№ 12(47) (2025)

№ 12(47) (2025)
Опубликован: 18-07-2025

Статьи

48 7

AUTOMATION OF INDUSTRIAL WASTEWATER TREATMENT PROCESS PRODUCTION OUTPUT

Xасан Муродов
The level and significance of automation in municipal wastewater treatment plants (WWTPs) have grown alongside advancements in technology and stricter treatment regulations. This paper aims to evaluate and describe the present state of process automation in Finnish WWTPs, identifying effective practices and understanding the needs of plant operators. The shift from processes focused on ammonia or organic matter removal to those targeting total nitrogen removal has further increased the demand for Instrumentation, Control, and Automation (ICA).
57 13

ADABIYOT DARSLARIDA BADIIY SAN’ATLARNI O‘RGATISHDA ZAMONAVIY METOD VA TEXNOLOGIYALARNING SAMARASI

Ирода Фарходова

Ushbu maqolada adabiyot darslarida badiiy san’atlarni o‘rgatishda zamonaviy yondashuvlar, ya’ni interaktiv metodlar, pedagogik texnologiyalar va vizual vositalarning o‘rni haqida fikr yuritiladi. Klaster, debat, insert metodi, konseptual xarita, aqliy hujum kabi usullarni qo‘llab, o‘quvchilarda estetik tafakkurni shakllantirish, badiiy san’atlarni tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish imkoniyati yoritilgan. Shuningdek, maqolada amaliy misollar ham keltirilib, o‘qituvchilarga foydali tavsiyalar beriladi.

306 31

SHARQ VA G‘ARB FALSAFASI RIVOJLANISHGA TA’SIRI UNING ZAMONAVIY O‘ZIGA XOSLIGI

Xулкар Xаитова

Ushbu maqolada muallif Sharq va G‘arb falsafasining inson tafakkuri va jamiyat taraqqiyotiga ko‘rsatgan ta’sirini tahlil qilishga harakat qilgan. Sharq falsafasining axloqiy, ma'naviy qadriyatlari hamda G‘arb falsafasining ilmiy-texnikaviy yondashuvlari zamonaviy tafakkur rivojiga qanday o‘zaro uyg‘unlikda shakllanishiga e’tibor qaratgan. Shuningdek, ikki mintaqa falsafiy merosining o‘ziga xos xususiyatlari, ularning zamonaviy davrda qanday yangicha talqin qilinayotgani va global muammolar yechimida tutgan o‘rni yoritiladi. Maqolada zamonaviy tafakkur Sharq va G‘arb yondashuvlarining sintezi qanday o‘z ifodasini topayotganligini ko‘rsatadi.

47 9

MODELS OF LEGISLATIVE CODIFICATION: THEORETICAL FOUNDATIONS AND PRACTICAL APPROACHES

Шахноза Ашурахунова

This article analyzes the concept of legislative codification, its objectives, and its role within the legal system. Special attention is given to the French and German models of codification, comparing their historical development, principles, and practical features. The article also examines various legal scholars’ theories related to codification. It explores the ways in which codification contributes to the simplification and systematization of legislation.

48 24

COGNITIVE LINGUISTICS: HOW THE MIND SHAPES THE ENGLISH LANGUAGE

Н. х. Асадова

Cognitive linguistics is an interdisciplinary field that examines the intricate relationship between language and thought, positing that linguistic structures are deeply rooted in human cognition and experience. This approach challenges the view of language as an autonomous system, instead highlighting its role as a window into the mind's conceptual organization. Central to this perspective is the idea that language reflects embodied experiences, with concepts such as metaphor, image schemas, and conceptual blending serving as fundamental mechanisms through which individuals’ structure and interpret their world. For instance, metaphors like "time is money" illustrate how abstract concepts are understood through more concrete, familiar experiences. Additionally, constructions like "The fence runs along the perimeter of the house" exemplify fictive motion, where static entities are linguistically described as moving, reflecting dynamic cognitive processes. Through these and other phenomena, cognitive linguistics provides a framework for understanding how language both shapes and is shaped by the mind, offering insights into the cognitive underpinnings of linguistic expression.

38 46

LINGUISTIC AND STRUCTURAL FEATURES OF ADVERTIZING TEXTS

Шакхноза Юсупалиева , Машкхура Ибрагимова

this article is devoted to advertising in modern marketing strategies by influencing consumer behavior and brand perception. These texts are carefully crafted using various linguistic, psychological, and rhetorical techniques to maximize their persuasive power. This article explores the key features of advertising texts, including their linguistic structure, stylistic devices, and psychological impact. It also examines the role of creativity, emotional appeal, and cultural adaptation in advertising language. By analyzing these features, we gain a deeper understanding of how advertising texts effectively communicate messages and engage target audiences.

33 9

TALABA-YOSHLARNING IJTIMOIY-INNOVATSION FAOLLIGINI OSHIRISH MASALALARI

Зуннунбек Абдунабиев

Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida talabalarning ijodiy salohiyatini yuksaltirishning eng yahshi usullaridan biri mustaqil talim so‘z boradi. Maqola mazkur yo‘nalishda bugungi kunda mavjud bo‘lgan muammolar va mustaqil ta’lim olishni tashkil etishning yangi usullarini yaratish borasida qator taklif va shu maqsadda amalga oshirilgan qator uslubiy tajribalarni misol tariqasida yoritib beradi. SHuningdek oliy talimda oquv predmeti fan dasturini ishlab chiqishda mustaqil ishlar mavzularini qanday mezonlar asosida belgilash maqsadli bo‘lishi hamda ta’lim berishning innovatsion uslublarini yaratish bilan birgalikda, mustaqil ta’lim olishning ham mavzuviy, ham uslubiy yondashuviga bo‘lgan bugungi kun talabini ham ochishga xarakat qilinadi.

30 7

“АМАДУЛ АҚСО”НИНГ ИККИ НОДИР ҚЎЛЁЗМА НУСХАСИ

Йўлдошхон Исаев

Абу Зайд Дабусий ҳаёти, илмий мероси ва тасаввуф илмига оид “Амадул ақсо” асарининг Туркиядаги Сулаймония кутубхонасига қарашли Лалели фондида № 1337 рақам остида ва Роғиб пошо фондида № 647 рақам остида сақланаётган нодир қўлёзма нусхалари борасида қисқача тўхталиб ўтилган.

80 9

ТИПЫ ФРАЗЕОЛОГИЧЕСКИХ ЕДИНИЦ В СОВРЕМЕННОМ РУССКОМ ЯЗЫКЕ

Шахло Рашидова

Статья посвящена типам фразеологических единиц в современном русском языке, их классификации и функциональным особенностям. В работе рассматриваются основные группы фразеологизмов, включая идиомы, пословицы и поговорки, устойчивые сочетания, фразеологические обороты и крылатые выражения. Анализируется каждая категория, подчеркивая их роль в обогащении языка и выражении мыслей. Особое внимание уделяется изменению использования фразеологических единиц в контексте современного общения и влиянию культурных факторов. Статья подчеркивает значимость фразеологии для понимания языка как живого и динамичного явления, а также предлагает направления для дальнейших исследований в этой области.

31 14

“ОMMАVIY MАDАNIYАT”GА QАRSHI KURАSHDА ETNОMАDАNIY QАDRIYАTLАRNING О‘RNI

Дилфуза Хо’жаниязова

This article explores the growing influence of mass culture in the context of globalization and its negative impact on national identity, moral values, and cultural diversity. It emphasizes the importance of ethnocultural values — such as national traditions, language, customs, and spiritual heritage — in preserving cultural identity and fostering a strong moral foundation among the youth. The article also discusses practical measures to counter the effects of mass culture through education, media, and community engagement.

59 18

THE IMPACT OF PROJECT-BASED LEARNING ON STUDENT MOTIVATION

Мадинабону Машарипова

The nature and extent of the impact of Project Based Learning (PBL) on intrinsic motivation of students including English Language Learners is much more commonly recognized. In this article the extent of its reach is investigated. Based upon Self-Determination Theory, the paper emphasizes how PBL fosters the basic psychological needs: autonomy, competence, and relatedness. Through examination of a range of project types, such as storytelling, cultural exchanges and problem-solving tasks, the article shows a variety of exciting and meaningful options which PBL presents, as alternatives to textbook learning. It also explores the importance of collaboration and teamwork boundaries and its support for student engagement and 21st century challenge skills, such as critical thinking, communication and leadership. Furthermore, this work argues that by providing learners with agency and incorporating relevance to the real world, PBL results in language acquisition becoming a rich, lived experience, hence promoting better academic results and long-term transferable skills.

54 12

ZIRKDOSHLAR OILASI (BERBERIDACEAE): TURLARI, BIOLOGIK XUSUSIYATLARI VA XALQ XO‘JALIGIDAGI AHAMIYATI

Туробжон Махкамов , Севинчбону Махамматова , Олмошон Абдукаххорова , Нодирбек Тошполатов

Zirkdoshlar oilasi (Berberidaceae) o‘simliklar dunyosida o‘ziga xos ekologik, biologik va iqtisodiy ahamiyatga ega bo‘lib, asosan butalar va kichik daraxtlardan tashkil topgan. Oilaning vakillari ko‘plab turlarga ega bo‘lib, ular turli mintaqalarda tarqalgan. Ushbu maqolada zirkdoshlarning turli turlari, ularning biologik va morfologik xususiyatlari, ekologik rol va xalq xo‘jaligidagi qo‘llanilishi batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek, zirkdoshlar oilasi o‘simliklarining farmatsevtik va agrar sohalardagi ahamiyati ko‘rsatib o‘tiladi.

114 27

TARVUZDA ANIQLANGAN ZAMBURUG‘LI KASALLIK TURLARI VA IQTISODIY AXAMIYATI YUQORI BO‘LGAN TURLARINING BIOLOGIK XUSUSIYATLARI

Абдулазиз Бегимов , Джавхарбек Шавкатов , Миржалол Турдалиев

Ushbu maqolada tarvuz (Citrullus lanatus) ekinlarida keng tarqalgan zamburugʻ kasalliklari, ularning tarqalish sabablari, iqtisodiy zarari hamda biologik xususiyatlari o‘rganildi. Asosiy e’tibor antraknoz (Colletotrichum orbiculare), fuzarioz solishi (Fusarium oxysporum f. sp. niveum), unshudring (Podosphaera xanthii), sklerotiniya chirishi (Sclerotinia sclerotiorum) va peronosporoz (Pseudoperonospora cubensis) kabi kasalliklarga qaratildi. Har bir kasallikning alohida morfologik belgilari, ekologik moslashuvchanligi va o‘simlikka ta’sir darajasi tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari tarvuz yetishtirishda yuqori hosildorlikka erishish va sifatni saqlab qolishda kasalliklarning o‘z vaqtida aniqlanishi va ularga qarshi samarali kurash choralari muhimligini ko‘rsatdi. Maqolada ushbu kasalliklarning oldini olishga doir umumiy tavsiyalar va agrotexnik hamda kimyoviy kurash usullarining samaradorligi tahlil etildi.

311 23

BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA O‘QISH TEZLIGINI OSHIRISH VA MAZMUNNI TUSHUNISHNI TA’MINLASH

Назокат Иззатова

Ushbu maqolada boshlang'ich sinf o'quvchilarining o'qish tezligini oshirish bilan birga mazmunni to'liq tushunishni ta'minlash masalalari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda o'qish tezligi va mazmunni tushunish o'rtasidagi bog'liqlik, bu ikki ko'nikmani muvozanatli rivojlantirishning usul va vositalari ko'rib chiqilgan. Maqolada turli yosh guruhlari uchun differensiallashgan yondashuvlar, zamonaviy metodlar va amaliy mashqlar tizimi taklif etilgan. Tadqiqot natijalarida o'qish samaradorligini oshirishning kompleks metodikasi ishlab chiqilgan.

43 17

QISHLOQ XO‘JALIGIDA MOLIYA VA KREDIT HUQUQI

Наргиза Умурзакова , Бунёдбек Усмонов , Бехруз Умиров

Qishloq xo’jaligi sohasidagi moliyaviy masalarni, sohaga kredit ajratish tartiblari va boshqa shu kabi ma’lumotlarni ushbu maqola orqali bilib olishingiz mumkin. Maqolada Hukumat qishloq xo’jaligi sohasiga qilayotgan islohotlari, ajratilayotgan pul mablag’lari hamda imkoniyatlar haqida so’z boradi.

56 12

RANOGULDOSHLAR OILASINING SISTEMATIKASI VA AHAMIYATI

Туробжон Махкамов , Севинчбону Махамматова , Олмошон Абдукаххорова , Нодирбек Тошполатов

Ranoguldoshlar oilasi (Ranunculaceae) ko‘p turlilik va keng geografik tarqalishga ega o‘simliklar oilasidan biridir. Ushbu oilaning sistematikasi va taksonomiyasi o‘rganilib, turli turlarining biologik va morfologik xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ranoguldoshlar oilasining xalq xo‘jaligi, tibbiyot va bog‘dorchilikdagi ahamiyati batafsil tahlil qilinadi. Oilaning o‘simliklari ekologik tizimlarda muhim rol o‘ynaydi va ko‘plab dori-darmon xomashyosi sifatida ishlatiladi.

38 20

SUD EKSPERTIZASI: AGRAR NIZOLARDA EKSPERTIZANING ROLI

Наргиза Умурзакова , Бунёдбек Усмонов , Бехруз Умиров

Maqola orqali agrar sohadagi nizolarni sud ekspertizasi orqali hal etish, sohada sud ekspertizasining qanchalar muhimligi bilib olish mumkin. Hukumatning sohaga berayotgan etibori va qilinishi kerak bo’lgan islohotlar haqida so’z boradi.

56 0 24

ABDULLA JABBOR DRAMATIK DOSTONLARIDA TARIXIY SHAXSLAR VA AFSONAVIY QAHRAMONLARNING BADIIY TALQINI

Шахнозахон Мирзажонова

Ushbu maqolada Abdulla Jabborning dramatik dostonlari, xususan “Ko‘rgoli keldim” va “Alpomishning o‘q-yoyi” asarlarida tarixiy shaxslar va afsonaviy qahramonlar obrazining badiiy talqini yoritilgan. Muallif o‘z asarlarida tarixiy xotira va badiiy tafakkur uyg‘unligini yaratish orqali milliy o‘zlik, ma’naviy qadriyatlar va haqiqatparastlik g‘oyalarini ilgari suradi. Shoir va qahramon obrazlari zamonaviy ijtimoiy-ma’naviy kontekstda talqin etilib, jamiyatdagi adolatsizlikka qarshi kurash, insoniylik, erkinlik va haqiqat kabi tushunchalar chuqur badiiy ifodasini topadi. Asarlarda tasviriy vositalarning boyligi va dramatik kuch badiiy-estetik yuksaklikni ta’minlaydi.

224 21

ODDIY TOGʻ JAMBIL OʻSIMLIGI VA UNING AHAMIYATI

Фозил Мардонов , Диёра Абдурахмонова

Ushbu maqolada togʻ jambilning morfologik tuzilishi, kimyoviy tarkibi, farmakologik xususiyatlari, yetishtirish texnologiyasi, xalq tabobatidagi o‘rni hamda sanoatdagi ahamiyati keng tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘simlik asosida ishlab chiqilgan dori vositalarining turlari, ularning inson salomatligiga ijobiy ta’siri ilmiy asoslangan holda yoritiladi.

91 20

NAJMIDDIN ABU HAFS UMAR NASAFIYNING HAYOT YO’LI

Сайдбурхон Фазилдинов

Ushbu maqolada Movarounnahr ilmiy-ma’naviy hayotida chuqur iz qoldirgan buyuk mutafakkir va olim Najmiddin Abu Hafs Umar an-Nasafiyning hayoti, ilmiy faoliyati va ilmiy merosi borasida kengroq ma’lumot berilgan. Maqolada olimning to‘liq nasabi, laqab va unvonlari, tavallud joyi, tahsil olgan ilmiy markazlari, ustozlari va shogirdlari, safarlari hamda asarlari haqida mufassal ma’lumotlar berilgan.


Nasafiy hijriy 461 yilda Nasafda tavallud topgan bo‘lib, fiqh, hadis, aqida, kalom, tafsir va adabiyot sohalarida chuqur bilimga ega bo‘lgan, hanafiylik va Maturidiya aqidaviy maktabining yirik namoyandalaridan biri sifatida tanilgan. U ilm talabida Movarounnahr, Bag‘dod, Makka va Madina kabi yirik ilm markazlarida sayohat qilgan, yuzlab mashhur olimlardan saboq olgan va o‘z zamonasining eng yetuk muhaddislaridan biri sifatida e’tirof etilgan.


Maqolada Nasafiyning ilmiy faoliyatining asosiy markazi — Samarqand shahri, xususan, “Dor al-juzjoniya” ilm dargohidagi faoliyati yoritilgan. Olimning mashhur asarlaridan biri — “Kitob al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand” nomli biografik lug‘at bo‘lib, u o‘z yurti olimlari haqida muhim ma’lumotlar jamlangan noyob manba hisoblanadi. Shuningdek, Nasafiyning hadis ilmidagi ustozlari va rivoyat silsilalari, uning mashhur shogirdlari, xususan, o‘g‘li Abul Lays Ahmad ibn Umar haqidagi tafsilotlar ham berilgan.


Mazkur ishda zamonaviy biografik yondashuv asosida Nasafiyning ilmiy-avlodiy maktabi, uning islom ilm-fani taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi, ijtimoiy-madaniy muhitdagi o‘rni ilmiy asosda yoritiladi. Ushbu ilmiy ishda Nasafiy haqida zamondoshlari, xususan, Abu Sa’d as-Sam’oniy tomonidan yozilgan manbalarga tayanilgan holda ilmiy tavsiflar taqdim etiladi.

62 18

O‘SIMLIKLAR ASOSIDA EKOLOGIK TOZA DORI VOSITALARINI ISHLAB CHIQARISH TEXNOLOGIYASI

Фозил Мардонов , Диёра Абдурахмонова

Ushbu maqolada dorivor o‘simliklardan foydalanib ekologik toza dori vositalarini ishlab chiqarish texnologik jarayonlari, ilg‘or usullar, ekstraksiyalash, standartlashtirish va tayyor dori shakllarini yaratish masalalari keng tahlil qilinadi.

87 23

СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ТЕХНОЛОГИЙ 4G И 5G: АРХИТЕКТУРА, ХАРАКТЕРИСТИКИ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ

Н. в. Яронова

В статье представлен подробный анализ эволюции мобильной связи от 1G до 5G с акцентом на различия между технологиями 4G и 5G. Рассматриваются основные параметры: скорость передачи данных, задержка, пропускная способность, спектральная эффективность, архитектура сетей, диапазоны частот и особенности физического уровня. Приведены таблицы, сравнивающие ключевые характеристики, стандарты и технические особенности. Особое внимание уделяется архитектуре 5G, частотным диапазонам (FR1 и FR2), модуляционным схемам и особенностям NR (New Radio). Статья подчеркивает ключевые преимущества 5G в обеспечении высокой скорости, сверхнизкой задержки и плотности подключений, необходимых для реализации концепций Интернета вещей (IoT), автономного транспорта и индустрии 4. 0.

51 18

МОЛНИЕЗАЩИТА ОБЪЕКТОВ СИГНАЛИЗАЦИИ И СВЯЗИ: ПРИНЦИПЫ, КЛАССИФИКАЦИЯ И МЕРЫ ОБЕСПЕЧЕНИЯ БЕЗОПАСНОСТИ

Н. в. Яронова

Молнии представляют собой мощные атмосферные разряды, способные вызывать серьёзные повреждения объектов железнодорожной инфраструктуры, особенно элементов сигнализации и радиосвязи. В статье рассматриваются типы молний, механизмы их образования и воздействия на антенные системы, здания и энергетическую инфраструктуру. Приведены методы и средства молниезащиты, включая активные и пассивные системы, устройства защиты от перенапряжений, заземляющие элементы, а также практические рекомендации по их размещению и обслуживанию. Особое внимание уделено требованиям к защите объектов контейнерного типа, а также нормативной базе, регулирующей категории молниезащиты в зависимости от степени риска. Целью исследования является повышение безопасности эксплуатации телекоммуникационных объектов на транспорте и снижение вероятности повреждений оборудования и угрозы жизни персонала.

61 26

СЕГМЕНТНЫЕ И СУПЕРСЕГМЕНТНЫЕ ЕДИНИЦЫ ЯЗЫКА: СХОДСТВА И РАЗЛИЧИЯ (НА МАТЕРИАЛЕ РУССКОГО И КИРГИЗСКОГО ЯЗЫКОВ)

Дилноза Тургунбоева

В данной статье рассматриваются сегментные и суперсегментные особенности русского и киргизского языков. Анализируются гласные и согласные фонемы, а также просодические свойства — сингармонизм, ударение и акцентировка, формирующие фонетическую структуру языка. Особое внимание уделяется сопоставлению сингармонических и акцентных характеристик слога и слова, их роли в организации звуковой системы в разносистемных языках. Использованы методы сравнительного анализа, индуктивный и дедуктивный подходы, что позволило выявить как сходства, так и типологические различия, а также подчеркнуть теоретическую и практическую значимость изучаемой проблемы.

52 12

MAKTABGACHA TAʼLIM TASHKILOTLARIGA STEAM TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANIB DIDAKTIK OʻYINLAR TASHKIL QILISH

Бахора Рахматова

Ushbu maqola maktabgacha taʼlim tashkilotlarida STEAM texnologiyalaridan foydalanib didaktik o‘yinlar tashkil etishning samaradorligini o‘rganadi. Tadqiqotda STEAM (Ilm-fan, Texnologiya, Muhandislik, Sanʼat va Matematika) yondashuvining maktabgacha taʼlimda bolalarning kognitiv va ijodiy rivojlanishiga bo‘lgan ta’siri o‘rganildi. Maqolada STEAM texnologiyalarining o‘yinlar orqali qo‘llanishi, bolalar o‘rtasida ilmiy fikrlash va mustaqil o‘rganish ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega ekani ta’kidlanadi. Shuningdek, pedagoglarning STEAM texnologiyalariga tayyorligi, muammolar va takliflar keltirilgan.

52 35

MOSH (PHASELUS AUREUS PIPER.)-AGROBIOLOGIK XUSUSIYATLARI

Хусанджон Идрисов , Севарахон Камолова , Мухлисахон Мамажонова

Ushbu maqolada Osiyo loviyasi hisoblanadigan dukkakli ekin moshning biologik  xususiyatlari to’g’risida ma’lumotlar keltirilgan bo’lib, bu etishtirish texnologiyasini ishlab chiqishda va shu asosda hosildorlikni boshqarishda  katta axamiyatga egadur.

27 5

ФОРМИРОВАНИЕ УЧЕТНОЙ ПОЛИТИКИ В ХОЗЯЙСТВУЮЩИХ СУБЪЕКТАХ

Мадина Пулатова , Нурсултан Нуржанов

в данной статье аудиторскими доказательствами являются анализируемые аудитором сведения о хозяйствующем субъекте, которые могут быть получены как от самого субъекта, так и от третьих лиц, на основании которых формируется соответствующее мнение о полноте и достоверности бухгалтерской отчетности и финансовом состоянии аудируемого субъекта.

34 11

КИЧИК БИЗНЕСДА ИННОВАЦИЯЛАРНИ ЖОРИЙ ЭТИШДА ЛОЙИҲА БОШҚАРУВИНИНГ ЎРНИ ВА ВАЗИФАЛАРИ

Шерозбек Тожибоев

Мазкур мақолада кичик бизнес субъектларида инновацияларни жорий этиш жараёнида лойиҳа бошқарувининг ўрни ва аҳамияти ҳар томонлама таҳлил қилинади. Муаллиф лойиҳа бошқаруви воситалари орқали инновацион фаолиятни самарали режалаштириш, ресурслардан мақсадли фойдаланиш, хавфларни камайтириш
ва натижадорликни ошириш имкониятларини кўриб чиқади. Шу билан бирга, мақолада Ўзбекистон иқтисодий шароитига мос келадиган замонавий лойиҳа бошқаруви услублари (Agile, SCRUM, CPM ва бошқалар), уларни амалиётга татбиқ этиш механизмлари ҳамда қўллаш бўйича тавсиялар кенг ёритилган. Тадқиқот натижалари кичик бизнес субъектларининг инновацион салоҳиятини кучайтириш ва рақобатбардошлигини оширишга қаратилган.

28 9

ГРАММАТИЧЕСКИЕ ПРИЗНАКИ ТАВТОЛОГИЙ В РУССКОМ ЯЗЫКЕ

Оминабону Абдусаматова
В статье рассматриваются грамматические особенности тавтологий в русском языке. Проанализированы лексико-грамматические конструкции, при которых возникает тавтология, выявлены типичные модели повтора, отражённые в синтаксисе и морфологии. Подчёркивается значение тавтологий в речевой практике как маркеров избыточности и выразительности. Результаты исследования могут быть полезны для стилистического и лингводидактического анализа.
34 9

АНАЛИЗ ТРЕБОВАНИЙ ЗАИНТЕРЕСОВАННЫХ СТОРОН К ИНФОРМАЦИИ В ОТЧЕТЕ О ФИНАНСОВОМ ПОЛОЖЕНИИ

Диёрхон Тошпулатов

В данной статье рассматриваются требования различных заинтересованных сторон — инвесторов, кредиторов, менеджмента и государственных органов — к содержанию и структуре отчета о финансовом положении. Анализируются цели и ожидания пользователей финансовой информации, а также даются предложения по повышению прозрачности, релевантности и надежности отчета.

30 14

MAYDA NAQSHLI О‘RILISHLI KIYIMBOP TО‘QIMALARNI FIZIK-MEXANIK XUSUSIYATINI TADQIQ QILISH

О. а. Ортиков, С. Тожиева

Mayda naqshli bir qatlamli paxta va akril aralash ipli kiyimbob to’qimalar ishlab chiqarildi. Bu to’qima namunalarini fizik-mexanik ko’rsatkichlari tahlil qilindi. Tahlil natijalariga ko’ra tо‘qimalarning yuza zichligi qiymati kiyimning gigiyenik xususiyatlariga sezilarli ta’sir kо‘rsatishi tufayli, tо‘qimaning yuza zichligi kо‘rsatkichi past bо‘lgan namuna kiyimbop to’qima uchun ishlatishga tavsiya qilindi.

113 12

TASVIRIY MATN YARATISH KO‘NIKMASINI RIVOJLANTIRISHDA VISUAL VOSITALARDAN FOYDALANISH

Гульандон Юсупова

Maqolada tasviriy matn yozishda vizual vositalardan foydalanishning ta’limdagi samaradorligi ko‘rib chiqildi. O‘quvchilarning ijodiy fikrlashini va matn yaratish ko‘nikmalarini rivojlantirish hamda ona tili taʼlimida animatsion filmlardan foydalanish boʻyicha tavsiyalar berildi.

35 21

THE IMPORTANCE OF TEACHING ENGLISH FOR MILITARY PURPOSES

Зиёда Бекмирзаева

Nowadays, English remains one of the requirements of the time, it has its place in every sphere. In particular, the role of English is unrivalled for members of the military. In my article, I have tried to shed light on why English is important for military personnel, and definitions of this term.

59 25

SINONIMLARNING TARJIMA JARAYONIDAGI AHAMIYATI: O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARI BO‘YICHA KUZATISHLAR

Муборакхон Кариева
Tarjima nazariyasida so‘z tanlash masalasi doimo dolzarb mavzulardan biri bo‘lib kelgan. Sinonimlar –ma’nodosh yoki yaqin ma’noga ega bo’lgan so’zlar–tarjimani uslubiy jihatdan to’g’ri amalga oshirishdagi muhim vosita hisoblanadi. Ayniqsa, sinonimlarning tarjima jarayonidagi o‘rni o‘ziga xos ahamiyat kasb etadi. Sinonimlar tarjimonning til boyligiga, kontekstni to‘g‘ri anglashiga va ma'naviy-mazmuniy ohangni yetkazishdagi mahoratiga bog‘liq holda qo‘llaniladi. Ushbu maqolada sinonimlarning tarjima jarayonidagi muhim roli lingvistik va nazariy yondashuvlar nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Mazkur maqolada tarjimada sinonimlardan foydalanish funksiyalari, ularning afzalliklari, muammolari va samarali strategiyalari tahlil qilinadi.
27 7

O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA TA’LIM SOHASIDAGI TERMINLARNING O‘RGANILISHI

Севара Мирзаева

Mazkur maqolada ozbek va ingliz tillarida talim sohasiga doir terminlar organildi. Terminologiyaning yaratilish tarixi, hozirgi kundagi rivoji, uning asl mohiyati hamda matn mazmunida talim terminlarida yuzaga kelayotgan ayrim muammolar yoritiladi. Ozbek va ingliz tillaridagi yangi vujudga kelayotgan terminlar bir-biri bilan qiyoslanib organildi. Talim sohasidagi terminlarni organish zarurligi, ularning talim sohasidagi roli muhokama etildi. Shuningdek, organilgan terminlar ozbek terminologiyasiga qoshgan hissasi korildi.

148 18

DIFFERENCES IN TRANSLATION OF FOODS IN UZBEK AND ENGLISH

Нилуфар Сайдуллаева

Translating food-related terminology between Uzbek and English poses unique challenges due to lexical gaps and cultural differences. Uzbek, influenced by Persian, Arabic, and Russian, contains many culinary terms that lack direct English equivalents, leading to descriptive translations or transliterations. Dishes such as plov, chuchvara, and sumalak illustrate these complexities, as their cultural and culinary significance often cannot be conveyed through simple word-for-word translation. Additionally, linguistic borrowing from Russian and Persian complicates translation efforts, while globalization introduces English food terms into Uzbek, frequently with phonetic adaptation. The case study of the Uzbegim Halal Restaurant menu highlights various translation strategies, including transliteration, literal translation with explanations, cultural comparisons, and full English translations. Each method balances cultural authenticity and clarity to varying degrees. Understanding these strategies and the challenges behind them is crucial for translators seeking to preserve the cultural essence of Uzbek cuisine in English-language contexts.

23 11

ALKENLER TEMASÍN OQÍTÍWDA INTERAKTIV METODLARDAN PAYDALANÍW

Е. а. Абдисаттарова, А. м. Кудайбергенова, Д. б. Джарекейева, Н. м. Канназарова

Bul maqalada alkenlerdiń dúzilisi, alınıwı, qásiyetleri hám qollanılıwı hár qıylı usıllar járdeminde úyreniledi. Mektep oqıwshıları ushın sabaqtı bekkemlewde Klaster, Venn diagramması, FSMU metodlarınan paydalanıw qolaylı.

87 25

THE IMPORTANCE OF PILGRIMAGE TOURISM IN UZBEKISTAN

Нигина Давронова

This article analyzes the development and importance of pilgrimage tourism in Uzbekistan, particularly focusing on its socio-economic and cultural impact. The author investigates how spiritual travel, commonly referred to as 'ziyorat tourism, ' enhances the global image of Uzbekistan as a center of Islamic scholarship and heritage. The article also outlines modern challenges and opportunities related to infrastructure, international cooperation, and preservation of holy places.

40 9

O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDAGI JOY NOMLARINING UMUMIY FARQLARI

Зулхумор Коматова

Ushbu maqolada oʻzbek va ingliz tillaridagi joy nomlarining (toponimlarning) tuzilishi, semantikasi va madaniy kontekstual farqlari koʻrib chiqiladi. Tadqiqotda har ikki tildagi toponimik birliklarning lingvistik xususiyatlarini o‘rganish uchun qiyosiy strategiya qo‘llanildi. Oʻzbek toponimlari asosan tabiiy geografik xususiyatlar yoki tarixiy odamlardan kelib chiqqan boʻlsa, ingliz toponimlari koʻpincha qadimgi til qatlamlari, ijtimoiy tarix va migratsiya dinamikasini oʻzida mujassam etgan. Ushbu maqola madaniyatlararo tilshunoslik bo'yicha tadqiqotlarni ilgari suradi.

49 9

РАЗВИТИЕ ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО КАПИТАЛА С ЦЕЛЬЮ УСТОЙЧИВОГО ЭКОНОМИЧЕСКОГО РОСТА УЗБЕКИСТАНА

Нигора Турсунова

В статье рассмотрены вопросы развития человеческого капитала с целью устойчивого экономического роста Узбекистана. В связи с этим изучены ключевые факторы, способствующие росту человеческого капитала, источники вложений в формирование и рост человеческого капитала. Для более эффективного применения навыков рабочей силы в статье предлагается внедрение различных процедур. Также предложены ключевые направления развития человеческого капитала и даны рекомендации по оценке эффективности использования ресурсов в интересах человеческого развития Узбекистана.

81 11

MIRZO ULUG‘BEK DAVRIDA MOVAROUNNAHR

Джахонгир Усманов

Ushbu maqolada Movarounnahrning ilmiy markazga aylanishi, Ulug‘bekning Samarqandda o‘ziga xos astronomiya maktabiga asos solishi, Ulug‘bekning ilmiy merosi haqida ma’lumotlar beriladi.

188 23

BOSHLANG‘ICH SINFLARDA MANTIQIY MASALALARNI ISHLASHNI O‘RGATISH

Машхура Носирова

Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishda mantiqiy masalalarning o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Mantiqiy masalalar orqali o‘quvchilarda tahlil qilish, solishtirish, umumlashtirish, xulosa chiqarish kabi ko‘nikmalar shakllanadi. Maqolada mantiqiy masalalarning turlari, ulardan foydalanish usullari hamda o‘qituvchilarga amaliy tavsiyalar keltirilgan. Shuningdek, boshlang‘ich ta’limda mantiqiy masalalardan samarali foydalanishning ta’limiy va tarbiyaviy ahamiyati ochib berilgan.

114 15

IMOM G‘AZZOLIYNING ISLOM FALSAFASIDA AQLIY YONDASHUVI

И. и. Жомуродов

Ushbu maqola Imom G'azzoliyning islom falsafasidagi aqliy yondashuvini chuqur tahlil qiladi. Uning ratsional tafakkur, ilohiy bilim va intuitiv idrok o'rtasidagi uyg'unlikni topishga qaratilgan sa'y-harakatlari o'rganiladi. Maqolada G'azzoliyning “Tahofut al-falosifa” asaridagi falsafiy tanqidlari va uning aqlning cheklovlari hamda tasavvufiy tajribaning ahamiyati haqidagi qarashlari atroflicha ko'rib chiqiladi. Tadqiqot G'azzoliyning islom tafakkuri rivojiga qo'shgan hissasi va uning bugungi kundagi ahamiyatini yoritadi.

84 12

MATERIALIZM VA GʻARB FALSAFASI

И. и. Жомуродов

Ushbu maqola Gʻarb falsafiy anʼanasida materializmning evolyutsiyasi, uning asosiy shakllari va boshqa falsafiy oqimlar bilan oʻzaro munosabatini koʻrib chiqadi. Qadimgi Yunoniston davridan boshlab zamonaviy falsafadagi neyromaterializmgacha boʻlgan davrda materialistik gʻoyalarning rivojlanishi tahlil qilinadi. Maqolada materializmning ilmiy bilimlarga taʼsiri, etika, metafizika va ong falsafasi sohalaridagi muhokamalar yoritiladi.

56 11

BOSHLANG‘ICH SINF ONA TILI DARSLARIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH

Назокат Иззатова

Ushbu maqolada boshlang'ich sinf ona tili darslarida raqamli texnologiyalardan samarali foydalanish masalalari ko'rib chiqilgan. Zamonaviy ta'lim tizimida raqamli texnologiyalarning o'rni, ularning boshlang'ich sinf o'quvchilarining ona tili ko'nikmalarini rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Maqolada interaktiv taxtalar, kompyuter dasturlari, mobil ilovalar va multimedia vositalarining ona tili o'qitishda qo'llanilishi, ularning afzalliklari va kamchiliklari bayon etilgan. Shuningdek, raqamli texnologiyalardan foydalanishda duch keladigan qiyinchiliklar va ularni bartaraf etish yo'llari tavsiya etilgan.

592 93

SUBYEKTIV BAHO IFODALOVCHI QO‘SHIMCHALAR USLUBIYATI

Абророхужа Умаров

Mazkur maqolada o’zbek tilshunosligidagi subyektiv baho ifodalovchi qo’shimchalarning leksik, morfologik va uslubiy ma’nolari haqida fikrlar yuritilgan.

50 11

INSON KAMOLOTI VA RUHIY YUKSALISH YOʻLI

И. и. Жомуродов

Ushbu ilmiy maqola tasavvufning inson kamoloti va ruhiy yuksalishidagi oʻrnini atroflicha oʻrganadi. Maqolada tasavvufning nazariy asoslari, uning tarixiy rivojlanishi, shuningdek, shaxsning ichki olamini boyitish va axloqiy fazilatlarni shakllantirishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot tasavvuf taʼlimotining zamonaviy jamiyatdagi dolzarbligini va uning insoniyatga tinchlik, bagʻrikenglik va oʻz-oʻzini anglash yoʻlida koʻrsatadigan yoʻriqnomasini koʻrsatib beradi.

162 18

ARISTOTEL VA UNING ILMIY BILISH TAMOYILLARI

И. и. Жомуродов

Ushbu maqola qadimgi dunyoning buyuk faylasufi Aristotelning ilmiy bilish tamoyillarini o'rganadi. Aristotelning mantiq, metafizika, fizika, biologiya va etika kabi sohalardagi nazariy qarashlari ilmiy metodologiyaning shakllanishiga asos bo'lgan. Maqolada uning induksiya va deduksiya, sababiyat, substansiya va shakl tushunchalari tahlil qilinadi. Aristotelning ilmiy bilishga qo'shgan hissasi zamonaviy fanning rivojlanishidagi ahamiyati nuqtai nazaridan baholanadi.

30 13

KARL POPPERNING “ILMIY BILISH MANTIG’I” ASARIDA ILMIY BILIMNING FALSIFIKATSIYA PRINSIPI

И. и. Жомурадов

O'zbek tilida: Ushbu maqola Karl Popperning “Ilmiy bilish mantig’i” asarida keltirilgan falsifikatsiya prinsipiga bag'ishlangan. Maqolada Popperning ilmiy bilimning rivojlanishi va uning verifikatsiyadan farqli o'laroq falsifikatsiyaga asoslanganligi haqidagi nazariyasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda adabiyotlar tahlili va kontent-tahlil metodologiyasi qo'llaniladi. Xulosa sifatida Popperning falsifikatsiya g'oyasi zamonaviy ilmiy tadqiqotlarda qo'llanilishi va uning ahamiyati ko'rsatiladi.

49 8

ERIX FROMMNING OZOD INSON KONSEPSIYASI: NAZARIY TAHLIL VA ZAMONAVIY JAMIYATDAGI DOLZARBLIGI

И. и. Жомурадов

Ushbu maqola Erix Frommning "ozod inson" konsepsiyasini chuqur tahlil qiladi. Frommning shaxs erkinligi, avtonomiyasi va jamiyatdagi mavqei haqidagi g'oyalari, uning gumanistik psixoanaliz nazariyasi doirasida o'rganiladi. Maqolada shaxsning individuallashuvi, ijodiy imkoniyatlari va jamiyatning shaxsga ta'siri masalalari ko'rib chiqiladi. Shuningdek, Frommning "ozod inson" konsepsiyasining zamonaviy jamiyatdagi dolzarbligi va uni shakllantirish omillari tahlil etiladi.

33 13

O‘SMIRLIK YOSH DAVRIDA SUIDSIDIAL XULQNING IJTIMOIY PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Шукуржон Маликов

Mazkur maqolada o‘smirlik yoshida uchraydigan suidsidial xulq-atvorning kelib chiqish sabablari, unga ta’sir etuvchi ijtimoiy va psixologik omillar, shuningdek, bu holatning oldini olishda ijtimoiy muhit va psixologik yordamning ahamiyati tahlil qilingan.

535 23

BOSHLANG'ICH SINFLARDA MASALALARNI YECHISHGA O'RGATISH TEACHING PROBLEM SOLVING IN PRIMARY SCHOOL CLASSES

Машхура Носирова

Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini masalalarni yechishga o‘rgatish jarayoni, uning bosqichlari, samarali metod va yondashuvlari yoritilgan. Masalalarni yechish o‘quvchilarda nafaqat matematik bilim va ko‘nikmalarni, balki mantiqiy fikrlash, mustaqil qaror qabul qilish va amaliy vaziyatlarni tahlil qilish qobiliyatini ham shakllantiradi. Muallif boshlang‘ich sinf darslarida masala ustida ishlashda o‘qituvchining roli, individual yondashuv va didaktik materiallardan foydalanishning ahamiyatini asoslab beradi. Maqolada amaliy tavsiyalar va dars jarayonida qo‘llanishi mumkin bo‘lgan uslublar ham bayon etilgan.