Mualliflar

  • Sh.Usmonova Sh.Usmonova
    Andijon davlat universiteti

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.74754

Annotasiya

Zamonaviy jarayonda o`tmish an’analariga yangicha qarash, ilg`or rivojlangan texnikadan munosib foydalanish hamda komil insonni tarbiyalash kabi omillarga alohida e’tibor qaratilmoqda. Zero, komil inson tarbiyasida musiqa eng muhim, ya’ni insonlarni ruhiy hamda ma’naviy tarbiyasiga asos bo`la oladigan omil sifatida qaraladi. O`quv-ta’lim jarayonining barcha bosqichlarida bunga e’tibor berilishining sababi ham shunda ekanligi shubhasizdir.


background image

Andijon davlat universiteti

universaljurnal.uz

443

QIZLARNI MAFTUN ETGAN AJOYIB CHOLG`U

Sh.Usmonova.

Andijon davlat universiteti

texnikadan munosib foydalanish hamda komil insonni tarbiyalash kabi omillarga alohida

-

shubhasizdir.

-azaldan omma orasida shakllanib, mohir soz

ustalari tomonidan yasalib, tobora mukammallashib kelayotgan mo`jizaviy va ifodaviy

ifodasini topganki, ulardan taraladigan ovoz ham shunga moslashgan. Bular barchasi
yaratilajak cholg`ularning shakliga va milliylik mezoniga asos bo`lib xizmat qiladi. Tarix

tomonlari bilan ham alohida ahamiyatga ega bo`lib kelgan.

borayotganligi, umumbashariyat madaniyatida alohida nufuzga ega ekanligi ham bundan

namunalari boy ijroviy imkoniyatlari hamda mukammal darajada shakllanganligi bilan
ajralib turadi.

-barangligi (yakka, qo`sh, ansambl va orkestr),

ularning yuqori professionalizm darajasiga erishganligi hamda katta imkoniyatlarga ega
ekanligini namoyon etadi.

O`zbek xalqining bebaho boyligi hisoblanmish - milliy musiqiy cholg`ularimiz

-barangligi va

tutadi. Musiqiy cholg`ular azal-

estetik vosita sifatida shakllanib, nafaqat musiqa ilmida, balki zamonaviy musiqa

-shogird uslublari keng rivojlangan.

-shogirdga, otadan-


background image

Andijon davlat universiteti

universaljurnal.uz

444

o

ich, o rta, oliy) alohida

keng urf bo`lgan cholg`ular sirasiga kiradi.

Dutor

-

O`zbek musiqiy cholg`ularidan biridir. Dutor kuylari asosan birinchi torda ijro etiladi,

qilishga yordam beradi. Dutor sadosi aniq va yaxshi eshitilishi uchun tanbur yoki g'ijjak

Dutor prima

-

Dutor bas

-

-yil Toshkent Davlat

konservatoriyasida yasalgan. Dutor bas asbobi O`zbek xalq cholg`u ansambli tarkibida bas

etadi, dutor bas - dutorning katta qilib ishlangan turi. Dutor bas kvinta intervaliga
sozlanadi, uning 4-

oktavadagi solga qadar.

Dutor kontrabas

-

dutor basdan ancha kattaroq qilib ishlangan variantidir. Dutor kontrabasning kosasi katta

esa temir metalldan ishlanib, qattiq tortilib turush vazifasini bajaradi. Bu asbobning torlari

Takomillashtirilgan O`zbek xalq cholg`ulari, shu jumladan dutorlar oilasi ham

zarur.

O`zbek xalq cholg`ularini yanada sifatini yaxshilash, ijrochilik maxoratini oshirish,

tinmay mehnat qilishni taqazo etadi.

Foydalanilgan adabiyotlar.

-XI asrlar). - T., 2008

- T., 2005.

- T., 1995.

- T.,1946.

-

Bibliografik manbalar

Oripov Z. “Sharq musiqiy manbashunosligi” (X-XI asrlar). - T., 2008

Shukurova F.” Cholg`u ijrochiligi tarixidan”. - T., 2005.

Odilov A.” O`zbek xalq cholg`ularida ijrochilik tarixi”. - T., 1995.

Qosimov B. “Milliy uyg'onish. —Ma'naviyati”. T.: 2002.

Ceмёнов A. Среднеазиатский трактат по музыке Дарвиш Али. - T.,1946. 6.Вызго Т, Петросянц А.” Оркестр узбекских народных инструментов”. - Т., 1962