Mualliflar

  • Феруза Ҳамдамова
  • Максумова Ойтура

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.tadqiqotlar.112406

Kalit so‘zlar:

Калит сўзлар: Акриламид ГХ

Annotasiya

Кириш 
Акриламид  ва  калций    хлорид  мономерини  кристалл  ва  молекуляр 
тузулмаларини  ўргандик[1,2]  ва  молекулаларнинг  эгзотсиклик    фаол  жойлари 
кўрсатилди. Ичида молекулалараро  характердаги турли хил водород алоқаларни 
ҳосил қилишга мойилдирлар.Тадқиқотни давом эттириб Тетраакриламидкалций 
синтез  қилинди  олинган  комплекс  бирикма  таркибида  хлор  аниони  кумуш 
нитрат иштирокида чўктирилди синтез қилиш ишлари олиб борилди ва унинг 
тузулиши  ўрганилди  .  Акриламид  таркибидаги  кислород  ҳисобига  реакция 
кетади ва рух ички сефирада комплекс ҳосил қилади [3]. Ма'лумки, акриламид 
ҳосилалариинг  юқори  биологик  фаоллиги  уларга  катта  қизиқиш  қизиқиш 
уйғотади,    жумладан  фунгитсидлар,  гербитсидлар,  ўсиш  регуляторлари  [4] 
топилган.  Аралаш    изоморфнинг  кислород  кристалида  молекулалароро  заиф 
ўзаро тасирлар сақланиб қолади,  чунки кислород ва олтингугурт атомларнинг 
табиати  яқин.  Кучсиз  ўзаро  тасирларнинг  табиатини  очиб  бериш  учун  
тетраакриламиднинг табиати ўрганилди.     


background image

T A D Q I Q O T L A R

jahon ilmiy – metodik jurnali


https://scientific-jl.com

64-son_4-to’plam_Iyun-2025

99

ISSN:3030-3613

AKРИЛАМИД ВА КАЛЦИЙ АСОСИДА ОЛИНГАН МОНОМЕРИНИНГ

МОЛЕКУЛЯР ТУЗУЛИШИ

Феруза Ҳамдамова

1

(хаmdamova

feruza@mail.com

),

97-429-13-63

1

Тошкент кимё-технология

институте, Тошкент, Ўзбекистон

Максумова Ойтура

E-mail:

omaksumovas@mail.ru

2

Тошкент кимё-технология

институте, Тошкент, Ўзбекистон

Калит сўзлар:

Акриламид, ГХ

Кириш

Акриламид ва калций хлорид мономерини кристалл ва молекуляр

тузулмаларини ўргандик

[

1,2

]

ва молекулаларнинг эгзотсиклик фаол жойлари

кўрсатилди. Ичида молекулалараро характердаги турли хил водород алоқаларни
ҳосил қилишга мойилдирлар.Тадқиқотни давом эттириб Тетраакриламидкалций
синтез қилинди олинган комплекс бирикма таркибида хлор аниони кумуш
нитрат иштирокида чўктирилди синтез қилиш ишлари олиб борилди ва унинг
тузулиши ўрганилди . Акриламид таркибидаги кислород ҳисобига реакция
кетади ва рух ички сефирада комплекс ҳосил қилади [3]. Ма'лумки, акриламид
ҳосилалариинг юқори биологик фаоллиги уларга катта қизиқиш қизиқиш
уйғотади, жумладан фунгитсидлар, гербитсидлар, ўсиш регуляторлари [4]
топилган. Аралаш изоморфнинг кислород кристалида молекулалароро заиф
ўзаро тасирлар сақланиб қолади, чунки кислород ва олтингугурт атомларнинг
табиати яқин. Кучсиз ўзаро тасирларнинг табиатини очиб бериш учун
тетраакриламиднинг табиати ўрганилди.

Рентген нурлари экесперимент тажрибаси.

Кристалларнинг бирлик

ҳужайра параметрлари Сu Ka нурланиши (T=300 K, графит монохроматор )
ёрдамида CCD Xcalibur Ruby кўп каналли дифрактометрда аниқланди. Ушбу
дифрактометрда мос равишда кристаллардан уч ўлчамли кўзгулар тўплами
олинган [5].


background image

T A D Q I Q O T L A R

jahon ilmiy – metodik jurnali


https://scientific-jl.com

64-son_4-to’plam_Iyun-2025

100

ISSN:3030-3613





Расм. Тетраакриламидкалций молекуласидаги зарядларнинг

тақсимланиши ва фазода жойлашиши.












2-расм. Тетраакриламидмарганицнинг ИҚ-спектри

ТМ ИҚ-спектрида қуйидаги ютилиш чизиқлари намоён бўлди: 1652см

-1

соҳада С=О гуруҳига тегишли кучли тебраниш частоталари кузатилади, 3334,92
см

-1

соҳада эса С-N гуруҳига тегишли валент тебранишларини

жойлашганлигини кузатиш мумкин.

Фойдаланилган адабиётлар

1.

Ж. М. Ашуров, Н. С. Мухамедов, Б. Ташходжаев, Б. Т. Ибрагимов. -ЖСХ
№6, С.1201-1207.

2.

Ж. М. Ашуров, Н. С. Мухамедов, Б. Ташходжаев, Б. Т. Ибрагимов, ЖСХ (2014
в печ.).

3.

Душамов Д.А., Якубов У.Х., Афлятунова Р.Г., Жонхожаева Ф.Б., Алиев Н.А.
// Узб. хим. журн. -2003. -№6. –С.7.

4.

Пат. США 3050526; РЖХ. -1964. -4Н380П.

5.

Пат. Англия 1379754. РЖХ. -1975. -23. 0407П

6.

Sheldrick G.M.

Program for Empirical Absorption Correction of Area Detector

Data. –Goettingen: University of Goettingen, 1996

500

750

1000

1250

1500

1750

2000

2500

3000

3500

4000

cm-1

60

65

70

75

80

85

90

95

100

105

%T

33

34

,9

2

31

60

,3

7

30

34

,0

3

28

13

,1

8

19

21

,1

0

16

52

,0

3

16

08

,6

3

14

71

,6

9

14

25

,4

0

13

51

,1

4

12

78

,8

1

11

35

,1

1

10

51

,2

0

98

6,

59

95

9,

59

84

0,

96

81

5,

89

66

1,

58

62

1,

08

54

1,

03

52

0,

78

48

3,

17

42

6,

27

Akril

Bibliografik manbalar

Фойдаланилган адабиётлар

Ж. М. Ашуров, Н. С. Мухамедов, Б. Ташходжаев, Б. Т. Ибрагимов. -ЖСХ

№6, С.1201-1207.

Ж. М. Ашуров, Н. С. Мухамедов, Б. Ташходжаев, Б. Т. Ибрагимов, ЖСХ (2014

в печ.).

Душамов Д.А., Якубов У.Х., Афлятунова Р.Г., Жонхожаева Ф.Б., Алиев Н.А.

// Узб. хим. журн. -2003. -№6. –С.7.

Пат. США 3050526; РЖХ. -1964. -4Н380П.

Пат. Англия 1379754. РЖХ. -1975. -23. 0407П

Sheldrick G.M. Program for Empirical Absorption Correction of Area Detector

Data. –Goettingen: University of Goettingen, 1996

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари