T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
64-son_4-to’plam_Iyun-2025
233
ISSN:3030-3613
DOLZARB 90 KUN: TA’LIM, IJOD VA SPORT ORQALI
SOG‘LOM AVLOD SARI
Abdullayeva Gulandom Ibodullayevna
Xorazm viloyati Bog’ot tumani 17-son maktabi
Biologiya fani o’qituvchisi
Matniyozova Karima Qadamboyevna
Xorazm viloyati Bog’ot tumani 17-son maktabi
Geografiya fani o’qituvchisi
Yoqubov Nurbek Bog’ibekovich
Xorazm viloyati Bog’ot tumani 17-son maktabi
Kimyo fani o’qituvchisi
Annotatsiya.
Ushbu maqola “Dolzarb 90 kun” loyihasining ta’lim, ijod va sport
yo‘nalishlaridagi tadbirlarini keng qamrovli tahlil qiladi. Loyiha yoshlarning yozgi
ta’tilini mazmunli tashkil etish, ularni zararli odatlardan himoya qilish va sog‘lom
turmush tarzini targ‘ib qilishga qaratilgan. Maqolada mamlakatimizda amalga
oshirilayotgan fan to‘garaklari, ijodiy va madaniy tadbirlar, sport musobaqalari hamda
raqamli ta’lim platformalarining yoshlar rivojiga ta’siri real misollar, statistik
ma’lumotlar va ekspert fikrlari asosida yoritilgan. Shuningdek, loyiha doirasida
yoshlarning ijtimoiy faolligi, ko‘ngillilar harakati va milliy ma’naviyatni
rivojlantirishga qaratilgan tadbirlar ham batafsil ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari
“Dolzarb 90 kun” loyihasining yosh avlodni sog‘lom, bilimli va ma’naviy barkamol
etishda muhim vosita ekanligini tasdiqlaydi hamda kelajakda uning yanada
takomillashtirilishi va kengaytirilishiga doir tavsiyalarni o‘z ichiga oladi. Maqola
yoshlar siyosati, ta’lim va madaniyat sohasida faoliyat yurituvchi mutaxassislar,
pedagoglar hamda davlat boshqaruvi organlari uchun qimmatli manba hisoblanadi.
Kalit so’zlar:
loyiha, madaniy tadbir, sog’lom avlod, ma’naviy barkamol, ta’lim,
madaniyat
Yosh avlodni har tomonlama rivojlantirish, ularni bilimli, sog‘lom va ma’naviy
barkamol qilib tarbiyalash har bir davlatning ustuvor vazifasidir. O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining 2025-yil 17-fevraldagi qarori bilan tasdiqlangan “Dolzarb
90 kun” loyihasi yoshlarning yozgi ta’tilini mazmunli o‘tkazish, ularni ta’lim, ijod va
sportga jalb qilish orqali sog‘lom avlodni shakllantirishga qaratilgan keng ko‘lamli
davlat dasturidir[1:5]. Ushbu maqolada loyiha doirasida amalga oshirilayotgan
tadbirlar, ularning yoshlar hayotidagi o‘rni va natijalari batafsil tahlil qilinadi.
“Dolzarb 90 kun” loyihasi 2020-yildan boshlab O‘zbekiston Respublikasi
Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tomonidan amalga oshirilmoqda. 2025-yilda
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
64-son_4-to’plam_Iyun-2025
234
ISSN:3030-3613
loyiha yanada kengaytirilib, barcha hududlarda maktablar, madaniyat va sport
muassasalari faol ishtirokida tashkil etilmoqda[5]. Loyihaning asosiy maqsadi —
yoshlarning yozgi ta’tilini mazmunli tashkil etish, ularni zararli odatlardan himoya
qilish, sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish va ijtimoiy faollikni oshirishdir.
Ushbu loyihadan ko’zlangan asosiy maqsad va vazifalar quyidagilardan iborat:
-yozgi ta’tilni ta’lim, ijod va sport orqali samarali o‘tkazish;
-yoshlarning bilim va ko‘nikmalarini oshirish;
-sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish;
-ijtimoiy himoyaga muhtoj yoshlarni qo‘llab-quvvatlash;
-milliy ma’naviyat va vatanparvarlik ruhini shakllantirish.
Yozgi ta’til davomida tashkil etilayotgan fan to‘garaklari va qo’shimcha kurslar
o‘quvchilarning bilimlarini mustahkamlashga xizmat qiladi. Misol tariqasida bir qator
muassasalardagi kabi Xorazm viloyati Bog’ot tumanidagi 17-son maktabida ham
o’qituvchilar tomonidan 2025-yil yozgi ta’tilda biologiya, kimyo, geografiya,
matematika, ingliz tili va informatika fanlari bo‘yicha interaktiv darslar tashkil etildi
va bu jarayonga qiziquvchi yoshlar soni imkon qadar ko’paytirilishiga e’tibor
qaratilmoqda. Interaktiv darslarda o‘quvchilar nafaqat nazariy bilim, balki amaliy
ko‘nikmalarni ham egallashmoqda.
Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, 2024-yilda “Dolzarb 90 kun” doirasida
o‘tkazilgan ta’limiy tadbirlarda 1,2 milliondan ortiq o‘quvchi ishtirok etdi, ularning 85
foizi fan to‘garaklariga qatnashdi[1].
O‘qituvchilar yozgi ta’lim dasturlarini ishlab chiqishda faol ishtirok etmoqda.
Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tomonidan berilgan ma’lumotga ko‘ra,
pedagoglar haftaning yakshanba kunlari ham “Dolzarb 90 kun” tadbirlari bo‘yicha
ishlamoqda[5]. Ota-onalar esa farzandlarining yozgi ta’tilini mazmunli o‘tkazish
uchun ularni to‘garak va sport mashg‘ulotlariga jalb qilmoqda.
Ijodiy to‘garaklar yoshlarning shaxsiy rivojlanishida muhim o‘rin tutadi.
Masalan, ko’pgina joylardagi kabi Samarqand shahrida ham “Yosh rassomlar”
ko‘rgazmasi va “She’riyat kechalari” muntazam o‘tkazilib, yoshlarning badiiy didi va
nutq madaniyati rivojlantirilmoqda[6]. 2024-yilda Toshkent shahrida o‘tkazilgan
“Yozgi ijod festivali”da 500 dan ortiq yoshlar ishtirok etdi. Ekspertlar fikricha, bunday
tadbirlar yoshlarning ijodiy salohiyatini oshirishda samarali vosita bo‘lib xizmat
qiladi[6].
“Dolzarb 90 kun” doirasida futbol, voleybol, shaxmat va yengil atletika
bo‘yicha musobaqalar o‘tkazilmoqda. Masalan, Qashqadaryo viloyatida 2025-yil
yozida o‘tkazilgan sport festivalida 10 mingdan ortiq yoshlar ishtirok etdi[2]. Statistik
ma’lumotlarga ko‘ra, 2024-yilda sport tadbirlarida ishtirok etgan yoshlarning
sog‘lomlik ko‘rsatkichlari 12% ga yaxshilangan. O‘zbekiston bo‘ylab yangi sport
maydonchalari qurilmoqda. Toshkent shahrida 2025-yilda ochilgan zamonaviy sport
kompleksi yoshlar sportga bo‘lgan qiziqishini oshirdi. Buxoro davlat tibbiyot
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
64-son_4-to’plam_Iyun-2025
235
ISSN:3030-3613
institutida “Dolzarb 90 kun” doirasida o‘tkazilgan madaniy tadbirda talabalarga tarixiy
meros haqida ma’ruzalar tinglatildi va muzeylarga sayohatlar uyushtirildi[4:8].
So‘nggi yillarda raqamli ta’lim platformalari kengayib, onlayn kurslar orqali
minglab yoshlar bilim olishmoqda. Masalan, “Bilim.uz” platformasida yozgi ta’til
davomida 50 mingdan ortiq o‘quvchi kurslarda qatnashdi[5].
Ko‘ngillilar harakati yoshlarning ijtimoiy faolligini oshirishda muhim rol
o‘ynaydi. 2025-yilda “Dolzarb 90 kun” doirasida 10 mingga yaqin ko‘ngilli yoshlar
turli ijtimoiy loyihalarda faol ishtirok etdi. “Dolzarb 90 kun” loyihasi natijasida
yoshlarning sog‘lom turmush tarzini shakllantirish, bilim va ko‘nikmalarini oshirishda
sezilarli yutuqlar qayd etildi. Masalan, 2024-yilda o‘quvchilar orasida sport bilan
shug‘ullanish darajasi 15% ga oshdi.
Ota-onalar va jamoatchilik loyiha faoliyatini ijobiy baholamoqda. Ularning
fikricha, “Dolzarb 90 kun” yoshlarning bo‘sh vaqtini samarali o‘tkazish uchun yaxshi
imkoniyat yaratmoqda.
Kelgusida loyiha doirasida yangi innovatsion dasturlar joriy etish, barcha
yoshlarni qamrab olish, maxsus ehtiyojli bolalarga alohida e’tibor qaratish
rejalashtirilmoqda.
“Dolzarb 90 kun” loyihasi yoshlarni ta’lim, ijod va sport orqali sog‘lom, bilimli
va ma’naviy barkamol avlod sifatida shakllantirishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu
loyiha yoshlarning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish, ularni zararli odatlardan
himoya qilish, ijtimoiy faollik va shaxsiy rivojlanishlarini ta’minlashga xizmat qiladi.
Kelajakda loyiha doirasidagi ishlarni yanada kengaytirish va takomillashtirish orqali
mamlakatimiz yoshlarining farovonligi va taraqqiyotiga hissa qo‘shish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 17-fevraldagi qarori
2.
“Dolzarb 90 kun” tadbirlarida o‘quvchilarning ishtiroki haqida ma’lumotlar
Uza.uz, 2025-yil 16-iyun.
3.
“Dolzarb 90 kun”: o‘quvchilarning yozgi ta’tili mazmunli tashkil etilishi
Daryo.uz, 2025-yil 29-may.
4.
“Dolzarb
90
kun”
loyihasi
doirasida
teatr
tadbirlari
Ttisi.uz, 2025-yil 21-iyun.
5.
“Dolzarb
90
kun”
doirasida
talabalar
kibersport
o‘yinlari
Uzswlu.uz, 2025-yil.
6.
“Dolzarb
90
kun”
tadbirlari
bo‘yicha
rasmiy
ma’lumotlar
Xalqtaliminfo.uz, 2025-yil 21-iyun.
Internet manbalari:
1.
https://www.lex.uz/docs/-7401591
2.
https://talimxabarlari.uz/32802/
3.
