Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
321
MAKTABGACHA T
LIM TASHKILOTI RAHBARLARIDA YUKSAK
M
NAVIY-AXLOQIY FAZILATLARNI TARBIYALASH STRATEGIYASI.
Mirzayeva Husnida Dilshodbek qizi Q qon universiteti
T lim muassasalarining boshqaruvi y nalishi magistranti
Annotatsiya:
Maktabgacha
t lim
tashkilotlari
rahbarlari
muassasaning
qadriyatlari, axloqi va madaniyatini shakllantirishda hal qiluvchi r l
ynaydi. Bu
takchilarda yuksak axloqiy fazilatlarni rivojlantirish yosh bolalarning har tomonlama
rivojlanishini q llab-quvvatlovchi tarbiyaviy va axloqiy muhitni shakllantirish uchun
muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada biz maktabgacha t lim tashkilotlari rahbarlarida
yuksak axloqiy fazilatlarni tarbiyalash strategiyalarini
rganamiz.
Kalit s zlar:
Maktabgacha t lim tashkilotlari rahbarlarida yuksak axloqiy
fazilatlarning ahamiyati, maktabgacha t lim tashkilotlari rahbarlarida yuksak axloqiy
fazilatlarni tarbiyalash strategiyalari, qadriyatlarga asoslangan takchilikni rivojlantirish,
axloqiy qarorlar qabul qilish b yicha trening, hissiy intellektni rivojlantirish, axloqiy
ustozlik va murabbiylik, jamoatchilik bilan shu ullanish va xizmat k rsatishni
rganish.
Abstract:
Heads of preschool educational organizations play a decisive role in the
formation of values, ethics and culture of the institution. The development of high moral
qualities in these leaders is important for the formation of an educational and moral
environment that supports the all-round development of young children. In this article, we
explore strategies for fostering high moral qualities in the leaders of preschool educational
organizations.
Key words:
The importance of high moral qualities in the leaders of preschool
educational organizations, Strategies for cultivating high moral qualities in the leaders of
preschool educational organizations, Value-based leadership development, Ethical
decision-making training, Emotional intelligence development, Ethical mentoring and
coaching , Community engagement and service learning.
:
-
.
,
Maktabgacha ta lim soxasidagi ilmiy-metodik ishni muvofiqlashtirish bo yicha
oliygoxlarning psixologiya, pedagogika va xamda maktabgacha ta lim kafedralarida,
mutaxasislarning malakasini oshirish xududiy markazlarida kengash tashkil qilingan.[1]
Maktabgacha yoshdagi bolaga ta lim-tarbiya berish ko p jixatdan ta limni maktabgacha
Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
322
yoshdagi bola ruxiy xususiyatlariga javob beruvchi dasturlar, metodik tavsiyalar, ta lim-
tarbiya berish qo llanmalari bilan ta minlanishiga bog liq.[2]
Maktabgacha ta lim tashkilotlari rahbarlarida yuksak axloqiy fazilatlarning
ahamiyati:
Maktabgacha ta lim tashkilotlarining rahbarlari yosh bolalarga ham,
tarbiyachilarga ham na muna bo lib xizmat qiladi. Bu rahbarlar halollik, hamdardlik,
hurmat va adolatlilik kabi yuksak axloqiy fazilatlarni o zida mujassam etgan holda butun
maktab jamoasi uchun ijobiy va axloqiy asos yaratadi. Rahbarlarning yuqori axloqiy
fazilatlari bolalarning hissiy, ijtimoiy va akademik jihatdan rivojlanishi mumkin bo lgan
xavfsiz, inklyuziv va qo llab-quvvatlovchi o quv muhitiga hissa qo shadi.
Maktabgacha ta lim tashkilotlari rahbarlarida yuksak axloqiy fazilatlarni
tarbiyalash strategiyalari:
1. Qadriyatlarga asoslangan rahbarlarni rivojlantirish: qadriyatlarga asoslangan
rahbarlikni rivojlantirish dasturlarini amalga oshirish, maktabgacha ta lim tashkilotlari
rahbarlariga shaxsiy qadriyatlari, e'tiqodlari va axloqiy tamoyillari haqida fikr yuritishga
yordam beradi. Seminarlar va mulohaza yuritish mashqlari orqali rahbarlar o qituvchilar
va ma murlar ro lida halollik va rahm-shafqatning ahamiyatini o rganishlari mumkin.
2. Axloqiy qarorlar qabul qilish bo yicha trening: axloqiy qarorlar qabul qilish
bo yicha treninglar o tkazish maktabgacha ta lim tashkilotlari rahbarlariga murakkab
axloqiy ikkilanishlarni hal qilish va o zlarining kasbiy amaliyotlarida yuqori xulq-atvor
standartlarini qo llab-quvvatlash imkonini beradi. Keys tadqiqotlari, ro l o ynash
senariylari va axloqiy munozaralarda qatnashish orqali rahbarlar o zlarining axloqiy
xabardorligini, tanqidiy fikrlash qobiliyatlarini va printsipial qarorlar qabul qilish
qobiliyatini oshirishlari mumkin.
3. Hissiy intellektni rivojlantirish: maktabgacha ta lim tashkilotlari rahbarlarida
hissiy intellektni rivojlantirish ularning boshqalarga hamdard bo lish, nizolarni samarali
boshqarish, ishonch va hurmatga asoslangan ijobiy munosabatlar o rnatish qobiliyatini
oshirishi mumkin. Hissiy intellekt bo yicha treninglar rahbarlarda yuksak axloqiy
fazilatlarning muhim tarkibiy qismi bo lgan o z-o zini anglash, o zini o zi boshqarish,
ijtimoiy ko nikma va empatiyani rivojlantirishga yordam beradi.
4. Axloqiy ustozlik va murabbiylik: maktabgacha ta lim tashkilotlari rahbarlarida
axloqli murabbiylar bilan hamkorlik qilish yuqori axloqiy fazilatlarni rivojlantirishda
shaxsiy yo l-yo riq va yordam berishi mumkin. Murabbiylar o zlarining donoligi, axloqiy
nuqtai nazarlari va tajribalari bilan o rtoqlashishlari mumkin, murabbiylik mashg ulotlari
esa takchilarga axloqiy etakchilik amaliyotlarida fikr yuritish, fikr-mulohazalarni bildirish
va mahoratni oshirish imkoniyatlarini taklif qilishi mumkin.
5. Jamoatchilik bilan shug ullanish va xizmat ko rsatishni o rganish: maktabgacha
ta lim muassasalari rahbarlarini jamiyat bilan muloqotga kirishishga va xizmat ko rsatish
bo yicha o quv faoliyatida ishtirok etishga undash ijtimoiy mas uliyat va axloqiy fuqarolik
tuyg usini rivojlantirishi mumkin. Mahalliy tashkilotlar bilan hamkorlik qilish, jamoat
ishlari bo yicha loyihalarda ko ngillilik qilish va bolalarni mehr-oqibatli harakatlarga jalb
qilish orqali
takchilar axloqiy xatti-harakatlarni namuna qilib, ta lim muassasasi
jamoasida rahm-shafqat va ijtimoiy adolat qadriyatlarini singdirishi mumkin.
Xulosa qilib aytadigan bo lsak, maktabgacha ta lim tashkilotlari rahbarlarida
yuksak ma naviy-axloqiy fazilatlarni tarbiyalash axloqiy takchilikni targ ib qilish, ijobiy
maktab madaniyatini shakllantirish, kichik yoshdagi bolalarning axloqiy kamolotini
tarbiyalashda muhim ahamiyatga ega. Qadriyatlarga asoslangan takchilikni rivojlantirish,
Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
323
axloqiy qarorlar qabul qilish, hissiy intellektni rivojlantirish, axloqiy murabbiylar va
jamoatchilik bilan bog liqlik kabi strategiyalarni amalga oshirish orqali maktabgacha
ta lim tashkilotlari rahbarlari yuqori malakani o zida mujassamlashtirishi va targ ib qilishi
mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar:
Qayumova N. Maktabgacha pedagogika.
quv q llanma. Toshkent-2013
Maktabgacha pedagogika.
quv-uslubiy majmua. Termiz-2018
