Улучшение педагогических условий студентов при интернационализации высших учебных заведений

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная

лингвистика

и

лингводидактика

–

Foreign

Linguistics and Linguodidactics

Journal home page:

https://inscience.uz/index.php/foreign-linguistics

Improving the pedagogical conditions of students during
the internationalization of higher education institutions

Shokhista DONIYOROVA

1

Uzbek-Finnish Pedagogical Institute

ARTICLE INFO

ABSTRACT

Article history:

Received August 2023

Received in revised form

10 August 2023

Accepted 25 September 2023

Available online

15 November 2023

This article examines the educational services offered by

higher education institutions to improve the pedagogical
conditions of students in the process of internationalization.

The problems of the process of internationalization of

educational programs in modern higher education are

discussed.

2181-3701

/©

2023 in Science LLC.

DOI:

https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol1-iss5-pp38-40

This is an open-access article under the Attribution 4.0 International

(CC BY 4.0) license (

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru

)

Keywords:

internationalization,
international educational
programs,

university students,
academic mobility.

Oliy ta’lim muassasalari xalqarolashuvida

talabalarning

pedagogik shart-sharoitlarini takomillashtirish

ANNOTATSIYA

Kalit so‘zlar

:

xalqarolashuv,

xalqaro ta’lim dasturlari,

oliy ta’lim muassasalari

talabalari,

akademik harakatchanlik.

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalari

xalqarolashuv

jarayonida

talabalarning

pedagogik

shart-sharoitlarini

takomillashtirish uchun taklif qilinayotgan ta’lim xizmatlari

haqida fikr yuritilgan. Bugungi kun oliy ta’limda ta’lim

dasturlarini xalqarolashuvi jarayonida turgan muammolar

haqida so‘z yuritilgan.

Улучшение педагогических условий студентов при
интернационализации высших учебных заведений

АННОТАЦИЯ

Ключевые слова:

интернационализация,
международные

В данной статье рассматриваются образовательные

услуги, предлагаемые высшими учебными заведениями

для улучшения педагогических условий студентов

1

Teacher, Uzbek-Finnish Pedagogical Institute.

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

1

№

5 (2023) / ISSN 2181-3701

39

образовательные

программы,

студенты вузов,
академическая

мобильность.

в процессе интернационализации. Обсуждаются проблемы

процесса

интернационализации

образовательных

программ в современном высшем образовании.

KIRISH

O‘zbekistonning so‘ngi o‘n yillik mobaynida iqtisodiyot, jamiyat globallashuvi va

mintaqaviylashuvining kuchayishi oliy ta’limda xalqarolashtirishga yanada strategik
yondashish uchun sharoit yaratdi. Mamlakatimiz bu borada “Oliy ta’lim tizimini

2030-

yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi”da, O‘zbekiston oliy ta’lim tizimini markaziy

Osiyoda xalqaro ta’lim dasturlarini amalga oshiruvchi “xab”ga aylantirish uchun zarur
chora tadbirlar ishlab belgilab berildi. Bu borada oliy ta’lim muassasalari

xalqarolashuvida talabalarning pedagogik shart-sharoitlarini takomillashtirish muhim
jihatlardan biridir.

ASOSIY QISM

Xalqarolashuv oliy ta’limda, rivojlangan va rivojlanayotgan jamiyatlarda asosiy

o‘zgarishlar jarayoniga aylandi. Har bir davlatning Oliy ta’lim muassasalari ta’lim

tizimining belgilangan maydonlarida turlicha farq qiladi. Xalqarolashuv, bu sohada global

jamiyatning bitta jihatidir va oliy ta’limning yuksak darajada takomillashtirilishini talab

qiladi. Shu sababli, talabalarning pedagogik shart-sharoitlarini takomillashtirishda
quyidagi tahlillar ketma ketligini bayon qilishimiz zarurdir:

–

oliy ta’lim muassasalari o‘zining maqsad va vazifalari boyicha tuzilgan, talabalar

va o‘qituvchilar uchun o‘quv jarayonini o‘rganish va rivojlantirishda muhim ahamiyatga
ega bo‘lib, xalqarolashishga yo‘naltirilgan bo‘lishi;

–

xalqarolashuv talabalar uchun xalqaro aloqalar va xalqaro maydonda ish bilan

ta’minlanish imkoniyatlarini ochishi uchun o‘z navbatida o‘quv jarayonining sifatini

oshirish;

–

xalqaro talabalarning pedagogik shart-sharoitlarini yaratishda har bir talabaning

individual o‘quv jarayonini yaratish va ularning qo’llab quvvatlash;

–

talabalarning ilmiy jihatlarda o‘zlashtirilgan bilim va ko‘nikmalarini amaliyotda

mustahkamlashlari, ilm-fan sferalariga taalluqli fikr olishlari uchun qulay muhit
yaratilishi;

–

talabalar o‘z fikrlarini izhor qilish va ilmiy tadqiqotlar olib borish imkoniyatiga

ega bo‘lishi uchun mustaqil fikrlashni rivojlantirish;

–

xalqaro konferensiyalar, forumlar va tanlovlar orqali talabalarning

xalqarolashuvda ishtirok etishining muhimligini tushuntirish;

–

xalqaro ta’lim dasturlari tashkil etish, dunyo bo‘ylab ta’lim olishning yangi

yo‘nalishlarini ochish uchun muhimdir.

NATIJALAR VA TAKLIFLAR

O‘tkazilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, xalqarolashuv jarayonida barcha

pedagogik shart-sharoitlarning bir-

birini to‘ldirishi va o‘zaro bog‘liqligi mavjud bo‘lib,

ular ikki toifaga bo‘linadi. Birinchi toifaga ko‘ra, pedagogik

shart-

sharoitlarni ta’minlash

xalqaro ta’lim hamjamiyatini shakllantirish jarayonida sodir bo‘ladi, uning asosiy
maqsadi xalqaro fan va ta’lim sohasi sub’yektlarining ta’lim dasturlari mazmunini
ta’minlashga tayyorligini shakllantirishdir. Ushbu jarayon doirasida talabalar uchun

akademik mobillik dasturlari amalga oshirilmoqda, buning natijasi ishtirokchilarda

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

1

№

5 (2023) / ISSN 2181-3701

40

global kompetensiya ko‘nikmalarini rivojlantirish, ularning innovatsion ta’lim
texnologiyalarini egallashi hamda o‘quv

-

metodik qo‘llab

-quvvatlash materiallarini ishlab

chiqishdir.

Ikkinchi toifaga ko‘ra, pedagogik shart

-

sharoitlarni ta’minlash ta’lim faoliyati

jarayonida amalga oshiriladi, uning doirasida xalqaro ilmiy va ta’lim sohasi
sub’yektlarining birgalikdagi faoliyati jarayonida ta’lim dasturi amalga oshiriladi. Ushbu
o‘zaro bog‘liq jarayonlarni amalga oshirish natijasida ta’lim dasturlarini xalqarolashuvi
to‘liq tarzda sodir bo‘ladi.

Shunday qilib, xalqarolashuvning asosiy pedagogik sharti sub’yektlarning ushbu

jarayonga tayyorligi quyidagilarda ko‘rinadi:

–

ta’lim natijasi sifatida global kompetensiyani shakllantirish;

–

ta’limda innovatsion yondashuvlardan foydalanish;

–

akademik harakatchanlikni tashkil etish pedagogik shart-sharoitlari asosiy

pedagogik shartga o‘zaro bog‘liqdir.

Ta’lim dasturlarini xalqarolashuvi bo‘yicha xalqaro ta’lim sohasi sub’yektlarining

o‘zaro hamkorligini tashkil etish usuli oliy ta’lim muassasalarida xalqarolashuvga ta’sir
qiluvchi ta’lim hamjamiyatlarini shakllantirishni ta’minlaydigan ta’lim dizayni ekanligini
aniqladik va asoslab berdik. Oliy ta’lim muassasalari, xalqaro ta’lim dasturlarini
mustahkamlash orqali talabalarni dunyo bo‘ylab integratsiya qilish, shaxsiy
rivojlanishlarini ta’minlash va ijtimoiy ma’naviyatni shakllantirishlari uchun katta
imkoniyatlarni taqdim etadi. Bu bo‘yicha davlatlar, xalqaro tashkilotlar va oliy ta’lim
muassasalari birgalikda ishlashlari bu esa oliy ta’lim muassasalarida xalqarolashuvida

talabalarning pedagogik shart-sharoitlarini takomillashtirish uchun juda muhimdir.

XULOSA

Oliy ta’lim muassasalari xalqarolashuvida talabalarning pedagogik shart

-

sharoitlarini takomillashtirish bugungi kunda oliy ta’lim muassasalarini dunyo reytingida
munosib o‘rinni egallashi uchun, xalqaro ta’lim xizmatlarini taklif etishi, xalqaro

talabalarga

pedagogik

shart-sharoitlarni

yaratib

borishi,

mamlakatimizdagi

ajdodlarimizdan qolgan boy ilmiy merosni va bugungi kunda yaratilayotgan
imkoniyatlarni xalqaro maydonga olib chiqishi uchun zarurdir.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:

1.

Altbach, P. G. (2002). Knowledge and education as international commodities.

International Higher education, 28,2-5.

2.

Xalqaro Ta’lim va Ma’naviyatni Mustahkamlash: Texnologik Muassasalar va

Kolinli Pedaqogika. (J.W. Meyer, 2000).

3.

Oliy Ta’lim Muassasalari O‘quvchilarining Xalqarolashuvi: Nazariy va Amaliy

Maslahatlar. (P. W. Cookson, 2018).

4.

Astin, Alexander W. and Helen S. Astin (1999). Meaning and Spirituality in the

Lives of College Faculty: A Study of Values, Authenticity, and Stress. Los Angeles: Higher
Education Research Institute.

5.

Dalton, Jon C. (2001). Career and Calling: Finding a Place for the Spirit in Work

and the Community in The Implications of Student Spirituality for Student Affairs
Practice, 17-26.