JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
553
Jumanazarova Zarnigor Odil qizi
zarnigorjumanazarova7@gmail.com
Xaliqulov Xamro Jasur o‘g‘li
Ilmiy rahbar:
Tilyabov Maqsud Umurzoqovich
3
Tashkilot:1 – O`zbekiston – Finlandiya pedagogika instituti talabasi
– O`zbekiston- Finlandiya pedagogika instituti laborant xodimi
3– O`zbekiston – Finlandiya pedagogika instituti o`qituvchisi
DIMETILGIDROXINONNING KISLOTA-ASOS VA REDOKS XOSSALARINI
POTENSIYOMETRIK VA PH-METRIK USULDA TADQIQ ETISH
Anotasiya.
Mazkur maqolada dimetilgidroxinon (DMGHQ) moddasining kislota-asos va redoks
xossalari potensiyometrik va pH-metrik usullar yordamida o‘rganildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra,
DMGHQ molekulasining dissotsiatsiyalanish konstantasi (pKa) va oksidlanish-qaytarilish
potensiallari aniqlandi. pH muhitiga bog‘liq holda DMGHQning protolitik va redoks
reaksiyalarining kinetik xususiyatlari baholandi. Olingan ma’lumotlar ushbu birikmaning
biologik va farmatsevtik qo‘llanilishi uchun muhim bo‘lib, uning faol markazlarini aniqlash
imkonini berdi.
Kalit so‘zlar:
Dimetilgidroxinon, potensiyometriya, pH-metriya, dissotsiatsiya, redoks potensial,
kislota-asos muvozanati.
Исследование кислотно-основных и окислительно-восстановительных свойств
диметилгидрохинона методом потенциометрии и pH-метрии
Аннотация.
В данной статье исследованы кислотно-основные и окислительно-
восстановительные свойства диметилгидрохинона (ДМГХК) с использованием
потенциометрических и pH-метрических методов. По результатам исследования были
определены константа диссоциации (pKa) и окислительно-восстановительные потенциалы
молекулы ДМГХК. В зависимости от рН среды оценены кинетические характеристики
протолитических и редокс-реакций ДМГХК. Полученные данные имеют важное значение
для биологического и фармацевтического применения данного соединения, так как
позволяют выявить его активные центры.
Investigation of Acid-Base and Redox Properties of Dimethylhydroquinone Using
Potentiometric and pH-Metric Methods
Ключевые слова:
диметилгидрохинон, потенциометрия, pH-метрия, диссоциация, редокс-
потенциал, кислотно-основное равновесие.
Annotation.
This article explores the acid-base and redox properties of dimethylhydroquinone
(DMGHQ) using potentiometric and pH-metric methods. Based on the research results, the
dissociation constant (pKa) and redox potentials of the DMGHQ molecule were determined. The
kinetic features of its protolytic and redox reactions were evaluated depending on the pH
environment. The obtained data are significant for the biological and pharmaceutical applications
of this compound, as they provide insight into its reactive centers.
Keywords:
dimethylhydroquinone, potentiometry, pH-metry, dissociation, redox potential, acid-
base equilibrium.
Kirish
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
554
Fenolik birikmalar, jumladan, gidroxinon hosilalari ko‘plab biologik faol moddalarning
asosiy tarkibiy qismlaridan biridir. Dimetilgidroxinon (DMGHQ) esa gidroxinonning metil
guruhlar bilan almashtirilgan hosilasi bo‘lib, antioksidant, bakteritsid va detoksikatsiyalovchi
xususiyatlarga ega. Uning protolitik va redoks xossalari ko‘plab kimyoviy, biologik va
elektroximik jarayonlarda muhim rol o‘ynaydi.
Shuning uchun ushbu ishda dimetilgidroxinonning kislota-asos muvozanati va
oksidlanish-qaytarilish potensiallari potensiyometrik va pH-metrik usullar yordamida o‘rganildi.
Fenollar va ularning hosilalari ustida olib borilgan tadqiqotlar ularning dissotsiatsiya
xususiyatlari va redoks faoliyatining tahlili uchun pH-metriya va elektroximik metodlarning
dolzarbligini ko‘rsatmoqda [1–3]. Ba’zi adabiyotlarda gidroxinonning pKa qiymati 9.85 atrofida
bo‘lishi va oksidlanish potensiali 0.7–0.9 V oralig‘ida ekanligi qayd etilgan [4–5]. Ammo
dimetilgidroxinonning o‘ziga xos fizik-kimyoviy xossalari yetarlicha chuqur o‘rganilmagan.
Tadqiqot metodologiyasi
Tajriba obyekti:
Dimetilgidroxinon (C
8
H
10
O
2
), analitik tozalikka ega.
Reaktivlar:
0.1 M NaOH, HCl eritmalari, KCl (fon elektrolit), Ag/AgCl elektrod, shisha
pH elektrodi.
Uskunalar:
Potensiyometrik o‘lchov uchun – elektron potensiometr (digital multimetre
bilan), pH-metriya uchun – METTLER Toledo pH-metri.
Tajriba shartlari:
Harorat: 25±1°C, Eritma hajmi: 50 ml, Titrlash tezligi: 0.1 ml/min.
O‘lchov usuli: DMGHQ ning suvdagi eritmasi tayyorlandi (10
⁻
³ mol/l). Eritma NaOH bilan
titrlandi va pH o‘zgarishi qayd etildi. Potensiyometrik titrlashda oksidlanish-qaytarilish
potensiallari (Eh) aniqlandi.
Natijalar va tahlil
Dimetilgidroxinonning (DMGHQ) kislota-asos muvozanati va redoks xossalari ustida olib
borilgan tajribalarda uning suvli eritmadagi dissotsiatsiyalanish holati va elektron almashinish
jarayonlari batafsil o‘rganildi. pH-metrik titrlash natijalari asosida birinchi navbatda, DMGHQ
molekulasida mavjud bo‘lgan gidroksil guruhlarning protolitik faolligi aniqlashtirildi. pH oralig‘i
4,0 dan 12,0 gacha bo‘lgan sharoitda o‘tkazilgan titrlash jarayonlarida sigmoidal xarakterdagi
titrlash egri chizig‘i kuzatildi. Birinchi derivativ (dpH/dV) hisoblash orqali aniqlangan
ekvivalentlik nuqtasining aniqligi ±0.05 pH darajada aniqlangan bo‘lib, DMGHQ uchun pKa
qiymati 9,68 ± 0,03 deb belgilandi. Bu qiymat metil guruhlarning elektron beruvchi tabiati
sababli gidroksil guruhlarining kislotalilik darajasi pasayganligini ko‘rsatadi. Ushbu natija klassik
gidroxinon (pKa ≈ 9,85) bilan solishtirilganda, dimetil hosiladagi proton donorligining
susayganligini ilmiy asos bilan tasdiqlaydi.
Redoks xossalarni baholash uchun olib borilgan potensiyometrik o‘lchovlarda,
DMGHQning oksidlanish-qaytarilish jarayoni qaytar reaksiyalar sinfiga kirishi aniqlandi.
O‘lchovlar Ag/AgCl elektrodga nisbatan olib borilgan bo‘lib, eritma pH qiymatiga bog‘liq holda
redoks potensialda farqlar qayd etildi. Maksimal Eh qiymati neytral muhitda (pH 7,0) +0,84 V
deb aniqlandi, bu esa ushbu birikmaning oksidlovchi moddalarga nisbatan barqaror antioksidant
sifatida harakat qilishini ko‘rsatadi. Oksidlanish reaksiyasi jarayonida fenol halqasida
protonlarning dissotsiatsiyasi kuzatilgan bo‘lib, bu elektrofaollikni pasayishiga sabab bo‘ldi. Har
xil pH qiymatlarida olib borilgan o‘lchovlar natijasida Eh–pH bog‘liqligi deyarli chiziqli
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
555
xarakterga ega bo‘lib, bir molekulada 2 ta elektron va 2 ta proton ishtirok etuvchi klassik
oksidlanish sxemasiga muvofiqligi kuzatildi.
Elektrod potensiali va pH oralig‘i bo‘yicha aniqlangan ma’lumotlardan foydalanib, Nernst
tenglamasi asosida teorik redoks potensial qayta hisoblandi va tajriba qiymatlari bilan yuqori
darajada muvofiqlik qayd etildi (R² = 0.997). Eritmalarda KCl fon elektrolitidan foydalanilganligi
va zarur bo‘lgan degazatsiya choralarining ko‘rilgani potensiallarning aniqligini oshirdi. Bundan
tashqari, yuqori aniqlikdagi elektrodlar yordamida o‘lchovlar 3 marotaba takrorlanib, statistik
og‘ishlar kamligi ta’minlandi (σ ≤ 0.01 V).
Spektrofotometrik monitoringlar orqali DMGHQ ning oksidlanish holatidagi rangi och
jigarrangdan to‘q qizg‘ish rangga o‘tishi qayd etildi, bu esa uning oksidlangan shaklining
xromofor xossalarini aniqlashga imkon berdi. Bu holat fenol halqadagi elektron zichligining
pasayishiga bog‘liq bo‘lib, UV-so‘rish koeffitsiyentining λₘₐₓ = 288 nm dan λₘₐₓ = 306 nm
gacha siljishini yuzaga keltirdi.
Olingan natijalar DMGHQ ning biologik tizimlarda kislorod radikallarini tutib qolish
(skavengerlik) qobiliyatini modellashtirish imkonini beradi, chunki u pH sezuvchan protolitik
guruhlarga va o‘rtacha barqaror redoks juftlikka ega modda sifatida tanilgan. Umuman olganda,
dimetilgidroxinon molekulasi kislota-asos muvozanatida o‘rtacha zaif kislota, redoks nuqtai
nazardan esa barqaror va qaytar oksidlovchi sifatida baholanishi mumkin
1-jadval.
Dimetilgidroxinon uchun pH-metrik titrlash natijalari
Hajm (ml) NaOH
pH qiymati
0.0
5.1
1.0
6.8
2.0
8.9
2.5
9.6
3.0
10.4
4.0
11.3
Oksidlanish
va
qaytarilish
xossalari.
Potensiyometrik o‘lchov natijalariga ko‘ra,
DMGHQ uchun redoks potensial E° = +0.84 V (Ag/AgCl elektrodi nisbatan) bo‘ldi. Bu qiymat
uni o‘rtacha kuchli qaytaruvchi sifatida tavsiflaydi.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
556
1 – rasm. Oksidlanish
va qaytarilish
xossalari
2-jadval.
DMGHQ ning redoks potensial qiymatlari
pH qiymati
Eh (V)
5.0
+0.86
6.0
+0.84
7.0
+0.82
8.0
+0.79
Dimetilgidroxinon (DMGHQ) moddasining kislota-asos va redoks xossalari ustida olib
borilgan tadqiqot natijalari uni fenolik birikmalar sinfidagi kimyoviy xatti-harakatlari nuqtai
nazaridan chuqur tahlil qilish imkonini berdi. Olingan pKa va redoks potensial qiymatlari ilgari
nashr etilgan ilmiy adabiyotlar bilan solishtirilib, ushbu birikmaning xatti-harakatidagi o‘ziga xos
xususiyatlar aniqlab berildi. Fenollar sinfiga mansub birikmalar, ayniqsa gidroxinon va uning
metil hosilalari, turli pH sharoitlarida protolitik muvozanatga kirishadi. Bizning tadqiqotimizda
DMGHQ molekulasi uchun aniqlangan pKa = 9,68 ± 0,03 qiymati uning gidroksil guruhlarining
nisbatan zaif kislotaligidan dalolat beradi. Bu qiymat klassik gidroxinonnikidan (pKa ≈ 9,85)
pastroq bo‘lib, molekuladagi ikkita metil guruhining elektron donor xususiyatiga bog‘liq. Ushbu
guruhlar fenol halqasidagi π-elektron zichligini oshirib, protonning ajralishini biroz
qiyinlashtiradi. Bu esa kislotalilik darajasining pasayishiga olib keladi. Shunga o‘xshash xatti-
harakatlar boshqa metilfenol hosilalarida ham kuzatilgan (Ksenofontov va b., 2019; Li et al.,
2020).
Redoks xossalar tahlili esa DMGHQ ning o‘rtacha kuchga ega qaytaruvchi modda
ekanligini ko‘rsatdi. E° = +0.84 V (Ag/AgCl elektrodi nisbatan) qiymatining qayd etilishi, bu
birikmaning kislorod radikallari yoki boshqa oksidlovchi moddalarga nisbatan sezgirligidan darak
beradi. Bu xossa uni antioksidant sifatida ishlatish istiqbollarini kengaytiradi. Shuningdek, redoks
potensialining pH ga bog‘liqligi ham muhim ahamiyatga ega bo‘lib, Eh–pH bog‘lanishi deyarli
chiziqli shaklda kechdi, bu esa Nernst tenglamasi bilan yaxshi moslikda ekanligini ko‘rsatadi (R²
= 0.997). Ushbu korrelyatsiya DMGHQ ning redoks jarayoni 2e
⁻
/2H
⁺
ko‘rinishida sodir bo‘lishi
ehtimolini tasdiqlaydi.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
557
2 – rasm.
Dimetilgidroxinonning pH-metrik titrlash egri chizig‘i
NaOH titrantining
hajmiga qarab eritma pH qiymatining o‘zgarishi
E'tiborga molik jihat shundaki, bu moddaning oksidlanish jarayonida rang o‘zgarishi
(xromofor o‘zgarishi) kuzatildi, bu esa DMGHQ molekulasining elektrofaolligini spektroskopik
jihatdan baholash imkonini beradi. UV–Vis so‘rish spektrlarida λₘₐₓ siljishi 288 nm dan 306 nm
gacha sodir bo‘lishi, oksidlangan shaklda elektron zichligining pasayishini tasdiqlaydi. Bu esa
DMGHQ ning elektrokimyoviy sensorlar uchun pigmentli marker sifatidagi potentsialidan darak
beradi.
Farmatsevtik va biologik nuqtai nazardan olib qaralganda, ushbu moddaning o‘rganilgan
xossalari uning antioksidant, hujayraviy detoksikatsiya vositasi sifatidagi imkoniyatlarini yanada
oydinlashtiradi. Oksidlovchi stressga qarshi turuvchi molekulalar qatorida dimetilgidroxinonning
oksidlanish potensialining o‘rtacha bo‘lishi uning barqarorligini oshiradi va bu xususiyat uni
biomolekulalar bilan ziddiyatga kirishmaydigan modda sifatida tavsiflaydi.
Tajribalar davomida uch martalik takroriy o‘lchovlar orqali statistik ishonchlilik darajasi
(P < 0.05) ta’minlandi. Bu esa natijalarning takrorlanish imkoniyatini tasdiqlaydi va boshqa
tadqiqotchilar tomonidan foydalaniladigan metodologik platforma sifatida e’tirof etilishi mumkin.
Umuman olganda, mazkur ishda dimetilgidroxinonning kislota-asos muvozanati va redoks
faolligini aniqlash orqali u haqidagi mavjud ilmiy bilimlar boyitildi va uning kelajakda
farmatsevtika, analitik kimyo, sensor texnologiyalari, va biotibbiyot sohalarida qo‘llanish
imkoniyatlari ishonchli eksperimental asosda namoyon qilindi.
Xulosa
Ushbu tadqiqotda dimetilgidroxinon (DMGHQ) molekulasining kislota-asos va redoks
xossalari birinchi marotaba kompleks tarzda potensiyometrik hamda pH-metrik usullar orqali
o‘rganildi. Olingan eksperimental natijalar ushbu moddaning protolitik faolligi va elektron
almashinishga oid parametrlarini aniq va ishonchli tarzda aniqlash imkonini berdi.
pH-metrik titrlash natijalariga ko‘ra, dimetilgidroxinon molekulasining dissotsiatsiya
konstantasi pKa = 9,68 ± 0,03 deb baholandi. Ushbu qiymat metil guruhlarining elektron donorlik
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
558
xossasi tufayli fenol halqasining proton ajratish qobiliyati pasayganligini ko‘rsatadi. Bu esa
DMGHQ molekulasini klassik gidroxinon bilan solishtirganda sezilarli farqga ega ekanini
tasdiqlaydi. Bunday proton-donorlilikdagi o‘zgarishlar uning kimyoviy xatti-harakatini, ayniqsa
biologik sharoitlarda, aniqroq baholash imkonini beradi.
Redoks xossalarni potensiyometrik baholash orqali DMGHQ ning oksidlanish-qaytarilish
potensiali E° = +0.84 V (Ag/AgCl elektrodi nisbatan) deb aniqlangani, ushbu birikmaning
o‘rtacha kuchdagi antioksidant sifatida baholanishiga asos bo‘ladi. pH ga bog‘liq holda
kuzatilgan redoks potensial o‘zgarishlari Nernst tenglamasi bilan yuqori darajada muvofiq bo‘lib
(R² = 0.997), 2e
⁻
/2H
⁺
almashinuvi asosida kechuvchi mexanizmni isbotlaydi.
DMGHQ ning oksidlangan shakli spektroskopik jihatdan o‘zgaruvchan xromofor tizimga
ega bo‘lib, bu uning elektrofaol molekula sifatida elektroanalitik va senzor texnologiyalarida
potensial qo‘llanilishini anglatadi. Ayniqsa, biomarkerni aniqlovchi sensorlarda pH-sezuvchan
indikator yoki redoks-aktiv komponent sifatida ishlatilishi mumkin.
Statistik ishonchlilik (σ < 0.01; P < 0.05) va eksperimentlarning takrorlanuvchanligi
natijalarni yuqori darajada ishonchli qilish bilan birga, kelajakdagi eksperimental dizaynlar uchun
metodik asos yaratdi. Ushbu maqolada ishlab chiqilgan metodologiya boshqa fenolik hosilalarni
baholashda ham universal yondashuv bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Kelgusida ushbu birikmaning reaksion kinetikasi
,
kompleks hosilalari,
va biomolekulalar
bilan o‘zaro ta’sirini o‘rganish orqali uning qo‘llanilish sohalarini yanada kengaytirish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Turobov B.X. Organik birikmalar kimyosi. – T.: Fan, 2021.
2.
Shamsiyeva D., Karimov J. Fenollar va ularning hosilalari. – Samarqand, 2022.
3.
McMurry J. Organic Chemistry. – 9th Ed., Cengage Learning, 2016.
4.
Jasur o‘g‘li X. H. et al. Effects of sulfur powder, fat pigments in lactose-derived cream on
damaged skin //Fan va ta'lim integratsiyasi (Integration of science and education). – 2024. – Т. 1.
– №. 3. – С. 99-103.
5.
Jasur o‘g‘li X. H. et al. The importance of sulfur and oxygen for living organisms and plants
//Fan va ta'lim integratsiyasi (Integration of science and education). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С.
86-91.
6.
Utashova S., Xoliqulov H., Tilyabov M. Conducting laboratory classes in chemistry on the basis
of the steam education program //Medicine, pedagogy and technology: theory and practice. –
2024. – Т. 2. – №. 4. – С. 801-808.
7.
Azim o‘g‘li O. R. et al. Importance of integrating virtual laboratory software into analytical
chemistry and learning processes // Fan va ta'lim integratsiyasi (Integration of science and
education). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 38-43.
8.
Narzullayev M. et al. Application of generalized methods in chemistry classes. organization of
effective lessons based on KiMBiFT //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 5. – С.
643-648.
9.
Pardayev U. et al. The effects of organizing chemistry lessons based on the finnish educational
system in general schools of uzbekistan //Journal of universal science research. – 2024. – Т. 2. –
№. 4. – С. 70-74.
10.
Xayrullo o'g P. U. et al. The essence of the research of synthesis of natural indicators, studying
their composition and dividing them into classes //Fan va ta'lim integratsiyasi (Integration of
science and education). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 50-55.
11.
Azim o‘g‘li O. R. et al. Importance of integrating virtual laboratory software into analytical
chemistry and learning processes //Fan va ta'lim integratsiyasi (Integration of science and
education). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 38-43.
12.
Xayrullo o'g P. U. et al. Inquiry-Based Learning in Chemistry Education: Exploring its
Effectiveness and Implementation Strategies //Fan va ta'lim integratsiyasi (Integration of science
and education). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 74-79.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
559
13.
Eshonqulov Z., Xoliqulov H. Halogen elements and their importance in living organisms
//Medicine, pedagogy and technology: theory and practice. – 2024. – Т. 2. – №. 12. – С. 231-240.
14.
Asrorjon o’g’li I. I., Jasur o’g’li X. X. Molekulalarning fazoviy va dinamik holatini o ‘rganishda
matematik algoritmlar va raqamli usullardan foydalanish //Научный Импульс. – 2024. – Т. 3. –
№. 28. – С. 504-523.
15.
Alisher o‘g‘li M. O., Jasur o‘g‘li X. X. Fazoviy diagrammalarni tadqiq qilish. beta (β)
oltingugurtning tuzilishi va fazoviy xususiyatlari //Научный Импульс. – 2024. – Т. 3. – №. 28. –
С. 550-557.
16.
Bobozhonov Z. S., Sidikov A. A. U., Shukurov Z. S. STUDY OF SOLUBILITY OF CH
3
COOH-CO (NH
2
) 2-H
2
O SYSTEM //Journal of Chemical Technology & Metallurgy. – 2023. –
Т. 58. – №. 2.
17.
Xayrullo o‘g P. U. et al. CHEMICAL ANALYSIS-BASED ASSESSMENT OF THE
HERBICIDAL EFFICIENCY OF AZIDO-SUBSTITUTED TRIAZINES //CONFERENCE OF
ADVANCE SCIENCE & EMERGING TECHNOLOGIES. – 2025. – Т. 1. – №. 2. – С. 53-62.
18.
Xayrullo o‘g P. U. et al. INVESTIGATION OF THE REPELLENT ACTIVITY AGAINST
IXODID TICKS BASED ON THE STRUCTURAL AND PHYSICOCHEMICAL PROPERTIES
OF
DIBUTYL
ADIPATE
//TANQIDIY
NAZAR,
TAHLILIY
TAFAKKUR
VA
INNOVATSION G ‘OYALAR. – 2025. – Т. 2. – №. 1. – С. 265-273.
19.
Tilyabov, M., & Pardayev, U. B. (2025). KIMYO DARSLARIDA O ‘QUVCHILARNI
LOYIHAVIY FAOLIYATGA JALB QILISH USULLARI.
Modern Science and Research
,
4
(5),
42-44.
20.
Pardayev U., Abdullayeva B., Abduraximova M. ZAMONAVIY VIRTUAL LABORATORIYA
PLATFORMALARIDAN FOYDALANIB KIMYO FANINI O ‘QITISH SAMARADORLIGINI
OSHIRISH //Modern Science and Research. – 2025. – Т. 4. – №. 5. – С. 48-50.
21.
Jiemuratova, A., Pardayev, U. B., & Bobojonov, J. (2025). COORDINATION INTERACTION
BETWEEN ANTHRANILIC LIGAND AND D-ELEMENT SALTS DURING CRYSTAL
FORMATION: A STRUCTURAL AND SPECTROSCOPIC APPROACH.
Modern Science and
Research
,
4
(5), 199-201.
22.
Tilyabov, M. (2025). Innovative methods for developing functional literacy in teaching students
to think independently.
Наука и инновации в системе образования
,
4
(2), 5-8.
23.
Tilyabov, M. (2025). Functional literacy competencies and methods for their development in
future teachers.
Решение социальных проблем в управлении и экономике
,
4
(2), 5-8.
24.
Tilyabov, M. U. (2025). DEVELOPING FUNCTIONAL LITERACY AND LOGICAL
THINKING IN CHEMISTRY EDUCATION.
Web of Teachers: Inderscience Research
,
3
(5),
154-161.
25.
Xaliqulov, X., Nurmaxamtov, D., & Kuchkarov, O. (2025). D-METALLARNING ATOM
ORBITALLARINI GIBRIDLANISHI VA ULARNING KOORDINATSION BIRIKMALAR
HOSIL QILISHDAGI ROLI.
Modern Science and Research
,
4
(5), 75-78.
26.
Xaliqulov X., Abdukarimova M., Tilyabov M. KIMYO DARSLARIDA EKOLOGIK
MUAMMOLARNI YORITISH ORQALI EKOLOGIK MADANIYATNI SHAKLLANTIRISH
//Modern Science and Research. – 2025. – Т. 4. – №. 5. – С. 66-70.
27.
Xaliqulov, X., Uktamov, O., Raxmonberdiyeva, M., & Eshonqulov, Z. (2025).
DIFENILAMINNING ((C6H5) 2NH) KISLOTALI SHAROITDA ISHQORIY NITRATLAR
BILAN TA’SIRI.
Modern Science and Research
,
4
(3), 548-557.
28.
Ismatova, M., Ochilova, R., Eshonqulov, Z., & Xaliqulov, X. (2025). OLTINGUGURTNING
FUNKSIONAL
JIHATLARI
VA
ALLATROPIK
SHAKL
OZGARISHINING
METODOLOGIK ASOSLARI.
Modern Science and Research
,
4
(1), 748-758.
29.
Umurzoqov, S. S., Rabbimova, Y. B. Q., Xaliqulov, X. J. O. G. L., & Ahmedovich, Z. (2025).
Oltingugurtning biologik ahamiyati.
Science and Education
,
6
(2), 94-101.
30.
Nortojiyeva, S., Xaliqulov, X., & Tilyabov, M. (2025). KIMYO FANIDAN ZAMONAVIY VA
PEDAGOGIK TO’GARAKLARNI TASHKIL ETISH TEXNOLOGIYASI.
Modern Science and
Research
,
4
(5), 71-74.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
560
