MAKTABGACHA TA’LIM TARAQQIYOTI, MUAMMO YECHIM VA
ISTIQBOL” Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Andijon. 9-10 aprel
2025-yil
adpi.uz universaljurnal.uz
75
MODULLI O‘QITISH TIZIMIDA TALABALAR NUTQIY QOBILIYATINI
BAHOLASH VA RIVOJLANTIRISH TEXNOLOGIYALARI
Kamoliddinova Maftuna Xusniddin qizi
Andijon davlat pedagogika instituti mustaqil izlanuvchisini
Doi:
https://doi.org/10.5281/zenodo.15226628
Annotatsiya:
Mazkur maqolada modulli o‘qitish tizimida talabalar nutqiy qobiliyatini
baholash va rivojlantirish texnologiyalari to‘liq yoritilgan bo‘lib, aynan oliy ta‘lim muassasasi
talabalarining nutqiy qobilyatini mo‘dul asosida baxolash va hisobga olish ishlari tahlil etilgan.
Modulli o‘qitishning o‘ziga xosliklari to‘la bayon etilgan.
Kalit so‘zlar:
Mo‘dulli ta‘lim, fan, ishlab chiqarish, innovatsion pedagogik texnologiyalar,
nutq, baholash.
“Modulli o‘qitish tizimi” — zamonaviy ta‘lim texnologiyalaridan biri bo‘lib, o‘quv
jarayonini tizimli va bosqichma-bosqich tashkil etishga asoslanadi. Ushbu tizimning asosiy
maqsadi ta‘lim oluvchilarning kasbiy faoliyatga tayyorgarligini ta‘minlash, ijodiy qobiliyatlarini
rivojlantirish hamda mustaqil o‘rganish qobiliyatini shakllantirishdir
.
Mo‘dulli o‘qitish tamoyillari
quyidagilardir:
1.
Faoliyatlilik tamoyili
: O‘quv materiali mutaxassisning kasbiy faoliyati
mazmuniga muvofiq tuziladi. Modullar faoliyat yondashuvi yoki tizimli faoliyat yondashuvi
asosida ishlab chiqiladi
2.
Modullilik tamoyili
:
Dinamik tuzilma
: Fan mazmunini to‘la qisqartirilgan va chuqurlashtirilgan
shaklda taqdim etish imkoniyati.
O‘quv usullari xilma-xilligi: Dialog, mustaqil o‘rganish, imitatsion o‘yinlar va
seminarlar kabi faollashtiruvchi usullardan foydalanish.
Pogonasimon o‘rganish
: Har bir modul oddiydan murakkabga qarab
yo‘naltirilgan.
3.
Muammolilik tamoyili
: O‘quv materiali “muammoli vaziyatlar” va “amaliy
mashgulotlar” asosida tuziladi.
Modulli o‘qitish tizimi afzalliklari esa
o‘qitishning uzluksizligi bo‘lib, fanlar va
modullar orasida metodik jihatdan asoslangan muvofiqlik o‘rnatiladi.
Individuallashtirish
: Talabalarning qobiliyatiga ko‘ra tabaqalanishi va o‘quv materialini
mustaqil o‘zlashtirish imkoniyati.
Jadallashtirish
: Axborotni «siqib» berish orqali auditoriya soatlaridan samarali
foydalanish.
Moslanuvchanlik
: O‘quv materialini muntazam ravishda yangilash imkoniyati.
Har bir modul 3-6 soatlik maruzaviy mashgulotlar, amaliy (seminar) va laboratoriya
mashgulotlaridan iborat boladi
]
. O‘quv materiali quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
Nazariy materiallar
(ma‘ruza, o‘quv-uslubiy tarqatmalar).
Individual topshiriqlar
va
mustaqil ishlar
.
Nazorat topshiriqlari
.
Samaradorlik omillari esa
-
Moddiy-texnik bazasi
, ya`ni ta`lim muassasasining
jihozlanganligi va shu bilan birgalikda
malakali kadrlar
masalasi aynan professor-o‘qituvchilar
tarkibining malakaviy darajasi.
Baholash tizimi
samaradorligi reyting tizimi asosida bilim, malaka
va ko‘nikmalarni nazorat qilish.Talabalarning tayyorgarligi masalasi esa dastlabki modullardan
so‘ng o‘quv materialini o‘zlashtirish darajasini tahlil qilish.Modulli o‘qitish tizimi malakali
mutaxassislar tayyorlashda samaradorlikni oshiradi. Ushbu tizimdan foydalanib, talabalar bilim,
ko‘nikma va o‘quvga ega bo‘lishadi.Modulli o‘qitishning asosiy maqsadlari
o
‘qitishning
uzluksizligini taminlash bo‘lib,
fanlar va modullar orasida metodik jihatdan asoslangan muvofiqlik
o‘rnatiladi. Buning natijasida ta‘lim jarayoni keskinliklarsiz davom etadi.Talabalarning
MAKTABGACHA TA’LIM TARAQQIYOTI, MUAMMO YECHIM VA
ISTIQBOL” Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Andijon. 9-10 aprel
2025-yil
adpi.uz universaljurnal.uz
76
qobiliyatiga ko‘ra tabaqalanishi va o‘quv materialini mustaqil o‘zlashtirish imkoniyati
yaratiladi. Har bir talaba o‘z o‘rganish suratiga mos ravishda materialni o‘zlashtira oladi. O‘quv
materialini mustaqil o‘zlashtirish uchun sharoit yaratishda esa modullar strukturasi talabalarga
mustaqil ish qilish, nazariy va amaliy mashg`ulotlarni bajarish imkoniyatini beradi.O‘qitishni
jadallashtirish Axborotni «siqib» berish orqali auditoriya soatlaridan samarali foydalanish va oquv
vaqti tarkibini optimallashtirish.Fanni samarali o‘zlashtirishga erishish Modullar mazmunini
mantiqiy va kompakt guruhlarga ajratish, fundamental tushunchalarni chuqurlashtirish orqali
bilim, ko‘nikma va malakalarni shakllantirish.
Qo‘shimcha tamoyillar
:
Faoliyatlilik tamoyili
: O‘quv materiali mutaxassisning kasbiy faoliyati
mazmuniga muvofiq tuziladi.
Dinamiklik
: O‘quv materialini muntazam ravishda yangilash imkoniyati.
Moslashuvchanlik
: Talabalarning individual ehtiyojlariga mos ravishda o‘quv
dasturlarini shakllantirish.
Bu maqsadlar modulli o‘qitishning samaradorligini oshirishga va malakali mutaxassislar
tayyorlashga xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
MODUL TA’LIM TEXNOLOGIYASI - oefen.uz MODULLI O‘QITISHNING
MOHIYATI Mavzu: Maxsus fanlarni modulii o‘qitish texnologiyalari.
2.
https://oefen.uz/uz/documents/referatlar/umumiy/modul-ta-lim-texnologiyasi
3.
https://conferencepublication.com/index.php/aoc/article/download/1041/1125/307
3
4.
https://staff.tiiame.uz/storage/users/167/presentations/hi1T5rkQI97ikMhTWm81
Kl31BMYAah84xps74oVX.pdf
