Jild 63 № 2 (2025)

Jild 63 № 2 (2025)
Nashr qilingan: 09-06-2025

Maqolalar

3-4 16 3

KIBERXAVFSIZLIK VA SHAXSIY MA'LUMOTLARNI HIMOYA QILISH

Zuxriddinova Bibixonim Kamoliddin qizi

Kirish 
Sun'iy  intellekt  (SI)  texnologiyalarining  rivojlanishi  bilan  birga, 
foydalanuvchilarning  shaxsiy  ma'lumotlarini  himoya  qilish  va  kiberxavfsizlik 
masalalari  dolzarb  ahamiyat  kasb  etmoqda.  OpenAI  tomonidan  ishlab  chiqilgan 
ChatGPT platformasi ham bu borada o'z foydalanuvchilarining ma'lumotlarini himoya 
qilishga alohida e'tibor qaratmoqda. Ushbu maqolada ChatGPT ning kiberxavfsizlik va 
shaxsiy  ma'lumotlarni himoya qilish bo'yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar 
ko'rib chiqiladi. 

109-114 25 11

SANOAT VA AVTOMATLASHTIRISH SOHASIDA TRIGGERLARNING QO‘LLANILISHI VA AHAMIYATI.

Quvvatali Rahimov, Tojimamatov Isroil Nurmamatovich, Abduraximova Shaxnozabonu Axmadjon qizi

Anontatsiya:Ushbu maqolada sanoat va avtomatlashtirish sohasida triggerlar 
(qo‘zg‘atuvchi  mexanizmlar)ning  tutgan  o‘rni  va  amaliy  ahamiyati  tahlil  qilinadi. 
Triggerlarning  ishlab  chiqarish  jarayonlarini  avtomatlashtirishdagi  roli,  ularning 
texnologik  boshqaruvdagi  samaradorligi  va  xavfsizlik  tizimlaridagi  funksional 
imkoniyatlari  yoritilgan.  Shuningdek,  triggerlar  yordamida  inson  aralashuvini 
kamaytirish, ishlab chiqarish sifatini oshirish va resurslardan oqilona foydalanish kabi 
jihatlar ko‘rib chiqilgan. 

309-315 13 14

PYTHON VA ARDUINO DASTURLASH TILI YORDAMIDA SUN`IY ROBOT QO`L YARATISH TEXNOLOGIYASI

Rahimov Muzaffar Mirzohid o`g`li

Annotatsiya: Python va Arduino dasturlash tillari haqida ma`lumotlar, ularning 
tarixi, afzallik va kamchiliklari haqida ko`rib chiqiladi. Ishlab chiqilgan sun`iy qo`lni 
afzalliklari va qanday maqsadda ishlatilishi haqida ma`lumotlar beriladi. 

316-319 19 6

PSIXOLOGIYA SOHASIDA EMOTSIONAL HOLATLARNING RIVOJLANISH BOSQICHLARI

Mustafayeva Maxliyo Axror qizi

Annotatsiya:  O’smirlarda  xayol  kuchli  ravishda  o’sadi.  Hislaming  o’zi 
xayolning o’sishiga yordam beradi va xayolning o’zi ham xilma-xil chuqur emotsional 
kechinmalarning  manbai  bo’lib  qoladi.  Kelajak  to’g’risidagi  orzular,  qahramonlik, 
romantika shularing hammasi emotsional kechinmalarning manbaidir.  

320-324 13 2

KIMATIKA: TO'LQINLARNING GO'ZALLIGI VA OLAM SIRLARI

Umarova Zarnigor

ANNOTATSIYA 
Ushbu maqola kimatika fanini chuqur o'rganishga bag'ishlangan bo'lib, uning 
asosiy  tamoyillari,  tarixi,  qo'llanilish  sohalari  va  kelajakdagi  istiqbollari  keng 
yoritilgan. Kimatika to'lqinlar  va  tebranishlarning  moddiy  muhitda  hosil  qiladigan 
vizual namoyonlarini o'rganadi. Maqolada kimatikaning san'at, arxitektura, tibbiyot 
va  texnologiya  kabi  turli  sohalardagi  ahamiyati  misollar  bilan  ko'rsatilgan. 
Shuningdek,  kimatikaning  olam  sirlarini  ochishdagi  roli  va  uning  ilmiy 
tadqiqotlardagi o'rni muhokama qilinadi. Maqola davomida O'zbekistonda ilm-fan va 
ta'limni rivojlantirishga qaratilgan Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning fikrlari ham 
keltirilgan. 

79-86 28 3

БЮДЖЕТ ТАШКИЛОТЛАРИДА ХАРАЖАТЛАР СМЕТАСИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ.

Рўзибоев Иномжон Абдувахидович

Аннотация.  Ўзбекистон  Республикаси  Бюджет  тизимида  амалга 
оширилаётган кенг миқёсдаги ислоҳотлар авваламбор бюджет ташкилотларнинг 
фаолиятини  такомиллаштиришга  қаратилган.  Бунда  бюджет  ташкилотлари 
харажатлар  сметалари  ва  штат  жадвалларини  тузиш,  тасдиқлаш  ва  уларни 
рўйхатдан ўтказиш ва смета ижроси борасида якуний ҳисоботларни тайёрлаш ва 
тақдим этиш масалалари бир-бири билан боғлиқ, тизимли жараён бўлиб, уларни 
мунтазам такомиллаштириб бориш долзарб масалалардан биридир.  

87-93 14 4

DEHQON XOʻJALIKLARINI MOLIYAVIY QOʻLLAB-QUVVATLASH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Mengniyozov Botirbek Jumayevich

Annotatsiya.  Maqolada  qadimdan  qishloq  xoʻjaligi  rivojlangan  maskan 
hisoblangan  mamlakatimizning  bugungi  saloxiyati  va  rivojlantirish  yoʻnalishlari 
keltirilgan. Shunday yekan, qishloq xoʻjaligida mahsulot ishlab chiqarish jarayonining 
mavsumiy  xarakterga  ega  yekanligi,  er  resurslarining  unumdorlik  darajasini  saqlab 
turish ushbu sohani doimiy ravishda moliyaviy qoʻllab-quvvatlash zarurligini keltirib 
chiqaradi. Jahon er fondi bugungi kunda 13,4 mlrd.gektarni tashkil qiladi, uning atigi 
1,5  mlrd.gektari,  yaʼni  11  foiz  qishloq  xoʻjaligi  ishlab  chiqarishi  uchun  iqtisodiy 
jihatdan qulay hisoblanadi.  

94-98 14 4

DAVLAT MAQSADLI JAMGʻARMALARI MABLAGʻLARI IJROSI VA UNING NAZORATINI TAKOMILLASHTIRISH

Mirzayev Umidjon Ismoil oʻgʻli

Annotatsiya.  Maqolada  tashabbusli  byudjet  mablagʻlarining  sarflanishini 
nazorati  va  tahlili,  byudjet  tizimida  yillar  davomida  oʻz  yechimini  topmayotgan 
muammolarni  yoritib  berish  hamda  bartaraf  etish  yuzasidan  fikrlar  bayon  etilgan. 
Tashabbusli  byudjet  jamgʻarmasining  shakllanishida  asosiy  manbai,  har  chorakda 
mahalliy  byudjetlarimizda  byudjet  daromadlarining  belgilangan  rejadan  orttirib 
bajarilgan qismidan kamida 30 foiz ajratilishi esa fuqarolarimizni byudjet siyosatiga, 
soliq siyosatiga befarq boʻlmasligiga undab, jamoat nazoratini kuchaytirish boʻyicha 
xulosalar keltirilgan.   

99-102 15 6

O‘ZBEK VA INGLIZ BADIIY DISKURSIDA TILNING MOHIYATI, IFODA USLUBI VA OBRAZ YARATISHDAGI ROLI

Nuraliyeva Ozoda Norboyevna, Ismoilova Shaxnoza Ilxomovna

Annotatsiya:    Mazkur  maqolada  til  —  inson  tafakkuri,  dunyoqarashi  va 
madaniyatining  mahsuli  bo‘lib,  u  jamiyat  hayotining  barcha  jabhalarida,  xususan, 
badiiy adabiyotda alohida o‘rin tutishi haqida so‘z boradi. Har bir xalqning badiiy 
diskursi uning tarixiy, madaniy va ijtimoiy xususiyatlari bilan chambarchas bog‘liq 
bo‘lib,  til  orqali  ifodalanadi.  Ushbu  maqolada  o‘zbek  va  ingliz  badiiy  diskursida 
tilning mohiyati, ifoda uslubi, obraz yaratishdagi roli va badiiy tasvir vositalarining 
o‘rni tahlil qilinadi. 

103-108 28 12

ADO-NET TEXNOLOGIYASI YORDAMIDA HISOBOTLAR VA FORMALARNI SHAKLLANTIRISH

Quvvatali Rahimov, Tojimamatov Isroil Nurmamatovich, Abdumannopova Dildora Akmaljonovna

Annotatsiya:  Ushbu  maqola  ADO.NET  texnologiyasidan  foydalangan  holda 
hisobotlar  va  formalarni  shakllantirish  jarayonini  o’rganadi.  ADO.NET  -  .NET 
Frameworkning ma’lumotlar bazalari bilan ishlash uchun mo’ljallangan qismi bo’lib, 
hisobotlar  va  formalarni  yaratishda  muhim  rol  o’ynaydi.  Maqola  ADO.NET 
arxitekturasining asosiy komponentlarini, hisobotlarni yaratish usullarini (DataSet va 
DataGridView, Reporting Services, boshqa hisobot yaratish vositalari) va formalarni 
shakllantirishda  ADO.NETning  o’rnini  (Data  Binding,  Parameterized  Queries, 
Transaction  Management)  ko’rib  chiqadi.  Maqolada  ma’lumotlar  bazasidan 
ma’lumotlarni  olish  va  DataGridViewga bog’lash  bo’yicha  amaliy  kod  misoli  ham 
keltirilgan. 

162-170 22 11

BERILGANLAR BAZASIDA AXBOROT ALMASHISH SXEMASI

Tojimamatov Isroil Nurmamatovich, Mashrabova Charosxon Qaxramonjon qizi, Adilbekova Raxila

         Annotatsiya: Ushbu maqolada berilganlar bazasida axborot almashish sxemasi 
(Data Exchange Schema) tushunchasi, uning mohiyati, tuzilishi va amaliy qo‘llanilishi 
yoritilgan. Maqolada axborot almashish jarayonining asosiy bosqichlari, shu jumladan 
ma'lumotlarni kodlash, dekodlash va moslashtirish jarayonlari batafsil tahlil qilingan. 
Shuningdek, turli tizimlar o‘rtasida axborot almashish uchun zarur bo‘lgan sxemalar 
va  ularning  formatlari,  masalan,  XML,  JSON,  CSV  kabi  ma'lumotlar  almashish 
formatlari  ko‘rib chiqilgan. Maqola,  axborot tizimlari o‘rtasida samarali  va  xavfsiz 
axborot almashish uchun zarur bo‘lgan nazariy asoslarni va amaliy  yondashuvlarni 
taqdim etadi. 

115-123 20 10

BLOKLASH SHAKLLARI VA MEXANIZMLARINING BANK TIZIMLARIDA QO‘LLANILISHI

Quvvatali Rahimov, Tojimamatov Isroil Nurmamatovich, Muhammaddiyorova Madina Bahodirjon qizi

 
Annotatsiya:  Maqola  bank  tizimlarida  bloklash  mexanizmlarining 
qo‘llanilishiga bag‘ishlangan. Umumiy, eksklyuziv bloklash va 2PL prinsiplari tahlil 
qilinadi. Pul o‘tkazmalari va hisob balansini sinxronlashtirish misollari orqali bloklash 
ahamiyati ko‘rsatiladi. Deadlock holatlari va ularni bartaraf etish usullari yoritiladi. 
Microsoft SQL Server’da bloklash qisqacha ko‘rib chiqiladi. Maqola mutaxassislar va 
talabalar uchun foydali manba hisoblanadi. 

124-128 13 5

KRIPTOVALYUTA BOZORI RIVOJLANISHI

Abduvaxobov Shaxzod Xolmo’min o’g’li, Nurmuratov Javohir Nuriddin o’g’li

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  zamonaviy  raqamli  iqtisodiyotning  muhim 
yo‘nalishlaridan  biri  hisoblangan  kriptovalyuta  bozori  rivojlanishining  asosiy 
bosqichlari,  omillari  va  tendensiyalari  yoritilgan.  Bozor  ishtirokchilarining  roli, 
regulyator  siyosat,  texnologik  innovatsiyalar,  hamda  kriptovalyutalarning  xalqaro 
moliyaviy  tizimga  ta’siri  tahlil  qilingan.  Tadqiqot  natijalari  asosida  kriptovalyuta 
bozori ishtirokchilariga strategik tavsiyalar berilgan. 

129-135 17 10

DARSLARNI SAMARALI TASHKIL QILISHDA TURLI INTERFAOL METODLARDAN FOYDALANISH

Aygul Satipova Ivadullayevna, Dilfuza Qurbonboyeva Egamberganovna, Muhayyo Sayidova Maxsudovna

Annotatsiya:Ushbu  maqola  darslarni  samarali  tashkil  qilishda  turli  interfaol 
o'yinlardan  foydalanish, darslarni sifati va o’quvchilarni bilim saviyasini oshirishda 
interfaol  ta’lim  metodlarini  ahamiyati  va  dars  jarayonida  interfaol  metodlardan 
foydalanish  haqida  ma'lumotlar  berilgan  hamda  hozirgi  paytda  ta'lim  jarayonida 
zamonaviy pedagogik texnologiyalarni foydalanishni afzalliklari va muhim ahamiyati 
haqida to'xtalib o'tilgan. 

136-141 15 6

PARABOLIK TENGLAMALAR UCHUN AYRIMALI SXEMALAR

Ismoilov Axrorjon Ikromjonovich, Soliyeva Xurshida Tavakaljon qizi, Qodirova Gulnoraxon Akmaljon qizi

 
Annonatsiya. Ushbu maqolada parabolik turdagi differensial tenglamalarning 
sonli  yechimlarini  topishda  qo'llaniladigan  ayrimali  usullar  va  ularning  nazariy 
asoslari,  amaliy  dasturiy  realizatsiyasi  yoritilgan.  Ayrimali  sxemalar  yordamida 
issiqlik  o'tkazuvchanlik  masalasini  yechish  algoritmi  bosqichma-bosqich  tahlil 
qilinadi. C# dasturlash tilida yechimni kompyuterda modellashtirish imkoniyatlari ham 
ko‘rib  chiqiladi.  Maqola  fizika-matematikaviy  jarayonlarning  sonli 
modellashtirilishiga qiziquvchilar uchun foydali bo‘ladi. 

142-149 22 4

ANIQ INTEGRAL TATBIQLARI

Ismoilov Axrorjon Ikromjonovich, Abdubannonova O’g’ilxon Akramjon qizi, Soyipova Ominaxon Mirodiljon qizi

Annotatsiya 
Ushbu  mavzuda  aniq  integralning  amaliy  tatbiqlari  o‘rganiladi. Xususan, sirt 
maydonini, jismlar hajmini hisoblash, fizik kattaliklar — masalan, ish, massa markazi, 
statik moment kabi tushunchalarni integral orqali ifodalash usullari ko‘rib chiqiladi. 
Aniq integral matematik modellashtirishda, texnika, fizika va iqtisodiyot kabi fanlarda 
keng qo‘llaniladi. Mavzu doirasida o‘quvchilar real hayotdagi masalalarni matematik 
shaklga keltirib, integral orqali yechishni o‘rganamassa markazi,dilar. Bu esa nafaqat 
nazariy  bilimlarni  chuqurlashtiradi,  balki  ularni  amaliyotda  qo‘llash  ko‘nikmalarini 
ham rivojlantiradi. 

149-155 22 8

AXBOROT TEXNOLOGIYALARI EKOSISTEMASINI QURISH:APPARAT TA’MINOTI VA TIZIM ARRXITEKTURASI

Umarov Bekzod Azizovich, Abdumannopova Dildora Akmaljonovna

Annotatsiya:  Ushbu  ish  zamonaviy  axborot  texnologiyalari  (AT) 
ekosistemasini  qurishning  muhim  jihatlarini  o’rganadi.  Unda  apparat  ta’minotining 
ekosistemadagi  o’rni,  uning  samarali  ishlashini  ta'minlashdagi  roli  va  turli 
komponentlar  o’rtasidagi  integratsiya  masalalari  ko’rib  chiqiladi.  Maqolada, 
shuningdek,  AT  ekosistemasining  arxitekturasini  loyihalashning  asosiy  tamoyillari, 
uning  moslashuvchanligi,  kengayish  imkoniyatlari  va  optimal  ishlashini  ta’minlash 
yo’llari tahlil qilinadi. Tizimning doimiy monitoringi, resurslarni boshqarish va yuzaga 
kelishi  mumkin  bo’lgan  muammolarni  bartaraf  etish  mexanizmlari  ham  muhim 
ahamiyatga  ega.  Muvaffaqiyatli  qurilgan  AT  ekosistemasi  tashkilotning  raqamli 
transformatsiyasini tezlashtiradi va uning umumiy samaradorligini oshiradi. 

156-161 21 2

AXBOROT –BIT TUSHUNCHASI HAQIDA

Umarov Bekzod Azizovich, Soyipova Ominaxon Mirodiljon qizi

Annotatsiya. Ushbu ilmiy ishda zamonaviy raqamli texnologiyalarning asosi 
bo‘lgan “axborot” tushunchasi va uning o‘lchov birligi — bit haqida batafsil ma’lumot 
berilgan. Axborot — bu tashqi dunyo haqida odamlar yoki texnik tizimlar tomonidan 
qabul qilinadigan, saqlanadigan va uzatiladigan ma’lumotdir. Bit esa bu axborotning 
eng kichik birligi bo‘lib, faqat ikkita holatdan birini — 0 yoki 1 ni ifodalashi mumkin. 
Ish  davomida  axborotni  o‘lchash,  kodlash  va  uzatish  tamoyillari  ko‘rib  chiqilgan, 
shuningdek, bit va bayt o‘rtasidagi bog‘liqlik, ularning amaliy dastur va kompyuter 
tizimlaridagi o‘rni yoritilgan. Mavzu informatika, axborot texnologiyalari va raqamli 
kommunikatsiyalar asoslarini o‘rganayotgan o‘quvchilar va talabalar uchun nazariy 
hamda amaliy ahamiyatga egadir. 

171-175 14 2

SATIRA VA HAQIQAT: ABDULLA QAHHOR IJODIDA JAMIYAT TANQIDI

Istamov Bekzodbek Bahriddinovich

Аnnоtаtsiyа:  Mazkur  tezisda  Abdulla  Qahhor  ijodidagi  satira  janrining 
jamiyatdagi illatlarni fosh etishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Adib asarlarida ko‘tarilgan 
muammolar,  ayniqsa,  byurokratiya,  johillik,  riyokorlik  kabi  illatlar  qanday  satirik 
vositalar  orqali  ochib  berilgani  yoritiladi.  Qahhor  satirasining  zamonaviy  jamiyat 
uchun ahamiyati ham ko‘rib chiqiladi. 

274-278 26 2

EKOLOGIK BARQARORLIK: TA’RIFI VA AHAMIYATI

N.A.Yakubjonova, M.T.Karimov

Anatatsiya 
Ekologik  barqarorlik  atrof-muhit  salomatligini  inson  ehtiyojlari  bilan 
muvozanatlashni  maqsad  qilgan  tashkilotlar  uchun  muhim  yo'nalishga  aylandi. 
Uglerod  izlarini kamaytirish va suv  resurslarini tejashdan  tortib  materiallarni  qayta 
ishlash  va  tabiatni  muhofaza  qilish  loyihalarida  ishtirok  etishgacha,  bu  tashkilotlar 
haqiqiy ekologik barqarorlik uchun zarur bo'lgan ko'p qirrali yondashuvni namoyish 
etadi. 

242-245 19 7

MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA OVQAT HAZM QILISH A’ZOLARIDA UCHRAYDIGAN KASALLIKLAR VA ULARNI OLDINI OLISH USULLARI

Malikova Marjona Sadriddinovna

Annotatsiya 
Ushbu  maqolada  maktabgacha  yoshdagi  bolalarda  uchraydigan  ovqat  hazm 
qilish  a’zolariga  oid  kasalliklar  va  ularning  sabablari,  kechishi  hamda  profilaktika 
choralari  tahlil  qilinadi.  Bola  salomatligini  saqlashda  to‘g‘ri  ovqatlanish,  gigiyena 
qoidalariga amal qilish va erta tashxis qo‘yishning ahamiyati ko‘rsatib o‘tiladi. 

246-248 15 2

HARAKATLI O’YINLARNING MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR ASAB TIZIMI FIZIOLOGIYASI RIVOJLANISHIGA TA’SIRI

Ismatova Nilufarxon G‘anixo‘ja qizi

Ushbu  maqolada  harakatli  o‘yinlarning  maktabgacha  yoshdagi  bolalar  asab 
tizimiga  ko‘rsatadigan  fiziologik  ta’siri  yoritiladi.  Harakatli  o‘yinlar  bolalarning 
psixomotor rivojlanishi, harakat koordinatsiyasi, reflekslari va markaziy asab tizimi 
faoliyatining  takomillashuviga  qanday  ijobiy  ta’sir  ko‘rsatishi  ilmiy  asosda  tahlil 
qilinadi. 

249-252 17 4

ELEKTR TARMOG'INI RAQAMLASHTIRISH: SMART GRID TEXNOLOGIYALARI VA ULARNING ENERGIYA TA'MINOTI TIZIMLARINING SAMARADORLIGINI OSHIRISHDAGI ROLI.

Имомова Зилола Бобопировна

ANNOTATSIYA 
Mazkur maqola elektr tarmoqlarini raqamlashtirish jarayonida smart grid (aqlli 
tarmoq)  texnologiyalarining  ahamiyati  va  ularning  energiya  ta’minoti  tizimlarining 
samaradorligini  oshirishdagi  rolini  o‘rganishga  bag‘ishlangan.  Rivojlanayotgan 
energetika sektorida zamonaviy texnologiyalar, xususan, smart grid tizimlari energiya 
ishlab  chiqarish,  uzatish  va  taqsimlash  jarayonlarini  optimallashtirish  orqali  elektr 
energiyasi  isrofgarchiligini  kamaytirish,  uzluksiz  ta’minotni  ta’minlash  hamda 
iste’molchilar  bilan  ikki  tomonlama  aloqalarni  yo‘lga  qo‘yish  imkonini  beradi. 
Maqolada smart grid texnologiyalarining asosiy komponentlari – aqlli hisoblagichlar, 
avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari, ma’lumotlarni real vaqt rejimida yig‘ish va 
tahlil  qilish  imkoniyatlari  yoritilgan.  Shuningdek,  raqamlashtirishning  elektr 
energiyasi  samaradorligi,  ekologik  xavfsizlik,  uzilishlarga  chidamlilik  va  iqtisodiy 
tejamkorlik  kabi  jihatlardagi  ijobiy  ta’siri  tahlil  qilinadi.  Muallif,  shuningdek, 
O‘zbekistonda ushbu texnologiyalarni joriy etish istiqbollari, mavjud infratuzilmaning 
tayyorligi hamda duch kelinayotgan muammolar haqida ham fikr bildiradi. Yakuniy 
xulosalarda esa smart grid tizimlarini keng joriy etish orqali barqaror, ishonchli va 
innovatsion  energiya  tizimini  shakllantirish  yo‘llari  ko‘rsatib  o‘tilgan.  Maqola, 
energetika sohasi mutaxassislari, siyosatshunoslar va texnologik yechimlar izlovchilari 
uchun foydali ilmiy-amaliy manba sifatida xizmat qilishi mumkin. 

253-256 19 11

TARBIYASI OGʻIR BOLALARNING RUHIY HOLATLARINI OʻRGANISH

Choriyeva Sojida Oltiboyevna

Annotatsiya:  Maqolada  «qiyin»  o‘smirlarning  xususiyatlari,  ularning 
psixologik  holati,  ijtimoiy  munosabatlari  va  tarbiyaviy  yondashuvlar  haqida  tahlil 
qilinadi.  Maxsus  e’tibor  berilishi  kerak  bo‘lgan  masalalar  orasida  o‘smirlarning 
ishonchni  yo‘qotishi,  ota-onalar  va  pedagoglar  bilan  muloqotdagi  muammolar  va 
ijtimoiy adaptatsiya jarayonlari keltiriladi. Ushbu tadqiqot natijalari tarbiya jarayonini 
samarali tashkil etishda yordam berishi mumkin.  

257-260 15 4

PSIXOLOGIYA SOHASIDA EMOTSIONAL HOLATLARNING RIVOJLANISH BOSQICHLARI

Mustafayeva Maxliyo Axror qizi

Annotatsiya:  O’smirlarda  xayol  kuchli  ravishda  o’sadi.  Hislaming  o’zi 
xayolning o’sishiga yordam beradi va xayolning o’zi ham xilma-xil chuqur emotsional 
kechinmalarning  manbai  bo’lib  qoladi.  Kelajak  to’g’risidagi  orzular,  qahramonlik, 
romantika shularing hammasi emotsional kechinmalarning manbaidir.  

261-262 18 2

BOSHLANGʻICH SINF FANLARI NING TABIIY FANLAR BILAN OʻZARO INTEGRATSIYASI.

Mamatova Kamola Fayziyevna

Annotatsiya 
Maqolada  boshlangʻich  sinf  dasturidagi  fanlarni  oʻzaro  integratsiya  qilib 
oʻrgatish,     fanlarni oson va qiziqarli tarzda oʻtish, rivojlangan davlatlar tajribasidan 
foydalangan holda taʼlim jarayonini tashkillashtirish boʻyicha tushunchalar berilgan.  

263-266 15 2

SHAHAR MUHITIDA HAVO SIFATINING YOMONLASHUVIGA OLIB KELUVCHI OMILLAR VA ULARNING EKOLOGIK TA’SIRI

Ulkanboyeva Sevinch Murodjonovna, Olimova Muxlisa Vohidjon qizi

Ushbu  tezisda  shahar  muhitida  havo  sifatining  yomonlashuviga  olib  keluvchi 
asosiy omillar tahlil qilinadi va Toshkent shahri misolida ushbu muammoning kelib 
chiqish  sabablari,  ekologik  oqibatlari  hamda  uni  yumshatish  strategiyalari  ko‘rib 
chiqiladi.  Tadqiqotda  statistik  ma’lumotlar,  jadvallar  va  diagrammalardan 
foydalanilgan bo‘lib, havo ifloslanishining inson salomatligi va ekotizimlarga ta’siri 
ilmiy asosda baholanadi.   

267-273 18 2

СОЦИАЛЬНЫЕ ИДЕИ И НАРОДНИЧЕСКИЙ ПАФОС В РАННЕМ ТВОРЧЕСТВЕ М. ГОРЬКОГО

Бахриева Сабина Сабирджановна, Исматова Сабина

Аннотация:  Статья  посвящена  анализу  социальных  идей  и 
народнического  пафоса  в  раннем  творчестве  Максима  Горького. 
Рассматриваются  ключевые  произведения  писателя  конца  XIX  —  начала  XX 
века, в которых проявляется его внимание к положению простого народа, его 
страданиям,  стремлениям  и  борьбе  за  достойную  жизнь.  Автор  статьи 
акцентирует внимание на влиянии народнической идеологии на формирование 
мировоззрения  Горького,  а  также  на  то,  как  элементы  этой  идеологии 
воплощаются  в  художественной  системе  его  произведений.  Особое  внимание 
уделено образу «сильной личности» и мотивам бунта как формам выражения 
социальной  протестности.  В  заключение  подчеркивается  значимость  раннего 
этапа творчества Горького для понимания его последующего литературного и 
общественного пути. 

305-308 12 5

SHAXSDAGI ASABIYLIK,STRESS VA AGRESSIV XATTI- HARAKATLARNI BARTARAF ETISHNING PSIXOLOGIK YECHIMLARI

Abdiraimova Maxbuba Soatmuradovna

 
Annotatsiya:  Ushbu maqolada shaxsdagi asabiylik va agressiya haqida fikrlar 
bayon etilgan.  

279-282 19 1

NIKOHDAGI MUVOFIQLIK: ISLOMIY VA ZAMONAVIY QARASHLAR

Bakirov Otabek

Anotatsiya:  Ushbu  maqolada  nikohning  Islomdagi  ahamiyati,  uning  ibodat 
maqomida  ko‘rilishi  va  jamiyatdagi  o‘rni  tahlil  qilinadi.  Ayniqsa,  nikohda  kafoat 
(tenglik)  tushunchasi  keng  yoritilib,  uning  diniy,  axloqiy,  moliyaviy  va  ijtimoiy 
jihatlari izohlanadi. Fiqhiy manbalarga asoslanib, hanifiy ulamolar fikrlari bilan kafoat 
mezonlari asoslab beriladi. Shuningdek, zamonaviy sharoitda kafoat mezonlarini qayta 
baholash  zarurati,  ta’lim,  ruhiy  barqarorlik,  oilaviy  qadriyatlar  bilan  uyg‘unlik 
masalalari ko‘tariladi. Nikohda kafoat oila barqarorligining asosiy omili sifatida talqin 
qilinadi. 

283-288 20 1

MAVZU: MARKAZIY ASAB SISTEMASIGA TA’SIR QILUVCHI DORI VOSITALARI

Ozodbekova Moxlaroyim Alisher qizi

 
Asab tizimi inson tanasida muhim rol o'ynaydi, u barcha hayotiy jarayonlarning 
koordinatori hisoblanadi. Uning yordamida biz atrofimizdagi dunyoni idrok eta olamiz, 
ma'lumotlarni  tahlil  qilamiz  va  unga  munosabat  bildiramiz.  Shuningdek,  u  his-
tuyg'ularni,  xotirani  va  ongni  shakllantirishda  ishtirok  etadi.  Asab  tizimidagi  har 
qanday nosozliklar qayg'uli oqibatlarga olib keladi. Uni tiklash uchun mutaxassislar 
mustahkamlash uchun zamonaviy dorilarni taklif qilishadi. Biz ushbu maqolada ular 
haqida gaplashamiz. 

289-291 11 5

ENGLISH-SPEAKING COUNTRIES AND THEIR GLOBAL INFLUENCE

Nurmatova Mubina Jaxongirovna

Abstract 
This article examines the multifaceted influence of English-speaking countries in 
the global arena. Focusing on historical roots, economic dominance, political power, 
cultural  impact,  and  the  spread  of  English  as  a  global  language,  it  provides  a 
comprehensive overview of how nations such as the United States, United Kingdom, 
Canada, Australia, New Zealand, and Ireland shape global developments. The paper 
also explores challenges related to linguistic imperialism and the need to balance global 
communication with cultural and linguistic diversity. 

292-294 16 5

THEME: COMPARATIVE ANALYSIS OF THE POLITICAL SYSTEMS OF THE UNITED KINGDOM AND UZBEKISTAN

Muhammadyunusova Marhabo Qodirjon qizi

Abstract 
This  article  analyzes  the  political  systems  of  the  United  Kingdom  and  the 
Republic of Uzbekistan from both historical and functional perspectives. It compares 
the structures of government, legislative institutions, electoral systems, and political 
parties in both countries. The study highlights the similarities and distinctive features 
of  each  system  and  provides  useful  insights  for students, researchers, and  political 
analysts. 

295-297 16 3

O'QUVCHILAR PSIXIKASINING RIVOJLANISH BOSQICHLARI

Jummayeva Mehriniso Safarboyevna

Annotatsiya:  O'quvchilar  psixologiyasi  -  ta'lim  jarayonida  bolalar  va 
o'smirlarning  rivojlanish  xususiyatlarini,  ularning  shaxsiy  va  ijtimoiy  holatini 
o'rganadigan soha hisoblanadi.   

298-300 17 9

PSIXOLOGIK MAHSULOTLAR YORDAMIDA OʻSMIR YOSHDAGI O’QUVCHILARDA SHAXSIY VA IJTIMOIY KOʻNIKMALARNI SHAKLLANTIRISH

Tojidinova Nigoraxon Aʼzamjonovna, Normatova Gulnora Aʼzamovna, Sharipova Zarnigor Ravshanbekovna

Annotatsiya:  O‘smirlik  davri  inson  hayotidagi  eng  murakkab  va  muhim 
bosqichlardan  biridir.  Bu  davrda  shaxsiy  va  ijtimoiy  ko‘nikmalar  shakllanib, 
o‘quvchilar  mustaqil  hayotga  tayyorgarlik  ko‘rishni  boshlaydilar.  Hayotiy 
ko‘nikmalar-bu  insonning  kundalik  hayotda  duch  keladigan  turli  vaziyatlarda 
muvaffaqiyatli harakat qilishiga yordam beruvchi ko‘nikmalar majmuasidir.  

301-304 13 2

QIZLAR OʻRTASIDA ERTA NIKOH VA TUGʻRUQNI OLDINI OLISHNING PSIXOLOGIK MASALALARI

Qarshiyeva Marhamat Egamovna

Annotatsiya:  “Oila  jamiyatning  asosiy  bo‘g‘inidir  hamda  jamiyat  va  davlat 
muhofazasida bo‘lish huquqiga ega”. Bu esa oila hamda jamiyatning farovonligini 
belgilaydi. O‘z navbatida oila farovonligi davlat farovonligiga, oiladagi sog‘lom muhit 
sog‘lom jamiyat barpo bo‘lishiga olib keladi. 

38-41 25 6

KORRUPSIYAGA QARSHI KURASHISH BUTUN BIR JAMIYATNING ISHI.

Jo`raqulov Davron Jumanazarovich

Annotatsiya: Ushbu maqolada korrupsiyaga qarshi kurashish muammosi, uning 
jamiyat  rivojiga  salbiy  ta’siri  va  unga  qarshi  samarali  choralarni  ko‘rishda  butun 
jamiyatning  roli  tahlil  etiladi.  Maqolada  korrupsiyaga  qarshi  kurashda  davlat 
institutlari,  fuqarolik  jamiyati,  ommaviy  axborot  vositalari  va  har  bir  fuqaroning 
mas’uliyati  muhim  ekani  asoslab  beriladi.  Adabiyotlar  tahlili,  xalqaro  tajribalar  va 
amaliy misollar asosida takliflar ilgari suriladi. 

7-8 15 1

SUN’IY INTELLEKT VA UNING TA’LIM SOHASIGA TA’SIRI

Zuxriddinova Bibixonim Kamoliddin qizi

Kirish 
Bugungi kunda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalari ta’lim tizimiga chuqur ta’sir 
ko‘rsatmoqda.  O‘qitish  va  o‘rganish  jarayonlarini  yanada  samarali  va 
shaxsiylashtirilgan qilish uchun SI imkoniyatlaridan foydalanish kengaymoqda. Biroq, 
bu texnologiyalarning joriy etilishi bilan birga, bir qator muammolar va xavotirlar ham 
yuzaga kelmoqda. 

9-10 14 3

CHET TILLINI O‘RGANISH — IMKONIYATLAR ESHIGIMI YOKI ZAMONAVIY DUNYONING TALABI?

Isomiddinova Ruhsora Muhiddin qizi

Bugungi  globallashuv  davrida  insoniyat  oldida  yangidan-yangi  ufqlar 
ochilmoqda. Aloqa, ta'lim, texnologiya va iqtisodiyot borasidagi taraqqiyotlar insonlar 
o‘rtasidagi chegara va masofalarni asta-sekin yo‘qqa chiqarmoqda. Shu jarayonda chet 
tillarini  o‘rganish  masalasi  ilgari  bir  ixtiyoriy  ko‘nikma  bo‘lgan  bo‘lsa,  bugun  u 
zaruratga  aylanmoqda.  Ammo  bu  o‘zgarish  aslida  nimani  anglatadi?  Chet  tillarini 
o‘rganish imkoniyatlar eshigimi ochadi yoki u zamonaviy dunyoning bitmas tuganmas 
talabi sifatida bizga yuklanadimi? 

11-12 10 2

SOXTA YANGILIKLAR VA ULARNING JAMIYATGA TA’SIRI

Isomiddinova Ruhsora Muhiddin qizi

Soxta  yangiliklar  —  bugungi  zamon  axborot  makonining  eng  katta 
muammolaridan  biridir.  Axborot  texnologiyalari  rivojlanib,  internet  va  ijtimoiy 
tarmoqlar hayotimizga chuqur kirib kelgani sari, noto‘g‘ri, yolg‘on yoki manipulyativ 
axborotlarning tarqalishi ham ortib bormoqda. Soxta yangiliklar jamiyatda turli salbiy 
oqibatlarga olib keladi, shuningdek, insonlarning dunyoqarashi va qaror qabul qilish 
jarayonlarini buzadi. 

13-14 15 9

O‘ZBEKISTON AYOLLAR HUQUQLARI VA GENDER TENGLIGI

Isomiddinova Ruhsora Muhiddin qizi

O‘zbekiston so‘nggi yillarda ayollar huquqlari va gender tengligini ta’minlash 
borasida  sezilarli  islohotlarni  amalga  oshirib,  xalqaro  miqyosda  e’tirof  etilmoqda. 
2024–2025 yillarda bu boradagi yutuqlar va muammolarni tahlil qilish, mamlakatning 
gender  tenglik  sohasidagi  holatini  yaxshilashga  qaratilgan  chora-tadbirlarni  ko‘rib 
chiqish zarur. 

15-19 17 4

OPERATSIYADAN KEYIN BEMORLARNI UMUMIY XOLATINI VA HAYOTIY KO’RSATKICHLARINI KUZATISH

Qosimova Moxiraxon Abdupattayevna

Tibbiy  hamshiraning  operatsiyadan  keyingi  davrdagi  o'rni  nihoyatda 
katta.Operatsiyadan keyin yaxshi parvarish qilmaslik murakkab va uzoq davom qilgan 
operatsiyani  yo’qqa  chiqarish  mumkin.  Operatsiyadan  keyin  bemorlarni  parvarish 
qilish  –  bu  ularning  tiklanishini  tezlashtirish,  asoratlarning  oldini  olish  va  holatini 
nazorat qilish uchun juda muhim jarayondir. Quyida asosiy parvarishlash bosqichlari 
keltirilgan: 
 

20-25 21 13

BOBORAHIM MASHRABNING G'AZALLARIGA SHARHLAR

Abdurahmonova Sarvinoz Nodirjon qizi

 ANNOTATSIYA Ushbu maqolada o‘zbek mumtoz adabiyotining yorqin vakili 
Boborahim Mashrabning g‘azallari badiiy-estetik xususiyatlari, tasavvufiy mazmuni 
va ma’naviy-axloqiy g‘oyalari tahlil qilinadi. Maqolada shoirning g‘azallari ona tili va 
adabiyot  darslarida  o‘quvchilarning  til  madaniyatini  oshirish,  badiiy  tafakkurini 
rivojlantirish  hamda  milliy  ma’naviyatni  mustahkamlashda  qanday  muhim  vosita 
ekanligi  ko‘rsatib  o‘tiladi.  Tadqiqot  natijalariga  ko‘ra,  Boborahim  Mashrab  ijodi 
o‘quvchilarning ma’naviy-axloqiy kamolotiga xizmat qilishi, shuningdek, ona tilining 
badiiy  imkoniyatlarini  chuqur  o‘rganishda  muhim  ahamiyatga  ega  ekanligi 
ta’kidlanadi. 

26-32 16 1

SURXONDARYO VILOYATIDAGI TABIIY-IQLIM SHAROITLARIDA AVTOMOBILLARNING ISH SHAROITLARINI TASNIFLASH

Baxramov Faxridin Xuzriddinovich, Eshpo‘latov Adham Rovshan o‘g‘li, Abduqahorov No‘monbek

Anotatsiya. Mazkur maqolada Surxondaryo viloyatining tabiiy-iqlim sharoitlari 
avtomobillarning  ekspluatatsion  xususiyatlariga  qanday  ta’sir  ko‘rsatishi  tahlil 
qilingan.  Viloyatning  iqlimiy  hududlari  –  subtropik  quruq,  mo‘tadil  va  tog‘li 
zonalardagi farqlarga asoslanib, avtomobillarning ish sharoitlari tasniflanadi. KamAZ-
4310,  MAN  TGS  33.360,  ISUZU  NQR71  va  Howo  A7  6x4  kabi  transport 
vositalarining texnik imkoniyatlari turli iqlim omillariga moslashuvi nuqtai nazaridan 
tahlil  qilingan.  Shuningdek,  yoqilg‘i  samaradorligi,  tashqi  omillar,  harorat,  havo 
bosimi, shamollar va relyef kabi omillarning avtomobil ishlashiga ta’siri asosida ilmiy 
asoslangan  xulosalar  keltirilgan.  Tadqiqot  natijalariga  ko‘ra,  harorat  pasayishi 
avtomobilning  yoqilg‘i  sarfiga  salmoqli  ta’sir  ko‘rsatib,  bu  sharoitlarga 
moslashuvchanlik darajasini baholash zarurati yuzaga keladi. 

33-37 23 3

ИЗНОСЫ ПЯТНИКОВОГО УЗЛА

Холбекова Хонзодабегим, Муйдинов А.Ш

Пятниковый  узел  —  это  ключевой  конструктивный  элемент, 
обеспечивающий соединение кузова вагона с тележкой. Он выполняет функции 
передачи  вертикальных,  горизонтальных  и  крутящих  нагрузок,  возникающих 
при  движении  поезда.  Этот  узел  играет  важную  роль  в  обеспечении 
устойчивости, маневренности и безопасности подвижного состава. 
Конструкция пятникового узла включает пятник (опорную поверхность) и 
подпятник,  которые  взаимодействуют  друг  с  другом  через  пары  трения.  Это 
взаимодействие позволяет равномерно распределять нагрузки и компенсировать 
динамические  воздействия,  возникающие  при  движении  поезда,  таких  как 
вибрации, удары и боковые силы. 
Важным  аспектом  эксплуатации  пятникового  узла  является  износ  его 
компонентов, особенно в парах трения. Износ может быть вызван различными 
факторами,  включая  интенсивность  эксплуатации,  качество  материалов  и 
смазки,  а  также  условия  окружающей  среды.  Для  минимизации  износа 
применяются  специальные  материалы,  покрытия  и  методы  обработки 
поверхностей. 

5-6 15 11

MUSTAQILLIK ORTIDAGI DARD: ONA QORQUVDA, BOLA ESA JIM

Zuxriddinova Bibixonim Kamoliddin qizi

 
Kirish 
1991-yil  31-avgustda  O‘zbekiston  mustaqil  davlat  sifatida  e'lon  qilindi.  Bu 
voqea xalqimiz  uchun  yuksak  baxt  va  erkinlikni  anglatgan bo‘lsa-da, ayrim  oilalar 
uchun  og‘ir  sinovlarga  ham  sabab  bo‘ldi.  Ayniqsa,  ayollar  va  bolalar  uchun 
mustaqillikning dastlabki yillari murakkab va xavfli bo‘lgan. Bu davrda ko‘plab onalar 
va  farzandlar  o‘z  hayotida  yangi  xavf-xatarlar,  iqtisodiy  qiyinchiliklar  va  ijtimoiy 
beqarorlikni boshdan kechirdi. 

42-44 17 15

MAHALLIY FIBRATOLA ASOSIDA BETON XOSSASINI TAKOMILLASHTIRISH

Kamilov Xabibullo Xamidovich, Axmadjonov Xasanboy Nosirjon og'li

 
Annotatsiya:  Mahalliy  fibratolali  asosida  beton  xossasini  takomillashtirish 
masalasi  zamonaviy  qurilish  sohasida  muhim  ahamiyatga  ega.  Beton  qurilish 
materiallari orasida eng ko‘p qo‘llaniladigan va keng tarqalgan bo‘lib, uning sifatini 
oshirish,  mustahkamligini  kuchaytirish  va  xizmat  muddatini  uzaytirish  uchun  turli 
usullar qo‘llaniladi. Shulardan biri sifatida mahalliy fibratolardan foydalanish e’tiborga 
loyiqdir.  Fibratlar  beton  tarkibiga  qo‘shilgan  mayda  tolalar  bo‘lib,  ular  betonning 
mexanik  va  fizik  xossalarini  yaxshilashga  xizmat  qiladi.  Mahalliy  fibratolarning 
afzalligi,  ularning  arzonligi,  ekologik  tozaligi  hamda  mahalliy  sharoitlarga  mos 
kelishidadir. 

45-47 15 5

BOSHLANG’ICH SINFLARDA O’QUVCHILARNING MANTIQIY FIKRLASHINING O’RNI VA AHAMIYATI

Yokubova Muborak Axmedovna

Annotatsiya.  Ushbu  maqola  boshlang‘ich  sinf  o‘quvchilarida  mantiqiy 
fikrlashni rivojlantirishning o‘rni va ahamiyatini tahlil qiladi. Mantiqiy fikrlashning 
ta’lim  jarayonidagi  ahamiyati,  uning  xalqaro  baholash  dasturlaridagi  (TIMSS, 
PIRLS)  o‘rni  va  bolalarning  intellektual  rivojiga  qo‘shadigan  hissasi  yoritilgan. 
Shuningdek, maqolada boshlang‘ich ta’limda  mantiqiy fikrlashni rivojlantirishning 
usullari, o‘qituvchining roli va zamonaviy texnologiyalarni qo‘llashning afzalliklari 
batafsil  ko‘rib  chiqilgan.  Maqola  zamonaviy  ta’lim  muammolarini  hal  qilishda 
foydali  bo‘lishi  mumkin.Boshlang‘ich  sinflarda  o‘quvchilarning  mantiqiy 
fikrlashining o‘rni va ahamiyati. 

48-52 20 6

SUN’IY INTELLEKT TUSHUNCHASI

Umarov Bekzod Azizovich, Abdubannonova O’g’ilxon Akramjon qizi

       Annotatsiya:  Sun’iy  intellekt  (SI)  bizning  yashash,  ishlash  va  o’zaro 
munosabatlarimizni inqilob qildi. Sun’iy intellekt texnologiyasi rivojlanishda davom 
etar  ekan,  sun’iy  intellekt  nima  ekanligini,  turli  sun’iy  intellekt  xizmatlari  qanday 
ishlashini  va  ularning  maqsadlari,  ijobiy  va  salbiy  tomonlarini  tushunish  juda 
muhimdir.  Ushbu  maqolada  sun’iy  intellect  dunyosi  va  turli  toifadagi  bir  nechta 
mashhur  sun’iy  intellekt  xizmatlarini  jumladan,  tabiiy  tilni  qayta  ishlash  (natural 
language  processing),  kompyuter  vision  va  sog’liqni  saqlashda  sun’iy  intellect 
vositalari keltiriladi 

53-56 25 8

OPERATSION TIZIMLARDA XOTIRA BOSHQARUVI ALGORITMLARINING OPTIMALLASHTIRILISHI

Umarov Bekzod Azizovich, Obidjonova Diyoraxon Qudratjon qizi

Annotatsiya: Ushbu maqola zamonaviy operatsion tizimlarda xotira boshqaruvi 
algoritmlarining optimallashtirilishiga bag‘ishlangan. Xususan, paging, segmentation 
va garbage collection kabi mexanizmlarning samaradorligi tahlil qilinadi. Ko‘p vazifali 
muhitlarda resurslardan samarali foydalanishni ta’minlash uchun taklif qilingan yangi 
yondashuvlar ko‘rib chiqiladi. Maqolada Linux asosidagi tizimlarda sinov natijalari 
keltirilgan  bo‘lib,  ular  optimallashtirilgan  algoritmlarning  ishlash  samaradorligini 
oshirishi ko‘rsatilgan. 

57-61 19 6

BERILGANLAR BAZASIDA XAVFSIZLIK

Tojimamatov Isroil, Soyipova Ominaxon Mirodiljon qizi

Annotatsiya:  Ushbu  maqola  berilganlar  bazasida  xavfsizlikning  muhim 
jihatlarini  ko'rib  chiqadi.  Maqolada  berilganlarga  ruxsatsiz  kirish,  ma'lumotlar 
buzilishi  va  yo'qolishining  oldini  olish  uchun  qo'llaniladigan  asosiy  xavfsizlik 
choralari, xavf-xatarlar va ularni bartaraf etish yo'llari tahlil qilinadi.  

62-66 15 3

ГЕНДЕРНОЕ РАВЕНСТВО В ФОРМИРОВАНИИ УСТОЙЧИВОГО ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ

Наталья Базаровна Раджапова, Сабрина Бахтиеровна Зиедова

Аннотация. В данной статье рассматривается происхождение понятия 
«гендер» и гендерное равенство на территории Узбекистана разных периодов. 
Проводится  сопоставление  с  действующим  законодательством  Республики 
Узбекистан.  Исследуются  цели  вовлечения  женщин  в  общественные 
деятельности  и  политическую  жизнь  страны,  формирование  и  изменения 
официальных  дискурсов  государственного  регулирования  семьи.  Основы 
гендерного  порядка  сформированного  государственной  политикой  для 
достижения гендерного равенства в нынешнее время. Какие принципы меняли 
гендерную политику Узбекистана в течении многих лет и как они осваивались 
населением.  

67-72 24 7

ГЕНДЕРНАЯ ПОЛИТИКА УЗБЕКИСТАНА: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА

Наталья Базаровна Раджапова, Сабрина Бахтиеровна Зиедова

Аннотация.  Статья  рассматривает  становление  и  развитие  гендерной 
политики в разные периоды. Приводит примеры реформ проводимых в обществе 
для  установления  гендерного  равенства.    Изучает  отражение  международных 
стандартов в законодательстве Республики Узбекистан в отношении гендерной 
политике.  Исследуются  законодательные  основы,  обеспечивающие  гендерное 
равенство  в  разных  сферах  общественной  деятельности.  Изучаются  правовые 
меры защиты в продвижении гендерного равенства.    

211-213 13 6

BOZOR IMKONIYATLARIDAN FOYDALANGAN HOLDA FOYDANI KO'PAYTIRISH STRATEGIK YO'NALISHLARI

Zokirjonov Yoqubjon Kozimjon o’g’li, Davidova Dilnoza Tadjibayevna

Annotatsiya: Ushbu maqolada korxonalarning bozor imkoniyatlaridan samarali 
foydalanish orqali foydani ko'paytirishga qaratilgan zamonaviy strategik yo'nalishlari 
yoritilgan. Tadqiqotda 2024–2025 yillardagi iqtisodiy islohotlar, Prezident farmonlari, 
korxona faoliyatidagi real statistik ma'lumotlar va moliyaviy tahlillar asosida foyda 
ko'rsatkichlarini  optimallashtirish  usullari  o'rganiladi.  Tadqiqot  metodologiyasida 
empirik  tahlil,  SWOT  tahlil,  moliyaviy  ko'rsatkichlar  (ROI,  NPV,  rentabellik)  va 
Porterning raqobat kuchlari modeli asosida strategik baholashlar keltirilgan. 

176-179 15 3

QIYOSIYLANAYOTGAN TILLAR FONETIK SISTEMASINING TIPOLOGIYASI

Alisherova Zarnigor, Sodiqov Dilshodbek

Annotatsiya: Mazkur maqolada qiyosiy tilshunoslik doirasida turli tillarning 
fonetik tizimlari tahlil qilinadi. Xususan, turli til oilalariga mansub tillarning unli va 
undosh  tovushlar  tizimi,  urg‘u  va  intonatsiya  xususiyatlari  hamda  fonologik 
birliklarning  shakllanish  tamoyillari  solishtirma  yondashuv  asosida  o‘rganiladi. 
Fonetik  tizimlar  orasidagi  umumiylik  va  farqlarni  aniqlash  orqali  fonetik 
tipologiyaning  asosiy  yo‘nalishlari  yoritiladi.  Shuningdek,  maqolada  fonetik 
tizimlarni  qiyosiy  tahlil  qilishning  nazariy  va  amaliy  ahamiyati  haqida  ham  fikr 
yuritiladi. 

180-184 20 6

METALL CHIQINDILARINI QAYTA ISHLASHDA INNOVATSION YONDASHUVLAR VA ULARNING SAMARADORLIGI

Jumanova Shahzoda, Saidova Malika

Annotatsiya:  Zamonaviy  sanoatning  jadal  rivojlanishi  va  urbanizatsiya 
sharoitida metall chiqindilarini qayta ishlash masalasi tobora dolzarb ahamiyat kasb 
etmoqda. Metall chiqindilari, asosan, metallurgiya, mashinasozlik, qurilish va maishiy 
sektor kabi turli sohalar faoliyati natijasida yuzaga keladi va ular nafaqat ekologik xavf 
tug‘diradi, balki qimmatli ikkilamchi xomashyo sifatida ham qaraladi. So‘nggi yillarda 
metall  chiqindilarini  qayta  ishlash  jarayonida  innovatsion  texnologiyalar  va  ilg‘or 
yondashuvlarni  joriy  etishga  alohida  e’tibor  qaratilmoqda.  Bunday  yondashuvlar 
chiqindilarni  qayta  ishlash  samaradorligini  oshirish,  atrof-muhitga  salbiy  ta’sirni 
kamaytirish  hamda  resurslardan  samarali  foydalanishni  ta’minlash  imkonini 
beradi.Ushbu  maqolada  metall  chiqindilarini  qayta  ishlashda  qo‘llanilayotgan 
innovatsion usullar, ularning texnologik va iqtisodiy samaradorligi, xalqaro tajriba va 
O‘zbekiston  sharoitida  bu  yo‘nalishda  olib  borilayotgan  ishlar  tahlil  qilinadi. 
Shuningdek,  mavjud  muammolar  va  ularni  bartaraf  etish  yo‘llari  hamda  kelgusida 
amalga oshirilishi zarur bo‘lgan chora-tadbirlar haqida fikr yuritiladi. 

185-188 18 3

O‘QITUVCHINING KASBIY MAS’ULIYATI VA UNING PROFESSIONAL FAOLIYATIDAGI PSIXOLOGIK JIHATLARI

Ravshanova Gulxayo Rustam qizi

Annotatsiya:  Mas’uliyatli  o‘qituvchi  o‘z  mehnati  orqali  ta’lim  sifatiga, 
jamiyatning  madaniy  salohiyatiga  va  kelajak  avlodning  kamolotiga  bevosita  ta’sir 
ko‘rsatadi. O‘qituvchining shaxsiy va pedagogik fazilatlari uning kasbiy faoliyatida 
muvaffaqiyatga  erishishining  poydevorini  tashkil  etadi.  Ushbu  maqolada 
o‘qituvchining  kasbiy  mas’uliyati  va  uning  professional  faoliyatdagi  ahamiyati 
yoritildi.  

189-193 15 8

NAMANGAN VILOYATI IQTISODIYOTINI RIVOJLANISHIDA BANK XIZMATLARINING O‘RNI

Xolmirzayev Ikromjon Odiljon o’g’li, Ahmadjonov Muhammadnosir Bahtiyor o’g’li

 
Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqolada bank xizmatlarining Namangan viloyati 
iqtisodiyotini  rivojlantirishdagi  strategik  ahamiyati  tahlil  qilingan.  Maqolada 
banklarning kreditlash, investitsiyalarni jalb qilish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash 
va  aholi  farovonligini  oshirishdagi  roli  O‘zbekiston  va  xorijiy  davlatlar  tajribasi, 
statistik  ma’lumotlar  va  so‘nggi  Prezident  qarorlari  asosida  ko‘rsatib  berilgan. 
Shuningdek,  raqamli  bank  xizmatlarining  rivojlanishi  va  ularning  viloyat  iqtisodiy 
o‘sishiga ta’siri ilmiy asoslangan. 

194-196 19 0

HUDUDLARDA SANOAT SALOHIYATINI OSHIRISHDA KLASTER TIZIMINI O'RNI

Ergashev Botirjon, Sulaymonov Sardorbek Dilshodbek o’g’li

 
Annotatsiya: Ushbu maqolada hududlar sanoat salohiyatini oshirishda klaster 
tizimining o‘rni ilmiy asosda tahlil qilinadi. Hududiy iqtisodiy rivojlanishning asosiy 
drayverlaridan  biri  bo‘lgan  sanoat  klasterlari  iqtisodiy  o‘sish, ish  o‘rinlari  yaratish, 
texnologik innovatsiyalarni rivojlantirish, eksport salohiyatini oshirish kabi omillarga 
alohida e’tibor qaratiladi. Maqolada klaster tizimining samaradorlik ko‘rsatkichlari, 
muvaffaqiyatli tajribalari va hududiy iqtisodiyotga integratsiyasi tahlil etiladi. 

197-201 16 12

IJTIMOIY HIMOYA TIZIMIDA PENSIYA TAMINOTINI RIVOJLANITIRISH YO'LLARI

Qaxxorov Shoxrux Shavkatjon o’g’li, Odilov Samandar Olim o’g’li

Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqolada Oʻzbekistonda ijtimoiy himoya tizimining 
muhim tarkibiy qismi boʻlgan pensiya taʼminotini rivojlantirishning strategik yoʻllari 
kompleks  tahlil  qilingan.  Maqolada  pensiya  tizimining  barqarorligini  taʼminlash, 
adolatlilikni  oshirish,  pensiyalar  miqdorini  indeksatsiya  qilish  mexanizmlari, 
shuningdek, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish orqali xizmatlar sifatini yaxshilash 
masalalari  Oʻzbekiston  va  xorijiy  davlatlar  tajribasi,  statistik  maʼlumotlar  hamda 
soʻnggi Prezident qarorlari asosida yoritilgan. 

202-205 16 1

ANDIJON VILOYATI IQTISODIYOTINI RIVOJLANISHIDA YENGIL SANOAT KORXONALARINING O‘RNI

Qaxxorov Shoxrux Shavkatjon o’g’li, Mirg’oziyev Alisher Ibrohimjon o’g’li

Annotatsiya: Ushbu maqolada Andijon viloyati iqtisodiyotining rivojlanishida 
yengil sanoat korxonalarining o‘rni o‘rganiladi. Statistik ma’lumotlar asosida ishlab 
chiqarish  hajmi,  korxonalar  soni,  ish  o‘rinlari  va  eksport  salohiyati  tahlil  qilinadi. 
Tarmoq rivojining asosiy omillari va muammolari ko‘rsatiladi. 

206-210 16 2

IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHDA XIZMAT SOHALARINING AHAMIYATI

Mamayev Bahodirjon Nosir o’g’li, Jafarov Shavkatbek Farxodbek o’g’li

Annotatsiya:  Ushbu  ilmiy  maqolada  xizmat  sohalarining  zamonaviy 
iqtisodiyotni rivojlantirishdagi strategik ahamiyati kompleks yondashuv asosida tahlil 
qilingan.  Maqolada  xizmat  koʻrsatish  sektorining  yalpi  ichki  mahsulot  (YaIM)dagi 
ulushi, bandlikni taʼminlash, innovatsiyalarni ragʻbatlantirish va investitsiyalarni jalb 
qilishdagi  roli  Oʻzbekiston  va  xorijiy  davlatlar  misolida  statistik  maʼlumotlar  va 
tendensiyalar  asosida  koʻrsatib  berilgan.  Shuningdek,  soʻnggi  yillarda  xizmat 
koʻrsatish  sektorini  rivojlantirish  boʻyicha  amalga  oshirilayotgan  davlat  siyosati  va 
uning iqtisodiy oʻsishga taʼsiri ilmiy asoslangan. 

73-78 21 7

КРАТКИЙ ОБЗОР ЭВОЛЮЦИИ ОЦЕНОЧНОГО ЗНАЧЕНИЯ В ЕДИНИЦАХ С ГЕНДЕРНО-МАРКИРОВАННЫМ ОТТЕНКОМ

Раджапова Наталья Базаровна

Аннотация.  Язык  –  это  не  просто  средство  общения;  он  является 
отражением культурных, социальных и исторических контекстов, в которых 
он  развивается.  Одним  из  наиболее  интересных  и  сложных  аспектов  языка 
является  оценочное  значение,  которое  выражает  субъективную  оценку, 
отношение или эмоцию говорящего к объекту, событию или явлению. Оценочное 
значение может варьироваться в зависимости от контекста, в котором оно 
используется,  а  также  от  культурных  норм  и  ожиданий,  связанных  с 
конкретными  словами  или  выражениями.  В  последние  десятилетия  в 
лингвистике наблюдается растущий интерес к тому, как оценочные значения 
формируются и изменяются в зависимости от различных факторов, включая 
гендерные  аспекты.  Анализ  оценочных  значений  с  гендерно-маркированным 
оттенком в современном языке, в свою очередь, открывает новые горизонты 
для  понимания  языковой  политики и  социальной  справедливости, что  делает 
данное исследование особенно значимым в свете современных социокультурных 
изменений. 

214-217 19 3

MIKROKREDITLASHNING XUSUSIY TADBIRKORLIK RIVOJIDAGI O‘RNI

Yo’ldashev Muhammadsodiq Boburjon o’g’li, Davidova Dilnoza Tadjibayevna

Annotatsiya  Ushbu  maqolada  O'zbekistonda  mikrokreditlash  tizimining 
xususiy tadbirkorlikni rivojlantirishdagi roli iqtisodiy tahlil asosida o'rganiladi. 2020–
2024 yillar davomida ajratilgan mikrokreditlar hajmi, kredit oluvchilarning ijtimoiy 
tarkibi, bandlik va iqtisodiy faollik darajasiga ta'siri yoritilgan. Prezident farmonlari 
asosida davlat siyosatining mazkur sohaga oid asosiy yo'nalishlari ko'rsatib berilgan. 
Natijalar  mikrokreditlarning  kichik  biznesni  moliyalashtirishdagi  samaradorligini 
tasdiqlaydi. 

218-221 15 2

VOYAGA YETMAGANLARDA TURLI TOBELIKLARNING OLDINI OLISH: MUAMMOLAR VA ECHIMLAR

Rasulova Fayoza Murodullayevna

Annotatsiya 
Ushbu maqolada voyaga yetmaganlar orasida keng tarqalgan tobeliklar — mobil 
telefonlar,  kompyuter  o‘yinlari,  psixoaktiv  moddalar  va  boshqa  zararli  odatlar 
muammosi  yoritiladi.  Ushbu  muammolarning  sabablari,  ijtimoiy  va  psixologik 
omillari  tahlil  qilinadi  hamda  oldini  olish  bo‘yicha  samarali  chora-tadbirlar  taklif 
qilinadi. Maqola o‘quvchilarga, ayniqsa ota-onalar, o‘qituvchilar va mutaxassislarga 
foydali tavsiyalarni beradi. 

222-225 19 4

XULQI OG'ISHGAN BOLALAR PSIXOLOGIYASI VA O'ZIGA XOS XUSUSIYATLARI HAQIDA MA'LUMOT

Rasulova Feruza Murodullayevna

Annotatsiya: Mazkur maqolada xulqi og‘ishgan bolalarning psixologik holati, 
ularning  shakllanishiga  ta’sir  etuvchi  omillar,  ijtimoiy  va  oilaviy  muhitning  roli, 
shuningdek,  bunday  bolalar  bilan  ishlashning  samarali  usullari  yoritilgan.  Muallif 
bolalarda deviant xatti-harakatlarning sabablari va ularni tuzatish yo‘llarini tahlil qiladi 
hamda amaliy tavsiyalar beradi. 

226-231 20 5

RAHBAR FAOLIYATIDA IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARNING BOSHQARUV JARAYONIGA TA’SIRI

Axrorova Fayoza

Annotatsiya:  Bu  maqolada  salbiy  va  ijobiy,  ijtimoiy-psixologik 
xususiyatlarning  boshqaruv  jarayoniga  ta’siri  hamda  rahbarlar  uchun  ulardan 
foydalanish usullari haqida fikr yuritilgan.  

232-234 14 8

ЗЎРАВОНЛИККА УЧРАГАН ЎҚУВЧИЛАРГА ПСИХОЛОГИК ЁРДАМ КЎРСАТИШ

Rahmonova Adiba Nematilla qizi

Аннотация:  Ушбу  мақолада  зўравонликка  учраган  ўқувчиларга 
психологик ёрдам кўрсатиш масаласи таҳлил қилинади. Болаларга кўрсатилган 
зўравонликнинг  турлари,  унинг  психологик  оқибатлари  ва  уларга  самарали 
ёрдам  кўрсатиш  усуллари  ҳақида  маълумот  берилади.  Шунингдек,  мактаб 
психологлари ва ўқитувчиларнинг ушбу жараёндаги роли ва улар учун тавсиялар 
ҳам баён этилади. 

235-237 22 8

"MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA OTA-ONALAR VA MAHALLIY HAMJAMIYAT BILAN HAMKORLIK ISHLARINING TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI".

Maxmudova Munira Miralimovna

Annotatsiya 
Ushbu  maqolada  maktabgacha  ta’lim  tashkilotlari  faoliyatida  ota-onalar  va 
mahalliy  hamjamiyat  bilan  hamkorlikni  tashkil  etishning  ahamiyati,  dolzarbligi  va 
samaradorligini oshirishga doir masalalar yoritilgan. Shuningdek, hamkorlik shakllari, 
mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari haqida fikr yuritiladi 

238-241 15 4

MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA BOLALARNING JISMONIY QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH USLUBLARI

Yuldasheva Shahlo Norchayevna

Kirish 
Maktabgacha  yoshdagi  bolalar  jismoniy  rivojlanishining  asosiy  bosqichi 
hisoblanadi.  Shu  davrda  ularning  harakat  faoliyati,  muvozanatni  saqlash,  tezkorlik, 
chaqqonlik kabi jismoniy qobiliyatlari shakllanadi. Shu sababli, maktabgacha ta’lim 
tashkilotlarida bu qobiliyatlarni rivojlantirish muhim ahamiyatga ega.