125
Issue 12(47), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 31.05.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
BOSHLANG
‘
ICH SINF O
‘
QUVCHILARIDA O
‘
QISH TEZLIGINI
OSHIRISH VA MAZMUNNI TUSHUNISHNI TA
’
MINLASH
Izzatova Nazokat
Nizomiy Nomidagi O’zbekiston Milliy Pedagogika Universtiteti Boshlang’ich Ta’lim
Fakulteti 2-Bosqich Talabasi
Annotatsiya:
Ushbu maqolada boshlang'ich sinf o'quvchilarining o'qish
tezligini oshirish bilan birga mazmunni to'liq tushunishni ta'minlash masalalari ilmiy-
nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda o'qish tezligi va mazmunni
tushunish o'rtasidagi bog'liqlik, bu ikki ko'nikmani muvozanatli rivojlantirishning
usul va vositalari ko'rib chiqilgan. Maqolada turli yosh guruhlari uchun
differensiallashgan yondashuvlar, zamonaviy metodlar va amaliy mashqlar tizimi
taklif etilgan. Tadqiqot natijalarida o'qish samaradorligini oshirishning kompleks
metodikasi ishlab chiqilgan.
Annotation:
This article analyzes the issues of ensuring full understanding of
the content along with increasing the reading speed of primary school students from a
scientific, theoretical and practical perspective. The study examines the relationship
between reading speed and understanding of the content, as well as methods and tools
for the balanced development of these two skills. The article proposes differentiated
approaches, modern methods and a system of practical exercises for different age
groups. The results of the study have developed a comprehensive methodology for
increasing reading efficiency.
Аннотация:
В статье анализируются вопросы повышения скорости чтения
учащихся начальной школы при обеспечении полного понимания ими
содержания с научной
,
теоретической и практической точки зрения
.
В
исследовании изучалась взаимосвязь между скоростью чтения и пониманием
содержания
,
а также методы и инструменты для сбалансированного развития
этих двух навыков
.
В статье предлагается система дифференцированных
подходов
,
современных методик и практических упражнений для разных
возрастных групп
.
Результаты исследования позволили разработать
комплексную методику повышения эффективности чтения
.
Kalit so'zlar:
o'qish tezligi, mazmunni tushunish, boshlang'ich sinf, o'qish
ko'nikmalari, o'qish savodxonligi, metodika, differensiatsiya, individual yondashuv,
126
Issue 12(47), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 31.05.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
monitoring, baholash, kompleks rivojlantirish, zamonaviy texnologiyalar, ota-onalar
hamkorligi
Ключевые слова
:
скорость чтения
,
понимание содержания
,
начальные
классы
,
навыки чтения
,
читательская грамотность
,
методика
,
дифференциация
,
индивидуальный подход
,
мониторинг
,
оценивание
,
комплексное развитие
Keysword:
reading speed, reading comprehension, primary education, reading
skills, reading literacy, methodology, differentiation, individual approach,
monitoring, assessment, complex development, modern technologies, parental
cooperation
KIRISH
Zamonaviy ta'lim tizimida o'qish ko'nikmalari nafaqat ona tili fanining, balki
barcha ta'lim sohalarining asosini tashkil etadi. O'qish tezligi va mazmunni tushunish
–
bu bir-biri bilan chambarchas bog'liq bo'lgan ikki muhim komponent bo'lib,
ularning muvozanatli rivojlanishi o'quvchining umumiy ta'lim muvaffaqiyatini
belgilaydi. Boshlang'ich sinf o'quvchilarida o'qish ko'nikmalarini rivojlantirish
jarayonida eng muhim muammo
–
bu tezlik va tushunish o'rtasidagi muvozanatni
ta'minlashdir. Ko'plab o'qituvchilar o'qish tezligini oshirishga e'tibor berib, mazmunni
tushunish jihatini e'tibordan chetda qoldirishadi yoki aksincha, faqat tushunishga
qaratib, tezlik masalasini unutishadi.
O'QISH TEZLIGI VA MAZMUNNI TUSHUNISH O'RTASIDAGI
BOG'LIQLIK
Nazariy asoslar:O'qish jarayoni
–
bu murakkab kognitiv faoliyat bo'lib, bir
nechta komponentlarni o'z ichiga oladi: 1. Dekodlash (Decoding)
–
harflarni
tovushlarga, so'zlarni ma'nolarga aylantirish. 2. Avtomatlashtirish (Automaticity)
–
so'zlarni tez va oson tanish. 3. Kelishuvchilik (Fluency)
–
ravon va ifodali o'qish. 4.
Tushunish (Comprehension)
–
mazmunni anglash va tahlil qilish. Bu komponentlar
o'rtasida quyidagi bog'liqlik mavjud:
Tezlik → Tushunish:1) Tez o'qish xotiraga kamroq yuk beradi
. 2) Ko'proq vaqt
mazmun ustida fikrlashga sarflanadi. 3) Matnning umumiy tasviri yaxshiroq
saqlanadi
Tushunish → Tezlik:1) Mazmunni tushunish so'zlarni bashorat qilishga yordam
beradi. 2) Kontekst orqali noma'lum so'zlarni tushunish. 3) Motivatsiya va qiziqish
oshadi
Muvozanatsizlikning salbiy oqibatlari. Faqat tezlikka e'tibor berishning
kamchiliklari:1) Mexanik o'qish shakllanadi. 2) Mazmun tushunilmaydi. 3) O'qishdan
127
Issue 12(47), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 31.05.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
zavq olinmaydi. 4) Keyingi bosqichlarda qiyinchiliklar yuzaga keladi. Faqat
tushunishga e'tibor berishning kamchiliklari: 1)Sekin o'qish xotira yukini oshiradi. 2)
Diqqat tarqaladi. 3) Vaqt samarasiz sarflanadi. 4) Boshqa fanlarni o'zlashtirishda
qiyinchiliklar.
YOSHI BO'YICHA RIVOJLANISH BOSQICHLARI:
1-sinf (6-7 yosh): Asosiy vazifalar:1) Harflarni tovushlarga bog'lashni
avtomatlashtirish. 2) Oddiy so'zlarni tez tanish ko'nikmalarini shakllantirish. 3)O'qish
jarayonida qiziqish uyg'otish. Optimal ko'rsatkichlar:1) O'qish tezligi: 15-25
so'z/daqiqa. 2) Tushunish darajasi: 70-80%. 3) Xatolik darajasi: 5% dan kam. Amaliy
usullar: 1. "Harflar safari" o'yini: Bolalar harflarni tez tanish uchun turli xil o'yinlar
o'ynaydilar. Masalan, "Harflar qutisidan" tasodifiy harfni olib, uni tovush bilan aytish
kerak. 2. "So'z qurilishi" mashqi: Oddiy so'zlar (ona, ota, bola) kartochkalarda
yoziladi. Bolalar ularni tez o'qib, ma'nosini tushuntiradilar. 3. "Rasmli hikoyalar":
Har bir gapga mos rasm qo'yilgan matnlar orqali tushunishni nazorat qilish.
2-sinf (7-8 yosh): Asosiy vazifalar:1) So'zlarni tanish tezligini oshirish. 2) Oddiy
gaplarni ravon o'qish ko'nikmalarini rivojlantirish. 3) Matn bo'yicha oddiy savollar
berishni o'rgatish. Optimal ko'rsatkichlar: 1) O'qish tezligi: 25-40 so'z/daqiqa. 2)
Tushunish darajasi: 75-85%. 3) Xatolik darajasi: 3% dan kam. Amaliy usullar: 1.
"Takroriy o'qish" metodI: Bir xil matnni bir necha marta o'qib, har safar tezlikni
oshirish va tushunishni nazorat qilish. 2. "Tandem o'qish": Ikki o'quvchi navbat bilan
bir xil matnni o'qib, bir-birini to'g'rilash va yordam berish. 3. "Savol yaratish"
mashqi: O'qilgan matn bo'yicha o'quvchilarning o'zlari savol tuzishlari va javob
berishlari.
3-sinf (8-9 yosh): Asosiy vazifalar:1) Gaplarni ravon va ifodali o'qish. 2)
Matnning asosiy g'oyasini tushunish. 3) O'qish davomida fikrlash ko'nikmalarini
rivojlantirish. Optimal ko'rsatkichlar:1) O'qish tezligi: 40-60 so'z/daqiqa. 2)
Tushunish darajasi: 80-90%. 3)Xatolik darajasi: 2% dan kam. Amaliy usullar:1.
"Bashorat qilish" strategiyasi: Matnni o'qish jarayonida keyingi voqealarni bashorat
qilish va tekshirish. 2. "Ijodiy qayta hikoya qilish": O'qilgan matnni o'z so'zlari bilan
aytib berish va qo'shimcha tafsilotlar qo'shish. 3. "Matn xaritasi" tuzish: Asosiy g'oya
va yordamchi g'oyalarni grafik ko'rinishda tasvirlash.
4-sinf (9-10 yosh): Asosiy vazifalar:1) Turli xil matnlar bilan ishlash
ko'nikmalarini rivojlantirish. 2) Tanqidiy fikrlash elementlarini shakllantirish. 3)
Mustaqil o'qish madaniyatini yaratish. Optimal ko'rsatkichlar:1) O'qish tezligi: 60-90
so'z/daqiqa. 2) Tushunish darajasi: 85-95%. 3) Xatolik darajasi: 1% dan kam. Amaliy
usullar: 1. "Muallif bilan suhbat" usuli: Matn o'qish jarayonida muallif bilan
128
Issue 12(47), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 31.05.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
suhbatlashayotgandek savollar berish va javoblarni izlash. 2. "Matnlarni
taqqoslash":Bir mavzudagi turli matnlarni o'qib, ularning o'xshash va farqli jihatlarini
topish. 3. "Tadqiqot loyihalari":O'qilgan mavzu bo'yicha qo'shimcha ma'lumotlar
izlash va taqdimot tayyorlash.
ZAMONAVIY METODLAR VA STRATEGIYALAR
1. "Moslashuvchan o'qish" (Adaptive Reading) usuli: Bu usul har bir
o'quvchining individual xususiyatlariga qarab o'qish materiallari va usullarini
moslashtirishni nazarda tutadi: Asosiy tamoyillari: 1) Individual tezlik hisobga
olinadi. 2)Qiziqish sohasi e'tiborga olinadi. 3)Qiyinchilik darajasi bosqichma-bosqich
oshiriladi. 4) Doimiy monitoring amalga oshiriladi. Amaliyotda qo'llanishi:1) Har bir
o'quvchi uchun individual o'qish rejasi tuziladi. 2) Turli qiyinchilik darajasidagi
matnlar tayyorlanadi. 3) O'qish natijlari doimiy qayd etiladi va tahlil qilinadi.
2. "Ko'p sensorli o'qish" (Multi-sensory Reading) yondashuvi: Bu yondashuv
o'qish jarayonida bir nechta sezgi organlarini jalb qilishni nazarda tutadi:
Komponentlari: 1) Ko'rish: Matn va tasvirlarni kuzatish 2)Eshitish: Matnni tinglash
va o'qish. 3)Teginish: Harflar va so'zlarni yozish. 4)Harakat: O'qish jarayonida
harakatlar bajarish. Foydalari: 1) Turli o'rganish uslubidagi bolalarga mos keladi. 2)
Xotira samaradorligini oshiradi. 3) Diqqatni jamlashga yordam beradi. 4) O'qishni
qiziqarli qiladi
3. "Interaktiv o'qish" strategiyasi: Zamonaviy texnologiyalar yordamida o'qish
jarayonini interaktiv qilish: Vositalar:1) Elektron kitoblar. 2) Audio kitoblar. 3)
O'qish o'yinlari. 4)Virtual reallik elementlari. Afzalliklari: 1) Motivatsiyani oshiradi.
2) Individual tempni ta'minlaydi. 3) Darhol qayta aloqa beradi. 4) Zamonaviy
texnologiyalarga o'rgatadi.
MASHQLAR VA TOPSHIRIQLAR TIZIMI. Tezlikni oshirish uchun mashqlar:
1. "Zina" mashqi:
So'z
So'zlar
So'zlarni
So'zlarni o'qish
So'zlarni o'qish tezligi
Har bir qatorni ketma-ket o'qib, tezlikni oshirish. 2. "Takroriy o'qish" mashqi:
Bir xil matnni 3-5 marta o'qib, har safar vaqtni o'lchash va kamaytirishga harakat
qilish. 3. "Ko'z harakati" mashqlari:1) Chap-o'ngga qarash. 2) Yuqori-pastga qarash.
3) Diagonal yo'nalishda qarash. 4) Aylanma harakatlar. 4. "Ritm" mashqi: Metronom
yoki musiqa ostida ma'lum ritm bilan o'qish. Tushunishni oshirish uchun mashqlar: 1.
129
Issue 12(47), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 31.05.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
"5W1H" savollari:1) Who? (Kim?). 2) What? (Nima?). 3) When? (Qachon?). 4)
Where? (Qayerda?). 5) Why? (Nega?). 6) How? (Qanday?). 2. "Matn
rekonstruksiyasi": Matnning bir qismini yashirib, o'quvchidan to'ldirishni so'rash. 3.
"Rol o'ynash": Matn qahramonlari bo'lib, ularning his-tuygularini ifodalash. 4.
"Vizual tasvir":O'qilgan matn bo'yicha rasm chizish yoki diagramma tuzish.
Kompleks mashqlar: 1. "Progressiv o'qish":1) Birinchi o'qish: umumiy tushuncha
olish. 2) Ikkinchi o'qish: tafsilotlarni aniqlash. 3)Uchinchi o'qish: tahlil va baholash.
2. "Guruhda o'qish":1) Har bir o'quvchi matnning bir qismini o'qiydi. 2) Boshqalar
tinglaydi va savollar berishadi. 3) Umumiy muhokama o'tkaziladi. 3. "Raqobat
elementi":1) O'qish poygalari. 2) Tushunish testlari. 3) Jamoaviy loyihalar
BAHOLASH VA MONITORING TIZIMI
O'qish tezligini baholash: 1. Bir daqiqali test (WPM - Words Per Minute): 1)
O'quvchi bir daqiqa davomida matnni o'qiydi. 2)O'qilgan so'zlar soni hisoblanadi. 3)
Xatolar ayrib tashlanadi. 4) Natija qayd etilib, dinamika kuzatiladi. 2. Haftalik
monitoring:1) Har hafta bir xil qiyinchilikdagi matn beriladi. 2)Natijalar jadvalga
kiritiladi. 3)O'sish dinamikasi tahlil qilinadi. 4) Tushunishni baholash.
1. Ko'p variantli testlar:1) Matn o'qilgandan keyin savollar beriladi. 2) To'g'ri
javoblar foizda hisoblanadi. 3) Turli tushunish darajasi tekshiriladi. 2. Och kitob
usuli:1) O'quvchi matnni ochiq holda savollar javoblarini izlaydi. 2) Ma'lumotlarni
topish ko'nikmalari baholanadi. 3. Og'zaki baholash:1) Matn bo'yicha suhbat
o'tkaziladi. 2) O'quvchining tushunish chuqurligi aniqlanadi. Kompleks baholash: 1.
Portfolio usuli:1) O'quvchining barcha ishlari to'planadi. 2) O'sish dinamikasi ko'zda
tutiladi. 3) Turli ko'nikmalar kompleks baholanadi. 2. Dars kuzatuvi: 1) O'qish
jarayoni to'g'ridan-to'g'ri kuzatiladi. 2) Muammolar darhol aniqlanadi. 3)Yordam
beriladi. 3. Ota-onalar bilan hamkorlik: 1) Uyda o'qish natijlari hisobga olinadi.
2)Oilaviy muhit baholanadi. 3)Umumiy strategiya ishlab chiqiladi
INDIVIDUAL FARQLARNI HISOBGA OLISH. O'rganish uslublari bo'yicha
differensiatsiya: 1. Vizual o'rganuvchilar: 1) Ko'proq rasm va diagrammalar. 2)Rang-
barang matnlar. 3)Grafik organayzerlar. 4)Video materiallar. 2. Auditiv
o'rganuvchilar: 1)Audio kitoblar. 2) Musiqa fonida o'qish. 3) Og'zaki muhokamalar.
4)Ritm va qofiya. 3. Kinestetik o'rganuvchilar: 1)Harakatli o'yinlar. 2)Qo'l bilan
yozish. 3)Drama va rol o'ynash. Amaliy topshiriqlar. Qobiliyat darajasi bo'yicha
differensiatsiya: 1. Yuqori qobiliyatli o'quvchilar: 1)Murakkab matnlar. 2)Tanqidiy
tahlil topshiriqlari. 3) Mustaqil tadqiqot loyihalari. 4) Ijodiy yozish. 2. O'rtacha
qobiliyatli o'quvchilar:1) Standart dastur materiallari. 2) Qo'shimcha mashqlar. Guruh
130
Issue 12(47), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 31.05.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
ishlari: Bosqichli yordam. 3. Sekin o'rganuvchi o'quvchilar: 1) Sodda matnlar.
2)Qo'shimcha vaqt. 3)Individual yordam. 4)Motivatsion yondashuv
TEXNOLOGIK YORDAMCHILAR. Zamonaviy dasturlar va ilovalar: 1. O'qish
tezligini o'lchash dasturlari: 1)Speed Reading apps. 2)Reading Tracker. 3)Fluency
Timer. 2. Interaktiv o'qish platformalari: 1) Epic Books. 2) Reading A-Z. 3) Raz-
Kids. 3. Tushunishni tekshirish vositalari: Kahoot quizlari: 1)Google Forms testlari.
2) Interactive worksheets.
Texnologiyadan foydalanish tamoyillari: 1. Muvozanat prinsipi:1) Texnologiya
vosita, maqsad emas. 2) An'anaviy va zamonaviy usullarni birlashtirish. 3) Bolaning
sog'ligini muhofaza qilish. 2. Pedagogik maqsadga mos kelish: 1) Har bir texnologiya
aniq maqsadga xizmat qilishi. 2) Ta'lim samaradorligini oshirish. 3) O'quvchi
faolligini rag'batlantirish.
OTA-ONALAR BILAN HAMKORLIK: Uy muhitida o'qish madaniyatini
shakllantirish: 1. Oilaviy o'qish soatlari: 1) Kunlik 20-30 daqiqa birgalikda o'qish.
2)Har bir oila a'zosi o'z kitobini o'qiydi. 3)O'qilganlar haqida suhbat. 4)O'qish
raqobati va mukofotlar. 2. Uy kutubxonasini tashkil etish: 1) Bolaning yoshi va
qiziqishiga mos kitoblar. 2) Qulay o'qish burchagi yaratish. 3) Yangi kitoblar bilan
muntazam ta'minlash. 3. O'qish natijalarini kuzatib borish:1) Haftalik hisobot
yuritish. 2)Muvaffaqiyatlarni nishonlash. 3)Qiyinchiliklarni birgalikda yechish.
Ota-onalar uchun yo'riqnomalar. 1. O'qish jarayonini qo'llab-quvvatlash: 1)
Bolani tanqid qilmaslik. 2)Sabr-toqatli bo'lish. 3)Muvaffaqiyatlarni ta'kidlash. 4)
Qiziqarli materiallar tanlash. 2. Muammolarni aniqlash va hal qilish:1) O'qishga
qarshi kayfiyatni bartaraf etish. 2)Qiyinchiliklar sabablarini toppish. 3) Professional
yordam so'rash. 4)Motivatsiyani oshirish usullari
KUTILAYOTGAN NATIJALAR VA MUVAFFAQIYAT MEZONLARI.
Qisqa muddatli natijalar (1-2 oy). 1. O'qish tezligi jihatidan: 1)10-15% o'sish. 2)
Xatolar sonining kamayishi. 3) O'qishga bo'lgan qiziqishning oshishi 2. Tushunish
jihatidan: 1)Oddiy savollar bo'yicha 80% to'g'ri javob. 2)Asosiy g'oyani ajratib olish
qobiliyati. 3)Matn bo'yicha munozara qila olish. O'rta muddatli natijalar (3-6 oy):1.
O'qish tezligi jihatidan: 1)25-30% o'sish. 2)Ifodali o'qish ko'nikmalarining paydo
bo'lishi. 3)Turli xil matnlar bilan erkin ishlash. 2. Tushunish jihatidan: 1)Murakkab
savollar bo'yicha 75% to'g'ri javob. 2)Xulosalar chiqarish qobiliyati. 3)Tanqidiy
fikrlash elementlari. Uzoq muddatli natijalar (6-12 oy). 1. Umumiy ko'nikmalar:
1)Yosh me'yoriga mos o'qish tezligi. 2)Yuqori darajadagi tushunish ko'nikmalari.
3)Mustaqil o'qish madaniyatining shakllanishi. 4)Boshqa fanlar bo'yicha o'zlashtirish
sifatining yaxshilanish. 2. Shaxsiy rivojlanish: 1)O'qishga bo'lgan ijobiy munosabat.
131
Issue 12(47), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 31.05.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
2) O'z-o'zini baholash qobiliyati. 3)Kitob tanlashda mustaqillik. 4)Ijodiy fikrlash
rivojlanishi
MUAMMOLAR VA ULARNING YECHIMLARI. Eng keng tarqalgan
muammolar:1. "Tezlik sindiromi":1) Faqat tezlikka e'tibor berish. 2) Mazmunni
e'tiborsiz qoldirish. 3)- Mexanik o'qish shakllanishi. Yechimi: 1)Tezlik va
tushunishni parallel rivojlantirish. 2)Har doim mazmun bo'yicha savol berish. 3)
Sifatli natijani maqsad qilish. 2. "Sekinlik kompleksi":1) O'qish tezligidan uyalish. 2)
O'ziga ishonchsizlik. 3)Motivatsiya yo'qolishi. Yechimi: 1)Individual yondoshuv
qo'llash. 2)Kichik muvaffaqiyatlarni ta'kidlash. Boshqalar 3)bilan solishtirmaslik. 3.
"Tushunmaslik muammosi":1) Mazmunni umuman tushunmaslik. 2) Faqat so'zlarni
o'qish. 3)Savollar berishga qiynalish. Yechimi:1) Vocabulary ishini kuchaytirish.
2)Oddiy matnlardan boshlash. 3)Savol berish ko'nikmalarini o'rgatish. Maxsus
ehtiyojli o'quvchilar bilan ishlash: 1. Disleksiya belgilari bo'lgan bolalar: 1) Maxsus
metodlar qo'llash. 2)Ko'proq vaqt berish. 3)Texnologik yordamchilardan foydalanish.
4)Ota-onalar bilan yaqin hamkorlik. 2. Diqqat etishmasligi (DEHB) belgilari: 1)
Qisqa mashg'ulotlar o'tkazish. 2)Ko'proq tanaffus berish. 3)Harakat elementlarini
kiritish. 4)Vizual yordam vositalardan foydalanish
XULOSA
Boshlang'ich sinf o'quvchilarida o'qish tezligini oshirish va mazmunni
tushunishni ta'minlash masalasi zamonaviy ta'limning muhim yo'nalishlaridan biridir.
Tadqiqot natijalariga ko'ra, bu ikki komponentni muvozanatli rivojlantirish uchun
quyidagi asosiy tamoyillarga amal qilish zarur: Birinchidan, har bir o'quvchining
individual xususiyatlarini hisobga olgan holda differensiallashgan yondashuv qo'llash
kerak. Bu yondashuv o'rganish uslubi, qobiliyat darajasi va shaxsiy qiziqishlarni
e'tiborga olishni nazarda tutadi. Ikkinchidan, zamonaviy pedagogik texnologiyalar va
an'anaviy usullarni maqsadli ravishda birlashtirish zarur. Texnologiya vosita bo'lib,
asosiy maqsad o'quvchining har tomonlama rivojlanishini ta'minlashdir. Uchinchidan,
doimiy monitoring va baholash tizimi orqali o'quvchilarning o'sishini kuzatib boorish,
muammolarni erta aniqlash va ularni bartaraf etish uchun chora-tadbirlar ko'rish
muhimdir. To'rtinchidan, ota-onalar bilan samarali hamkorlik o'rnatish va ularni
o'qish jarayoniga faol jalb qilish zarur. Maktab va oila hamkorligi bolaning o'qish
ko'nikmalarini rivojlantirishda hal qiluvchi rol o'ynaydi. Ushbu tamoyillarni qo'llash
natijasida o'quvchilar nafaqat tez va to'g'ri o'qish ko'nikmalarini egallaydilar, balki
o'qishdan zavq olish, tanqidiy fikrlash va mustaqil ta'lim olish qobiliyatlarini ham
rivojlantiradillar. Bu ko'nikmalar esa ularning kelajakdagi ta'lim va hayotiy
muvaffaqiyatlari uchun mustahkam poydevor yaratadi.
132
Issue 12(47), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 31.05.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati:
1. Abdullayeva, M. K. (2020).
“O'qish ko'nikmalarining kognitiv asoslari”
.
Toshkent: Yangi nashr. 156 bet.
2. Hasanov, A. R. (2019). "O'qish tezligi va tushunish o'rtasidagi bog'liqlik".
“Ta'lim va rivojlanish jurnali”
,
№4
, 23-31 betlar.
3. Karimova, D. S. (2021).
“Boshlang'ich ta'limda o'qish metodikasi”
. Toshkent:
O'qituvchi. 234 bet.
4. Mirzayev, O. T. (2020). "Muvozanatli o'qish ko'nikmalarini shakllantirish
muammolari".
“Pedagogik tadqiqotlar”
,
№2
, 45-52 betlar.
5. Nazarova, F. U. (2018).
“Kognitiv psixologiya va o'qish jarayoni”
. Toshkent:
Fan. 189 bet.
6. Rahmonova, G. I. (2021). "O'qish komponetlarining o'zaro ta'siri".
“Zamonaviy ta'lim”
,
№3
, 67-74 betlar.
7. Salimov, B. K. (2019). "O'qish tezligiga bo'lgan noto'g'ri yondashuvlar".
“Maktab direktori”
,
№5
, 34-39 betlar.
