T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
62-son_4-to’plam_May-2025
93
ISSN:3030-3613
GIGIYENIK OMILLARNING BOLALAR SALOMATLIGIGA TA'SIRI:
EPIDEMIOLOGIK TAHLIL
Otajonova Muslimaxon Faxriddin qizi
Andijon davlat Chet tillari instituti
2-bosqich talabasi.
Ilmiy rahbar:
Ra'no Aliyeva
Annotatsiya:
Ushbu maqolada bolalar salomatligiga ta'sir qiluvchi asosiy
gigiyenik omillar ko‘rib chiqilgan. Epidemiologik tahlillar orqali gigiyena qoidalariga
rioya qilinmasligining bolalarda uchraydigan kasalliklar bilan bog‘liqligi yoritilgan.
Ichimlik suvi sifati, ovqatlanish, shaxsiy va yashash gigiyenasi kabi omillarning
bolalar salomatligiga bevosita ta'siri misollar orqali asoslab berilgan. Shuningdek,
muammoning oldini olishda gigiyenik madaniyatning o‘rni haqida xulosa qilingan.
Kalit so‘zlar:
gigiyena, bolalar salomatligi, epidemiologik tahlil, ichki muhit,
infeksion kasalliklar, shaxsiy gigiyena, gigiyenik madaniyat.
Аннотация:
В статье рассматриваются основные гигиенические факторы,
влияющие на здоровье детей. Эпидемиологический анализ выявил связь между
ненадлежащей гигиеной и детскими заболеваниями. На примерах
обосновывается непосредственное влияние таких факторов, как качество
питьевой воды, питание, личная и бытовая гигиена на здоровье детей. В докладе
также сделан вывод о роли гигиенической культуры в профилактике этой
проблемы.
Ключевые слова:
гигиена, здоровье детей, эпидемиологический анализ,
внутренняя среда помещений, инфекционные заболевания, личная гигиена,
гигиеническая культура.
Abstract:
This article examines the main hygienic factors affecting children's
health. Epidemiological analyses highlight the connection between non-compliance
with hygiene rules and diseases in children. The direct impact of factors such as
drinking water quality, nutrition, personal and living hygiene on children's health is
substantiated through examples. Also, a conclusion is made about the role of hygienic
culture in preventing the problem.
Keywords:
hygiene, children's health, epidemiological analysis, indoor
environment, infectious diseases, personal hygiene, hygienic culture.
KIRISH
Bolalar salomatligi – jamiyat kelajagining garovidir. Ularning sog‘lom o‘sishi
ko‘p jihatdan gigiyenik omillarga bog‘liq. Gigiyena talablariga amal qilinmasligi turli
kasalliklarning erta yoshda yuzaga kelishiga olib keladi.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
62-son_4-to’plam_May-2025
94
ISSN:3030-3613
Asosiy gigiyenik omillar:
1. Ichimlik suvi sifati – iflos suv ichak infeksiyalarini keltirib chiqaradi.
2. Ovqatlanish gigiyenasi – noto‘g‘ri saqlangan va yuvilmagan oziq-ovqat
zaharlanishga olib keladi.
3. Shaxsiy gigiyena – qo‘lni yuvmaslik, tish tozalamaslik parazit va virusli
kasalliklarni tarqatadi.
4. Yashash muhitining holati – chang, chiriyotgan, shamollatilmagan xonalar
nafas yo‘llari kasalliklarini keltirib chiqaradi.
5. Ta'lim muassasalari gigiyenasi – maktab va bog‘chalarda tozalik yetarli
bo‘lmasa, yuqumli kasalliklar tez tarqaladi.
Epidemiologik ma'lumotlar:
So‘nggi yillarda olib borilgan tahlillar gigiyenik sharoitlar yomon bo‘lgan
hududlarda bolalar orasida ichak infeksiyalari, teri kasalliklari va respirator
muammolar ko‘proq uchrayotganini ko‘rsatmoqda.
XULOSA
Gigiyenik omillarni nazorat qilish va ularni yaxshilash orqali bolalar
salomatligini mustahkamlash mumkin. Oilada, maktabda va jamiyatda gigiyena
madaniyatini oshirish – bu sog‘lom avlod garovi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Karimov I.A. sog‘lom avlod – yurt tayanchi. – Toshkent: O‘zbekiston, 1999.
2.
Ismoilova M. va boshqalar. Gigiyena asoslari. – Toshkent: Tibbiyot nashriyoti,
2017.
3.
Xalq salomatligi va gigiyena. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni Saqlash Vazirligi
nashri, 2022.
4.
WHO. Water, Sanitation and Hygiene (WASH) in Health Care Facilities. – World
Health Organization, 2020.
5.
UNICEF. The State of the World's Children: A fair chance for every child. – New
York, 2021.
