NAMANGAN VILOYATI IQTISODIYOTINI RIVOJLANISHIDA  BANK XIZMATLARINING O‘RNI

Xolmirzayev Ikromjon Odiljon  o’g’li; Ahmadjonov Muhammadnosir Bahtiyor o’g’li

doi:10.71337/inlibrary.uz.tadqiqotlar.103239

Mualliflar

Xolmirzayev Ikromjon Odiljon o’g’li
Ahmadjonov Muhammadnosir Bahtiyor o’g’li

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.tadqiqotlar.103239

Kalit so‘zlar:

Kalit so’zlar: bank xizmatlari Namangan viloyati iqtisodiy rivojlanish kreditlash investitsiya tadbirkorlik raqamli bank inklyuziv moliyalashtirish.

Annotasiya

Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqolada bank xizmatlarining Namangan viloyati
iqtisodiyotini rivojlantirishdagi strategik ahamiyati tahlil qilingan. Maqolada
banklarning kreditlash, investitsiyalarni jalb qilish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash
va aholi farovonligini oshirishdagi roli O‘zbekiston va xorijiy davlatlar tajribasi,
statistik ma’lumotlar va so‘nggi Prezident qarorlari asosida ko‘rsatib berilgan.
Shuningdek, raqamli bank xizmatlarining rivojlanishi va ularning viloyat iqtisodiy
o‘sishiga ta’siri ilmiy asoslangan.

T A D Q I Q O T L A R

jahon ilmiy – metodik jurnali

https://scientific-jl.com

63-son_2-to’plam_Iyun-2025

189

ISSN:3030-3613

NAMANGAN VILOYATI IQTISODIYOTINI RIVOJLANISHIDA

BANK XIZMATLARINING O‘RNI

Xolmirzayev Ikromjon Odiljon o’g’li

- Andijon Davlat

Texnika Instituti Iqtisodiyot kafedrasi assistenti,

Ahmadjonov Muhammadnosir Bahtiyor o’g’li

- Andijon

Davlat Texnika Instituti Muhandislik iqtisodiyoti va

boshqaruv fakulteti Iqtisodiyot yo’nalishi talabasi

Annotatsiya:

Ushbu ilmiy maqolada bank xizmatlarining Namangan viloyati

iqtisodiyotini rivojlantirishdagi strategik ahamiyati tahlil qilingan. Maqolada
banklarning kreditlash, investitsiyalarni jalb qilish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash
va aholi farovonligini oshirishdagi roli O‘zbekiston va xorijiy davlatlar tajribasi,
statistik ma’lumotlar va so‘nggi Prezident qarorlari asosida ko‘rsatib berilgan.
Shuningdek, raqamli bank xizmatlarining rivojlanishi va ularning viloyat iqtisodiy
o‘sishiga ta’siri ilmiy asoslangan.

Kalit so’zlar:

bank xizmatlari, Namangan viloyati, iqtisodiy rivojlanish,

kreditlash, investitsiya, tadbirkorlik, raqamli bank, inklyuziv moliyalashtirish.

Aаннотация:

В данной научной статье анализируется стратегическая роль

банковских услуг в развитии экономики Наманганской области. В статье на
основе опыта Узбекистана и зарубежных стран, статистических данных и
последних указов Президента показана роль банков в кредитовании,
привлечении инвестиций, поддержке предпринимательства и повышении
благосостояния населения. Также научно обосновано развитие цифровых
банковских услуг и их влияние на экономический рост области.

Kлючевые

слова:

банковские услуги, Наманганская область,

экономическое развитие, кредитование, инвестиции, предпринимательство,
цифровой банкинг, инклюзивное финансирование.

Abstract:

This scientific article analyzes the strategic role of banking services

in the economic development of Namangan region. Based on the experience of
Uzbekistan and foreign countries, statistical data, and recent Presidential decrees, the
article demonstrates the role of banks in lending, attracting investments, supporting
entrepreneurship, and increasing public welfare. Furthermore, the development of
digital banking services and their impact on the region's economic growth are
scientifically substantiated.

Keywords:

banking services, Namangan region, economic development,

lending, investment, entrepreneurship, digital banking, inclusive finance.

KIRISH

T A D Q I Q O T L A R

jahon ilmiy – metodik jurnali

https://scientific-jl.com

63-son_2-to’plam_Iyun-2025

190

ISSN:3030-3613

Zamonaviy bozor iqtisodiyoti sharoitida bank tizimi iqtisodiy rivojlanishning

eng muhim fundamentlaridan biri hisoblanadi. Banklar nafaqat moliyaviy resurslarni
jamlovchi va taqsimlovchi institutlar, balki iqtisodiy faollikni rag‘batlantiruvchi,
investitsiya muhitini shakllantiruvchi va aholi farovonligini oshiruvchi asosiy
omillardandir. O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar, xususan,
hududlarni jadal rivojlantirish siyosatida bank sektorining o‘rni yanada ortib
bormoqda. Namangan viloyati, o‘zining sanoat, qishloq xo‘jaligi va tadbirkorlik
salohiyati bilan mamlakat iqtisodiyotida muhim o‘rin tutadi. Ushbu maqolada
Namangan viloyati iqtisodiyotini rivojlantirishda bank xizmatlarining ahamiyati
atroflicha tahlil qilinadi, so‘nggi statistik ma’lumotlar, Prezident qarorlari va xorij
tajribasi asosida viloyatda bank xizmatlarining rivojlanish tendensiyalari ko‘rib
chiqiladi.

ASOSIY QISM

Bank xizmatlarining iqtisodiy rivojlanishdagi roli

Bank xizmatlari iqtisodiyotning qon tomiri hisoblanib, uning rivojlanishiga

bevosita va bilvosita ta’sir ko‘rsatadi. Bu rol quyidagi jihatlarda namoyon bo‘ladi:

1.

Kreditlash orqali tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash:

Banklar iqtisodiyotning

turli sohalariga, ayniqsa kichik biznes va xususiy tadbirkorlikka (KBXT)
kreditlar ajratish orqali yangi ish o‘rinlari yaratish, ishlab chiqarishni
kengaytirish va yangi loyihalarni amalga oshirishga yordam beradi. Namangan
viloyatida 2024-yilning yanvar-aprel oylarida jami kredit qo‘yilmalar hajmi
sezilarli darajada o‘sib, viloyatning iqtisodiy faolligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatgan

1

.

2.

Investitsiyalarni jalb qilish va moliyalashtirish:

Banklar aholining bo‘sh pul

mablag‘larini depozitlar orqali jalb qilib, ularni investitsiyalar uchun
yo‘naltiradi. Bu esa ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, yangi
texnologiyalarni joriy etish va innovatsion loyihalarni amalga oshirish uchun
kapital manbai bo‘lib xizmat qiladi.

3.

To‘lov tizimining samaradorligini ta’minlash:

Elektron to‘lovlar, mobil bank

xizmatlari va boshqa raqamli instrumentlar naqd pulsiz hisob-kitoblarni
rivojlantirib, iqtisodiyotda shaffoflikni oshiradi va operatsion xarajatlarni
kamaytiradi. Namangan viloyatida 2024-yilning birinchi choragida bank
kartalari orqali amalga oshirilgan to‘lovlar hajmi 1,5 trillion so‘mdan oshgan

2

.

4.

Aholi farovonligini oshirish:

Iste’mol kreditlari, ipoteka kreditlari va boshqa

chakana bank xizmatlari aholining turmush sharoitini yaxshilash, uy-joy
sharoitlarini yaxshilash va iste’mol talabini qondirishga yordam beradi.

1

Namangan viloyati statistika boshqarmasi. (2024). Viloyatning iqtisodiy holati to‘g‘risida ma'lumot.

https://namangan.stat.uz/

2

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2024). To‘lov tizimi statistikasi. https://cbu.uz/

T A D Q I Q O T L A R

jahon ilmiy – metodik jurnali

https://scientific-jl.com

63-son_2-to’plam_Iyun-2025

191

ISSN:3030-3613

O‘zbekistonda bank xizmatlarini rivojlantirish siyosati va Namangan viloyatiga

ta’siri

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev rahbarligida bank

tizimini isloh qilish va moliyaviy xizmatlar bozorini rivojlantirishga qaratilgan keng
ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Bu borada qabul qilingan muhim hujjatlardan biri
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi "Bank tizimini isloh
qilish va bank xizmatlarining xalqaro standartlarga muvofiqligini ta’minlash chora-
tadbirlari to‘g‘risida"gi PF-5992-sonli Farmoni

3

hisoblanadi. Ushbu va boshqa qarorlar

doirasida:



Raqamli bank xizmatlarining rivojlanishi:

So‘nggi yillarda mobil ilovalar,

internet-banking va boshqa raqamli platformalar orqali ko‘rsatiladigan bank
xizmatlari sezilarli darajada kengaydi. Bu Namangan viloyati aholisi va
tadbirkorlari uchun bank xizmatlaridan foydalanishni yanada qulay va tezkor
qildi. Viloyatda mobil banking foydalanuvchilari soni eksponensial o‘smoqda.



Inklyuziv moliyalashtirishni kengaytirish:

Aholining keng qatlamlari,

ayniqsa, chekka hududlarda istiqomat qiluvchi fuqarolar va yosh tadbirkorlar
uchun moliyaviy xizmatlardan foydalanish imkoniyatlari kengaytirilmoqda.
Namangan viloyati qishloq joylarida yangi bank filiallari va mini-banklar
ochilishi bunga misol bo‘la oladi.



Tadbirkorlikka kredit ajratishni rag‘batlantirish:

"Har bir oila tadbirkor",

"Yoshlar daftari", "Ayollar daftari" kabi davlat dasturlari doirasida imtiyozli
kreditlar ajratilishi Namangan viloyatida kichik va o‘rta biznesning
rivojlanishiga kuchli turtki berdi. Viloyatda 2023-yilda tadbirkorlikni qo‘llab-
quvvatlash uchun 2,5 trillion so‘mdan ortiq kreditlar ajratilgan

4

.



Bank tizimining barqarorligini oshirish:

Bank kapitalining yetarliligini

ta’minlash, aktivlar sifatini yaxshilash va risklarni boshqarish tizimini
takomillashtirish orqali bank tizimining umumiy barqarorligi oshirilmoqda. Bu
esa banklarning viloyat iqtisodiyotiga xizmat qilish salohiyatini oshiradi.

Xorijiy tajriba va O‘zbekiston uchun xulosalar

Rivojlangan davlatlarning bank tizimini rivojlantirish tajribasi O‘zbekiston uchun
qimmatli saboqlarni beradi:



Germaniya tajribasi:

Germaniya bank tizimi kuchli hududiy banklar

(Sparkassen va Landesbanken) va kooperativ banklarning mavjudligi bilan
ajralib turadi. Ular mintaqaviy iqtisodiyotni, ayniqsa kichik va o‘rta biznesni

3

O

ʻ

zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. (2020). Bank tizimini isloh qilish va bank xizmatlarining xalqaro

standartlarga muvofiqligini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida. PF-5992-son. https://lex.uz/docs/4820921

4

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. (2024). Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash dasturlari

bo‘yicha ma'lumot. https://www.imf.uz/

T A D Q I Q O T L A R

jahon ilmiy – metodik jurnali

https://scientific-jl.com

63-son_2-to’plam_Iyun-2025

192

ISSN:3030-3613

moliyalashtirishda muhim rol o‘ynaydi

5

. Bu Namangan viloyatida ham mahalliy

banklarning hududiy rivojlanishga yo‘naltirilgan faoliyatini kuchaytirish
zarurligini ko‘rsatadi.



Janubiy Koreya tajribasi:

Janubiy Koreya moliyaviy texnologiyalar

(FinTech)ni joriy etishda yetakchi davlatlardan biri hisoblanadi. Ular bank
xizmatlarini raqamlashtirish orqali aholi va biznes uchun moliyaviy
xizmatlardan foydalanishni soddalashtirgan

6

. O‘zbekistonda ham raqamli bank

xizmatlarini yanada kengaytirish, xususan, sun’iy intellekt va blokcheyn
texnologiyalarini bank amaliyotiga joriy etish orqali xizmatlar sifatini oshirish
mumkin.

Bu tajribalar asosida Namangan viloyati uchun quyidagi xulosalarni chiqarish
mumkin:

1.

Raqamli transformatsiyani chuqurlashtirish:

Mobil va internet-banking

xizmatlari ko‘lamini kengaytirish, FinTech startaplarni qo‘llab-quvvatlash.

2.

Mintaqaviy xususiyatlarni inobatga olish:

Namangan viloyatining sanoat,

qishloq xo‘jaligi va tadbirkorlik yo‘nalishlariga moslashtirilgan maxsus bank
mahsulotlarini ishlab chiqish.

3.

Kadrlar salohiyatini oshirish:

Bank sohasida zamonaviy raqamli

texnologiyalarni biladigan va mijozlarga yo‘naltirilgan xizmatlarni ko‘rsatishga
qodir mutaxassislarni tayyorlash.

XULOSA

Namangan viloyati iqtisodiyotini rivojlantirishda bank xizmatlarining o‘rni muhim

va strategik ahamiyatga ega. Banklar kreditlash, investitsiyalarni jalb qilish, to‘lov
tizimini takomillashtirish va aholi farovonligini oshirish orqali viloyat iqtisodiy
o‘sishiga bevosita hissa qo‘shmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti rahbarligida
amalga oshirilayotgan islohotlar, xususan, bank tizimini raqamlashtirish, tadbirkorlikni
qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan dasturlar Namangan viloyatida bank xizmatlari
ko‘lamini va sifatini oshirishga xizmat qilmoqda. Xorijiy tajribalardan o‘rganish va
innovatsion texnologiyalarni joriy etish orqali Namangan viloyati bank tizimi yanada
rivojlanib, viloyat iqtisodiy salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarishga yordam beradi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1.

Namangan viloyati statistika boshqarmasi. (2024).

Viloyatning iqtisodiy holati

to‘g‘risida ma'lumot

.

https://namangan.stat.uz/

2.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2024).

To‘lov tizimi statistikasi

.

https://cbu.uz/