T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
65-son_1-to’plam_Iyul-2025
169
ISSN:3030-3613
SHIFOKOR QABULIGA NAVBAT JARAYONINI RAQAMLASHTIRISH
VA UNING SAMARADORLIGI
Andijon Davlat Texnika Instituti talabasi,
Rustamova Nodiraxon Abduraxmon qizi
Tel: +998906262805
Ilmiy raxbar:
S.Ibragimov
Annotatsiya:
Ushbu tezisda sog‘liqni saqlash sohasida shifokorga yozilish va
navbat kutish jarayonlarini raqamlashtirishning dolzarbligi yoritilgan. Tizimni
raqamlashtirish orqali xizmatlar sifati, vaqt tejalishi va bemorlarning qulayligi
ta’minlanadi. Mobil ilova va veb-portal orqali navbatlar avtomatlashtirilgan tarzda
tashkil etiladi. Shuningdek, shifokorlar ish yuklamasini kamaytirish, axborotlarni
tezkor yetkazish va boshqaruvni optimallashtirish imkoniyati yaratiladi.
Kalit so‘zlar:
raqamli navbat, sog‘liqni saqlash, mobil ilova, shifokor, bemor,
onlayn platforma.
Abstract:
This thesis explores the relevance of digitalizing the appointment and
queue management system in the healthcare sector. Implementing digital solutions
improves service quality, saves time, and increases patient convenience. The system
enables automated queue scheduling through a mobile application and web portal.
Additionally, it reduces doctors’ workload, enhances communication, and ensures
efficient management of patient flow.
Keywords:
digital queue, healthcare, mobile application, doctor, patient, online
platform.
Аннотация:
В данной тезисной работе рассматривается актуальность
цифровизации процесса записи и ожидания в очереди к врачу в сфере
здравоохранения. Внедрение цифровых решений повышает качество
обслуживания, экономит время и обеспечивает удобство для пациентов. Система
автоматизирует запись через мобильное приложение и веб-портал. Также
снижается нагрузка на врачей, улучшается передача информации и
оптимизируется управление потоком пациентов.
Ключевые слова:
цифровая очередь, здравоохранение, мобильное
приложение, врач, пациент, онлайн-платформа.
Bugungi raqamli transformatsiya davrida jamiyat hayotining barcha jabhalarida,
xususan sog‘liqni saqlash sohasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan
foydalanish tobora kengaymoqda. Aholiga ko‘rsatilayotgan tibbiy xizmatlar sifati va
samaradorligini oshirish, vaqt va resurslarni tejash, xizmat ko‘rsatish tartibining
shaffofligini ta’minlash zamonaviy yechimlarni talab qilmoqda. Shu nuqtai nazardan,
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
65-son_1-to’plam_Iyul-2025
170
ISSN:3030-3613
tibbiy muassasalarda shifokor qabuliga navbat jarayonini raqamlashtirish dolzarb
ahamiyat kasb etmoqda[1].
An’anaviy navbat tizimi — ya’ni jonli tartibda navbat kutish yoki telefon orqali
oldindan yozilish — ko‘plab noqulayliklarni keltirib chiqaradi. Bemorlar tomonidan
uzoq kutish, qabul vaqti bilan bog‘liq noaniqliklar, resurslarning noto‘g‘ri
taqsimlanishi va shifokorlar yuklamasining oshishi bu tizimdagi muammolarning
asosiylaridandir[2]. Ushbu muammolarga zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida
yechim topish mumkin. Shifokor qabulini raqamlashtirish orqali navbatlarni onlayn
tarzda tashkil qilish, bemorlar uchun qulaylik yaratish, shifokor ishini rejalashtirish va
vaqtni optimal taqsimlash imkoniyati yaratiladi[3]. Mobil ilova yoki veb-portal orqali
amalga oshiriladigan navbatlar avtomatlashtirilgan tarzda yuritiladi, bu esa jarayonni
tezkor va shaffof qiladi. Mazkur tezisda sog‘liqni saqlash sohasida raqamli navbat
tizimini joriy etishning afzalliklari, uni yaratishning texnik va tashkiliy jihatlari, hamda
mavjud tizimlar bilan solishtirma tahlil asosida raqamlashtirish samaradorligi
yoritiladi. Tadqiqotdan ko‘zlangan asosiy maqsad — sog‘liqni saqlashda axborot
texnologiyalarini samarali joriy etish orqali sifatli va qulay tibbiy xizmat ko‘rsatishga
hissa qo‘shishdan iborat[5].
Tadqiqot davomida sog‘liqni saqlash tizimidagi mavjud navbat kutish
amaliyotlari o‘rganildi va ularni raqamlashtirish yo‘nalishida bir qator tajribaviy
tahlillar o‘tkazildi. Xususan, Andijon viloyatidagi bir nechta poliklinika va oilaviy
shifokor punktlarida hozirgi ishlatilayotgan navbat tizimi, bemorlar oqimi, kutish
vaqti, yozilish usullari va shifokorlar yuklamasi bo‘yicha ma’lumotlar yig‘ildi[6].
1. An’anaviy navbat tizimidagi kamchiliklar: Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, hozirgi kunda
asosan uch xil usul qo‘llaniladi:
- Telefon orqali yozilish
- Yozma daftarlar orqali ro‘yxat yuritish
- Bevosita klinikada navbatga turish
Bu usullar quyidagi muammolarni keltirib chiqaradi:
- Bemorlar tomonidan uzoq vaqt navbatda kutish
- Shifokor ish jadvalining tartibsizligi
- Navbatlar ustidan nazoratning sustligi
- Favqulodda holatlarda bemorlarni qabul qilishdagi murakkabliklar[4].
2. Raqamli tizim modeli ishlab chiqildi: Ushbu muammolarni bartaraf etish uchun
mobil ilova va veb-portal orqali ishlaydigan raqamli navbat tizimi prototipi ishlab
chiqildi. Tizim quyidagi asosiy funksiyalarni bajaradi:
- Shaxsiy kabinet orqali ro‘yxatdan o‘tish
- Shifokor tanlash va mavjud bo‘sh vaqtlarni ko‘rish
- Qabulga yozilish va eslatma olish
- Navbat holatini real vaqtda kuzatish
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
65-son_1-to’plam_Iyul-2025
171
ISSN:3030-3613
3. Sinov natijalari:Tizim sinov tariqasida kichik guruh (50 ta foydalanuvchi)
ishtirokida testdan o‘tkazildi. Quyidagi ijobiy natijalar qayd etildi:
Ko‘rsatkich
An’anaviy tizim
Raqamli
tizim
Farq
(%)
O‘rtacha kutish vaqt
45 daqiqa
10 daqiqa
-78%
Bemorlarning qoniqish
darajasi
62%
93%
+31%
Shifokor ish samaradorligi
100%
135%
+35%
Soxta yozilishlar
18%
0%
-100%
4. Foydalanuvchilarning fikrlari: Foydalanuvchilarning aksariyati tizimni sodda,
tushunarli va qulay deb baholadi. Ayniqsa, keksa yoshdagi foydalanuvchilar uchun
Telegram orqali navbat olish imkoniyati afzal deb topildi.
5. Xavfsizlik va integratsiya: Tizim ma’lumotlar bazasi MySQL asosida qurilgan
bo‘lib, foydalanuvchilarning shaxsiy ma’lumotlari maxfiyligini ta’minlash uchun
autentifikatsiya va avtorizatsiya tizimlari joriy etilgan. Shuningdek, tizim sog‘liqni
saqlash muassasasining mavjud elektron platformalari bilan integratsiyalash
imkoniyatiga ega[5].
Shifokorga navbatni raqamlashtirish tizimi sog‘liqni saqlash xizmatlari sifatini
oshirishda muhim yechimlardan biridir. Tizimni mobil ilova, veb-portal va Telegram-
bot orqali tashkil etish foydalanuvchilar uchun qulaylik yaratadi. Ayniqsa, navbat olish
jarayonining avtomatlashtirilishi vaqt tejamkorligi va shifokor yuklamasini
kamaytirishga xizmat qiladi. Tizimda shaxsiy kabinet, real vaqt rejimida navbat
holatini kuzatish, eslatmalar yuborish va elektron tibbiy karta bilan integratsiya
imkoniyatlari mavjud bo‘lishi kerak. Foydalanuvchi ma’lumotlarini himoya qilish
uchun xavfsizlik protokollarini joriy etish zarur: shifrlash, ikki bosqichli avtorizatsiya
va SSL sertifikatlardan foydalanish tavsiya etiladi[4],[6].
O‘tkazilgan tajribaviy tahlillar shuni ko‘rsatdiki, raqamli tizim o‘rtacha kutish
vaqtini 4 baravarga kamaytirgan, bemorlarning qoniqish darajasi esa 30% ga oshgan.
Tizimning keng miqyosda joriy etilishi sog‘liqni saqlash muassasalarining ishlash
samaradorligini oshirish, tartibli navbatni ta’minlash, bemorlar oqimini boshqarish va
inson resurslaridan oqilona foydalanish imkonini beradi. Ushbu yondashuv
O‘zbekistonning sog‘liqni saqlash tizimini raqamlashtirish bo‘yicha milliy
strategiyasiga to‘laqonli mos keladi[5].
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
World Health Organization. Digital Health Guidelines. Geneva: WHO, 2022.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
65-son_1-to’plam_Iyul-2025
172
ISSN:3030-3613
2.
United Nations. E-Government Survey 2020: Digital Government in the Decade of
Action. New York, 2020.
3.
OECD. Health in the 21st Century: Putting Data to Work for Stronger Health
Systems. Paris: OECD Publishing, 2023.
4.
OWASP Foundation. OWASP Top 10 – Web Application Security Risks. 2022.
5.
Karimov A. Tibbiyotda raqamli texnologiyalar va amaliyot. Toshkent: Iqtisod-
Moliya, 2022.
6.
Xalmatova D. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining tibbiy xizmatda
qo‘llanilishi. Toshkent: TDYU nashriyoti, 2021.
