T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_3-to’plam_Aprel-2025
146
ISSN:3030-3613
ROMANTIZM ADABIYOTI: HISSIYOT, TASAVVUR VA ERKINLIK RUHI
Bohodirova Marg’ubaxon Botirjon qizi
Qo’qon Universiteti Andijon filiali
filalogiya va tillarni o’qitish o’zbek tili yo’nalishi talabasi.
Email:
Anotatsiya:
Ushbu maqolada romantizm adabiyotining paydo bo‘lishi, asosiy
xususiyatlari, mashhur vakillari va uning o‘zbek adabiyotiga ta’siri haqida so‘z
yuritiladi. Romantizm oqimi inson qalbidagi ichki kechinmalar, orzular, erkinlik va
go‘zallikni kuylash orqali o‘ziga xos adabiy muhit yaratgan. Maqolada romantizmning
jamiyatdagi roli va adabiy taraqqiyotdagi o‘rni ham tahlil qilinadi.
Kalit so‘zlar
: Romantizm, adabiy oqim, hissiyot, erkinlik, tasavvur, G‘arb
adabiyoti, o‘zbek romantizmi, tarixiy adabiyot, individualizm.
KIRISH
Romantizm – bu XVIII asr oxiri va XIX asr boshlarida G‘arbda shakllangan
adabiy va madaniy oqim bo‘lib, klassitsizmga qarshi yo‘nalishda vujudga kelgan. U
insonning ichki dunyosi, orzulari, hayolot olami va tabiatga muhabbatini ifoda etishga
urg‘u beradi. Klassitsizm mantiq va tartibni yoqlagan bo‘lsa, romantizm yurak ovoziga
quloq tutishni, hissiyotlar va individual erkinlikni targ‘ib qilgan.
Romantiklar uchun inson qalbidagi to‘lqinlanishlar, muhabbat, g‘am, shaxsiy
fojialar, tabiiy go‘zalliklar – bularning barchasi ilhom manbai bo‘lgan. Adabiyotda bu
oqim turli janrlarda – she’riyat, roman, drama va esse shakllarida namoyon
bo‘ldi.Romantizmning eng mashhur vakillari – Yevropada Jorj Gordon Bayron, Fridrix
Shiller, Viktor Gyugo, Jeyn Ostin va Aleksandr Dyuma kabi ijodkorlardir. Ular o‘z
asarlarida jamiyatdagi adolatsizlik, erkinlik uchun kurash va insoniy tuyg‘ularni
ko‘rsatishga harakat qilganlar.O‘zbek adabiyotida ham romantik yo‘nalish
namoyandalari mavjud. XIX asr oxiri va XX asr boshlarida ijod qilgan Muqimiy,
Zavqiy, Furqat kabi shoirlar g‘arb romantizmidan ilhomlanib, inson va tabiat
o‘rtasidagi uyg‘unlik, hayot go‘zalligi va ijtimoiy kechinmalarni tasvirladilar. Ayniqsa,
jadid adabiyoti romantizm unsurlarini o‘zida mujassam etgan.
XULOSA
Romantizm – bu faqat adabiy oqim emas, balki inson ruhiyatining chuqur
qatlamlariga kirib boruvchi, hayotning nozik jihatlarini san’at orqali ifodalovchi
harakatdir. U o‘z zamonasining ijtimoiy va siyosiy voqealariga munosabat bildirgan
holda, san’atda erkinlik va estetik go‘zallikni targ‘ib qilgan.
ADABIYOTLAR
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_3-to’plam_Aprel-2025
147
ISSN:3030-3613
1.
QODIROV,
A.
(2025).
BADIIY
ASAR
TAHLILI
VA
DIN
INTEGRATSIYASI:(Alisher Navoiy ijodi misolida). Hamkor konferensiyalar,
1(11), 386-388.
2.
Qodirov, A. (2024). USLUB ADABIYOTSHUNOSLIKNING MUHIM
KATEGORIYASI SIFATIDA. University Research Base, 857-860.
3.
Abdulazizbek, Q. (2024). USLUB ADABIYOTSHUNOSLIKNING MUHIM
KATEGORIYASI SIFATIDA. Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali, 2(42),
144-149.
4.
Qodirov,
A.,
Inomjonova,
M.,
&
Olimova,
X.
(2025).
ADABIYOTSHUNOSLIKDA BADIIY ASAR TILI VA BADIIY NUTQ
USLUBI. Наука и технология в современном мире, 4(5), 36-38.
5.
O’G’Li, Q. A. L. (2023). ADABIYOTSHUNOS USLUBI HAQIDA (DILMUROD
QURONOV IJODI MISOLIDA). World of Philology, 2(2), 46-50.
6.
Kobilova, Z. B. (2021). Amiriy and fazliy. Asian Journal of Multidimensional
Research, 10(9), 271-276.
7.
Kobilova, Z. (2022). Image of a Drinker and a Hermit in the Amir Al-Ghazali.
EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION,
2(4), 173-176.
8.
Qobilova, Z. (2020, December). THE ARTISTIC-AESTHETIC EFFECT OF
AMIRI'S POETRY SCOPE. In Конференции.
9.
Haliljonovna, S. K. (2024). PSYCHOLOGICAL POSSIBILITIES OF FORMING
INTERESTS IN VISUAL ARTS IN PRESCHOOL CHILDREN. Galaxy
International Interdisciplinary Research Journal, 12(3), 438-442.
10.
Жахонгирова, Тамила; ,ЭВОЛЮЦИЯ НЕГАТИВНЫХ ЭМОЦИЙ В
АНГЛИЙСКОЙ ЛИТЕРАТУРЕ: СЕМАНТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ,Ta'limning
zamonaviy transformatsiyasi,11,2,18-20,2024,
11.
Andreyevna, Jaxongirova Tamila; ,CURRENT TRENDS AND DEVELOPMENT
FACTORS IN THE APPLICATION OF DIGITAL TECHNOLOGIES IN
EDUCATION,Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy
tendensiyalari va rivojlanish omillari,28,1,230-233,2024,
12.
Khabibullaeva F.K. The Problem of Adequacy in Russian Translations of A.
Kadiri’s novel “The Past Days”. Toronto. Design Engineering. 2022. – P. 6091-
6101.
13.
Abdullaevna, K. G. (2024). TRANSLATION CHALLENGES IN SCIENTIFIC
AND TECHNICAL TRANSLATION WITH A FOCUS ON TERMINOLOGICAL
DICTIONARIES. Science and innovation, 3(Special Issue 34), 178-181.
14.
Toshboyeva, O. (2024). THE TERMINOLOGY, GENESIS, AND LINGUISTIC
FOUNDATIONS OF "BRAND NAMES" IN THE WORLD OF LINGUISTICS.
University Research Base, 992-995.
