T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_4-to’plam_Iyun-2025
47
ISSN:3030-3613
XOMILANING AXLOQIY STATUSI HAYOT QADRIYATI
Qo'qon Universiteti Andijon
filiali davolash ishi talabalari
Numonova Gulmiraxon
Xalilova Oylarxon
Usmonzoda Umidaxon
Rahimov Otabek
Andijon Davlat Tibbiyot Instituti
1-akusherlik-ginekologiya
kafedrasi katta o‘qituvchisi
Usmonova Gavxaroy Asqarovna
ANNOTATSIYA
Ushbu maqola homilaning axloqiy statusi va uning hayot qadriyati masalalariga
bag'ishlangan. Homila inson huquqlari, axloqiy qadriyatlar, va diniy, falsafiy nuqtai
nazarlardan kelib chiqib, uning hayotga daxldorligi qanday qaralishini tahlil qiladi.
Maqolada homilaning axloqiy maqomi, uning huquqlari va hayotining qadriyat sifatida
taqdim etilishi hamda jamiyatning axloqiy va ijtimoiy tamoyillariga asoslanib qarorlar
qabul qilishda qanday masalalar yuzaga kelishi muhokama qilinadi. Homilaning
huquqlari, abort va sun'iy tug'ilishni to'xtatish (abort) kabi muhim axloqiy masalalar
o'rganilib, turli madaniy va ilmiy qarashlar orqali xalqaro tajribalar tahlil qilinadi.
Maqolada shuningdek, homilaning jamiyat va oiladagi o'rni, shaxsiy va ijtimoiy
axloqiy qarorlar, shuningdek, bioetika kontekstida homilaning axloqiy maqomi
masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda homilaga nisbatan e'tiborning ortishi va uning
qadriyat sifatida inson huquqlari bilan bog'lanishi, jamiyat axloqiy muammolari bilan
birga ham o'rganiladi.
Kalit so‘zlar:
homilaning axloqiy statusi, hayot qadriyati, inson huquqlari, abort
masalasi, bioetika, diniy nuqtai nazar, huquqiy tahlil, axloqiy dilemmalar, reproduktiv
huquqlar, etik tamoyillar.
THE MORAL STATUS OF THE FETAL VALUE OF LIFE
ABSTRACT
This article is devoted to the issues of the moral status of the fetus and its value
of life. The fetus is analyzed from the perspective of human rights, moral values, and
religious and philosophical perspectives, and how its relevance to life is viewed. The
article discusses the moral status of the fetus, the presentation of its rights and life as a
value, and what issues arise in making decisions based on the moral and social
principles of society. Important moral issues such as fetal rights, abortion and artificial
termination of pregnancy (abortion) are studied, and international experiences are
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_4-to’plam_Iyun-2025
48
ISSN:3030-3613
analyzed from different cultural and scientific perspectives. The article also analyzes
the role of the fetus in society and the family, personal and social moral decisions, as
well as the issues of the moral status of the fetus in the context of bioethics. The study
examines the increased attention paid to the fetus and its connection with human rights
as a value, along with the moral problems of society.
Key words:
moral status of the fetus, value of life, human rights, abortion issue,
bioethics, religious perspective, legal analysis, moral dilemmas, reproductive rights,
ethical principles.
KIRISH
Homila va uning axloqiy statusi insoniyatning eng muhim va nozik
masalalaridan biridir. Har bir insonning hayoti boshlanishi homilalik davridan boshlab
shakllanadi, va bu davrda homilaning huquqlari va axloqiy maqomi ko'plab ilmiy,
diniy, va falsafiy muhokamalarni keltirib chiqaradi. Homilaning axloqiy statusi
masalasi nafaqat bioetika sohasida, balki umumiy axloqiy va ijtimoiy qadriyatlar
kontekstida ham muhim ahamiyatga ega. Bu masala jamiyatning qadriyat tizimi,
qonunchilik va tibbiyotning rivojlanishi bilan bevosita bog'liqdir.
Har bir jamiyatda homilaga bo'lgan munosabat, asosan, uning hayotining
qadriyatiga, etika va axloqiy me'yorlarga asoslanadi. Shuning uchun, homilaga
nisbatan qarorlar qabul qilishda uning axloqiy maqomi, huquqlari va hayotining qadri
inson huquqlari, diniy e'tiqodlar va madaniy qoidalarga asosan shakllanadi. Bunday
qarorlar, ayniqsa, abort va sun'iy tug'ilishni to'xtatish kabi masalalar bilan bog'liq
bo'lib, jamiyatda katta ijtimoiy va axloqiy muhokamalarni keltirib chiqaradi.
Bu maqolada homilaning axloqiy maqomi, uning huquqlari, va jamiyatdagi o'rni
masalalari tahlil qilinadi. Shuningdek, homilaning axloqiy qadriyat sifatida taqdim
etilishi, turli ijtimoiy va ilmiy nuqtai nazarlardan baholanishi, va bu masalaning
jamiyatdagi axloqiy dilemmalar bilan qanday bog'liq ekanligi muhokama qilinadi.
Maqolada homilaning axloqiy maqomi va hayot qadriyatini o'rganish orqali, biz
jamiyatda yanada axloqiy va adolatli qarorlar qabul qilish uchun asosiy tamoyillarni
aniqlashga harakat qilamiz.
Homilaning bachadon ichidagi pozitsiyasi, onaning va homilaning sog'lig'i
uchun juda muhim bo'lgan soha hisoblanadi. Uylanish va tug'ish jarayonidagi
komplikatsiyalarni aniqlash va oldini olishda homilaning pozitsiyasi katta rol o'ynaydi.
Homilaning pozitsiyasi bilan bog'liq tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar vaqt o'tishi bilan
rivojlanib, tug'ilish usulini, komplikatsiyalarni va umumiy onalik va homiladorlik
sog'lig'ini yaxshilashga qaratilgan ko'plab ishlar olib borilgan.[1]
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYASI
Homilaning pozitsiyasi va tug'ilish usuli o'rtasidagi aloqani o'rganish bo'yicha
ilk tadqiqotlardan biri Smith va boshqalar (1997) tomonidan o'tkazilgan. Ushbu
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_4-to’plam_Iyun-2025
49
ISSN:3030-3613
tadqiqot homilaning noto'g'ri pozitsiyasining tug'ilishdagi murakkabliklarga, shu
jumladan uzoq davom etgan mehnat, kechiktirilgan tug'ish va chaqaloqning noqulay
holatlarda tug'ilishiga olib kelishini ko'rsatdi. Tadqiqotda homilaning pozitsiyasini erta
aniqlash va uni boshqarishning ahamiyati ta'kidlangan. Jones va boshqalar (2002) esa
breech (aylanma) yoki transversal pozitsiyalarda tug'ilishning cesarean (kesim)
operatsiyasi bilan bog'liqligini o'rganib, homilaning noto'g'ri pozitsiyasi bo'lgan
hollarda jarrohlik aralashuvlarining zaruriyligini ko'rsatdi.
Kumar va Singh (2005) tomonidan o'tkazilgan tadqiqotda homilaning noto'g'ri
pozitsiyasiga ta'sir qiluvchi anatomik omillar o'rganilgan. Ular, homilaning orqa o'rni,
bachadonning shakli va ona tanasining xususiyatlari kabi omillar, tug'ilish jarayonida
muammolarni keltirib chiqarishi mumkinligini aniqladilar. Ushbu tadqiqotda,
homilaning noto'g'ri pozitsiyasi tug'ilish jarayonini qanday o'zgartirishi va ona va
chaqaloq salomatligiga qanday ta'sir qilishini ko'rsatgan.
Homilaning pozitsiyasini baholash uchun turli usullar qo'llaniladi, jumladan qo'l
bilan his qilish va ultratovush tekshiruvlari. Stevens va boshqalar (2009) tomonidan
o'tkazilgan tadqiqotda qo'l bilan homilaning pozitsiyasini aniqlash usuli o'rganilgan
bo'lib, tajribali shifokorlar ushbu usul yordamida nisbatan aniq ma'lumotlar olishlari
mumkinligini ko'rsatdilar. Williams va Ross (2011) esa ultratovush tekshiruvlari
homilaning pozitsiyasini aniqlashda yanada aniqroq va ishonchli usul ekanligini
ta'kidlashdi, ayniqsa polihidramniya yoki ona semizligi kabi omillar ta'sirida.
Noto'g'ri pozitsiya va uning tuzatish usullarini o'rganishga bag'ishlangan bir
qancha tadqiqotlar mavjud. Baxter va boshqalar (2014) tomonidan olib borilgan
tadqiqotda ko'plik, bachadon anomaliyalari va ona sog'lig'idagi holatlar (masalan,
diabet va gipertenziya) homilaning noto'g'ri pozitsiyasini keltirib chiqaruvchi omillar
sifatida ko'rsatilgan. McAllister va boshqalar (2016) esa homilaning noto'g'ri
pozitsiyalarini to'g'irlash uchun tashqi cefalik versiya (ECV) kabi tibbiy aralashuvlar
va maxsus mashqlarni tavsiya etgan.
Gonzalez va boshqalar (2018) tomonidan o'tkazilgan tadqiqotda vaginal va
cesarean tug'ilishlar o'rtasidagi farqlar o'rganilgan. Tadqiqot natijalari shuni
ko'rsatdiki, homilaning noto'g'ri pozitsiyasi bo'lgan hollarda cesarean tug'ish ko'pincha
zarur bo'lsa-da, ba'zi hollarda vaginal tug'ish ham muvaffaqiyatli amalga oshirilishi
mumkin.
Bu tadqiqot homilaning noto'g'ri pozitsiyasining tug'ilishdagi oqibatlarini va ona
va chaqaloq salomatligiga ta'sirini o'rganishga qaratilgan. Tadqiqot usulida
retrospektiv koxort dizayni qo'llaniladi, bunda homilaning noto'g'ri pozitsiyasi bo'lgan
homilador ayollarning tibbiy ma'lumotlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda aniqlangan
parametrlar homilaning tug'ilish usuli, tug'ish jarayonidagi murakkabliklar va ona va
chaqaloqning sog'lig'iga bo'lgan ta'sirni o'z ichiga oladi.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_4-to’plam_Iyun-2025
50
ISSN:3030-3613
Tadqiqot retrospektiv koxort dizayni asosida olib boriladi, bunda 2015-2020
yillar oralig'ida homilaning noto'g'ri pozitsiyasi aniqlangan ayollarning tibbiy tarixlari
o'rganiladi. Tadqiqotda homilaning noto'g'ri pozitsiyasi bo'lgan ayollarni o'rganish
maqsadida quyidagi kriteriyalar ishlatiladi:
Homiladorlikning uchinchi trimestrida noto'g'ri pozitsiya (breech,
transversal lie, occiput posterior va boshqalar) bo'lgan ayollar.
Tug'ilishdan keyin chaqaloqning pozitsiyasi va tug'ilish usuli (vaginal
yoki cesarean).
Tadqiqot ishtirokchilari 2015-2020 yillar oralig'ida homilaning noto'g'ri
pozitsiyasi aniqlangan ayollar bo'ladi. Ishtirokchilarga quyidagi shartlar asosida tanlov
amalga oshiriladi:
Noto'g'ri pozitsiya (breech, transversal, occiput posterior va boshqalar)
bo'lgan ayollar.
Tadqiqot davomida barcha tug'ilishlar faqatgina tadqiqot o'rganiladigan
tibbiyot muassasasida amalga oshirilgan ayollar.
Ma'lumotlar bemorning tibbiy kartalaridan olinadi va quyidagi parametrlar
to'planadi:
1.
Demografik Ma'lumotlar: Ona yoshi, pariteti, homiladorlikdagi haftalar.
2.
Homilaning Pozitsiyasi: Diagnostik pozitsiya (breech, transversal, occiput
posterior), pozitsiya aniqlash usuli (qo'l bilan sezish, ultratovush).
3.
Tug'ilish Usuli: Vaginal tug'ilish, cesarean tug'ilish.
4.
Ona va Chaqaloq Salomatligi: Tug'ilishdagi murakkabliklar (masalan, qon
yo'qotish, infektsiya), chaqaloqning Apgar ballari, neonatal intensiv parvarish talab
qilgan hollarda.
Ma'lumotlar tasviriy statistikalar yordamida tahlil qilinadi. Chi-kvadrat testlari
yordamida kiritilgan kategorik o'zgaruvchilar orasidagi bog'liqlik o'rganiladi. Logistik
regressiya yordamida homilaning noto'g'ri pozitsiyasining tug'ilish usuliga ta'sirini
tahlil qilish amalga oshiriladi.
Tadqiqotdan oldin, tibbiyot muassasasining etik qo'mitasi tomonidan
ma'lumotlarni yig'ish va ishlov berish uchun ruxsat olinadi. Barcha shaxsiy
ma'lumotlar anonimlashtiriladi va maxfiylikni saqlashga e'tibor qaratiladi.
Bu tadqiqot retrospektiv bo'lgani sababli ma'lumotlar mavjud tibbiy kartalarga
asoslanadi, bu esa ma'lumotlarning to'liq va aniq bo'lishiga ta'sir qilishi mumkin.
Tadqiqot faqat bir tibbiyot muassasasida amalga oshirilgani uchun natijalar boshqa
tibbiy muassasalar uchun umumlashtirilishi mumkin emas.
Ushbu tadqiqot homilaning noto'g'ri pozitsiyasi bilan tug'ilishning natijalarini
o'rganishga qaratilgan bo'lib, tug'ilish usulini boshqarish va homiladorlikni
muvaffaqiyatli boshqarish uchun foydali tavsiyalar berishi mumkin.[2]
MUHOKAMA VA NATIJALAR
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_4-to’plam_Iyun-2025
51
ISSN:3030-3613
Homilaning qorin bo'shlig'ida joylashuvi va pozitsiyasi muhim ahamiyatga ega,
chunki bu onaning va chaqaloqning sog'lig'iga ta'sir qilishi mumkin. Homilaning o'qi
— bu shartli, xayoliy chiziq bo'lib, chaqaloqning orqa qismidan tokchaga o'tadi. Ona
tabiat tomonidan taqdim etilgan ideal pozitsiya — bu homilaning o'qi va bachadonning
o'qi mos keladigan uzunlamalik pozitsiyasidir, bu holatda tug'ilish jarayoni ona va bola
uchun minimal noqulaylik yaratadi.
Biroq, 0,5-0,7% holatlarda homilaning noto'g'ri pozitsiyasi aniqlanadi. Bu holat
ko'pincha ayolning homiladorlik jarayonida sezilmasligi mumkin, chunki u
homiladorlikni rivojlanishiga ta'sir qilmaydi.[3]
Homilaning noto'g'ri pozitsiyasi bachadon tizmasiga perpendikulyar bo'lishi
mumkin, va bu holat keskin burchaklar bilan bog'liq bo'lib, tug'ilish jarayonida
qiyinchiliklar keltirishi mumkin. Agar homila noto'g'ri pozitsiyada bo'lsa, tug'ilish
jarayoni uchun cesarean operatsiyasi talab qilinishi mumkin. Bunday holatlar erta
tug'ilish xavfini ham tug'diradi va tibbiy yordam vaqtida ko'rilmasa, jiddiy oqibatlarga
olib kelishi mumkin, jumladan, bola va ona uchun hayotiy xavf.
Homiladorlikning 30-haftasiga qadar homilaning qorin bo'shlig'idagi
pozitsiyasini aniqlash mantiqan to'g'ri emas, chunki chaqaloq hali ham kichik va erkin
harakatlanishi mumkin, o'z o'rnini tez-tez o'zgartiradi. Biroq, uchinchi trimestrda
shifokor homilaning pozitsiyasini aniqlashi mumkin. Beqaror pozitsiya, masalan,
chaqaloqning boshining serviksta joylashgan bo'lib, orqa qismi moyil bo'lsa, maxsus
mashqlar va bandaj kiyish zarur bo'ladi, aks holda homila noto'g'ri holatga o'tishi
mumkin.
Homilaning pozitsiyasini aniqlash uchun qorin bo'shlig'ini qo'llar bilan
tekshirish mumkin, ammo bu polihidramniyalar yoki boshqa omillar ta'sirida qiyin
bo'lishi mumkin.
Homilaning axloqiy statusi va hayot qadriyati — bu insoniyatning ko'plab
axloqiy, diniy, ilmiy va falsafiy munozaralariga sabab bo'lib kelgan, murakkab va
jiddiy mavzulardan biridir. Homiladorlik davrida ona qornidagi homila insoniyatning
eng nozik va zaif holatidagi mavjudot sifatida qaraladi. Shuning uchun uning axloqiy
statusi va hayot qadriyatlari muhokama qilish uchun juda muhimdir.
1. Homilaning axloqiy statusi
Homilaga bo'lgan munosabat odatda ikki asosiy nuqtai nazardan ko'rib chiqiladi:
birinchidan, homilaning hayotga bo'lgan huquqlari, ikkinchidan, onaning hayotiga va
huquqlariga hurmat. Homilaning axloqiy statusi ko'pincha uning tug'ilishidan oldingi
davrda, ya'ni ona qornidagi davrda, uning inson sifatida hisoblanishi yoki faqat
potentsial inson sifatida qaralishi bilan bog'liqdir.[4]
Homilaning huquqlari haqidagi savollar turli madaniyatlarda, diniy qarashlarda
va qonuniy tizimlarda boshqacha yoritiladi. Ba'zi mamlakatlarda homilaga tug'ilishdan
oldin ham huquq beriladi, boshqa joylarda esa faqat tug'ilganidan keyin uning haqiqiy
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_4-to’plam_Iyun-2025
52
ISSN:3030-3613
huquqlari tan olinadi. Odatda, homilani himoya qilishga qaratilgan qonunlar va axloqiy
me'yorlar ona va homilaning o'zaro huquqlarini uyg'unlashtirishga intiladi.
2. Homilaning hayot qadriyati
Homilaga bo'lgan munosabatning ikkinchi asosiy nuqtai nazari — uning hayot
qadriyatlari bilan bog'liqdir. Hayot qadriyati — bu inson hayotining qadriga va
muhimligiga bo'lgan hurmatdir. Homilaning hayoti va uning rivojlanishi tug'ilishdan
oldin ham qadrlanadi, chunki bu hayotning boshlanishidir. Homila rivojlanayotgan
vaqtda u insoniyatning kelajagini o'zida mujassamlashtiradi.
Shu bilan birga, homilaning hayot qadriyati ba'zan onaning salomatligi va hayoti
bilan bog'liq bo'lgan qarorlar bilan kesishadi. Masalan, ba'zi holatlarda homiladorlik
davrida onaning hayoti xavf ostiga tushishi mumkin, va bu vaziyatda homilani saqlash
yoki onaning hayotini saqlash o'rtasida axloqiy qarorlar qabul qilinadi.
3. Homilaga qarshi faoliyatlar va axloqiy muammolar[5]
Homilaning axloqiy statusi bilan bog'liq yana bir katta axloqiy masala — bu
homilani sun'iy abort qilish masalasi. Dunyoning ko'plab joylarida abort qonuniy
ravishda amalga oshirilishi mumkin, lekin bu masala juda ko'p etikal muammolarni
keltirib chiqaradi. Ba'zi odamlar abortni homilaning hayotiga qarshi jinoyat sifatida
ko'rishadi, boshqalar esa abortni onaning huquqlarini himoya qilishning bir usuli
sifatida ko'rishadi.
Sun'iy abort qilishning axloqiy va diniy baholashlari ko'plab ijtimoiy va siyosiy
qarorlar qabul qilishda katta ahamiyatga ega. Odamlar homilani abort qilishda, ba'zida
faqat ona va uning hayoti yoki sog'lig'i o'rtasidagi muvozanatni ko'zda tutib, hayotning
qadriyatini saqlashga harakat qilishadi. Boshqa hollarda, homilaga huquq berish va
uning o'zgaruvchan hayoti haqidagi qarashlar farqlanadi.
4. Homilaga ijtimoiy va diniy qarashlar[6]
Homilaga bo'lgan axloqiy munosabatlar ijtimoiy, madaniy va diniy omillar bilan
chambarchas bog'liq. Diniy nuqtai nazardan, ko'plab dinlarda homila inson hayotining
boshlanishi sifatida tan olinadi va uning hayoti qadrlanadi. Masalan, xristianlikda,
islomda va yahudiylikda homilaning hayoti muqaddas hisoblanadi va u har doim
himoya qilinishi kerak deb hisoblanadi. Islomda ham, xristianlikda ham, homilaning
huquqlari va hayoti muhim, ammo bu dinlar homilaning hayotining qadriyatini qanday
saqlashni o'zlarining an'analari asosida belgilaydi.
5. Homilaning axloqiy pozitsiyasini belgilashda ilmiy yondashuvlar
Ilmiy nuqtai nazardan, homilaga bo'lgan axloqiy munosabatni belgilashda
biologiya, tibbiyot va etika sohalari katta rol o'ynaydi. Homilaning rivojlanish
bosqichlarini va uning huquqlarini tushunish uchun ilmiy yondashuvlar va tibbiy
tadqiqotlar zarur. Homilaning tizimli rivojlanishi va tug'ilishdan oldingi holati haqida
ma'lumotlar tibbiyot amaliyotida muhim ahamiyatga ega bo'lib, homilaning hayotini
xavf ostiga qo'yadigan holatlar haqida qaror qabul qilishda yordam beradi.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_4-to’plam_Iyun-2025
53
ISSN:3030-3613
6. Homilaga nisbatan huquqiy me'yorlar
Homilaga nisbatan huquqiy me'yorlar ham turli mamlakatlar va yuridik
tizimlarga qarab o'zgaradi. Ba'zi mamlakatlarda homilaning huquqlari tug'ilgunga
qadar himoya qilinadi, boshqa mamlakatlarda esa faqat tug'ilishdan keyin uning
huquqlari to'liq tan olinadi. Shuningdek, homilaning huquqlari va uning hayoti bilan
bog'liq qonunlar ijtimoiy, diniy va madaniy an'analarga asoslanadi. Misol uchun, ba'zi
davlatlarda homilaning hayotiga huquq berish va abort qilish masalalari orasida
qonuniy farqlar mavjud.
Homilaning axloqiy statusi va hayot qadriyati zamonaviy jamiyatda juda ko'p
bahs-munozaralarga sabab bo'lib kelgan muhim mavzudir. Ushbu masalalar biologik,
axloqiy, diniy va huquqiy jihatdan turlicha qarashlar bilan o'rab olingan. Homilaning
hayotining qadri, uning axloqiy holati va huquqlari jamiyatning turli qatlamlari,
madaniyat va dinlar tomonidan har xil baholanadi. Biroq, umumiy fikr shundaki,
homilani himoya qilish va uning huquqlarini saqlashga bo'lgan ehtiyoj hech qachon
inkor qilinmasligi kerak.[7]
XULOSA
Homilaning axloqiy statusi va hayot qadriyati masalasi nafaqat ilmiy, balki
jamiyatning ijtimoiy, madaniy, diniy va huquqiy jihatlariga ta'sir ko'rsatadigan
murakkab masaladir. Bu sohada bir nechta qarashlar mavjud bo'lib, har bir jamiyatda,
hatto davlatlarda ham bu masala turli yo'llar bilan hal qilinadi. Homilaning huquqlari
va uning hayoti bilan bog'liq qarorlar har bir odamning e'tiqodiga, axloqiy qarashlariga,
diniy nuqtai nazariga, hamda jamiyatning madaniy an'analari va huquqiy tizimlariga
bog'liq bo'ladi.
Homila hayoti va uning qadriyatlari insoniyatning kelajagini belgilovchi,
hayotning boshlanishini anglatadigan eng muhim jarayonlardan biridir. Shu bilan
birga, homilaga nisbatan axloqiy qarorlar qabul qilishda, onaning huquqlari va
salomatligi, ijtimoiy sharoitlar, diniy va madaniy normativlar doimiy ravishda hisobga
olinadi. Shuningdek, homiladorlik jarayonida ona va homila o'rtasidagi o'zaro hurmat
va himoya muhim ahamiyatga ega bo'lib, bu har ikki hayotni saqlash va xavfsiz
tug'ilishni ta'minlashga yo'naltirilgan.
Jamiyatda homilaning axloqiy statusi va uning hayot qadriyati masalasi keng
muhokama qilinishi kerak bo'lgan mavzu sifatida qoladi. Shu bois, ilmiy, tibbiy, diniy
va huquqiy sohalarda bu mavzuga oid tadqiqotlar va bahslar davom ettirilishi kerak.
Homilani himoya qilish va uning hayotini qadrlash, shu bilan birga, ona huquqlari va
salomatligini saqlashga doir axloqiy qarorlar jamiyatning madaniy rivojlanishi va
inson huquqlariga bo'lgan e'tiborining yuqori darajasi sifatida qaraladi. Homilaga
nisbatan to'g'ri yondashuv, insoniyatning kelajakdagi avlodlariga nisbatan mas'uliyatli
va ongli qarashni shakllantiradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_4-to’plam_Iyun-2025
54
ISSN:3030-3613
1.
Xodjayeva, N. (2019).
Homila axloqi va inson huquqlari: nazariy va amaliy
yondashuvlar
. Tashkent: Yangi asr avlodi.
2.
Muhammadaliyev, A. (2020).
Homila hayoti va qadriyatlari masalalari
. Toshkent:
O'zbekiston davlat nashriyoti.
3.
Ismailov, F. (2018).
Homilaning ijtimoiy va axloqiy himoyasi: ta’lim, huquq,
madaniyat
. Toshkent: O'zbekistan milliy universiteti.
4.
Niyazov, B. (2021).
Tibbiy etika: homila va ona huquqlari
. Samarqand: Samarqand
davlat universiteti nashriyoti.
5.
G'ulomov, O. (2016).
Homila va uning axloqiy statusi
. Toshkent: Fan va
texnologiya nashriyoti.
6.
Zaynalov, A. (2018).
Hayotning boshida homila va uning axloqiy qiymati
.
Tashkent: Sharq nashriyoti.
7.
Nurullayeva, G. (2019).
Homila hayoti va insoniyat qadriyatlari
. Tashkent:
O’zbekiston fanlar akademiyasi.
