Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная
лингвистика
и
лингводидактика
–
Foreign
Linguistics and Linguodidactics
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/foreign-linguistics
Principles of expressing the artistic landscape of the world
through plant imagery
Nafosat UROKOVA
Bukhara State University
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received August 2024
Received in revised form
10 September 2024
Accepted 25 September 2024
Available online
25 October 2024
It is well known that the genesis of floristic imagery in artistic
creation dates back to ancient times. In modern Uzbek poetry,
the tradition of engaging with the world of flora and depicting the
landscapes of new life through these images has continued.
Images of plants, trees, and flowers, beyond their literal
meanings, have served as symbols to express various cultural
values. Through them, aspects of people's lives, character traits,
dreams, thoughts, emotions, and the state of society are
conveyed. Consequently, this symbolic process manifests in
diverse forms across different artists. This article examines the
poetics of expressing the artistic landscape of the world through
plant imagery. Comparative-historical, comparative-typological,
linguistic, and analytical methods of analysis were applied to
explore the artistic and poetic roles of plant imagery in
contemporary Uzbek poetry. The study highlights the artistic
significance of plant images actively used in modern Uzbek
poetry. Through examples from the works of several poets,
attention is drawn to the symbolic content they express.
Additionally, it is noted that the understanding of the floristic
world has evolved, with plant imagery now being actively
incorporated into its artistic representation
2181-3701
/©
2024 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol2-iss4
This is an open-access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru
Keywords:
new Uzbek poetry,
floristic images,
image,
plant images,
symbol,
landscape lyrics,
cotton,
wheat,
thorn.
1
Doctor of Philosophy (PhD) in Philological Sciences, Bukhara State University.
E-mail: n.y.uroqova@buxdu.uz
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Special Issue
–
4 (2024) / ISSN 2181-3701
13
Olamning badiiy manzarasini o’simlik obrazlari orqali
ifodalash tamoyillari
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
yangi o’zbek she’riyati,
floristik obrazlar,
obraz,
o’simlik obrazlari,
ramz,
peyzaj lirikasi,
paxta,
bug’doy,
tikan.
Ma’lumki, badiiy ijodda floristik obrazlar genezisi juda qadim
zamonlarga borib taqaladi. Yangi oʻzbek she’riyatida ham flora
olamiga qiziqish, yangi hayot manzarasini ushbu obrazlar orqali
tasvirlash an’anasi davom etdi. Oʻsimlik, daraxt, gul obrazlari oʻ
z
ma’nosidan tashqari turli ramziy
-
timsoliy ma’nolarni ham
ifodalashga xizmat qildi. Ular orqali insonlarning yashash tarzi,
xarakter-xususiyatlari, orzu-armonlari, fikr-kechinmalari hamda
jamiyatning ahvoli gavdalantirildi. Binobarin, bu jarayon turli
ijo
dkorlarda turli shakllarda boʻy koʻrsatdi. Mazkur maqolada
olamning badiiy manzarasini o’simlik obrazlari orqali ifodalash
poetikasi o’rganilgan. Yangi o’zbek she’riyatida o’simlik
obrazlarining badiiyati va poetikasi masalasini tadqiq qilishda
qiyosiy-tarixiy, qiyosiy-tipologik, lingvistik, analitik tahlil
usullaridan foydalanilgan. Natijada, yangi o’zbek she’riyatida faol
qo’llangan o’simlik obrazlarining badiiy ahamiyati yoritilgan. Qator
ijodkorlarning she’rlari misolida ular ifodalagan ramziy
-timsoliy
mazmun-mohiyatga diqqat qaratilgan. Qolaversa, floristik olamni
anglash tarzi oʻzgarganligi, uni badiiy ifodalashda oʻsimlik
obrazlaridan ham faol foydalanish yoʻliga oʻtilganligi asoslangan.
Принципы выражения художественного пейзажа мира
через образы растений
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
новая узбекская поэзия,
флористические образы,
образ,
образы растений,
символ,
пейзажная лирика,
хлопок,
пшеница,
колючка.
Известно, что истоки использования флористических
образов в художественном творчестве уходят в глубокую
древность. В новой узбекской поэзии продолжилась
традиция интереса к миру флоры и отражения пейзажей
новой жизни через эти образы. Изображения растений,
деревьев и цветов не только имели собственное значение, но
и использовались для передачи различных символических
смыслов. Через них передавались образ жизни людей, черты
характера, мечты, мысли и переживания, а также состояние
общества. Этот процесс у разных поэтов проявлялся по
-
разному. В данной статье исследуется поэтика выражения
художественного ландшафта через растительные образы. В
исследовании художественности и поэтики флористических
образов
в
новоузбекской
поэзии
использовались
сравнительно
-
исторический,
сравнительно
-
типологический, лингвистический и аналитический методы
анализа. В результате подчеркивается художественная
значимость образов растений, активно используемых в
новой узбекской поэзии. На примере стихотворений
различных авторов акцентируется внимание на их
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Special Issue
–
4 (2024) / ISSN 2181-3701
14
символическом содержании. Кроме того, отмечается, что
изменился способ восприятия флористического мира, и
растительные образы стали активно использоваться в его
художественном осмыслении.
KIRISH
Olamning badiiy manzarasini floristik obrazlar vositasida ifodalash yoʻsinida
mumtoz lirikamiz an’analariga sodiqlik bir qadar saqlanib qoldi. Buni, xususan, H.Olimjon,
E.Vohidov, J.Kamol gʻazallari misolida dalillash mumkin. Ularning ijodida janr, obraz,
she’riy san’atlar va poetik tasvir usuli masalalarida mumtoz she’riyat an’anal
ari davom
ettirildi.
Bundan farqli oʻlaroq,
yangi oʻzbek adabiyotida yaratilgan mumtoz janrga oid
koʻplab lirik asarlar
da shartli-romantik obrazlar emas, hayotiy konkretlikka ega realistik
obrazlar gavdalan
tirilganini ham ta’kidlash zarur
.
Yangi oʻzbek she’riyatida olamning badiiy manzarasini floristik obrazalarda
ifodalash tarzi ikki bosqichga boʻlib oʻrganildi: 1. Mustamlaka (1900
-
1990) yillari oʻzbek
lirikasida floristik obrazlar poetikasi. 2. Istiqloldan keyingi (1991) yillar oʻzbek
she’riyatida floristik obrazlar talqini. Mumtoz she’riyatimizda an’anaviy tarzda bir xil
ma’no ifodalagan bir qancha floristik obrazlar mustamlaka davri adabiyotida yangi ohang
va mazmun kasb etdi. Ular mumtoz lirikada gavdalantirgan mazmun-
mohiyat oʻrnini end
i
hurlik, ozodlik tushunchalari, ramziy ifodalari egalladi. Bunday oʻrin almashish mustaqillik
davri adabiyotiga qadar davom etdi.
ASOSIY QISM
Bu davrning mavjud tuzumi ta’siri natijasida ijtimoiy mazmun markazga
chiqqan
zamonasoz she’rlar ham dunyo yuzini koʻrdi. Gʻoʻza (paxta), bugʻdoy kabilarning davlat
siyosati darajasiga koʻtarilgan davri yoki qoʻriq yerlarni oʻzlashtirish bilan bogʻliq
jarayonlar adabiy muhitni oʻziga boʻysundirdi. Zero, Gʻ.Gʻulom, H.Olimjon
, Zulfiya,
Mirtemir kabi koʻplab shoirllar oʻsha davr mafkurasiga ishonch ortidan uning girdobida
ijod qildilar.
Lirik turda olamning badiiy manzarasini ifodalash obrazning turli koʻrinishlari
vositasida amalga oshiriladi.
Shulardan eng faol qoʻllanib kelingan obrazlar –
bu flora
olamiga tegishlidir. Badiiy ijodda floristik obrazlar genezisi juda qadim zamonlarga borib
taqaladi. Inson jamiyat, tabiat va koinot bilan bir butunlikda mavjuddir. Shu nuqtayi
nazardan uni tabiat va borliq obyektlari, hodisalari ichida yondosh holatda tasvirlash
maqsadga muvofiq boʻladi.
Yangi oʻzbek she’riyatida olamning badiiy manzarasiни
oʻsimlik obrazlari vositasida
tasvir etish yetakchi xususiyat kasb etgan. Ular orqali lirik qahramon ruhiy olami, xarakter-
xususiyatlari, orzu-armonlari, fikr-kechinmalari ramziy-timsoliy tarzda ifoda etilgan.
MUHOKAMA VA NATIJALAR
Hamid Olimjonning ijtimoiy lirikasida floristik obrazlar ko’plab yaratilgan. Buni
“Fargʻona she’rlaridan” turkumi doirasida yuqori pafos bilan yozilgan “Baxtlar vodiysi”
she’ri ham asoslab turadi. Unda mehnatkash oʻzbek millatining portreti yorqin
gavdalangan:
Mehnat
–
sharaf, baxt boʻlgan
vodiylar
koʻm
-
koʻk...
Gʻoʻza guli bilan
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Special Issue
–
4 (2024) / ISSN 2181-3701
15
qalblari oʻsgan,
Gʻoʻza yaprogʻi
-la
qalbi koʻkargan
vodiylar
koʻm
-
koʻk... [1, 153]
She’rda yillar davomida millatimizning ramzi sifatida qaralgan goʻza obrazi
gavdalantirilgan. Xuddi mana shu oʻrinlarda shoirning zamonasozlikka yoʻl qoʻyganligini
ham aytish kerak bo’ladi. Bunda gʻoʻzaning guli
-
yu yaprogʻigacha ilohiylashtirish koʻrinadi.
Umuman olganda, she’rda kishiga hayot va goʻzallik baxsh etuvchi tabiatning butun
salobati quyma satrlar orqali zoʻr ehtiros bilan tasvirlangan.
Abdulla Oripovning “Oʻzbekning paxtasi” she’ri 1981
-yil yozilgan. Bunda davr
siyosati oʻz ta’sirini oʻtkazganligini koʻrish mumkin:
Million yillik soʻz erur
Paxta bizning lugʻatda,
Joʻyaklarda boshlangan
Onalar toʻlgʻo
q dardi.
Mabodo oʻsimlikka
Zabon bitsa, albatta,
Paxta navi eng avval
Oʻ
zbekcha gapirardi [4, 44].
Misralarda ham xalqning dardini, ham biroz yumorni his qilish mumkin. Paxta
davlat siyosati darajasiga koʻtarilgan yillar mehnatkash xalqimiz uchun juda ogʻir davr
boʻlgan. Bu jarayon tugamaydigandek, qishin
-yozin, kecha-
yu kunduz, yomgʻir
-u qorda
ham davom etgan. Yerga gʻoʻza urugʻi –
chigitni qadashdan boshlab, uni parvarishlash,
paxta terishgacha boʻlgan barcha ishlarga yosh
-u qari, erkak-u ayol birdek jalb qilingan. Bu
holat she’rning “Paxta bizning lugʻatda million yillik soʻz erur” satrini dalillaydi
. Haqiqatda,
paxta bilan bogʻliq mehnat jarayonida “javlon urayotgan” homilador oʻzbek onasini
egatlarda toʻlgʻoq tutib, koʻzi yoriganini tarix sahifalari
tasdiqlaydi. Bu haqda badiiy
asarlarda oʻqiganimiz yoki buvijonlardan tinglaganimiz ham afsona emas. “Paxta navining
eng avval oʻzbekcha gapirishi” esa oʻzbek mehnatkashi va paxtaning bir tan
-u bir jondek
birlashib ketganligi natijasida yuzaga kelgan.
Yoki:
Paxtam deb kuylasam seni qay zamon,
Yogʻildi sha’nimga hatto malomat.
Emishki, yoʻq senda ilhomdan nishon,
Yoʻq
d
ir goʻzallikdan senda alomat.
Seni rizqim dedi mushtipar onam,
Demakki, rizqimsan azaldan-azal.
Toki shu tuproqda ekan nasibam,
Hatto yantogʻiga yozurman gʻazal [3, 39].
deya kuylangan “Paxta” she’rida A.Oripov ona tuprogʻining har bir zarrasi, hatto
tikani qatorida paxtasini ham sevishini, unga azaliy muhabbati borligini tan oladi.
Paxtaning ilhom bagʻishlovchi goʻzalligi boʻlmasa
-
da, shoir unda oʻziga rom qiluvchi sehrni
,
mehr bulogʻini koʻra oladi. Qolaversa, paxta oʻzbek xalqining, oʻzbek mushtipar onasining
rizq-
roʻzi hisoblangan. Shuning hurmati haqqi uchun shoir unga hamisha bosh egib ta’zim
qilishga tayyor ekanligini bildiradi.
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Special Issue
–
4 (2024) / ISSN 2181-3701
16
Shavkat Rahmonning bir she’rida ham oʻtgan asrimizning ogʻriqli nuqtalaridan biri
gʻoʻza oʻsimligi haqida gap boradi:
Nahot bu oʻsha yer,
shumi har lahza
ming bitta tuygʻuni oʻynatgan goʻsha,
bor tigʻin milliard nish bilan chaqar
bahaybat zangori chayonday gʻoʻza [9, 197].
Oʻzbekning turmush
tarzida paxta
yakkahokimligi kechagina paydo boʻlib qolgan
tushuncha emas. U yuz yilliklar davomida oʻzining rivojlanish bosqichini oʻtab kelgan. Bu
hodisaning tarixi uzoq yillarga borib taqaladi. XIX asrning 60-yillari oxirida boshlangan
mustamlaka siyosati XX asrning 90-yillari boshida tugallandi. Rossiya va uning jadal
rivojlangan sanoat sohalarini arzon xom-
ashyo bilan ta’minlab kelgan davlatlar orasida,
ming afsuski, Oʻzbekiston ham bor edi. Yangi yerlar oʻzlashtirish hamda gʻalla va boshqa
ekinlarni qisqartirish hisobiga paxta ekiladigan maydonlarning tez
sur’atlar bilan
kengaytirilgani paxta siyosatining qattiq nazorat ostiga olinganini koʻrsatadi. Oʻrta Osiyo
xalqlari qatori yurtimizning har bir fuqarosi
–
yosh-u qarisi mana shu azobli girdobning
ichida toʻlgʻandi. Sh.Rahmonning mazkur she’ri oʻsha olovli
yillarning chandiqlaridan
soʻzlaydi. Shoir “koʻhna torlarning qaygʻusi”ni anglagan holda “azaldan bu yerning xoʻjasi
bormi, vallamat erlari qaysi goʻrdaydi” deya yurt oʻgʻlonlaridan qattiq yozgʻiradi.
Binobarin, xalqimiz qiyofasidan Rossiyaga paxta yetkazib berish qiynoqlarining izlari
hamon oʻchgan emas.
Zulfiyaning “Sadoqat” nomli she’rida yangi hayot zavqi yorqin boʻyoqlarda
kuylangan:
Bugʻdoylarning mavjin tush koʻrib,
Uxlab yotgan yerlar chorlaydi.
Men boraman, istiqbolimda,
Yangi baxt-u sevgi porlaydi [8, 185].
Bunda mohirona bir uslub koʻzga tashlanadi. Ya’ni shoira davrning mafkuraviy
gʻoyasi va oʻzining sof badiiy qarashlarini bir yerda yigʻa olgan
, birini ikkinchisining
bagʻriga singdira olgan. She’rda lirik qahramon
–
shoiraning
oʻzi. XX asrning 50
-yillaridan
avj olgan boʻz yerlarni oʻzlashtirish siyosati XX asrning 20
-30 yillarida amalga oshirilgan
qoʻriq yerlarni oʻzlashtirish jarayonining uzviy davomi boʻldi. Ming mashaqqat bilan suv
chiqarilib, oʻzlashtirilgan yerlarning katta qismiga gʻoʻza ekilgan boʻls
a, qolgan qismi
bugʻdoyzorlarga aylangan. Mazkur bosqichda qoʻriq yerlarni oʻzlashtirish, asosan,
yoshlarning zimmasiga tushgan. Shunday koʻngillilar safida shoiraning turmush oʻrtogʻi
Hamid Olimjon ham ishtirok etgan. Ularning vazifasi boʻz yerlarni oʻzla
shtirishda
qatnashayotgan yoshlarni mehnat sharaflangan she’rlari, Vatan tuygʻusiga yoʻgʻrilgan
samimiy nutqlari bilan ruhlantirishdan iborat boʻlgan.
Usmon Nosir ijodi soddaligi,
oʻynoqiligi, diltortarligi bilan ajralib turadi. Uning
“Yuksal, oppogʻim” nomli she’ri xalqchilligi bilan e’tiborni tortadi. U lirik qahramonning
yaqini
–
tanish qiz bolaga bagʻishlangan boʻlib, saboq olish maqsadida kursga qatnashi,
oʻqish
-
oʻzgarishga boʻlgan intilishi qadrlanadi. Qizni bir paytlar yoshligida koʻrgan shoir
uni ulgʻayganda ham koʻrib, koʻzlari quvonadi:
Ranglaringga rang qoʻshilibdi,
Bugʻdoy kabi yashnaydi yuzing.
Charos kabi qop-
qora koʻzing,
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Special Issue
–
4 (2024) / ISSN 2181-3701
17
Koʻzlaringga oy berkinibdi [7, 38].
Darhaqiqat, bunda balogʻatga yetgan, ulgʻaygan qiz portreti gavdalangan. Yuzining
qizgʻish
-
qoʻngʻir rangi bugʻdoyga, koʻzlarining qop
-qoraligi charosga qiyoslangan. Odatda,
ahamiyat beradigan boʻlsak, qishloq qizlarining yuzida bugʻdoyrangga moyillik sezil
adi.
Chunki ularning tanlari mehnat tufayli oftob nurlarida obdon toblangan boʻladi. Mana shu
oʻxshashlik va oʻzaro ichki aloqani his qilgan U.Nosir uni she’rga solgan. Bu orqali biz
shoirning hamisha el bilan hamnafaslikda ijod qilganligiga yana bir karra
amin boʻlamiz.
Oʻzbekiston Qahramoni, xalq shoiri A.Oripov ijodining oʻziga xos xususiyatlaridan
biri
–
peyzaj lirikasining
lirik qahramon ruhiyatiga uyg’un
bitilganligida ko’rinadi
. Uning,
nafaqat, maxsus she’rlarida, balki, umuman, butun ijodida tabiatga –
nabotot olamiga
ayricha munosabat bildirganligi kitobxonlarga yaxshi tanish. Shoirning flora olamini
obrazlantirish, unga ramziy mazmun berish nuqtayi nazaridan nihoyatda yuksak pafos
bilan yondashganligi yaqqol sezilib turadi.
A.Oripov oʻz ijodida dunyoni anglash, borliq sinoatlarini tushunish va olamning
badiiy manzarasini ifodalash usullariga turlicha yondashadi. Shular qatorida falsafiy
qarashlar keng oʻrin egallaydi. Jumladan, “Yantoq va tuya” she’ri insonlarga saboq boʻlarl
i
gʻoyalar bilan sugʻorilgan:
Yantoqning tomiri uzoqqa ketar,
Bardoshda tengsizdir yantoqxoʻr tuya.
Unisin odamlar tikan deb atar,
Bunisin kamsitar tuyasan, deya [5, 4].
She’rda yantoq va uning iste’molchisi yantoqxoʻr tuya bosh obraz boʻlib kelgan. Lirik
qahramon ijtimoiy-maishiy hayotda kuzatganlaridan kelib chiqqan holda qisqa xulosaga
keladi. Yantoq bilan tuya
–
sabr va kamtarlik, faqirlik ramzi. Chunki yantoq suvsiz
c
hoʻllarda oʻsadi. Shunday boʻlsa ham ildizi yerga chuqur kiradi. Tuya esa sahro va
choʻllarda yashaydi. Uzoq muddat suvsizlikka bardosh bera oladi. Ular mana shu
xususiyatlari tufayli hurlikka, ozod nafasga erishdi. She’rda yantoq va tuyaga qarama
-
qarshi o
ʻlaroq gul va ohu obrazlari keltirilgan. Bu ikkalasi oʻzini koʻz
-
koʻz qilganligi bois,
gulni qayergadir qadab qoʻydilar, ohuni esa qafasga soldilar. Darhaqiqat, she’rda hayotiy
tajribalarga asoslangan xulosalar oʻz aksini topgan.
Usmon Azim ijodida yantoq va gul obrazlariga xos an’anaviylik saqlanib qolgan
.
Uning “Chapani yoxud jaydari she’rlar” turkumiga kiruvchi toʻqqiz qismdan iborat she’rlar
jamlanmasi xalqona ohanglarda bitilgan. Uning sakkizinchi qismida yantoq obrazi
qoʻllangan. Har misra ostida “Chamanyoringman” soʻzi naqorat tarzida kelgan boʻlib,
ta’kidni kuchaytirishga hissa qoʻshgan:
Yantoqlarga koʻz tikib
Chamanyoringman,
Gulni yarolab ketma,
Chamanyoringman [6, 335].
Bunda yantoq gulning ziddi boʻlib, dushman, raqib ramziy ma’nolarini ifodalagan.
Lirik qahramon oʻz yoridan najot tilaydi: tikanni deb, yonidagi gul bagʻrini yarolab
ketmaslikni oʻtinadi. Gul –
lirik qahramonning oʻzi. Koʻrinadiki, she’rda sadoqat tuygʻusi
ulugʻlangan. Gulning “sahrodan ham sargʻaygan”ligidan bilish mumkinki, uning oshigʻi
raqib tomon ketgan. Gul esa chaman ichida alam bilan oʻrtanib qolgan. Oʻz bogʻiga, sevimli
guliga xiyonat qilmaslik haqidagi falsafiy xulosalar poetik tarzda, xalqona bir uslubda
she’rga singdirilgan. Bunda yantoq obrazining ham alohida oʻrni bor.
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Special Issue
–
4 (2024) / ISSN 2181-3701
18
M.Yusufning “Inshoolloh” nomli she’ri yurtimiz mustaqillikka erishgan ilk yillarning
mahsulidir. She’r istiqlolga shukronalik gʻoyalari bilan yoʻgʻrilgan. Duo, niyat koʻrinishida
bitilgan. Unda olis tarixga nazar tashlanib, Alpomish va Amir Temur nomlari tilga olingan.
Oʻzbek millatining qadimligi, milliy ramzlariga urgʻu berilgan. She’rda oʻsimliklardan
yantoq nomi qoʻllangan boʻlib, obraz darajasiga koʻtarila olgan:
Totuv yurtda yantoq oʻzin togʻ aylagay,
Bir-
birini qoʻllagan el kam boʻlmagay,
Bolalari Turkistonni bogʻ aylagay,
Abad yashnar, xazon bilmas endi bu bogʻ,
Inshooloh![2, 185]
Bunda birdamlik, totuvlik gʻoyalari ulugʻlangan. Bogʻ –
yurt ramzi, yantoq esa uning
bir parchasi
–
yurt farzandlaridir. She’rda tinchlik hukm surgan yurtni, birlashgan millatni
hech kim yengolmasligi, ajdodlarga munosib avlod boʻlishga intilish lozimligi gʻoyasi ilgari
surilgan. Odatda, oʻzining koʻrimsizligi, e’tibordan chetdaligi, tikanaklari borligi tufayli
yantoq obrazi koʻpincha bir chetda, gʻaribgina, kamtargina boʻlib turgandek tuyuladi.
Demak, shoir nazdida, oʻzini mana shunday faqir sanagan yurt f
arzandlari ham tinch
yurtda, farovon elda yayrab-yashnaydi. Shu tinchlikni, erk va hurlikni saqlab qolish esa
yurt oʻgʻlonlarining sharafli burchidir.
XULOSA
Yuqoridagi mulohazalardan kelib chiqqan holda aytish mumkinki, olamning badiiy
manzarasini floristik obrazlar, xususan,
oʻsimliklar орқали бадиий акс эттириш
yangi
oʻzbek she’riyatida нафақат пейзаж яратиш, балки ижтимоий фикрни беришда муҳим
ahamiyat kasb etdi. Bunda obrazga ramziy ma’no
-mazmun yuklash darajasi oshdi.
Binobarin, floristik olamni anglash tarzi oʻzgarganligi, uni badiiy ifodalashda oʻsimlik
obrazlaridan ham faol foydalanish yoʻliga oʻtilganligi diqqatga sazovordir.
Umuman olganda, soʻnggi yillarda ijodkorlar olamning badiiy manzarasi ifodasiga
yangicha rakursda yondashmoqda. Bu hodisa yangi oʻzbek she’riyatida yorqin koʻzga
tashlandi. Shoirlarning ona tabiatga
–
flora olamiga munosabati tubdan oʻzgarganligi
diqqatga molik masalalardandir.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Ҳамид Олимжон. Мукаммал асарлар тўплами. Ўн томлик. Биринчи том.
Шеърлар. –
T
.: Фан, 1979. –
402 б.
2.
Муҳаммад Юсуф. Сайланма: Шеърлар. Достонлар. Шоир ҳақида хотиралар.
–
Т.: Шарқ, 2007. –
368 б.
3.
Орипов А. Менга хушхабар айт. Шеърлар. –
Т.: Маънавият, 2009. –
128 б.
4.
Орипов А. Бедорлик. Шеърлар. –
Т.: Ёзувчи, 1999. –
96 б.
5.
Орипов А. Танланган асарлар. Еттинчи жилд. Шеърлар, достон, мақолалар,
суҳбатлар, қайдлар. –
T
.: Ғ.Ғулом номидаги нашриёт
-
матбаа ижодий уйи, 2013. –
300
б.
6.
Усмон Азим. Сайланма. Шеърлар. –
T
.: Шарқ, 1995. –
432 б.
7.
Usmon Nosir. She
’
rlar, doston va tarjimalar/nashrga tayyorlovchi va so
’
zboshi
muallifi Nodira Rashidova.
–
T.: Zabarjad Media, 2022.
–
114 b.
8.
Зулфия. Асарлар. Икки томлик. –
Т.: Ғ.Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат
нашриёти, 1974. –
320 б.
9.
Шавкат Раҳмон. Сайланма. –
Т.: Шарқ, 1997. –
216 б.
