularni faqat ruxsat etilgan shaxslar
tomonidan o'qilishi va ishlatilishini ta'minlash imkoniyatini yaratadi. Bu esa, ayniqsa,
elektron tijorat, bank tizimlari, davlat xizmatlari va shaxsiy ma'lumotlar xavfsizligini
ta'minlashda juda muhimdir.
Bundan tashqari, zamonaviy kriptografik texnologiyalar, masalan, digital imzolar
va shifrlash algoritmlari, internetda ma'lumotlarni himoya qilishni sezilarli darajada
kuchaytirdi. Xavfsiz tarmoq va serverlar orqali ma'lumotlar almashinuvining
ishonchliligi oshdi, bu esa iqtisodiyotning barcha sohalarida raqamli xizmatlardan
kengroq foydalanish imkonini berdi.
Shu bilan birga, kriptografiya va kiberxavfsizlikning rivojlanishi bilan birga,
xavfsizlik choralarining samarasiz bo'lishi mumkinligi haqida ham muhokama qilish
lozim. Masalan, raqamli tizimlarning rivojlanishi bilan kiberhujumlar, phishing (soxta
ma'lumotlarni olish), malware (zararli dasturlar) va boshqa turli xil xavflar ham ortib
bormoqda. Bu muammoni hal qilish uchun, davlatlar va kompaniyalar kriptografik
texnologiyalarni muntazam ravishda yangilab borishlari, xavfsizlik protokollarini
kuchaytirishlari va zamonaviy tahdidlarga qarshi turish uchun ilg‘or texnologiyalarni
joriy etishlari zarur.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–5_ июня–2025
268
2181-
3187
Kriptografiya va ma'lumotlarni himoya qilish usullarining rivojlanishiga qarshi
turli xil jiddiy muammolar mavjud. Birinchidan, yangi texnologiyalarni amalga
oshirish uchun zarur bo‘lgan infratuzilmani yaratish va uni muntazam yangilab turish
katta mablag‘ talab qiladi. Ikkinchidan, xavfsizlikni ta'minlash uchun malakali
kadrlarni tayyorlash zarur. Buning uchun dasturiy ta'minot, tarmoq xavfsizligi va
kiberxavfsizlik bo‘yicha mutaxassislarni tayyorlash tizimini kuchaytirish talab etiladi.
Shuningdek, kriptografiyaning zamonaviy yondashuvlari ko‘plab noaniqliklarni
yuzaga keltirmoqda. Masalan, kvant kompyuterlarining rivojlanishi bilan, hozirgi
kunda qo‘llanilayotgan ba'zi shifrlash algoritmlari tez orada eskirishi mumkin. Kvant
kompyuterlarining yordamida ba'zi kriptografik tizimlarni yengish osonlashishi
mumkin, bu esa ma'lumotlar xavfsizligini yangi tahdidlarga olib keladi. Bunday
xavflardan himoya qilish uchun yangi kvant xavfsizligi texnologiyalarini ishlab chiqish
zarur.
Umuman olganda, kriptografiya va ma'lumotlarni himoya qilish usullari
kiberxavfsizlikning eng muhim elementlaridan biri bo‘lib, ularning rivojlanishi
iqtisodiyot va jamiyatning raqamli transformatsiyasiga ijobiy ta'sir ko‘rsatmoqda. Shu
bilan birga, yangi xavflar va muammolarni oldini olish uchun doimiy yangilik va
takomillashtirish zarur. O‘zbekistonda kriptografiya va kiberxavfsizlik sohasidagi
izlanishlar va rivojlanishlar kelajakda xavfsiz raqamli infratuzilma yaratishda asosiy
omil bo‘lib qoladi.
CONCLUSION(XULOSA).
Kriptografiya va ma'lumotlarni himoya qilish
usullari bugungi raqamli jamiyatda juda muhim o‘rin tutadi. Internet orqali amalga
oshiriladigan tranzaktsiyalar, elektron hukumat, shaxsiy ma'lumotlar va moliyaviy
operatsiyalarni himoya qilishda kriptografiyaning roli yanada ortib bormoqda.
Ma'lumotlarning maxfiyligini saqlash, yaxlitligini ta'minlash va autentifikatsiya qilish
uchun kriptografik usullar, ayniqsa simmetrik va asimmetrik shifrlash, raqamli imzolar
va hash-funksiyalar keng qo‘llanilmoqda.
Shuningdek, kriptografiyaning yanada rivojlanishi kiberxavfsizlikni kuchaytirish
va yangi tahdidlarga qarshi kurashishda muhim vositaga aylanmoqda. Bugungi kunda
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–5_ июня–2025
269
2181-
3187
yangi texnologiyalar va xavf-xatarlarga mos ravishda kriptografik yondoshuvlar ham
o‘zgarib borishi kerak. O‘zbekistonda ham raqamli iqtisodiyot va axborot xavfsizligi
sohasidagi rivojlanish, davlat xizmatlarining raqamlashtirilishi, elektron tijorat va bank
tizimlaridagi o‘zgarishlar kriptografiya texnologiyalarini samarali qo‘llashni talab
qilmoqda.
Kelajakda, kriptografiya va ma'lumotlarni himoya qilish usullarining yanada
rivojlanishi uchun yangi, yanada xavfsiz va samarali texnologiyalarni ishlab chiqish
zarur. Axborot xavfsizligini ta'minlashda davlat, biznes va ilmiy sohalarning
birgalikdagi sa'y-harakatlari ahamiyatli. Faqatgina kriptografiyaning zamonaviy
usullarini qo‘llash orqali biz raqamli dunyoning xavfsizligini ta'minlash va yangi
tahdidlarga qarshi kurashishda muvaffaqiyatga erishishimiz mumkin.
Shu bilan birga, raqamli transformatsiya jarayonida kriptografiya va
kiberxavfsizlikka e'tibor qaratish, bu sohada yangi bilim va texnologiyalarni o‘rganish
va joriy etish, axborot xavfsizligi uchun mustahkam poydevor yaratishga yordam
beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Xudoyqulov, B. (2020).
Axborot xavfsizligi va kriptografiya asoslari
. Toshkent:
O‘zbekiston davlat axborot texnologiyalari universiteti.
2.
Nasirov, A. (2019).
Raqamli texnologiyalar va kiberxavfsizlik
. Toshkent:
O‘zbekiston milliy universiteti nashriyoti.
3.
Sodiqov, S. (2021).
Kriptografiya va uning axborot xavfsizligidagi roli
.
Toshkent: "Ma'lumot va texnologiya" nashriyoti.
4.
Mirzaev, U. (2022).
Axborot xavfsizligi: tamoyillar, metodlar va qo‘llanilishi
.
Samarqand: Samarqand davlat universiteti.
Internet manbalari
1.
TITP. (2023).
Kriptografiya va ma'lumotlarni himoya qilish usullari
. Toshkent
axborot texnologiyalari va telekommunikatsiyalari portali.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–5_ июня–2025
270
2181-
3187
2.
O‘zbekistan
Respublikasi
Axborot
Texnologiyalari
va
Kommunikatsiyalarini Rivojlantirish Vazirligi. (2022).
Kiberxavfsizlik va
kriptografiyaning o‘rni
3.
UzReport. (2021).
Kriptografiya va axborot xavfsizligi: muammolar va
yechimlar
4.
Daryo.uz. (2020).
O‘zbekistonda kiberxavfsizlik va ma'lumotlarni himoya qilish
haqida.
