Авторы

  • Акмаль Хафизов
    Заместитель директора по учебно-воспитательной работе, Бухарский техникум энергетики, нефтяной и газовой промышленности

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.foreign-linguistics.84568

Ключевые слова:

Mедиакомпетентность цифровая грамотность профессиональное образование техническая инфраструктура цифровые компетенции мотивация

Аннотация

В статье рассмотрены проблемы и пути развития медиакомпетентности преподавателей специальных дисциплин профессиональных образовательных учреждений. Медиакомпетентность признается неотъемлемой частью современного образовательного процесса и предполагает не только знание цифровых технологий, но и умение критически воспринимать, анализировать информацию и эффективно интегрировать её в учебный процесс. Проанализированы существующие технические, методические и мотивационные проблемы в системе профессионального образования Узбекистана и предложены практические решения. Развитие медиакомпетентности рассматривается как важный фактор повышения качества образования и подготовки кадров для цифровой экономики.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika –

Зарубежная лингвистика и
лингводидактика – Foreign

Linguistics and Linguodidactics

Journal home page:

https://inscience.uz/index.php/foreign-linguistics

Problems and solutions for developing media competence
of special subject teachers in professional educational
institutions

Akmal KHAFIZOV

1

Bukhara Technical College of Energy, Oil and Gas Industry

ARTICLE INFO

ABSTRACT

Article history:

Received January 2025

Received in revised form

15

January 2025

Accepted 25

February 2025

Available online

15

March 2025

This article examines the challenges and solutions related to

developing the media competence of special subject teachers in
vocational educational institutions. Media competence is

recognized as an integral part of modern education, requiring not

only proficiency in digital technologies but also critical reception,

analysis of information, and effective integration into the teaching
process. The study analyzes the current technical, methodological,

and motivational issues in Uzbekistan’s vocational education

system and proposes practical measures to address them.

Enhancing media competence is identified as a crucial factor in

improving the quality of education and preparing a workforce
suited to the demands of the digital economy.

2181-3663/© 2024 in Science LLC.

DOI:

https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol3-iss1-pp68-74

This is an open-access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru

)

Keywords:

Media competence,

digital literacy,

vocational education,
technical infrastructure,

digital competencies,
motivation.

Professional

ta’lim

muassasalari

maxsus

fan

o‘qituvchilarining mediakompetentligini rivojlantirish
muammolari va yechimlari

ANNOTATSIYA

Kalit so‘zlar:

Mediakompetentlik,

raqamli savodxonlik,

professional ta’lim,

texnik infratuzilma,

raqamli kompetensiya,

motivatsiya.

Ushbu

maqolada

professional

ta’lim

muassasalari

maxsus

fan

o‘qituvchilarining

mediakompetentligini

rivojlantirish muammolari va ularning yechimlari yoritilgan.

Mediakompetentlik zamonaviy ta’limning ajralmas qismi sifatida

o‘qituvchilardan nafaqat raqamli vositalarni bilishni, balki

axborotni tanqidiy qabul qilish, tahlil qilish va ta’lim jarayoniga
samarali integratsiya qilishni talab etadi. Maqolada O‘zbekiston

1

Deputy Director for Educational and Upbringing Work, Bukhara Technical College of Energy, Oil and Gas Industry.

E-mail: aznavur-uz@mail.ru


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика

и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue – 3 № 2 (2025) / ISSN 2181-3701

69

ta’lim tizimidagi mavjud texnik, metodik va motivatsion

muammolar tahlil qilingan va ularni bartaraf etish bo‘yicha

amaliy

takliflar

ilgari

surilgan.

Mediakompetentlikni

rivojlantirish professional ta’lim sifatini oshirish va raqamli

iqtisodiyotga mos kadrlar tayyorlash uchun zarur omil sifatida

ko‘rsatilgan.

Проблемы и пути развития медиакомпетентности
учителей специальных предметов в профессиональных
образовательных организациях

АННОТАЦИЯ

Ключевые слова:

Mедиакомпетентность,

цифровая грамотность,

профессиональное

образование,

техническая

инфраструктура,

цифровые компетенции,

мотивация.

В статье рассмотрены проблемы и пути развития

медиакомпетентности

преподавателей

специальных

дисциплин профессиональных образовательных учреждений.

Медиакомпетентность признается неотъемлемой частью

современного образовательного процесса и предполагает не

только знание цифровых технологий, но и умение критически

воспринимать, анализировать информацию и эффективно

интегрировать её в учебный процесс. Проанализированы

существующие технические, методические и мотивационные

проблемы в системе профессионального образования

Узбекистана и предложены практические решения. Развитие

медиакомпетентности рассматривается как важный фактор

повышения качества образования и подготовки кадров для

цифровой экономики.

KIRISH

O‘zbekiston ta’lim tizimi globallashuv va raqamli transformatsiya sharoitida sifat va

raqobatbardoshlikni oshirish yo‘lida tub islohotlar olib bormoqda. Xususan, professional

ta’lim muassasalarida zamonaviy texnologiyalarga moslashgan, ijodkor va raqamli

savodxon mutaxassislar tayyorlash ustuvor vazifa sifatida belgilangan. Bunday sharoitda

o‘qituvchilarning, xususan, maxsus fan o‘qituvchilarining mediakompetentligini

rivojlantirish dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Bugungi globallashuv va raqamli

transformatsiya davrida mediakompetentlik shaxsiy va kasbiy taraqqiyotning ajralmas

qismiga aylanmoqda. Zamonaviy jamiyatda axborot oqimining keskin ortishi, turli raqamli

va an’anaviy axborot manbalarining hayotimizdagi o‘rni tobora kuchayib borayotgani

mediakompetentlikni nafaqat ijtimoiy faoliyat, balki professional ta’lim jarayonining ham

ajralmas elementi sifatida namoyon etmoqda.

ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYASI

UNESCO ta’rifiga ko‘ra, mediakompetentlik – bu shaxsning zamonaviy axborot va

media muhitida tanqidiy fikrlash asosida axborotni qabul qilish, tahlil qilish, qayta ishlash

va uzatish qobiliyatidir. Bu ko‘nikmalar o‘z ichiga nafaqat texnologik savodxonlikni, balki

axborot manbalarini baholash, ommaviy axborot vositalarining ta’sirini anglash va

raqamli xavfsizlikni ta’minlash madaniyatini ham oladi. Professional ta’lim muassasalarida

mediakompetentlikning o‘rni ayniqsa dolzarb hisoblanadi. Chunki maxsus fan

o‘qituvchilari nafaqat o‘z fan sohasida chuqur bilimga ega bo‘lishi, balki zamonaviy raqamli

vositalardan foydalanib, ta’lim jarayonini interaktiv va samarali tashkil eta olishi kerak.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика

и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue – 3 № 2 (2025) / ISSN 2181-3701

70

O‘zbekistonda 2022-yilda qabul qilingan “Raqamli ta’lim konsepsiyasi” ham ta’lim

jarayoniga zamonaviy raqamli vositalarni keng jalb etishni, o‘qituvchilarning raqamli
kompetensiyalarini oshirishni asosiy maqsadlardan biri sifatida belgilagan. Professional
ta’lim tizimining asosiy vazifalaridan biri – raqobatbardosh, ijodkor va axborot
texnologiyalaridan samarali foydalana oladigan mutaxassislar tayyorlashdan iboratdir.
Bunday vazifani amalga oshirish esa bevosita mediakompetent o‘qituvchilarni tayyorlash
va ularning raqamli kompetensiyalarini uzluksiz rivojlantirib borishga bog‘liqdir.

Bugungi globallashuv va raqamli transformatsiya davrida mediakompetentlik

shaxsiy va kasbiy taraqqiyotning ajralmas qismiga aylanmoqda. Zamonaviy jamiyatda
axborot oqimining keskin ortishi, turli raqamli va an’anaviy axborot manbalarining
hayotimizdagi o‘rni tobora kuchayib borayotgani mediakompetentlikni nafaqat ijtimoiy
faoliyat, balki professional ta’lim jarayonining ham ajralmas elementi sifatida namoyon
etmoqda. UNESCO ta’rifiga ko‘ra, mediakompetentlik bu – shaxsning zamonaviy axborot
va media muhitida tanqidiy fikrlash asosida axborotni qabul qilish, tahlil qilish, qayta
ishlash va uzatish qobiliyatidir. Bu ko‘nikmalar o‘z ichiga nafaqat texnologik
savodxonlikni, balki axborot manbalarini baholash, ommaviy axborot vositalarining
ta’sirini anglash va raqamli xavfsizlikni ta’minlash madaniyatini ham oladi.

Professional ta’lim muassasalarida mediakompetentlikning o‘rni ayniqsa dolzarb

hisoblanadi. Chunki maxsus fan o‘qituvchilari nafaqat o‘z fan sohasida chuqur bilimga ega
bo‘lishi, balki zamonaviy raqamli vositalardan foydalanib, ta’lim jarayonini interaktiv va
samarali tashkil eta olishi kerak. Mediakompetentlik darajasi yuqori bo‘lgan o‘qituvchi
o‘quv materiallarini raqamli formatda yaratish, multimediali ilovalar yordamida darslarni
boyitish, talabalar bilan raqamli muloqotni samarali olib borish va zamonaviy onlayn
ta’lim resurslarini tahlil qilish hamda integratsiya qilish kabi vazifalarni bemalol bajara
oladi.

Masalan, Microsoft Office dasturlaridan foydalanib elektron o‘quv materiallari

tayyorlash, Canva platformasida vizual kontent yaratish yoki Moodle va Google
Classroom kabi onlayn ta’lim platformalarida masofaviy ta’lim kurslarini boshqarish
mediakompetentlik ko‘nikmalarining amaliy ifodasi sanaladi. Shu bilan birga, talabalar
bilan elektron pochta, onlayn forumlar va ijtimoiy tarmoqlar orqali samarali muloqot
o‘rnatish o‘quv jarayonini doimiy interaktivlik va axborot almashinuvi asosida olib borish
imkonini beradi.

Tadqiqotlarga ko‘ra, o‘z darslarida raqamli texnologiyalardan faol foydalangan

o‘qituvchilarning talabalari an’anaviy usullar asosida ta’lim olgan talabalarga nisbatan
o‘zlashtirish darajasida 30–40 foizgacha yuqori natijalarga erishadi.Bundan tashqari,
raqamli kompetensiyalari rivojlangan o‘qituvchilar o‘quvchilarning mustaqil fikrlash,
izlanish va axborotni tahlil qilish qobiliyatlarini shakllantirishda ham muhim rol o‘ynaydi.
Mediakompetentlik shuningdek, ta’lim jarayonini individuallashtirish, ya’ni har bir
talabaga uning ehtiyojlari va qobiliyatlaridan kelib chiqib ta’lim berish imkoniyatini ham
oshiradi.

Bugungi professional ta’lim tizimining asosiy vazifalaridan biri – raqobatbardosh,

ijodkor va axborot texnologiyalaridan samarali foydalana oladigan mutaxassislar
tayyorlashdir. Bunday vazifani amalga oshirish esa bevosita mediakompetent o‘qituvchilar
tayyorlash va ularning raqamli kompetensiyalarini uzluksiz rivojlantirib borishga
bog‘liqdir. Mediakompetent o‘qituvchi – bu zamonaviy talabalarning raqamli ehtiyojlarini
anglay oladigan, ularni axborot olamida mustaqil, tanqidiy va ongli harakat qilishga o‘rgata


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика

и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue – 3 № 2 (2025) / ISSN 2181-3701

71

oladigan pedagogdir. U nafaqat mavjud texnologiyalardan foydalanadi, balki ularni doimiy
yangilab borish va innovatsion yondashuvlarni ta’lim jarayoniga samarali tatbiq etish
orqali talabalarning ijodiy va raqamli kompetensiyalarini rivojlantirishga xizmat qiladi.

MUHOKAMA VA NATIJALAR

Media kompetensiyasi o‘qituvchilarga zamonaviy ta’lim talablariga mos keladigan

innovatsion pedagogik strategiyalarni amalga oshirish imkonini beradi, ularning o‘qitish
metodikasida dolzarbligini ta’minlaydi.

Professional

ta’lim

muassasalarida

maxsus

fan

o‘qituvchilari

mediakompetentlik darajasini oshirishda bir qator muammolar mavjud:

1. Texnik bazaning yetarli emasligi.

Ko‘plab professional ta’lim muassasalari hali

ham zamonaviy texnik vositalar bilan to‘liq ta’minlanmagan. Internet tezligi past,
multimedia jihozlari va interaktiv platformalardan foydalanish imkoniyatlari cheklangan.

Ko‘pgina kasb-hunar o‘qitish muassasalarida samarali media ta’limi uchun juda

muhim ahamiyatga ega bo‘lgan yuqori tezlikdagi internet va multimedia vositalari kabi
zamonaviy texnik uskunalar yetishmaydi.

Interaktiv platformalarga kirish cheklangan holda o‘qituvchilarning talabalarni turli

xil media resurslar bilan jalb qilish qobiliyatini yanada cheklaydi.

2. O‘qituvchilarning raqamli savodxonligi pastligi.

Ba’zi o‘qituvchilar raqamli

texnologiyalarni yetarlicha bilmasligi yoki ulardan qo‘rqishi natijasida, zamonaviy o‘qitish
metodlarini qo‘llashdan qochadilar.

O‘qituvchilarning salmoqli soni raqamli savodxonlikning pastligi namoyon bo‘lib,

zamonaviy o‘qitish usullarini qabul qilishda istamaslikka olib kelmoqda. Texnologiyadan
qo‘rqish va o‘qitishning yetarli emasligi bu ikkilanishga yordam beradi, natijada an’anaviy
o‘qitish amaliyotlariga tayanilishga.

3. Dastur va metodika kamchiligi.

Mediakompetentlikni rivojlantirishga qaratilgan

maxsus o‘quv dasturlari va metodik qo‘llanmalar yetarli emas. O‘qituvchilar ko‘pincha
o‘z tajribasiga asoslanib ishlaydi, bu esa tizimli yondashuvning yo‘qligiga olib keladi.

OAV kompetensiyasini rivojlantirishga qaratilgan aniq o‘quv rejalari va uslubiy

resurslarning sezilarli darajada etishmasligi, o‘qituvchilarni tizimli yondashuvdan ko‘ra
shaxsiy tajribaga tayanishga majbur qilmoqda.

4. O‘qituvchilarning motivatsiyasi pastligi.

Raqamli texnologiyalarni o‘rganish va

ularni o‘zlashtirish uchun qo‘shimcha vaqt va kuch talab qilinadi. Ammo ko‘plab
o‘qituvchilar bu jarayonga rag‘batlantirilmagan.

Yangi texnologiyalarni o‘rganish uchun zarur bo‘lgan qo‘shimcha vaqt va kuch

ko‘pincha o‘qituvchilarni demotivatsiya qiladi, ayniqsa institutsional qo‘llab-quvvatlash
kamligida.

Rag‘bat yoki rag‘batlantirishsiz ko‘plab ta’lim oluvchilar o‘zlarining raqamli

kompetensiyalarini rivojlantirishni birinchi o‘ringa qo‘ymasliklari mumkin, bu esa past
media kompetensiyasi tsiklini yanada abadiylashtirishi mumkin.

Muammolarni bartaraf etish uchun quyidagi yechimlar taklif etiladi:
1. Texnik infratuzilmani rivojlantirish.

Professional ta’lim muassasalarini yuqori

tezlikdagi internet, zamonaviy kompyuter texnikasi va interaktiv ta’lim vositalari bilan
ta’minlash zarur.

Yuqori tezlikdagi internet va zamonaviy kompyuter texnikasi bilan ta’minlash

kasb-hunarga o‘qitish muassasalari uchun samarali ta’lim muhitini osonlashtirish uchun
juda muhimdir.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика

и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue – 3 № 2 (2025) / ISSN 2181-3701

72

Interaktiv ta’lim vositalari shug‘ullanishni kuchaytirishi va bo‘lajak o‘qituvchilarga

etkazib beriladigan ta’lim sifatini oshirishi mumkin.

2. Raqamli kompetensiyalar bo‘yicha muntazam kurslar tashkil etish.

Maxsus

fan o‘qituvchilari uchun qisqa muddatli o‘quv kurslari, vebinarlar va seminarlar o‘tkazish

lozim.

Maxsus fan o‘qituvchilarining raqamli savodxonligini oshirish maqsadida qisqa

muddatli o‘quv kurslari, vebinarlar va seminarlarni muntazam tashkil etish zaruratga

aylangan. Bunday kurslar o‘qituvchilarga nafaqat texnik bilim va ko‘nikmalarni beradi,

balki ularning metodik mahoratini ham oshirishga xizmat qiladi.

O‘tkaziladigan o‘quv kurslarida, birinchi navbatda, o‘qituvchilarga zamonaviy

axborot manbalarini tahlil qilish, baholash va ulardan o‘quv jarayonida samarali

foydalanish uslublari o‘rgatiladi. Masalan, ilmiy maqolalar, ochiq ta’lim resurslari (OER) va

ta’limga oid onlayn bazalarni tanqidiy tahlil qilish va ularni o‘quv materiallariga

integratsiya qilish kompetensiyasi shakllantiriladi. Axborotni tanqidiy qabul qilish va tahlil

qilish ko‘nikmasi o‘quvchilarning ham raqamli savodxonlik darajasini oshirishda muhim

rol o‘ynaydi, chunki zamonaviy mehnat bozorida mustaqil izlanish va axborotni baholash

qobiliyatlari yuqori baholanadi.

Shuningdek, kurslarda onlayn ta’lim platformalaridan foydalanish ko‘nikmalarini

rivojlantirish asosiy o‘rin tutadi. Dunyoda keng tarqalgan Moodle, Edmodo, Google

Classroom, Microsoft Teams kabi platformalarda kurs yaratish, topshiriqlar va testlar

tuzish, talabalarning faoliyatini monitoring qilish va baholash imkoniyatlari o‘rgatiladi.

Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida ta’limda raqamli

platformalarni faol joriy etgan o‘qituvchilarning 65 foizi o‘z o‘quvchilari bilimlarining

barqaror oshganligini kuzatgan.

Bundan tashqari, media vositalardan samarali foydalanib, o‘quv materiallarini

yaratish ko‘nikmalarini shakllantirish ham muhim hisoblanadi. Kurs ishtirokchilari uchun

Canva, Adobe Spark, Powtoon kabi dasturlar yordamida vizual kontent, videodarslar,

infografikalar tayyorlash usullari o‘rgatiladi. Bu esa nafaqat darslarni yanada jonli va

qiziqarli qiladi, balki talabalar bilimining mustahkamlanishiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.

Ta’lim texnologiyalari sohasidagi tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, o‘quv

materiallarini multimedia vositalar orqali taqdim etish natijasida o‘quvchilarning darsga

qiziqishi va faol ishtiroki 20–25 foizga oshadi. Shu bois, raqamli kompetensiyalar bo‘yicha

kurslar o‘qituvchilarning o‘z pedagogik faoliyatida zamonaviy texnologik yondashuvlarni

qo‘llash imkoniyatlarini kengaytiradi.

Qisqa muddatli o‘quv kurslari va vebinarlar o‘qituvchilarni axborot manbalarini

tahlil qilish va onlayn platformalardan foydalanish ko‘nikmalari bilan jihozlashi mumkin.

Bu kurslar o‘qitish amaliyotida dolzarbligini ta’minlash uchun ommaviy axborot

vositalari materiallarini tayyorlash kabi amaliy dasturlarga qaratilishi kerak.

3. Motivatsiya va rag‘batlantirish tizimini yaratish.

Yuqori mediakompetentlik

ko‘rsatkichiga ega o‘qituvchilarni moddiy va ma’naviy rag‘batlantirish (masalan,

mukofotlar, attestatsiya imtiyozlari) orqali raqamli kompetensiyalarni oshirishga undash

mumkin. Yuqori ommaviy axborot vositalari malakasiga erishgani uchun o‘qituvchilarni

mukofotlaydigan tizimni joriy etish uzluksiz kasbiy rivojlanishni rag‘batlantirishi mumkin.

Attestatsiya imtiyozlari kabi moddiy va axloqiy rag‘batlar ta’lim oluvchilarni

raqamli ko‘nikmalarini oshirishga yanada undashi mumkin.

4. Mediapedagogik metodikani ishlab chiqish.

Maxsus fanlarga mos ravishda

mediakompetentlikni shakllantirishga xizmat qiluvchi metodik materiallar, dars

ishlanmalar va ko‘rsatmalar ishlab chiqilishi lozim.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика

и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue – 3 № 2 (2025) / ISSN 2181-3701

73

Muayyan fanlarga moslashtirilgan uslubiy materiallar yaratish ommaviy axborot

vositalari kompetensiyasini o‘quv rejasiga integratsiyalashtirishga yordam berishi
mumkin [2]. Bu yondashuv ta’lim oluvchilarning media savodxonligini samarali o‘rgatish
uchun zarur vositalar bilan jihozlanishini ta’minlaydi.

Ushbu echimlar istiqbolli bo‘lsa-da, o‘zgarishlarga qarshilik ko‘rsatish va ta’lim

oluvchilar orasida mavjud vakolatlarning turli darajalari kabi muammolar amalga
oshirishga to‘sqinlik qilishi mumkin. Ushbu to‘siqlarni bartaraf etish ta’lim sohasida
ommaviy axborot vositalari vakolatlarini muvaffaqiyatli rivojlantirish uchun juda
muhimdir.

Professional

ta’lim

muassasalari

maxsus

fan

o‘qituvchilarining

mediakompetentligini rivojlantirishdagi muammolar va ularning yechimlari

Muammolar

Yechimlar

1.

Texnik infratuzilmaning yetarli emasligi:
– Zamonaviy texnik vositalar va internet

yetishmasligi.

– Multimedia resurslardan foydalanish

imkoniyatlari cheklangan.

Texnik infratuzilmani rivojlantirish:
– Ta’lim muassasalarini zamonaviy texnikalar

bilan ta’minlash.

– Multimedia va internet imkoniyatlarini

kengaytirish.

2.

O‘qituvchilarning raqamli savodxonlik

darajasining

pastligi:

– Zamonaviy texnologiyalarga qo‘rquv va

bilim

yetishmasligi.

– An’anaviy metodlarga ortiqcha suyanish.

Raqamli kompetensiyalar bo‘yicha muntazam

kurslar tashkil etish:

– O‘qituvchilarga axborotni tahlil qilish,

platformalardan foydalanish va media materiallar
yaratishni o‘rgatish.

3.

Dastur

va

metodik

ta’minotdagi

bo‘shliqlar:

– Mediakompetentlik bo‘yicha maxsus

dastur va metodik ko‘rsatmalar yetishmasligi.

Mediapedagogik metodikani ishlab chiqish:
– Maxsus fanlarga mos metodik materiallar

ishlab chiqish va o‘quv rejalarga kiritish.

4.

O‘qituvchilarning

motivatsiyasining

pastligi:

– Rag‘bat

va

institutsonal

qo‘llab-

quvvatlash yetishmasligi.

Motivatsiya va rag‘batlantirish tizimini

yaratish:

– Mukofotlash, attestatsiya imtiyozlari va

ma’naviy rag‘batlantirish mexanizmlarini joriy

etish.


Mediakompetentlik o‘qituvchilarning o‘z pedagogik faoliyatini zamonaviy talablar

asosida olib borishi, o‘quvchilarning raqamli savodxonlik darajasini oshirishi va ta’lim
jarayonini interaktiv, qiziqarli va samarali tashkil etishi uchun zarur asosdir.

O‘zbekiston professional ta’lim tizimida maxsus fan o‘qituvchilarining

mediakompetentligini rivojlantirishda mavjud muammolar – texnik infratuzilmaning
yetarli emasligi, o‘qituvchilarning raqamli savodxonlik darajasining pastligi, metodik
ta’minotdagi bo‘shliqlar va motivatsiya yetishmasligi – tizimli chora-tadbirlar orqali
bartaraf etilishi lozim. Yuqori tezlikdagi internet, zamonaviy raqamli texnika va interaktiv
o‘quv platformalariga keng kirish imkoniyatlarini yaratish, qisqa muddatli raqamli
kompetensiya kurslari va vebinarlarni muntazam tashkil etish, shuningdek,
o‘qituvchilarning raqamli ko‘nikmalarini rag‘batlantirish va mukofotlash tizimini joriy
etish kabi amaliy yechimlar bu yo‘nalishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Mediakompetent o‘qituvchilarni tayyorlash orqali professional ta’lim muassasalari

zamonaviy mehnat bozori talablariga mos keladigan, raqamli texnologiyalardan ongli
foydalana oladigan, mustaqil fikrlovchi va ijodkor mutaxassislarni yetishtirish imkoniga
ega bo‘ladi. Bu esa, o‘z navbatida, O‘zbekistonning raqamli iqtisodiyotga o‘tish


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика

и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue – 3 № 2 (2025) / ISSN 2181-3701

74

strategiyasiga, ta’lim sifatining xalqaro darajada raqobatbardosh bo‘lishiga va barqaror
ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishga xizmat qiladi. Shunday ekan, professional ta’limda
mediakompetentlikni rivojlantirish masalasi bevosita o‘qituvchilarning raqamli
kompetensiyalarini oshirish, innovatsion ta’lim metodlarini keng joriy etish va ta’lim
sifatini yangi bosqichga ko‘tarish bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, zamonaviy pedagogik
strategiyalarning ajralmas qismi sifatida ko‘rilishi zarur.


FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:

1.

Topuzyan, A., & Poghosyan, L. (2020).

The Formation of Teachers’ Media

Competencies

as

a

Problem

of

Modern

Pedagogy

.

18

(2),

65–76.

https://doi.org/10.24234/MIOPAP.V18I2.384

2.

Compagno, G., Cappuccio, G., & Pedone, F. (2016). Digital Competence for the

improvement of Special Education Teaching.

Journal of E-Learning and Knowledge Society

,

12

(4), 93–108. https://doi.org/10.20368/1971-8829/1134

3.

Montenegro-Rueda, M., & Fernández-Cerero, J. (2023). Digital Competence of

Special Education Teachers: An Analysis from the Voices of Members of School
Management Teams.

Societies

,

13

(4), 84. https://doi.org/10.3390/soc13040084

4.

Parkinson, J. (1998). The Difficulties in Developing Information Technology

Competencies with Student Science Teachers.

Research in Science & Technological

Education

,

16

(1), 67–78. https://doi.org/10.1080/0263514980160106

5.

Арбузова, Е. Н., Alisultanova, I. A., & ГАЙРБЕКОВА, Р. С. (2023). Development of

digital competence of teachers of special disciplines in the conditions of
digitalization of education.

Экономика и Предпринимательство

,

9(158)

, 1152–1156.

https://doi.org/10.34925/eip.2023.158.09.223

6.

Marı́n, M., Valladares González, M. G., & Alfonso Moreira, Y. (2022). Interactive

proposal for the development of digital competences.

Deleted Journal

,

5

(2), 89–95.

https://doi.org/10.62452/3mb4rk57

7.

Кірдан, О., Кірдан, О., & Lytvynenko, V. (2024). Media education and formation

of media competence of future teachers and education managers.

Проблеми

Підготовки Сучасного Вчителя

,

1(29)

, 116–125. https://doi.org/10.31499/2307-

4914.1(29).2024.305104

8.

Galustyan, O. V., Vlasiuk, I. V., Zhirkovа, G. P., Gamisonija, S. S., Zhang, J., & Liu, S.

(2024). Formation of media competence based on organization of project activities of
future teachers within blended learning.

Journal of Education and Learning

,

19

(2), 757–

763. https://doi.org/10.11591/edulearn.v19i2.21860

9.

https://ec.europa.eu/eu2020/pdf/COMPLET%20EN%20BARROSO%20%20%2

0007%20-%20Europe%202020%20-%20EN%20version.pdf

10.

Zaripova, S. (2025, January). CLASSROOM MANAGEMENT AND TEACHER’S

APPROACH. In INTERNATIONAL CONFERENCE ON INTERDISCIPLINARY SCIENCE (Vol. 2,
No. 1, pp. 34-38).

Библиографические ссылки

Topuzyan, A., & Poghosyan, L. (2020). The Formation of Teachers’ Media Competencies as a Problem of Modern Pedagogy. 18(2), 65–76. https://doi.org/10.24234/MIOPAP.V18I2.384

Compagno, G., Cappuccio, G., & Pedone, F. (2016). Digital Competence for the improvement of Special Education Teaching. Journal of E-Learning and Knowledge Society, 12(4), 93–108. https://doi.org/10.20368/1971-8829/1134

Montenegro-Rueda, M., & Fernández-Cerero, J. (2023). Digital Competence of Special Education Teachers: An Analysis from the Voices of Members of School Management Teams. Societies, 13(4), 84. https://doi.org/10.3390/soc13040084

Parkinson, J. (1998). The Difficulties in Developing Information Technology Competencies with Student Science Teachers. Research in Science & Technological Education, 16(1), 67–78. https://doi.org/10.1080/0263514980160106

Арбузова, Е. Н., Alisultanova, I. A., & ГАЙРБЕКОВА, Р. С. (2023). Development of digital competence of teachers of special disciplines in the conditions of digitalization of education. Экономика и Предпринимательство, 9(158), 1152–1156. https://doi.org/10.34925/eip.2023.158.09.223

Marı́n, M., Valladares González, M. G., & Alfonso Moreira, Y. (2022). Interactive proposal for the development of digital competences. Deleted Journal, 5(2), 89–95. https://doi.org/10.62452/3mb4rk57

Кірдан, О., Кірдан, О., & Lytvynenko, V. (2024). Media education and formation of media competence of future teachers and education managers. Проблеми Підготовки Сучасного Вчителя, 1(29), 116–125. https://doi.org/10.31499/2307-4914.1(29).2024.305104

Galustyan, O. V., Vlasiuk, I. V., Zhirkovа, G. P., Gamisonija, S. S., Zhang, J., & Liu, S. (2024). Formation of media competence based on organization of project activities of future teachers within blended learning. Journal of Education and Learning, 19(2), 757–763. https://doi.org/10.11591/edulearn.v19i2.21860

Zaripova, S. (2025, January). CLASSROOM MANAGEMENT AND TEACHER’S APPROACH. In INTERNATIONAL CONFERENCE ON INTERDISCIPLINARY SCIENCE (Vol. 2, No. 1, pp. 34-38).