Jild 2 № 4.1 (2025)
Maqolalar
KLASTERI SHAROITIDA TA'LIM MARKAZLARI TA'LIM JARAYONINI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA TASHKIL QILISH VA RIVOJLANTIRISH BO‘YICHA OLIB BORILGAN XALQARO TAJRIBALAR
Ushbu maqolada ta`lim klasteri sharoitida ta`lim jarayonini raqamli texnologiyalar asosida tashkil qilish va rivojlantirish bo`yicha olib borilgan xalqaro pedagogik tajribalar yoritib berilgan. Shuningdek, ta’lim jarayonida raqamli texnologiyalarni o‘qitish sifatini saqlab qolgan holda samarali qo‘llash uchun nimalarga alohida e`tibor qaratish lozimligi haqida ham ma`lumotlar berib o`tilgan
PEDAGOGIK TAʼLIM KLASTERIDA MAKTABGACHA TA’LIMNING RIVOJLANISH TENDENSIYALARI
Ushbu maqolada pedagogik ta’lim klasteri va uning mazmun mohiyati haqida ma’lumotlar keltirilgan bo’lib, uzluksiz ta’limda faoliyat olib boruvchi barcha kadrlar uchun zarur bo’lgan zamonaviy bilimlar haqida so‘z yuritilgan
BO‘LAJAK MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTI TARBIYACHISINING BOLALAR TASVIRIY FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHDAGI KOMPETENTLIGI
Maktabgacha yoshdagi bolalarning ijodiy, badiiy va estetik rivojlanishida maktabgacha ta’lim tashkilotining tarbiyachisi muhim rol o‘ynaydi. Badiiy madaniyat asoslarini shakllantirish jarayonini malakali boshqarish bevosita tarbiyachining kasbiy mahorat darajasiga bog‘liq. Ushbu maqolada bo‘lajak maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyachi-larining kasbiy kompetensiyalari taqdim etilgan bo‘lib, maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyalanuvchilarining badiiy va estetik rivojlanishi bo‘yicha ishining o‘ziga xos xususiyatlarini, ularning tasviriy faoliat bo‘yicha bevosita mashg‘ulotlardagi rolini aks ettiradi.
ZAMONAVIY MAKTAB BOSHQARUVIGA INNOVATSION YONDASHUVLAR
Ushbu maqolada zamonaviy maktab boshqaruviga yangicha yondashuvlari yoritilgan. Shu bilan birga ta’lim jarayonini boshqarishni innovatsion yondashuvlarining bir nechta omillari, innovatsion boshqaruvni amaliy yondashuvlarining ayrim turlari xususida fikr yuritilgan.
TALABALARNING TINGLAB TUSHUNISH VA ANGLASH QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISHDA GERMENEVTIK TA’LIMOT
Ushbu maqola talabalarning tinglab tushunish va anglash qobiliyatlarini rivojlantirishda germenevtik ta’limotdan foydalanish usullari va texnologiyalarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada germenevtika nazariyasining ta’lim jarayonidagi o‘rni, tinglashni chuqur anglash va talqin qilishning ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Germenevtik yondashuvni amaliyotga tatbiq etish orqali talabalarning analitik fikrlash va kritik tahlil qilish ko‘nikmalari oshishi ta’kidlanadi.
KLASTER TIZIMI VA UNING PEDAGOGIKADAGI O‘RNI
Hozirgi kunda zamonaviy ta’lim tizimi yangi innovatsion yondashuvlarni talab qilmoqda.Ushbu yondashuvlardan biri klaster tizimi bo‘lib, u ta’lim jarayonini samarali tashkil etish va rivojlantirishda muhim o‘rin egallaydi.Maqolada pedagogik ta’lim innovatsion
klasteri tizimi va uning mazmuni hamda pedagogikadagi o‘rni va samaradorligi haqida so‘z yuritiladi.
PEDAGOGIK TA’LIM KLASTERI VA UNING MOHIYATI
Maqola ta’lim klasteri mavzusiga bagʻishlangan boʻlib, unda ta’lim klasterning nazariy asoslari va uning xususiyatlari ochib koʻrsatilgan. Klaster elementlarining oʻzaro aloqaga asoslangan belgilari yoritib berilgan va oʻrganilgan tadqiqotlar natijasida ilmiy xulosalar bildirilgan.
MODULLI O‘QITISH TIZIMIDA TALABALAR NUTQIY QOBILIYATINI BAHOLASH VA RIVOJLANTIRISH TEXNOLOGIYALARI
Mazkur maqolada modulli o‘qitish tizimida talabalar nutqiy qobiliyatini baholash va rivojlantirish texnologiyalari to‘liq yoritilgan bo‘lib, aynan oliy ta‘lim muassasasi talabalarining nutqiy qobilyatini mo‘dul asosida baxolash va hisobga olish ishlari tahlil etilgan.
Modulli o‘qitishning o‘ziga xosliklari to‘la bayon etilgan.
MAKTAB O‘QUVCHI QIZLARINING IJTIMOIY FAOLLIGINI OSHIRISH
Ushbu maqolada biz o‘zbek qizlarining huquqlari ularning katta hayotga tayyorlash umumta‘lim maktablarida qizlarga bo‘lgan e‘tiborni yanada oshirish jamiyatga kerakli insonlar qilib tarbiyalashni o‘rgandik.
TALABALARDA KREATIV FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISHDA TARBIYA FANINING INTEGRATIV IMKONIYATLARI
Mazkur maqola talabalarda kreativ fikrlashni rivojlantirishda tarbiya fanining integrativ imkoniyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tarbiya fanining maqsadi faqat ma’lum bir axborotni uzatish emas, balki talabalar ijodiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish, ularni yangi yondashuvlar va g‘oyalar yaratishga undashdir. Maqolada tarbiyaviy jarayonning zamonaviy pedagogik yondashuvlar, metodologiyalar va interaktiv texnologiyalar bilan boyitilishi, shuningdek, fanlararo aloqalar va integratsiya orqali talabalarning kreativ fikrlashini qo‘llab- quvvatlashga oid tavsiyalar keltirilgan.
ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM-TARBIYASIGA QO‘YILADIGAN PEDAGOGIK TALABLARNING O‘ZIGA XOS JIHATLARI
Ushbu maqolada mamlakatimizdagi imkoniyati cheklangan bolalar ta’lim siyosati, yaxshi hayot qurishlari uchun yaratilatilayotgan shart-sharoitlar va ularning tarbiyasiga qo‘yiladigan pedagogik talablar haqida mulohazalar yuritilgan.
O`ZBEKISTONDA ALOHIDA TA’LIMGA EHTIYOJI BO`LGAN BOLALAR UCHUN TASHKIL ETILGAN TA’LIM YO`NALISHI USULLARI
Ushbu maqola imkoniyati cheklangan bolalarning o’sib kamol topishi,rivojlanishi, ta`lim olishi va jamiyatda o’z o’rinlariga ega bo’lishlari uchun e`tibor berilishi kerak bo’lgan masalalar, muammolar va ularning yechimi hamda O’zbekistonda bu borada olib borilayotgan islohotlar, korreksion pedagogika, inklyuziv ta`lim kabi sohalarning mamlakatimizdagi rivojiga maxsus maktab internetlari, uyda yakka tartibdagi ta’lim, gospital ta’lim jarayonlari bag`ishlangan.
MAKTABGACHA TA‘LIM YO‘NALISHI TALABALARIGA ART-TERAPIYA FANINI O‘TISHNING AHAMIYATI
Mazkur tezis maktabgacha ta‘lim yo‘nalishida talabalarga art terapiya fanining ahamiyati va kelajakda kasbiy faoliyatidagi o‘rniga bag‘ishlangan. Art terapiya talabalarga darslarni o‘zlashtirishda shaxsiy rivojlanishda, hissiyotlarini barqarorlashtirishda, muammolarini yuzaga chiqarishda , kasbiy faoliyatida katta yordam beradi.
ART TERAPIYANING SAHNA TURI YORDAMIDA NUQSONLI BOLALAR NUTQINI RIVOJLANTIRISH
Mazkur tezisda Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida nutqida nuqsoni bor tarbiyalanuvchilarning nutqini sahna terapiyasi yordamida rivojlantirish jarayonning samaradorligini oshirishi haqida ma’lumot beradi. Sahna nutqi tarbiyalanuvchilarning ma’naviy,
ma’daniy intelektual fazilatlarini rivojlantirishda muhim vosita sifatida hizmat qilishi haqida axborot beradi.
JISMONIY FAOLIKNI BOSHLANG’ICH SINIF YOSHIDAGI BOLLALAR ORGANIZIMIGA TA’SIRI.
Maqolada boshlang‘ich sinf yoshidagi bolalarning jismoniy faolligi
organizmga ko‘rsatadigan ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda muntazam jismoniy mashg‘ulotlarning
bolalarning jismoniy rivojlanishi, asab tizimi, yurak-qon tomir va nafas olish tizimlariga ijobiy
ta’siri ko‘rsatilgan. Shuningdek, jismoniy faollik bolalarning umumiy chidamliligini oshirish,
mushak-skelet tizimini mustahkamlash va psixologik holatini yaxshilashga xizmat qilishi ilmiy
asosda bayon etiladi. Maqolada bolalar uchun mos jismoniy yuklamalar, ularning yosh va
fiziologik xususiyatlariga qarab rejalashtirishning ahamiyati ta’kidlanadi.
ART TERAPIYANING QO`G`IRCHOQ TEATRI TURI YORDAMIDA 6-7 YOSHLI BOLALARNING BILIM OLISHGA QIZIQISHINI RIVOJLANTIRISH.
Ushbu tezisda, qo`g`irchoq terapiyasi yordamida 6-7 yoshli bolalarning
bilim olishga qiziqishini rivojlantirish, bolalarni ijodkorlikka va ularning ongida mehr-muhabbat,
jamoa bo`lib ishlash , yaxshilik va yomonik haqidagi tushunchalarni paydo qilishga
qaratilgan.Chunki, bolalikda olingan har qanday bilim bolaning ongida bir umr saqlanib qoladi.
INGLIZ VA O‘ZBEK ADABIYOTIDA STILISTIK FIGUR VA BADIIY SAN’ATLARNING O‘ZIGA XOSLIGI
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek adabiyotida uchraydigan stilistik figuralar
va badiiy san’atlar qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Har ikki adabiyotda tasviriy vositalarning o‘ziga
xosliklari, ularning funksional roli, xalq ruhiyati va madaniyatiga qanday moslashgani yoritilgan.
Maqola tilshunoslik va adabiyotshunoslik fanlari kesishmasida yozilgan bo‘lib, nazariy hamda
amaliy jihatdan qimmatli xulosalarni beradi.
ARTTERAPIYADA BOLANI IJODIY JARAYONGA JALB QILISH.
Bolalarda ilmiy dunyoqarashni shakllantirishda turli omillar turlicha ta’sir
etadi. Bu omillar ichida ijodiy va matiqiy tafakkurni rivojlantirish eng asosiysi hisoblanadi. Zero,
bolada tasavvur, tushunchalarning shakllanish jarayoni aynan maktabgacha ta’lim muassasasidan
boshlanadi va bu davr dunyoqarashni shakllanishning mazmunini hajm jihatidan eng salmoqli
bosqichdir. Shuning uchun ham tushuncha va tasavvurlarni shakllantirishda maktabgacha
yoshidagi davri asosiy davr hisoblanadi. Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning
ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish o‘ziga xosligi haqida fikrlar berilgan.
ART TERAPIYANING QUM TURI YORDAMIDA BOLALARNI MAYDA MOTORIKASINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu tezisda, qum terapiyasi orqali maktabgacha yoshdagi bolalarning
mayda qo‘l motorikasini rivojlantirish, ijodkorlikka va estetik didni shakllanishiga yordam berishi
haqida ma’lumot beradi.
RAQOBATBARDOSH KADRLARNI SHAKLLANTIRISHDA PEDAGOGIK TA’LIM KLASTERINING AFZALLIKLARI
Ushbu maqolada pedagogik ta’lim klasterlari raqobatbardosh kadrlar
tayyorlashning innovatsion mexanizmi sifatida tahlil etilgan. Klaster modelining mohiyati, asosiy
tamoyillari, xorijiy tajribasi va uning O‘zbekiston ta’lim tizimidagi istiqbollari yoritilgan.
Pedagogik ta’lim klasterlarining afzalliklari, jumladan, nazariy va amaliy ta’lim uyg‘unligi, ta’lim
muassasalari va ish beruvchilar o‘rtasidagi hamkorlik, raqamli texnologiyalarni joriy etish
imkoniyatlari tahlil qilingan. Maqolada shuningdek, pedagogik kadrlarni tayyorlash sifatini
oshirishga yo‘naltirilgan takliflar ham ilgari surilgan.
OLIY PEDAGOGIK TA’LIMDA TALABALARDA PEDAGOGIK IMIJ KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI
Ushbu maqolada oliy pedagogik ta’limda talabalarda pedagogik imij
kompetensiyasini rivojlantirish metodikasi masalasi o‘rganiladi. Shuningdek, pedagogik imijning
asosiy komponentlari, uning oliy ta’lim muassasalarida talabalarga pedagogik ta’sir ko‘rsatishdagi
ahamiyati va rivojlanishining metodik asoslari tahlil qilinadi. pedagogik imij kompetensiyasini
rivojlantirishda muhim bo‘lgan metodik yondashuvlar, o‘qituvchi va talabalar o‘rtasidagi
interaktiv munosabatlar, empatiya va kommunikativ ko‘nikmalar, shuningdek, talabalar bilan
o‘quv jarayonida muvaffaqiyatli muloqot o‘rnatish uchun zarur bo‘lgan uslublar alohida ko‘rib
chiqiladi.
ART TERAPIYANINNG O‘YIN TURI YORDAMIDA BOLALARDA IJTIMOIY ODOBNI SHAKLLANTIRISH.
Mazkur tezisda maktabgacha ta’lim yoshdagi bolalarning ijtimoiy odobini
shakllantirishda o‘yin terapiyasidan foydalanishning afzalliklari haqida ma’lumot beriladi. O‘yin
terapiyasi yordamida bolalarda jamoa bo’lib ishlash, o‘zaro ishonch, bir birini hurmat qilish kabi
ma’naviy fazilatlar shakllanadi.
TAYANCH TUSHUNCHALARNI LOYIHALAB O‘QITISH JARAYONIDA O‘QUVCHILARNING OG‘ZAKI NUTQ VA FIKRLASH FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
ushbu maqolada ta’lim-tarbiya, ma’naviyat va ma’rifat kabi tushunchalarni
mavjudligi va ular pedagogika fanidagi o‘zgarishlarni jamiyat taraqqiyoti bilan bog‘lashi,
pedagogik g‘oyalarning tarqalishida qadimgi Yunonistonning mashhur faylasuflarining hissalari
hamda ularning faoliyatida yoshlarni o‘qitish hamda tarbiyalash vazifalariga mos ravishda ta’lim-
tarbiya nazariyasini ishlab chiqish haqida fikrlar keltirilgan.
BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF INGLIZ TILI O‘QITUVCHISINING PEDAGOGIK VA METODIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH
Maqolada boshlang‘ich sinf ingliz tili o‘qituvchilarining pedagogik va metodik
kompetensiyalarini rivojlantirishning ahamiyati va usullari muhokama qilinadi. Maqolada
pedagogik kompetensiya sifatida o‘qituvchining o‘quvchilar bilan samarali aloqa o‘rnatish,
darslarni tashkil etish va boshqarish, o‘qitish jarayonini innovatsion metodlar yordamida samarali
o‘tkazish ko‘nikmalari keltiriladi.
ZAMONAVIY PEDAGOG IMIJIDA MILLIY QADRYATLARGA TAYANGAN HOLDA ETIKA-ESTETIKA QOIDALARINI AKS ETTIRISH
Ushbu maqola orqali zamonaviy pedagog imijida milliy an’analarimiz va
qadryatlarimizga tayangan holda ish olib borishi, go‘zallik va nafosat haqida fikr yuritamiz.
O‘qituvchining imijiga avvalo uning muomalasi, nutq madaniyati, tashqi ko‘rinishi va kiyinish
madaniyati kiradi. Har bir o‘qituvchi va pedagog degan nomga ega bo‘lgan shaxs shunday inson
bo‘lishi kerakki, o‘zi ta’lim-tarbiya berayotgan yosh avlodni har tomonlama tushuna bilishi lozim
hisoblanadi.
TALABALARNING PEDAGOGIK TA’LIMDA KLASTER YO‘NALISHIDA UZVIY TA’LIMNI OLIB BORISH TEXNIKALARI
Ushbu maqolada pedagogik ta’limning klaster yo’nalishida talabalarga
uzviy ta’limolib borish texnikalari haqida bahs yuritiladi. Pedagogik ta’lim klasterining ta’lim
tizimida muhimligi haqida bir nechta fikrlar yuritilib, tahlil qilingan.
BOSHLANG‘ICH SINF INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARIGA INTERFAOL METODLAR ORQALI TIL O‘RGATISH
Maqolada boshlang‘ich sinf о‘quvchilariga ingliz tilini о‘rgatishda interfaol
metodlarning ahamiyati va samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada interfaol metodlar, ya'ni
о‘quvchilarni faol ishtirok etishga undovchi usullar (masalan, guruhli ishlash, rо‘l о‘ynash,
о‘yinlar va muammoli vazifalar) haqida sо‘z yuritiladi.
TALABALАRDA HAMKОRLIK KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHDA KLASTERLI YONDASHUVNING O‘RNI VA AHAMIYATI
Ushbu maqolada klasterli yondashuv guruh a’zolаri uchun ijodiy vaqtlаr
taqdim etish imkonini berishi, bu talabalаr o‘zlаrining o‘quv jarayonida muhim masalalаrni tahlil
qilish, yangi yеchimlаr topish va hamjihatlikni amalga oshirish uchun o‘z vaqtlаrini to‘g‘ri
sarflashlаriga imkon berishi to‘g‘risida so‘z yuritiladi.
ZAMONAVIY DIDAKTIK YONDASHUV ASOSIDA BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING ANALITIK VA IJODIY KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada, zamonaviy didaktik yondashuvlar asosida bo‘lajak o‘qituvchilarning analitik va ijodiy ko‘nikmalarini qanday rivojlantirish mumkinligi tahlil qilinadi. Maqola didaktik yondashuvlarning turli aspektlarini, o'qituvchilarning pedagogik metodlarini va bu jarayonda analitik va ijodiy ko'nikmalarni rivojlantirishda qo'llaniladigan metodlarni ko'rib chiqadi.
ESHITISHNING BUZILISH SABABLARI
Ushbu maqolada eshitish qobiliyatining buzilishiga olib keluvchi asosiy ommillar tahlil qilindi. Jumladan, tug‘ma va orttirilgan eshitish muammolari, genetik omillar, infeksion kasalliklar, jarohatlar, shovqin ta’siri va yoshga bog‘liq o‘zgarishlar haqida ma’lumot beriladi. Shuningdek, eshitish buzilishining oldini olish va davolash usullari ham yoritiladi. Maqola tibbiyot mutaxassislari, eshitish bilan bog‘liq muammolarga duch kelgan insonlar va profilaktika bilan shug‘ullanuvchilar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
MAKTABGACHA TA’LIM TARBIYALANUVCHILARINING IJODIY QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotidagi tarbiyalanuvchilarning ijodiy qobiliyatlari, qiziqishlari, o‘z xatti-harakatlarini boshqarish va universal faoliyati uchun zarur muhitni yaratish, maktabgacha ta’lim tashkilotida bolalar ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishdagi zamonaviy talablar haqida ma’lumotlar yoritib berilgan.
AUTIZM SINDROMLI BOLALAR
Ushbu maqola har bir Ushbu maqolada autizm sindromiga chalingan bolalar, autism belgilari, autizm sindromiga chalingan bolalar rivojlanish xususiyatlari, autizm sindromili bolalarda kognitiv jarayonlar buzilishlarining psixologik omillari hamda uning amaliy jihatlari keltiriladi. Kalit so‘zlar: Autizm, kognitiv, shizofreniya, emotsional qiyinchilik, autistic.
DISPRAKSIYA
Dispraksiya bolalarda jismoniy va aqliy harakatlarni o‘zlashtirishda qiyinchiliklarni yuzaga keltiruvchi kasallik hisoblanib, bu atama barcha pedagoglarga tanish bo‘lmasada har bir guruhda 1 nafar bolada dispraksiya mavjud. Ushbu maolada bolalarda uchraydigan dispraksiya jarayoning ayrim simptomlari va uni muqobil davolash usullari haqida ma’lumot beriladi.
TA’LIM METODLARINING PEDAGOGIK MOHIYATI
Mazkur maqolada taʼlim jarayonida metodlarning pedagogik mohiyati, ularning o‘quvchi shaxsini shakllantirishdagi o‘rni, metodlarning tasnifi, interfaol metodlarning afzalliklari va ularni amaliyotda qo‘llash yo‘llari yoritilgan.
DAUN SINDROMI VA DAUN SINDROMLI BOLALAR TARBIYASI
Berilgan maqolada daun sindromi haqida ma’lumotlar hamda uni oldini olish sabablari haqida yoritilgan. Daun sindromi bilan kasallangan bolalar parvarishi va tarbiyasi haqida ma’lumotlar berilgan.
NUTQ NUQSONLARINI KELTIRIB CHIQARUVCHI SABABLAR VA DISLALIYA NUTQ NUQSONINI KELIB CHIQISH SABABLARINI TAHLIL QILISH
Ushbu maqolada dislaliya nutq nuqsonining kelib chiqish sabablari va bu kamchilikni rivojlanishi uchun sharoit yaratib beruvchi bir qancha omillar shu bilan birgalikda keltirib chiqaruvchi sabablarning o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rib chiqiladi.
ESHITISHDA MUAMMOSI BOR BOLALAR
Eshitish qobiliyati buzilgan shaxslarni sifatli o‘qitish, tarbiyalash, rivojlantirish va reabilitatsiya qilishning shartlaridan biri bu mutaxassislarning har birining eshitish funktsiyasi holatining xususiyatlarini to‘g‘ri tushunish va ularni barcha turdagi psixologik va ruhiy kasalliklar tizimida hisobga olishdir. Eshitish holatiga ko‘ra eshitish qobiliyati zaif (eshitadigan) va karlar farqlanadi. Eshitish qobiliyatining yo‘qolishi - bu doimiy eshitish qobiliyatining yo‘qolishi.
MAKTABGACHA TA’LIM YO‘NALISHI BO‘YICHA METODIKA FANLARIDAN O‘QUV-METODIK KOMPLEKSLAR TAYYORLASH VA ULARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimida metodika fanlaridan o‘quv-metodik komplekslarni ishlab chiqishning zarurati, mazmuni va dolzarbligi yoritilgan. Shuningdek, 2024-yilda qabul qilingan hukumat qarorlari asosida metodik qo‘llanmalarni yaratishdagi yangi yondashuvlar va ularning ta’lim sifatiga ta’siri haqida fikr yuritiladi.
BOLALAR SEREBRAL FALAJI
Bolalar serebral falaji – bu bosh miya harakatlantiruvchi zonalari va bosh miyadagi harakatni yo‘naltiruvchi yo‘llarini zararlanishi bilan kechadigan markaziy nerv sistemasi kasalligidir.
AUTIZM SINDROMLI BOLALAR
Autizm grekcha so‘z bo‘lib “o‘zi” degan ma’noni anglatadi. U reallikdan uzoqlashib, tashqi dunyodan ajralish va tashqi olam bilan kommunikativ funksiyaning buzilishi ko‘lamini o‘z ichiga oluvchi sindrom hisoblanadi.
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA ERTAKNING AHAMIYATI
Maqolada xalq og‘zaki ijodi namunalari vositasida maktabgacha yoshdagi bolalarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalash hamda nutqini rivojlantirish masalasi tahlil qilingan. Zero maktabgacha yoshdagi bolalarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalashda alla-qo‘shiqlarining ijtimoiyg‘oyaviy mazmuni va tarbiyaviy ta’siri, xalq ertaklaridan maktabgacha yoshdagi bolalarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalashda foydalanish mazmuni va xalq maqollari vositasida maktabgacha yoshdagi bolalarda dastlabki xulq-atvor madaniyatini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
O‘QUVCHI TARBIYASIDA MUSIQANING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK AHAMIYATI
Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida musiqa fanining ahamiyati, o‘quvchi tarbiyasidagi roli, musiqaning pedagogic-psixologik ahamiyati yoritib berilgan.
ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ, ПОНЯТИЕ И СУЩНОСТЬ ОБЩЕСТВЕННОГО КОНТРОЛЯ
В данной статье рассмотрены основные субъекты, задачи общественного контроля и его проявления, раскрыто их место в системе государственного управления. Также отдельно анализируются роль и значение общественного контроля в обществе и освещается его роль в обеспечении гласности и справедливости. В статье представлен общественный контроль как важный элемент развития гражданского общества и обоснована его роль в укреплении взаимного доверия между государством и обществом
HAMKORLIK PEDAGOGIKASI VOSITASIDA OʻQUVCHILARNING IJTIMOIY MUNOSABATLARGA TAYYORLASH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada hamkorlikda o’qitish texnologiyasi o’rni va ahamiyati haqida ma’lumotlar yoritilgan.
KICHIK YOSHDAN BOLALARNI MILLIY RUHDA TARBIYALASH JARAYONIDA BOLADA NUTQIY KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqola kichik yoshdagi bolalarni milliy ruhda tarbiyalash jarayonida nutqiy kompetensiyaning o‘rni haqida. Maqolada, nutqning bolalar tarbiyasidagi ahamiyati, milliy kimlikni shakllantirishda va milliy qadriyatlarni o‘rgatishda qanday muhim rol o‘ynashi haqida so‘z yuritiladi. Nutq orqali bolalar o‘z millatini anglash, madaniy qadriyatlarni o‘rganish, tarixiy voqealar va milliy qahramonlarni tushunish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Nutqiy kompetensiyaning rivojlanishi, bolalarga milliy ruhni ifodalash, fikrlarini aniq va izchil tarzda bildirish, va jamiyatda faol ishtirok etishga yordam beradi. Maqola, nutq orqali bolalarga vatanseverlik, axloqiy qadriyatlar va milliy tarixni o‘rgatishning muhimligini ta’kidlaydi. Nutqning bu jarayondagi roli bolalar ruhiy va ijtimoiy rivojlanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.
DUDUQLANISH VA UNI BARTARAF ETISH USULLARI
Ushbu maqolada bolalarda duduqlanish sabablari, alomatlari, davolash, va ularga klinik jihatdan yondashish haqida. Unda o’qituvchilar duduqlanishni bartaraf etis Uh qonun qoidalari, bolalardagi nutq tortishishlarini oldini olish va tuzatish usullari berilgan.
MUSTAQIL TA’LIM, UNING TURLARI VA BAJARILISHIGA QOʻYILADIGAN TALABLAR
Ushbu maqolada oliy ta’limda mustqil ta‘lim, uning turlari, bajarilishiga qo‘yiladigan talablar yoritib berilgan.
МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЕ РУССКОГО ЯЗЫКА В ИНОЯЗЫЧНЫХ ГРУППАХ
Статья посвящена разные виды методики преподавания русского языка как иностранного. Проблеме развитию речи студентов с узбекским языком обучения и актуальным вопросам методики преподавания русского языка как неродного. Различные методы, которые повышают эффектность развитию речи. Эти методы помогают создать более эффективную и интересную среду для обучения русскому языку как иностранному.
TABIIY FANLARDA FANLARARO BOG‘LANISH, HAMDA ZAMONAVIY USULLARDAN FOYDALANISHNING DOLZARBLIGI
Maqolada fanlararo integratsiyaning paydo bo‘lishi va fanlarga, jumladan, tabiiy fanlarga kirib kelishi hamda natijalari haqida fikr yuritiladi. Fanlararo integratsiyasini qo‘llanganidan so‘ng fan yutuqlari hamda kamchiliklari, fanlararo integratsiyaning bugungi kunda tutgan o‘rni yoritib berilgan.
BOSHLANG‘ICH SINF MATEMATIKADAN DARSDAN TASHQARI MASHG‘ULOTLARNI TASHKIL ETISH.
Bu maqolada zamonaviy matematikaning oʻrni va ahamiyati ochib berilgan boʻlib boshlangʻich sinf oʻquvchilaring matematika fanini oʻqitishda yuzaga keladigan yutuqlarga asoslangan. Dars jarayonini qiziqarli oʻtkazish va bolalarni darsga boʻlgan qiziqishini oshirish yangidan yangi natijalarga erishishga asosidir.
BO‘LAJAK TARBIYACHILARDA TANQIDIY VA IJODIY TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISHDA INTEGRATIV YONDASHUVNING O‘RNI
Ushbu maqolada bugungi kunda bo‘lajak tarbiyachilarda tanqidiy va ijodiy tafakkurni rivojlantirishda integrative yndashuv va uning ahamiyati yoritib berilgan.
O‘ZBЕKISTONDA YOSHLARDA FUQAROLIK POZITSIYASINI SHAKLLANTIRISH MASALALARI
ushbu ilmiy maqolada yoshlarda fuqarolik pozitsiyasining shakllantirish masalalari va fuqarolik pazitsiyasini shakllantirishga oid va milliy o‘ziga xoslikdan kеlib chiqib amalga oshirish mumkin bo‘lgan qator masalalar ochib berilgan.
BO‘LAJAK MAKTABGACHA TA’LIM TARBIYACHILARINI KASBIY FAOLIYATGA TAYYORLASHNING EPISTEMOLOGIK TAHLILI
Ushbu maqolada bo’lajak tarbiyachilarga faoliyati davomida epistemologik tahlildan foydalanish haqida tavsiyalar berilgan. Hamda o’qituvchichilarga ko’plab tavsiyalar berilgan.
RAQAMLI MUHIT GENEZISI
raqamli texnologiyalar va internet asosida yuzaga kelgan kommunikatsion makonning jamiyat hayotiga, axborot almashinuvi va hamkorlikka ta’sirini yoritadi.
СИЁСИЙ ПАРТИЯНИНГ ФАЛСАФИЙ МОҲИЯТИ: ҒОЯЛАР ВА ЖАМИЯТ ЎРТАСИДАГИ КЎПРИК
Ушбу тезисда сиёсий партия тушунчасига фалсафий нуқтаи назардан ёндашилган. Муаллиф партияни фақат сайловларда иштирок этувчи ташкилот эмас, балки жамият ва инсон ўртасидаги ғоявий кўприк сифатида талқин этади. Ҳар бир партиянинг ғояси муайян тарихий, ахлоқий ва маданий асосларга таянгани, улар фуқароларнинг орзуумидлари ва ижтимоий позицияларини акс эттириши таъкидланади. Муаллиф партияларнинг маънавий юзи, сиёсий фаолликка бўлган таъсири, ва идеал ғоялар билан реал манфаатлар ўртасидаги мувозанат масаласини ўрганади. Тезисда партия фақат ҳокимиятга интилаётган субъект эмас, балки сиёсий тарбия мактаби сифатида кўрилган. Муаллиф хулосасига кўра, сиёсий партия – бу жамиятнинг фалсафий юраги ҳисобланади.
OLIY TA’LIM TALABALARIDA AKADEMIK FAOLLIKNI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK MOHIYATI
Ushbu maqolada bugungi kunda oliy ta’lim talabalarini o’qishga bo’lgan qiziqishlarini oshirish, akademik faolliklarini rivojlantirish muhim masalardan biri ekanligi yoritib berilgan.
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING KOMMUNIKATIV KOMPETENTLARINING SHAKLLANISHINING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK XUSUSIYATLARI
Maqola boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining kommunikativ kompetentlarini shakllantirish texnologiyasini takomillashtirish va bu jarayonning pedagogik-psixologik xususiyatlari yuzasidan ma’lumotlar berilgan. Bugungi kunda muoqot madaniaytini shakllantirishdagi muhim jihatlar yoritilgan.
"ZAMONAVIY TA’LIM VA XALQARO TADQIQOTLAR: INTELLEKTUAL VA MA’NAVIY KAMOLOTGA YO‘L"
Maqolada zamonaviy ta’lim tizimidagi islohotlar, o‘quvchilarning intellektual va ma’naviy kamolotiga qaratilgan sa’y-harakatlar, shuningdek, xalqaro ta’lim standartlariga muvofiqlik va ularning rivojlanishi muhokama qilingan. PISA va TIMSS xalqaro baholash dasturlari orqali ta’lim sifatini baholash va mamlakatning xalqaro raqobatbardoshligini oshirish maqsadlari ham ko‘rib chiqilgan.
FUQAROLIK POZITSIYASINI SHAKLLANTIRISHDA ROSSIYA TAJRIBASI VA UNI O‘ZBЕKISTONDA QO‘LLASH ISTIQBOLLARI
Mazkur tezisda Rossiya tajribasi asosida fuqarolik pozitsiyasini shakllantirish mexanizmlari va ularni O‘zbekistonda qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Muallif fuqarolik pozitsiyasini shaxsning ijtimoiy, siyosiy, ma’naviy va madaniy hayotdagi faolligi bilan bog‘laydi. Rossiyada fuqarolik pozitsiyasi shakllanishining huquqiy va institutsional asoslari, ayniqsa harbiyvatanparvarlik klublarining roli keng yoritiladi. Ularning yoshlar tarbiyasidagi o‘rni, shuningdek, o‘lkashunoslik yondashuvi orqali tarixiy-madaniy meros asosida fuqarolik tuyg‘ularini shakllantirish tajribasi O‘zbekiston uchun muhim model sifatida ko‘rsatiladi. Tezisda shaxsiy fazilatlar – vatanparvarlik, ijtimoiy faollik, axloqiy qadriyatlar ham fuqarolik pozitsiyasining poydevori sifatida baholanadi. Milliy qadriyatlar, zamonaviy axborot maydoni va yoshlarning “klipfikrlash” xususiyati ham bu jarayonga ta’sir qiluvchi omillar sifatida tahlil etiladi. Yakunda esa, Rossiya tajribasidan kelib chiqib, O‘zbekistonda fuqarolik pozitsiyasini kuchaytirishga doir takliflar beriladi.
BOSHLANG‘ICH SINFDA ANOMAL BOLALAR UCHUN INKLYUZIV TA‘LIM TAMOYILLARI
Ushbu maqolada hozirgi bosqichda inklyuziv ta'limni rivojlantirishning nazariy va amaliy jihatlari haqida savol tug'iladi. Tuzatish va pedagogik jarayonni qurishning defektologik printsiplari asosida umumiy ta'lim tizimini rekonstruktsiya qilish zarurati bayon qilinad
TA’LIM SHAROITIDA ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM-TARBIYASIGA DOIR MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Ushbu maqolada alohida yordamga muhtoj bolalarning ta’lim-tarbiyasini ta'minlash, jamiyatning inkluziv va adolatli rivojlanishiga hissa qo'shish haqida fikr-mulohazalar keltirilgan.
ZAMONAVIY MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA DO‘STONA MUNOSABATLARNI SHAKLLANTIRISH MASALALARI (HADISLAR MISOLIDA)
Ushbu maqolada zamonaviy maktabgacha ta’limtashkilotlarida tarbiyalanuvchilar o’rtasida do’stona munosabatlarni shakllantirishning dolzarb jihatlari yoritilgan.
TALABALARNING EPISTEMOLOGIK FAOLLIGINI SHAKLLANTIRISH OMILLARI VA BAHOLASH MEZONLARI.
Ushbu maqolada epistemologik faoliyatning mohiyati va uning ta'lim jarayonidagi o'rni ko'rib chiqilgan. Bu faoliyat talabalarning nafaqat ma'lumotlarni o'rganish, balki ularni chuqur anglash, sinovdan o'tkazish va amaliyotda qo'llashga yo'naltirilgan. Maqola, epistemologik faoliyatni rivojlantirishda tanqidiy fikrlash, yaratuvchanlik, va o'z-o'zini baholash kabi ko'nikmalarni muhim omillar sifatida ta'kidlaydi. Shuningdek, bu faoliyatning ta'limdagi samaradorlikka ijobiy ta'sirini va talabalarning shaxsiy va akademik rivojlanishiga yordam berishini ta'kidlangan.
СОВРЕМЕННЫЙ ВЗГЛЯД НА ДОШКОЛЬНУЮ ОБРАЗОВАТЕЛЬНУЮ ОРГАНИЗАЦИЮ
Дошкольное образование играет ключевую роль в формировании личности ребенка, закладывая основы его восприятия мира, социального взаимодействия и развития эмоционального интеллекта. Образование в этот период не ограничивается передачей знаний, а направлено на развитие творческих способностей, социальной ответственности и уверенности в себе через игровую деятельность. Статья подчеркивает, что дошкольное образование является основой для успешного и гармоничного развития личности, влияя на будущее всего общества.
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA MAKTABGACHA TA’LIMDA MILLIY QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK JIHATLARI
Ushbu tezisda raqamli transformatsiya sharoitida maktabgacha yoshdagi bolalarda milliy qadriyatlarni shakllantirish jarayonining pedagogik-psixologik asoslari tahlil qilindi. Raqamli texnologiyalar bolalarning shaxsiy rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatishi bilan birga, ularning ijtimoiy-madaniy ongini shakllantirishda muhim vositaga aylanishi mumkin. Ushbu maqolada raqamli muhitda milliy qadriyatlar shakllanishining pedagogik va psixologik asoslarini yoritishga harakat qildik.
MAKTABGACHA TA’LIMDA MATEMATIK TASAVVURLARNI SHAKLLANTIRISHDA TARBIYALANUVCHILARNING EMOTSIONAL INTELLEKTINI RIVOJLANTIRISHNING AHAMIYATI
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda matematik tasavvurlarni shakllantirish jarayonida emotsional intellektni rivojlantirishning o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, bolalarning hissiy holati, muloqotga kirishish qobiliyati, o‘zini anglash va boshqalarning his-tuyg‘ularini tushunishi matematik fikrlash faoliyatiga qanday ta’sir qilishi tahlil etilgan.
YOSHLARNING HUQUQIY MADANIYATI TUZILISHI
ushbu maqolada huquqiy madaniyat tushunchasining mohiyati, uning yoshlar ongida shakllanish jarayoni va jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Huquqiy madaniyat fuqarolarning huquqiy bilim, ong, qadriyat va xulq-atvorini qamrab oluvchi ko‘p qirrali ijtimoiy hodisa sifatida ko‘rib chiqiladi.
СОВРЕМЕННЫЙ ВЗГЛЯД НА ДОШКОЛЬНУЮ ОБРАЗОВАТЕЛЬНУЮ ОРГАНИЗАЦИЮ
Дошкольное образование играет ключевую роль в формировании личности ребенка, закладывая основы его восприятия мира, социального взаимодействия и развития эмоционального интеллекта. Образование в этот период не ограничивается передачей знаний, а направлено на развитие творческих способностей, социальной ответственности и уверенности в себе через игровую деятельность. Статья подчеркивает, что дошкольное образование является основой для успешного и гармоничного развития личности, влияя на будущее всего общества.
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA MAKTABGACHA TA’LIMDA MILLIY QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK JIHATLARI
Ushbu tezisda raqamli transformatsiya sharoitida maktabgacha yoshdagi bolalarda milliy qadriyatlarni shakllantirish jarayonining pedagogik-psixologik asoslari tahlil qilindi. Raqamli texnologiyalar bolalarning shaxsiy rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatishi bilan birga, ularning ijtimoiy-madaniy ongini shakllantirishda muhim vositaga aylanishi mumkin. Ushbu maqolada raqamli muhitda milliy qadriyatlar shakllanishining pedagogik va psixologik asoslarini yoritishga harakat qildik.
MILLIY TА’LIM TIZIMIDА YОЅHLАR ОRАЅIDА KIBЕRBULLINGGА QАRЅHI KURАЅHIЅH MЕХАNIZMI
Ushbu maqolada kiberbullingga qarshi kurashish mexanizmlari, ayniqsa, milliy ta’lim tizimida yoshlar o‘rtasida uning oldini olish bo‘yicha amalga oshiriladigan choratadbirlar tahlil qilingan.
“METODIK MAHORAT KUNI” VA “METODIK MAHORAT SOATI” TADBIRI. MAY OYI “MAISHIY ASBOB-USKUNALAR — BIZNING YORDAMCHIMIZ” DEB NOMLANGAN HAFTALIGINI OʻTKAZISH BOʻYICHA TAVSIYALAR
Mazkur maqolada “Metodik mahorat kuni” va “Metodik mahorat soati” tadbirining may oyi “Maishiy asbob-uskunalar — bizning yordamchimiz” deb nomlangan haftaligini oʻtkazish boʻyicha bolalarga beriladigan bilimlar mazmuni, mavzular asosida tavsiyalar yoritib berildi.
MAKTABGACHA TA’LILIM TASHKILOTLARIDA TABIAT BURCHAGI ORQALI BOLALAR IJODKORLIGINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarni tarbiyalashda maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tabiat burchagi orqali bolalar ijodkorligini rivojlantirish nazariy jixatdan yoritilgan.
INKLYUZIV MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHDA TA’LIM KLASTERI SUB’YEKTLARINING O’RNI
Mazkur maqolada ta’lim klasteri subyektlarining inklyuziv madaniyatini shakllantirish, inklyuziv madaniyatini amalga oshirishda klaster yondashuvining asosiy mexanizmi, inklyuziv madaniyatning rivojlanishi inklyuziv siyosat masalasi, inklyuziv madaniyat tushunchasi mohiyati ochib berilgan.
ZAMONAVIY MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASALARIDA BOSHQARUV TAMOYILLARINING TAKOMILLASHUVI
Ushbu maqola zamonaviy maktabgacha ta’lim muassasalarida boshqaruv tamoyillarining takomillashuvi va nutqiy kompetensiyaning rivojlanishi muammolarini yoritadi. Nutqiy kompetensiyaning rivojlanishi bolalar bilan samarali muloqotda bo‘lish, ularning o‘z fikrlarini aniq ifodalash, va umumiy ta'lim jarayonida muhim rol o‘ynaydi. Shuningdek, maqolada nutqiy kompetensiya rivojlanishining boshqaruv tamoyillari bilan bog‘liqligi, pedagogik yondashuvlar va metodlarning ahamiyati ko‘rsatiladi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA NUTQIY KOMPETENSIYANI SHAKLLANTIRISH METOD VA VOSITALARI
Maqolada bolalarda nutqiy kompetensiyani shakllantirishning ahamiyati va metodlari, nutqning bolalar uchun eng muhim aloqa vositasi ekanligi va maktabgacha yoshdagi bolalar uchun nutqiy kompetensiyani shakllantirishdagi metod va vositalar haqida so‘z yuritilgan.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR NUTQINI ERTAKLAR ASOSIDA RIVOJLANTIRISH
Maqola ertak terapiyasi orqali maktabgacha yoshdagi bo‘lgan bolalar nutqini o‘stirishga bag‘ishlangan. Ertak bolalar ma’naviy olamiga ta’sir qilish bilan birgalikda ularda juda ko‘p qobiliyatlarni ham shakllantirishga yordam beradi. Ushbu maqolada ertaklar orqali bolalarning lug‘at boyligi ortishi, grammatik va talaffuz muammolari hal bo‘lishi ifodalangan. Ertak terapiya bolalarda obrazli nutqini boyitish usuli sifatida yoritilgan.
RAQOBATBARDOSH KADRLAR TAYYORLASHDA PEDAGOGIK KLASTERLARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada raqobatbardosh kadrlar tayyorlashda pedagogik klasterlarning o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Pedagogik klasterlar ta'lim muassasalari, ishlab chiqarish korxonalari va ilmiy-tadqiqot markazlari o‘rtasida uzviy hamkorlikni ta’minlab, zamonaviy talabga javob beradigan malakali mutaxassislarni tayyorlashda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi. Maqolada klaster tizimining samaradorligini oshirish bo‘yicha takliflar ham bayon etiladi.
BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING KASBIY KOMPETENTLIGINI SHAKLLANTIRISH YUZASIDAN MULOHAZALAR
Maqolada maktabgacha ta’lim bo‘g‘inida faoliyat olib boradigan tarbiyachilarning kasbiy kompetentligiga xos bo‘lgan asosiy belgilar, kasbiy kompetensiyaning shakllanishi va rivojlanishi bosqichlari to‘g‘risida fikr yuritilgan. Shuningdek, MTT tarbiyachilari o‘zlarida mujassamlashtirishlari nazarda tutilgan kompetensiyalar mazmuni bayon qilingan.
RINOLALIYADA TOVUSH TALAFFUZ KAMCHILIKLARINI BARTARAF ETISH USULLARI
Ushbu maqola rinolalik bolalar va ularni davolash usullari, kasallik turlari, burun boshlig’ini davolash, maxsus nutq mashqlari, shuningdek rinolaliya bilan bo’g’liq bo’lgan psixologik va sotsiologik jihatlar, ya’ni odamlarning o’ziga bo’lgan ishonchi va jamoatdagi ijtimoiy moslashuvini ham o’rganishiga imkon beradi.
TARBIYAVIY MASHG‘ULOTLARDA O‘QUVCHILARNING FAOLLIGINI RAG‘BAT ORQALI SHAKLLANTIRISHDA KLASTER USULIDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada tarbiyaviy mashg‘ulotlarda o‘quvchilarning faolligini rag‘batlantirish orqali shakllantirishda klaster usulidan foydalanishning samaradorligi yoritilgan. Klaster usuli o‘quvchilar fikrini faollashtirish, mustaqil fikrlashga undash, ijtimoiy-psixologik faollikni kuchaytirishda muhim vosita sifatida talqin etiladi. Shuningdek, tarbiyaviy mashg‘ulotlar jarayonida rag‘batlantirish vositalarini to‘g‘ri qo‘llash orqali o‘quvchilarda ijobiy motivatsiya hosil qilish, ularni faol ishtirok etishga undashning samarali yondashuvlari tahlil etilgan. Maqolada klaster usulini qo‘llashning amaliy natijalari va tavsiyalari ham keltirilgan.
INKLYUZIV TA’LIMDA TIFLOPEDAGOGIKANING O‘RNI VA AHAMIYATI
Biz ushbu maqolada zaif ko‘ruvchi va ko‘ruvchi va ko‘zi ojiz bolalarni inklyuziv ta’limga jalb qilish usullari va qoidalarini o‘rganamiz.
KO‘ZI OJIZ BOLALARNI IJTIMOIY HAYOTGA INTEGRATSIYALASHDA KLASTER SUBYEKTLARINING HAMKORLIGI
Mazkur maqolada ko‘zi ojiz bolalarni ijtimoiy hayotga integratsiyalashda
klister subyektlarining hamkorligi yoritilgan. Muallif ijtimoiy tashkilotlar, xususan, mahalla, oila, tibbiyot birlashmalari, xayriya jamg‘armalari va ta’lim muassasalarining o‘zaro hamkorligini tahlil qilgan. Har bir subyektning alohida vazifalari ko‘rsatilgan holda, ularning ko‘zi ojiz bolalar uchun moslashtirilgan ta’lim muhitini yaratishdagi ahamiyati ochib berilgan. Shuningdek, tiflotexnik vositalar, metodik yordam, psixologik qo‘llab-quvvatlash hamda malaka oshirish kurslarining tashkil etilishi orqali inklyuziv ta’lim samaradorligi oshirilishi ta’kidlangan. Maqolada ijtimoiy tashkilotlarning birgalikdagi harakati natijasida ko‘zi ojiz bolalarning jamiyatga muvaffaqiyatli integratsiyalashiga erishilishi mumkinligi asoslab berilgan.
NUTQ KAMCHILIGIGA EGA BO‘LGAN BOLALAR UCHUN MAXSUS MUASSASALAR TIZIMI
Ushbu maqolada nutq kamchiliklariga ega bo‘lgan bolalar uchun mo‘jallangan maxsus muassasalar tizimi,ularning tuzilishi, faoliyat yo‘nalishlari va metodikasi ko‘rib chiqiladi.Nutq buzilishlari bolalarning ijtimoiy va akademik rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatishi sababli, logopedik muassasalar va maxsus maktablar ularning ehtiyojlariga mos ravishda ishlab chiqilgan.Shuningdek,maqolada zamonzaviy pedagogik va logopedik yondashuvlar, innovatsion tehnalogiyalar hamda ushbu muassasalarning jamiyatdagi o‘rni haqida ham so‘z boradi.
AQLI ZAIF BOLALAR PSIXOLOGIYASI VA AQLI ZAIFLIKNING TURLARI
Ushbu maqola aqli zaif bolalarning kelib chiqish sabablari, psixologik xususiyatlari, rivojlanishi, darajalari, bilish faoliyati, ta’lim tizimi, yordamchi maktablarda o’qitish tizimi haqidagi bayoni.
AUTIZM SPEKTRLI BOLALARDA NUTQ SHAKLLANISHI
Ushbu maqolada bolalarda neyropsixologik holatlar haqida,shu bilan birga xulq-atvor va nutq ruvojlanishidagi oʻziga xos oʻzgarishlar haqidagi ma'lumotlar berib oʻtilgan.Autizm spektrli bolalarda nutq rivojlanishida kechikish yoki oʻziga xos nutq buzilish holatlari boʻlishi mumkin.
AQLI ZAIF BOLALARNING SHAXSLARARO MUNOSABAT XUSUSIYATLARI
Ushbu ishda aqli zaif bolalarning shaxslararo munosabatlar xususiyatlari tadqiq etilgan bo‘lib ,aqli zaiflik bolalarning ijtimoiy faoliyati , boshqalar bilan muloqot qilishi va umumiy ijtimoiy munosabatlar munosabatlariga qanday ta’sir ko‘rsatishini tushunishga, ta’lim muassasalarida va har xil ijtimoiy muhitlarda aqli zaif bolalarning shaxslararo munosabatlarini o‘rganish , ularning muammolarini aniqlash va yechimlar topish , ijtimoiy adaptatsiyadagi qiyinchiliklarni minimallashtirish maqsadidagi ishlarining muhimligi haqida ma’lumotlar keltirilgan.
TA’LIM KLASTERI SHAROITIDA ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM- TARBIYASIGA DOIR MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Mazkur maqola ta’lim klasteri sharoitida alohida yordamga muhtoj bolalarning ta’lim tarbiyasiga taaluqli dolzarb masalalarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda ushbu bolalar duch keladigan asosiy muammolar, jumladan, individual yondashuvning yetishmasligi, o‘qituvchilar va pedagogik kadrlarning malaka darajasi, inkluziv muhitning rivojlanish darajasi tahlil qilinadi. Maqola, shuningdek, ushbu muammolarning yechimlari bo‘yicha takliflar, jumladan, ta’lim tizimida inkluziv ta’limni mustahkamlash, o‘qituvchilarni malakasini oshirish, hamkorlik klasterini tashkil etish masalalariga alohida e’tibor qaratadi.
IMMUNALAGIK KASSALLIKKA CHALINGAN UZOK MUDDATLI AMBULATOR DAVOLANISHDA BULGAN BOLALARGA UZLIKSIZ TA’LIM TARBIYA BERISHNI TA’MINLASH
Ushbu maqolada immunologik kasalliklarga chalingan va uzoq muddatli ambulator davolanishda bo‘lgan bolalarning xususiyatlari, kasallik turlari, davolash usullari va ularga tibbiy yordam ko‘rsatish usullari haqida ma’lumot berilgan. Immun tizimi kamchiligi tufayli bunday bolalar doimiy tibbiy kuzatuv va maxsus davolanishga muhtoj bo‘ladilar. Shuningdek, maqolada avtoimmun, immun yetishmovchiligi, allergik va irsiy immun tizimi buzilishlari tahlil qiladi.
DISLALIYANING KELIB CHIQISH SABABLARI VA BARTSRAF ETISH USULLARI.
ushbu maqola bolalarning nutq kamchiliklari, ularning buzilishlari, noto'g'ri nutq kamchiliklari haqida.Dislaliyani o'rganish tarixi, kelib chiqish sabablari va bartaraf etish usullari haqida bayon etilgan. Dislaliya grekcha so'zdan olingan bo'lib, is-buzilish, laliya-nutq degan ma'noni anglatadi.
INKLYUZIV TA’LIMDA O‘QUVCHILARNI KASB-HUNARGA YO‘NALTIRISH
Mamlakatimizda so‘nggi yillarda barcha sohalarda bo‘lgani kabi ta’lim sohasiga, xususan, inklyuziv ta’limni rivojlantirishga katta ahamiyat qaratilmoqda. Yangi tahrirdagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 50-moddasi hamda “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonunning 20-moddasida ham alohida bandlar kiritilib, mustahkam huquqiy asoslar yaratildi. Bugungi kunda inklyuziv ta’lim jarayonida sog‘lom o‘quvchilar bilan birgalikda ayrim nuqsonlari bor bo‘lgan o‘quvchilarning ham bilim olishlari ijobiy natijalarni bermoqda. Rivojlanishida nuqsoni bor bolalar ham sog‘lom tengdoshlari bilan birdek harakat qilib, kelajakda hayotda o‘z o‘rinlarini topishga harakat qilmoqdalar. Bu bilan imkoniyati cheklangan bolalarning ham o‘z tengqurlari kabi kasb-hunar egallashga bo‘lgan qiziqishlari ortib bormoqda. Ushbu maqolada imkoniyati cheklangan bolalarni kasb-hunarga yo‘naltirish, hayotda o‘z yo‘lini topishga yordam berish, natijada kelajakda bandlik muammolarini ham hal qilish imkoniyatlari yoritilgan
ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM-TARBIYASIGA QO‘YILADIGAN PEDAGOGIK TALABLARNING O‘ZIGA XOS JIHATLARI
Ushbu maqolada mamlakatimizdagi imkoniyati cheklangan bolalar ta’lim siyosati, yaxshi hayot qurishlari uchun yaratilatilayotgan shart-sharoitlar va ularning tarbiyasiga qo‘yiladigan pedagogik talablar haqida mulohazalar yuritilgan
UMUMIY O‘RTA TA’LIM TASHKILOTLARIDA INKLYUZIV TA’LIMNI TASHKIL ETISH
Ushbu maqola orqali pedagoglar ta’lim tashkilotlarida inklyuziv ta’limni tashkil etish haqida tavsiyalar berilgan hamda inklyuziv ta’lim haqida tushunchalarga to‘xtalib o‘tilgan.
ART TERAPIYANINNG O‘YIN TURI YORDAMIDA BOLALARDA IJTIMOIY ODOBNI SHAKLLANTIRISH.
Mazkur tezisda Maktabgacha ta’lim yoshdagi bolalarning ijtimoiy odobini shakllantirishda o‘yin terapiyasidan foydalanishning afzalliklari haqida ma’lumot beriladi. O‘yin terapiyasi yordamida bolalarda jamoa bo’lib ishlash, o‘zaro ishonch, bir birini hurmat qilish kabi ma’naviy fazilatlar shakllanadi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI NUTQIDA KAMCHILIGI BOR BOLALAR BILAN ISHLASHDA LOGOPEDNING ROLI
Ushbu maqolada asosan, nutqida kamchiligi boʻlgan bolalarni nutqiy rivojlanishi, nutqiy kamchiliklarni kelib chiqishi sabablari, logopadlar bilan ishlashda logopedning ro'li va nutq hosil bo'lish jarayonlari keltirilgan.
O`ZBEKISTONDA ALOHIDA TA’LIMGA EHTIYOJI BO`LGAN BOLALAR UCHUN TASHKIL ETILGAN TA’LIM YO`NALISHI USULLARI
Ushbu maqola imkoniyati cheklangan bolalarning o’sib kamol topishi,rivojlanishi, ta`lim olishi va jamiyatda o’z o’rinlariga ega bo’lishlari uchun e`tibor berilishi kerak bo’lgan masalalar, muammolar va ularning yechimi hamda O’zbekistonda bu borada olib borilayotgan islohotlar, korreksion pedagogika, inklyuziv ta`lim kabi sohalarning mamlakatimizdagi rivojiga maxsus maktab internetlari, uyda yakka tartibdagi ta’lim, gospital ta’lim jarayonlari bag`ishlangan
INKLYUZIV TA’LIMNING HUQUQIY ASOSLARI
Ushbu maqolada mamlakatimizda joriy qilinayotgan yangi ta’lim tizimi ya’ni inklyuziv ta’lim tizimining rivojlanishi va inklyuziv ta’limning huquqiy asoslari haqida fikr yuritiladi. Inklyuziv ta’lim tizimini yanada rivojlantirish borasida qabul qilingan qarorlar va Prezident farmonlari to‘g‘risida bayon etilgan.
DUDUQLANUVCHILARNI KO‘RIKDAN O‘TKAZISHDA KOMPLEKS YONDASHUV
Mazkur maqolada duduqlanishning sodir bo‘lishi, uning davom etish xususiyatlari haqidagi ma’lumotlar har bir aniq jarayoni uchun pedagogik-davolash yo‘li bilan ta’sir etishning asosiy shaklini tanlashga imkon beradi. Harakatlarda duduqlanish bilan birga sodir bo‘ladigan buzilishlar miqdori harakatli mashqlar, yoyinki, hatto turkum davolash badan tarbiya mashg‘ulotlari o‘tkazishning samaradorligi haqida so‘z boradi
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA INKLUZIV TA’LIMGA MUHTOJ BO‘LGAN BOLALAR BILAN ISHLASH
Ushbu maqolada inklyuziv ta’lim tushunchasi, uning kelib chiqishi, ahamiyati va maqsadi haqidagi fikrlar keltirilgan. Alohida ta’lim ehtiyojiga muhtoj bo‘lgan bolalarning qo‘llab-quvvatlanishi, huquqlari, individual yondashish, ularni sifatli ta’lim bilan ta’minlash va ular uchun imkoniyatlar yaratilayotganligi to‘g‘risida ma’lumotlar berib o‘tilgan.
GOSPITAL PEDAGOGIKA FANINIG TARIXI, MAZMUNI VA MOHIYATI
ushbu maqolada Gospitat pedagogika fanining maqsad va vazifalari,kelib chiqishi, kasalxona maktablari uyerda ta'lim oladigan o'quvchilar haqida umumiy tushunchalar o'z aksini topgan.
NUTQ NUQSONIGA EGA BOLALAR IJTIMOILASHUVI
Ushbu maqolada nutq nuqsonlariga ega bolalarning ijtimoiylashuvi va bu jarayonga ta'sir qiluvchi omillar tahlil qilinadi. Nutq nuqsonlari bolalarning rivojlanishida turli sabablarga ko'ra yuzaga kelishi mumkin, ularning ayrimlari tug'ruq va homiladorlik davridagi sog'liq muammolari bilan bog'liq. Nutq nuqsonlari bolaning ijtimoiylashuvi, muloqot va o'zini ifoda etish qobiliyatiga salbiy ta'sir qiladi. Nutq terapiyasi, logopedik mashg'ulotlar, o'yin orqali o'qitish va pedagogik qo'llab-quvvatlash bolalarning nutq va ijtimoiy ko'nikmalarini rivojlantirishda muhim vositalardir. Maqola, shuningdek, nutq muammolari bo'lgan bolalar uchun maxsus pedagogik yondoshuvlar va ijtimoiylashuv jarayonini yaxshilash uchun zarur bo'lgan ijtimoiy muhitni yaratish haqida ham to'xtalib o'tadi. Nutq nuqsonlarini bartaraf etishda pedagogik yondashuvlar va davolash usullarining ahamiyati ko'rsatilgan.
RUXIY HAMDA JISMONIY RIVOJLANISHIDA NUQSONI BOR BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN TALIMIY VA TARBIYAVIY JARAYONLAR
Ushbu maqolada ruxiy hamda jismoniy rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalar bolalar bilan olib boriladigan talimiy va tarbiyaviy jarayonlar yoritilgan.Maxsus talim muassasalari,Maktabgacha ta’lim muassasalari hamda inkuluziv ta’lim tizimida bunday bolalar bilan ishlashning asosiy usullari, pedogogik yondoshuvlar va psixologik qo‘llab quvatlash masalalari taxlil qilinadi. Bolalarning individual extiyojlariga mos metodlar, texnologiyalar va inovatsion pedogogik yondashuvlarning samaradorligi ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek Ota-onalar hamda jamiyatning bunday bolalarni qo‘llab quvatlashdagi o‘rni haqida ham muxokama qilingan.Ruxiy hamda jismoniy cheklovlari bor bolalar bilan ishlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar taqdim etilgan.
TOVUSHLAR TALAFFUZINI BARTARAF ETISH VA FONETIK IDROKNI RIVOJLANTIRISH.
Ushbu maqolada tovushlar talaffuzidagi nuqsonlarni bartaraf etish va fonetik idrokni rivojlantirish usullari muhokama qilinadi.Talaffuz muammolari bolalar va kattalarda nutq taraqqiyotiga ta’sir qiladigan muhim omillardan biri hisoblanadi.Shu bois nutq terapiyasi,artikulyatsiya mashqlari kabi uslublar orqali ularni to‘g‘rilash yo‘llari ko‘rib chiqiladi.Shuningdek,maqolada til mutaxassislari va logopedlar tomonidan tavsiya etilgan innovatsion yondashuvlar tahlil qilinadi.Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki,kompleks yondashuv vositasida talaffuz kamchiliklarini samarali bartaraf etish va fonetik idrokni kuchaytirish mumkin.
NUTQ FAOLIYATI ANATOMIK-FIZIOLOGIK VA PSIXOLINGVISTIK ASPEKTLARI
Ushbu maqolada nutq faoliyatining anatomik fiziologik va psixolingvistik aspektlari tahlil qilinadi. Nutq jarayoni murakkab biologik va kognitiv mehanizmlarga asoslangan bo'lib, uning anatomik fiziologik tomoni miyyaning maxsus zonalari ( Broke va Vernike markazlari), nutq apparati, nafas va eshitish tizimi bilan bog'liq. Psixilingvistik jihatdan esa nutq ishlab chiqarish va qabul qilish jarayonlari, til birliklarining tanlanishi, nutqni rejalashtirish va uning individual xususiyatlari muhokama qilinadi. Ushbu aspektlarning uyg'unligi natijasida inson nutqi shakllanadi va amalga oshadi.
ESHITISHNING BUZULISHIGA TA’SIR KO’RSATUVCHI OMILLAR
Ushbu maqolani yozishdan maqsad eshitishda kamchiligi bo'lgan bolalarga ko'plab qulayliklar va ularga yordam qo'lini cho’zish va eshitishda kamchiligi boslganlarning turlari va ularni klinik sabablari hamda korishni pasayishi haqida malumot berish haqida so'z boradi.
BOLALARNING PSIXIK RIVOJLANISHIDA KORREKTSIYA VA KOMPENSATSIYANING AHAMIYATI
Ushbu maqolada bolalarning psixik rivojlanishida korrektsiya (tuzatish) va kompensatsiya (o’rnini qoplash)muhim o’rin tutishi haqida so’z boradi. Har bir bola o’ziga xos rivojlanish jarayoniga ega va ba’zan bu jarayon turli sabablar tufayli buzilishi yoki sekinlashishi mumkin. Ushbu paytda korrektsiya va kompetensiyaning o’rni qanchalik ahamiyatga ega ekanligi haqida ushbu maqolada so’z boradi.
ESHITISHDA NUQSONI BO’LGAN BOLALARNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada eshitishda nuqsoni bo’lgan bolalarni psixologiyasining o‘ziga xos xususiyatlari (diqqat, xotira, xayol, tafakkur, tasavvur) o‘z aksini topgan
AUTIZM SINDROMLI BOLALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Autizmning asosiy belgisi reallikni qabul qilishning buzilishi. Autizmdan qiynalayotgan bola hech kim bilan muloqotga kirishishni hoxlamaydi. Hatto, kishilarda bola og‘riqni ham sezmaydigandek tasavvur paydo bo‘ladi. Nutqi sekin rivojlanadi. Bola har qanday yangilikdan qo‘rqadi, takroriy harakatlarni bajaradi. Agar ota-ona bolada autizm alomatini payqasa, zudlik bilan bolalar mutaxassisga murojaat etishlari zarur. Ayni vaqtda bolalarni rivojlantiruvchi ko‘plab markazlar tashkil etilgan bo‘lib, u yerda tashxis qo‘yishga hamda samarali davolanishga yordam berishadi.
DIZARTRIK BOLALARDA KORREKSION DIDAKTIK YONDASHUV USULLARI
Ushbu maqolada dizartrik bolalarda nutq rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlari va ularni korreksiya qilishda qo‘llaniladigan didaktik yondashuvlar tahlil qilinadi. Dizartriyaning asosiy turlari kelib chiqish sabablari va uning pedagogik korreksiya jarayoniga ta'siri yoritiladi. Shuningdek, logopedik mashg‘ulotlar, didaktik o‘yinlar, vizual yondashuvlar, nutq terapiya asosida olib boriladigan mashg‘ulotlarning dizartrik bolalar nutqini rivojlantirishdagi o‘rni haqida so‘z boradi.
NUTQ KAMCHILIGIGA EGA BO‘LGAN BOLALAR NUTQNI TEKSHIRISH USULLARI
Ushbu maqolda bolalarning rivojlanishidagi nutq nuqsonlarini erta aniqlash, boshqa unga o‘xshash holatlardan farqlash, tashxisini ta’limdagi imkoniyatlarini aniqlash haqida so‘z boradi.
ESHITISHDA KAMCHILIGI BO‘LGAN BOLALAR RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning nutqini rivojlantirish jarayoni, ularning psixologik xususiyatlari va samarali pedagogik metodlar haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, zamonaviy texnologiyalar va innovatsion usullar yordamida qanday natijalarga erishish mumkinligi ham yoritib beriladi.
AUTIZM SINDROMLI BOLALAR
Ushbu maqolada autizm sindromli bolalarning muvaffaqiyatli ijtimoiylashuvida psixokorreksion vazifalarning amaliy jihatlari keltirilgan. Ushbu ilmiy muammo bo‘yicha o‘tkazilgan eksperimental tadqiqot natijalari berilgan. Autizm sindromli bolalarning ijtimoiy moslashuvi muammosi yechimlarining psixologik xususiyatlari xaqida qisqacha tahlil etilgan.
DUDUQLANISHNING KELIB CHIQISH SABABLARI VA TURLARI
Ushbu maqolada duduqlanish,duduqlanish tarixi va kelib chiqish sabablari to‘g‘risida mulohaza yuritiladi.
RUHIY RIVOJLANISHI SUSTLASHGAN BOLALARNING UMUMIY XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada Oʻzbekiston respublikasida alohida yordamga muhtoj boʻlgan bolalar uchun qabul qilingan qarorlar va ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalarning asosiy xususiyatlari, ularning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar, ta’lim va tarbiya jarayonidagi o‘ziga xos jihatlar tahlil qilinadi. Ushbu bolalar kognitiv, nutqiy, hissiy va ijtimoiy rivojlanishda muayyan qiyinchiliklarga duch kelishlari sababli, ularga maxsus pedagogik yondashuv talab etiladi. Maqola maxsus pedagogika, defektologiya va logopediya sohasida ishlovchi mutaxassislar hamda otaonalar uchun mo‘ljallangan.
LOGOPSIXOLOGIYA FANINING TAMOYILLARI
Ushbu maqolada logopsixologiya fani haqida umumiy tushun-cha berilib, uning asosiy tamoyillari yoritilgan. Logopsixologiya nutq buzilishlarini psixologik va pedagogik nuqtayi nazardan o‘rganib, ularni tuzatish usullarini ishlab chiqadi. Maqolada individga yo‘naltirilgan yondashuv, kompleks yondashuv, erta diagnostika va oldini olish, psixologik muhitning ahamiyati hamda amaliyot va nazariyaning uyg‘unligi kabi asosiy tamoyillar keng yoritilgan.
DISLALIYA SHAKLLARI VA TURLARI.
Ushbu maqolada dislaliyaning tarixi, kelib chiqish sabablari, shakllari va turlari haqida batafsil ma’lumotlar berilgan. Dislaliya nutq buzilishlarining eng keng tarqalgan shakllaridan biri bo‘lib, uning mexanik (organik), funksional va fiziologik turlari mavjud. Maqolada dislaliyaning tashxis qo‘yish mezonlari, turlari va bolalarda uchrash sabablari bo‘yicha olimlarning fikrlari yoritilgan.
DIZARTRIYADA OLIB BORILAYOTGAN KORREKSION - PEDAGOGIK ISHLAR TIZIMI
Mazkur maqolada dizartriya bilan bog‘liq bo‘lgan nutq buzilishlarini tuzatish maqsadida olib borilayotgan korreksion – pedagogik ishlar tahlil qilinadi. Maqolada dizartiya tushunchasi haqida ma’lumotlar, dizartriyaning turlari, uni bartaraf etish metodikasi hamda individual va guruh shaklidagi mashg‘ulotlarning samaradorligi muhokama qilinadi. Shuningdek, pedagogik hamkorlikning ahamiyati va nutq terapiyasida qo‘llaniladigan innovatsion texnalogiyalar haqida ma’lumotlar beriladi.
RINOLALIYA NUTQ KAMCHILIGINING TURLARI
Ushbu maqolada rinolaliyani nutq kamchiligi va uning turlari haqida ma'lumotlar berilgan. Shu bilan birga maqolada ochiq,yopiq va aralash rinolaliya haqida batafsil ma'lumotlar berib oʻtilgan
ESHITISHDA KAMCHILIGI BOʻLGAN BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN LOGOPEDIK ISH TIZIMI
Ushbu maqolada eshitishda kamchiligi bo‘lgan bolalar bilan olib boriladigan logopedik mashg‘ulotlarning ahamiyati va mazmuni yoritilgan. Bolalarning nutq qobiliyatini rivojlantirish, tovushlarni farqlash hamda to‘g‘ri talaffuz qilish ko‘nikmalarini shakllantirish jarayonida o‘yin usullarining o‘rni haqida alohida soʻz yuritilgan.
RINOLALIYADA NUTQ RIVOJLANISHINI KECHIKISH SABABLARI VA UNI TUZATISH USULLARI
Maqolada rinolaliyani shakllari va ularni keltirib chiqaruvchi sabablar hamda ,artikulyatsiyasidagi buzilishlar nutq rivojlanishi uchun kerak boʻladigan logopedik mashgʻulotlar,jarroh aralashuvi orqali amalga oshiriladigan korreksion ishlar haqida ma'lumotlar keltirilgan.
AUTIZM SINDIROMLI BOLALAR
Ushbu tezisda autizm sindiromiga yo’liqqan bolalar haqida ma’lumot berib o’taman. Bu kasallikning kelib chiqish sabablari va ishlab chiqilgan davo choralari haqida bilimlarga ega bo’lasiz.
DUDUQLANISH VA KELIB CHIQISH SABABLARI
Duduqlanish - bu nutq apparati muskullarining tortishish natijasida nutqning sur’at-ohangini buzilishlari o’rganadi.Bunda ular duduqlanishni bartaraf etishga yondashish qonun-qoidalari, bolalardagi nutq tortishishlarining oldini olish va ularni tugatish usullari bilan tanishish imkoniga ega bo'ladilar.
AUTIZM SINDROMLI BOLALAR
Autizm sindronli bolalarni belgilari, kasallikni namoyon bo'lishi, autizm sindromli bolalarni turlari, autizmni kelib chiqish sabablari, autizm sindromli bolalarni patalogiyasi,bolaning boshqalar bilan muloqatga kirishi, kasallikni davolash usullari, kattalarda autizm sindromini belgilari, kasallikni oldini olish
TA`LIM KLASTERI SHAROITIDA ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA`LIM-TARBIYASIGA DOIR MUAMMOLAR VA ECHIMLAR
Bu maqolada ta’lim klasteri sharoitida alohida yordamga muhtoj bolalarning ta’lim-tarbiyasi bilan bog‘liq muammolar va ularning yechimlari yoritilgan. Muallif asosiy e’tiborni individual yondashuv yetishmovchiligi, malakali kadrlar tanqisligi, moslashtirilgan o‘quv dasturlarining yo‘qligi, jismoniy infratuzilmaning mos emasligi hamda ijtimoiy integratsiya muammolariga qaratadi. Bu muammolarni bartaraf etish uchun maxsus pedagogik yondashuvlarni joriy etish, kadrlar tayyorlash va malakasini oshirish, maxsus o‘quv dasturlarini ishlab chiqish, infratuzilmani yaxshilash hamda jamiyat va ota-onalarni xabardor qilish kabi yechimlar taklif etiladi. Shuningdek, zamonaviy axborot-kommunikatsion texnologiyalarni ta’lim jarayoniga integratsiya qilishning ahamiyati ham ta’kidlangan.Umuman olganda, alohida yordamga muhtoj bolalar uchun ta’lim sifatini oshirish va inklyuziv ta’limni rivojlantirish bo‘yicha muhim tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
BOLALARDA UCHRAYDIGAN SEREBRAL FALAJ TURLARI
Bolalar serebral falaji- bosh miya harakatlantiruvchi zonalari va bosh miyadagi harakatni ynaltiruvchi yllarni zararlanishi bilam kechadigan markaziy nerv sistemasi kasalligidir. Bolalar serebral falajida miyaning harakat va nutq sistemasida erta organik buzilishlar kuzatiladi.
RUXIY RIVOJLANISHI SUSTLASHGAN BOLALARNI TEKSHIRISH USULLARI
maqolada ruxiy rivojlanishi sustlashgan bolalarni pedogogik,psixolgik tekshirish usullari metodlar va Ruxiy rivojlanishi sustlashgan o’quvchilarning ta’lim tarbiysi,o’quv jarayoning samarali ishlashi uchun maqbul sharoitlarni yaratish yoritib berilgan va bo’lajak tarbiyachi- pedagoglarni ijtimoyi-kasbiy rivojlanishi xaqida bo’lib ularning jamiyatdagi ro’li va kasbiy malakasini oshirish jarayoniga talluqlidir.
NUTQIDA NUQSONI BO’LGAN BOLALAR
Ushbu maqolada markaziy va periferik nutq a’zolari,ovoz,nafas,artikulatsion bo’lim,tutilib gapirish,qobiq osti yadrolari,nutq xosil bo’lish jarayonida ishtirok etuvchi markazlar,Broko,Vernike,orqa miya to’g’risida so’z boradi.
DUDUQLANISH BELGILARI VA KELIB CHIQISH SABABLARI
Ushbu maqolada duduqlanishda ish olib borgan olimlar , duduqlanishning asosiy belgilari , kelib chiqish sabablari haqida yoritib oʻtilgan.
MAXSUS TA’LIMGA EHTIYOJI BO‘LGAN BOLALARNING TA’LIM-TARBIYA JARAYONIDAGI MUAMMOLAR VA ULARNI BARTARAF ETISHNING INNOVATSION USULLARI
Mazkur maqolada maxsus ta’limga ehtiyoji bo‘lgan bolalarning ta’lim-tarbiya jarayonidagi muammolar va ularni bartaraf etishning innovatsion usullari masalasi o‘rganiladi. Bu boradagi asosiy maqsad, maxsus ta’limga muhtoji bo‘lgan bolalar bilan ishlashda yuzaga keladigan pedagogik, psixologik va ijtimoiy muammolarni tahlil qilish va ularni samarali hal etish uchun innovatsion usullarni aniqlashdir
ART TERAPIYANING SAHNA TURI YORDAMIDA NUQSONLI BOLALAR NUTQINI RIVOJLANTIRISH
Mazkur tezisda Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida nutqida nuqsoni bor tarbiyalanuvchilarning nutqini sahna terapiyasi yordamida rivojlantirish jarayonning samaradorligini oshirishi haqida ma’lumot beradi. Sahna nutqi tarbiyalanuvchilarning ma’naviy, ma’daniy intelektual fazilatlarini rivojlantirishda muhim vosita sifatida hizmat qilishi haqida axborot beradi.
ALOHIDA TA`LIM EHTIYOJLARI BO`LGAN BOLALARNI SAVODGA O`RGATISHDA UMUMTA`LIM MAKTABLARINING AHAMIYATI
Alohida ta’lim ehtiyojlari bo’lgan bolalar umumta’lim maktablarida sog’lom tengdoshlari bilan bir qatorda ta’lim-tarbiya olishi izchil yo’lga qo’yildi. Ularning nuqsonlari va nuqsonning darajasiga qarab korreksion mashg’ulotlar ishlab chiqilishi, ularning umumta’lim muassasasida bilim ola bilish ko’nikmasi hisobga olingan holda tashkil etiladi. O’quvchilarning aqliy faoliyati, jismoniy faolligi hisobga olingan holda ularning har biriga yakka tartib mashg’ulotlar tuzib chiqaladi. Undan tashqari bilim olish ko’nikmasi ham tekshirilib, ularga mos tarzda dars tashkil etiladi. Umumta’lim maktablarida savodga o’rgatish samarali natija bermoqda
ALALIYALI BOLALARDA FAZOVIY MUNOSABATLARNI IDROK ETISH TUSHUNISH VA OG’ZAKI NUTQDA AKS ETTIRISHNI O’RGANISH USULLARI
Alaliyali bolalar, ya’ni fazoviy munosabatlarni to‘liq anglamaydigan bolalar, asosan jismoniy yoki aqliy rivojlanishidagi cheklovlar bilan yuzma-yuz kelishadi. Ularning fazoviy munosabatlarni aks ettirish va tushunishdagi qiyinchiliklari turli metod va usullarni talab qiladi. Maxsus pedagogika sohasida, bu bolalarga fazoviy tushunchalarni o‘rgatish uchun o‘zgacha yondashuvlar va texnikalar ishlab chiqilgan.Ushbu usullar orasida vizual yordamlar (rasmlar, diagrammalar, modellar), jismoniy mashqlar (gorizontal yoki vertikal harakatlar) va sensor yondashuvlar (teginish, hissiy tajribalar) alohida ahamiyatga ega. Bolalarni fazoviy tushunchalar bilan tanishtirishda, ularning hissiy rivojlanishiga e’tibor berish, o‘quv jarayonida o‘ziga xos vizual va motorik yordamlar berish zarur.
ESHITISHIDA NUQSONI BO’LGAN BOLALARDA KOXLEAR IMPLANTATSIYA VA UNING SAMARADORLIGI
Koxlear implantatsiya eshitish qobiliyatini yo’qotgan insonlarga eshitishni tiklashda yordam berish uchun qo’llaniladigan jarrohlik amaliyotidir.Koxlear implantatsiya eshitish qobilyatini tiklash yoki yaxshilash uchun quloq ichiga o’rnatiladigan maxsus elektron qurilma bo’lib, u koxlea deb ataladigan ichki quloq qismiga implantatsiya qilinadi. Bu implantat eshitish nervini elektr signallari bilan stimulatsiya qilib, tovushlarni miyaga yetqazish imkonini beradi. Koxlear implatatsiya asosan eshitish qobiliyati to’liq yoki deyarli yo’qotgan odamlarga yordam beradi.
INKLYUZIV TAʼLIMNI ESHITISHIDA NUQSONI BOʻLGAN BOLALAR PSIXOLOGIYASIGA TAʼSIRI
Ushbu maqolada eshitish qobiliyati buzilgan shaxslarni sifatli o’qitish, tarbiyalash, rivojlantirish va reabilitatsiya qilishning shartlaridan biri bu mutaxassislarning har birining eshitish funktsiyasi holatining xususiyatlarini to’g’ri tushunish va ularni barcha turdagi psixologik va ruhiy kasalliklar tizimida hisobga olishdirga doir fikr mulohazalar keltirilgan.
KOXLEAR IMPLANT VA UNING BOLA HAYOTIDAGI TUTGAN O‘RNI VA AHAMIYATI
Ushbu maqola eshitishda nuqsoni bo‘lgan bolalar va koxlear implant haqida qisqacha ma’lumot va uning bola hayotidagi o‘rni, ahamiyati, afzalliklari va implantatsiya jarayonidan keyin bunday bolalar bilan olib boriladigan korreksion-pedagogik ish, eshituv idrokini, tovush talaffuzini, lug‘at boyligini oshirish haqida qisqacha ma’lumotlar keltirilgan
MAKTABGACHA YOSHDAGI ZAIF ESHITUVCHI BOLALAR NUTQINING RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada eshitishida nuqsoni bo’lgan bolalarda nutq rivojlanishi, og’zaki nutqning ahamiyati, og’zaki nutqini rivojlantirish usullari to’g’risida mulohazalar yuritilgan.
ESHITISHIDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALARNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada eshitish nuqsonlari kelib chiqqish sabablari,eshitish nuqsonlari darajalari va hozirgi kunda kar va zaif eshituvchi bolalarning ta’lim muassasalarida taxsil olishlari haqida bayon qilinadi.
UY TA’LIMIGA JALB ETILGAN BOLALARNING IJTIMOIY KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada imkoniyati cheklangan bolalarning uyda yakka tartibda ta’lim olishga bo‘lgan huquqlarini ta’minlash hamda ularning ta’lim olishlari uchun zarur sharoit yaratish, ularning ijtimoiy rivojlanish istiqbollarini, o‘zini namoyon qilish, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan ijtimoiy muammolarni aniqlash va ularni mustaqil ravishda yengishini ta’minlash, o‘zo‘zini anglash va ijtimoiylashuvni rag‘batlantiradigan tegishli vaziyatlarni yaratish, ijtimoiy moslashuvini shakllantirish uchun ijtimoiy-pedagogik yordam ko‘rsatish kabilar haqida so‘z yuritiladi.
INKLYUZIV TA‘LIM SHAROITIDA ESHITISHIDA KAMCHILIGI BO‘LGAN O‘QUVCHILARNI O‘QITISH USLUBIYATI.
Ushbu maqolada inklyuziv ta’limga qabul qilinuvchi eshitishda kamchiligi bo‘lgan bolalar toifalari, oddiy maktabda bu toifa o‘quvchilarni o‘qitish uslublari haqida ma’lumotlar keltirilgan.
KOXLEAR IMPLANTAT BOLALARDA OG‘ZAKI NUTQNI IDROK ETISHNI RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOGIK USULLAR
Mazkur maqolada eshitishni tiklashning zamonaviy usuli bo‘lgan koxlear implantatsiya operatsiyasi va uning eshituv idrokiga samarali ta’siri, koxlear implantatsiyadan so‘ng eshituv reabilitatsiyasining pedagogik usullari haqida so‘z boradi.
ALOHIDA EHTIYOJGA EGA BO`LGAN BOLALARDA O`Z-O`ZIGA XIZMAT QILISH MALAKALARINI SHAKILLANTIRISH USULLARI
Mazkur maqolada alohida ehtiyojli bolalarda o‘z-o‘ziga xizmat qilish malakalarini shakllantirish jarayoni, uning ahamiyati va samarali yondashuvlar bayon etilgan. Shuningdek, ushbu jarayonda uchraydigan asosiy muammolar, jumladan, jismoniy, kognitiv, motivatsion va ijtimoiy to‘siqlar tahlil qilinadi. Muammolarni bartaraf etish usullari sifatida individual yondashuv, rag‘batlantirish, maxsus metodikalar va oilaviy hamkorlikning ahamiyati yoritilgan.
TAYANCH – HARAKATI A’ZOLARI FALAJLANGAN BOLALARDA NUTQ RIVOJLANISHINING ILMIY-PEDAGOGIK ASOSLARI.
Ushbu maqolada tayanch – harakati a’zolari falajlangan bolalarda nutq rivojlanishining ilmiy-pedagogik asoslari, bola nutqi rivojlanishining psixologik asoslari , dizartriya nutq kamchiliginingfalajlanish bilan bog’liq xususiyatlari yoritilgan
INKLYUZIV TA’LIMDA BOLALARNI RIVOJLANTIRISH OMILLARI
Mazkur maqolada inklyuziv ta’limda bolalarni Jismoniy rivojlanishi, Shaxsiy –psixologik rivojlanish ko‘rsatkichlari, Intellektual (aqliy rivojlanish) omillari hamda inklyuziv ta’limni ahamiyati va tushunchalari haqida so’z boradi.
NOGIRONLIGI BO‘LGAN MAKTAB YOSHIGACHA BO‘LGAN BOLALALARDA, SUZISH MASHG‘ULOTLARINI ORGANIZIMGA TA’SIRI.
Ushbu maqolada nogironligi bo‘lgan maktab yoshigacha bo‘lgan bolalarda suzish mashg‘ulotlarining organizmga ta’siri tahlil qilinadi. Suzish jismoniy faollikning samarali shakllaridan biri bo‘lib, u bolalarning harakat faoliyatini yaxshilash, mushak va suyak tizimini mustahkamlash, nafas olish va yurak-qon tomir tizimi faoliyatini rivojlantirishga xizmat qiladi. Shuningdek, suv muhitida mashg‘ulotlar bolalarning psixo-emotsional holatini yaxshilash, ijtimoiy moslashuvini oshirish va stress darajasini kamaytirishda muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, suzish nogironligi bo‘lgan bolalarning motorik qobiliyatlarini rivojlantirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatib, ularning hayot sifatini oshirishga yordam beradi. Ushbu maqolada mavzu bo‘yicha ilmiy nazariyalar va amaliy tadqiqot natijalari asosida suzish mashg‘ulotlarining nogironligi bo‘lgan bolalar organizmiga bo‘lgan ta’siri yoritiladi.
АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ ДОШКОЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ И ВОСПИТАНИЯ В ГОСПИТАЛЬНОЙ ПЕДАГОГИКЕ
в данной статье автором рассматриваются актуальные вопросы дошкольного образования и воспитания в госпитальной педагогике. Автором указываются основные проблемы в данной сфере и возможные пути ее решения с точки зрения образовательного менеджмента, что также актуально для развития системы госпитального образования в Узбекистане.
INKLYUZIV TА`LIM ISHTIRОKCHILАRI FАОLIYАTINI MUVОFIQLАSHTIRISHDA PEDAGOGIK TA’LIM KLASTERINING AHAMIYATI
Ushbu mаqolаdа pedаgogik tа`lim innovаtsion klаsteri yordаmidа inklyuziv tа`kimni tаshkil etish, аlohidа yordаmgа muhtoj bo`lgаn bolаlаr hаyotidа, tа`lim tаrbiyа olishidа, jаmiyаtgа moslаshishidа mаhаllа, oilа, mаktаbning o`rni, pedаgogik tа`lim klаster yordаmidа inklyuziv tа`lim ishtrokchilаri fаoliyаtini muvofiqlаshtirish vа mexаnizmlаrini ishlаb chiqish hаqidа bilishimiz mumkin.
TА’LIM KLАSTERI MUHITI – АUTIZM SPEKTRI BUZILGAN BОLАLАR NUTQINI RIVОJLАNTIRISHNING INNОVАTSIОN ОMILI SIFАTIDА
Ushbu maqolada tа’lim klаsteri shаrоiti – аutizm sindrоmli bоlаlаr nutqini rivоjlаntirishning innоvаtsiоn оmili sifаtida yoritilgan.
TA‘LIM KLASTERI MUHITIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI BILISH JARAYONLARINI RIVOJLANTIRISH MASALASINING METODOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada ta’lim klastrinignmetodologik asosi va uni inlyuziv ta’limga yo‘lga qo‘yishdagi bevosita ahamiyati, chet el tajribasi, xozirgi kunda ta’limning subyektlar o‘rgasidagi o‘rni va uning metodologiyasi haqida ma’lumot berilgan.
АКТИВИЗАЦИЯ РЕЧИ ДЕТЕЙ СТАРШЕГО ДОШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА
В статье раскрывается краткая информация об особенностях развития речи, детей старшего дошкольного возраста, с целью успешной подготовке обучения в начальной школе.
DIZARTRIYA NUTQ KAMCHILIGIDA BOLALAR NUTQINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada dizartriya nutq nuqsoni va undagi tovushlar talaffuzining keyingi xususiyati emotsional – harakat innervatsiyasining buzilishi, bu nutqning prosodik tomonidagi buzilishlari haqida so‘z boradi
MAKTABGACHA YOSHDAGI NUTQIY NUQSONLI BOLALAR TA’LIMTARBIYASIDA O’YINLARNING AHAMIYATI.
Ushbu maqolada maxsus ta’limda ham logopedik mashg’ulotlar jarayonida olib boriladigan logopedik o’yinlarning o’ziga hosligi va mohiyati ham alohida mazmun haqida so’z boradi.
INKLYUZIV TA’LIM SHAROITIDA ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM TARBIYASIGA DOIR MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Ushbu maqolada inklyuziv talim sharoitida alohida yordamga muhtoj bolalarning ta’lim tarbiyasiga doir muammolar va yechimlar tahlil qilinadi.
INKLYUZIV TA'LIMDA KLASTERLASHUVNING IJTIMOIY INNOVATSIYASI
Ushbu maqolada klasterlashuvning inklyuziv ta'limdagi ijtimoiy innovatsion jihatlarini, klasterlar orqali ta’lim tizimida qulaylik va teng imkoniyatlar yaratish, turli muassasalar va hamjamiyatlar o‘rtasidagi sinergiya, shuningdek, nogironligi yoki ijtimoiy cheklovlari bo‘lgan o‘quvchilar uchun moslashtirilgan yechimlar ishlab chiqish mavzusi aks etadi
MAXSUS TA’LIMDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISH
Mazkur maqolada alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun tashkil etilgan ta’lim tizimi, imkoniyati cheklangan bolalarning maktabgacha va maktab ta’limi tizimiga integratsiyasini kuchaytirish hamda inklyuziv ta’lim jarayonlarini jadallashtirish hamda FM tizimi (Frequency-Modulated system) ning eshitishda muammosi bo‘lgan o‘quvchilar ta’limiga samarasi haqida so‘z boradi.
KO‘ZI OJIZ BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN KORREKSION- PEDAGOGIK ISHLARNI TASHKIL ETISHDA KLASTER MUHITINING ZARURIYATI
Ushbu maqola ta’lim klasteri muhitida ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalardagi o‘zlashtirishdagi muammaolar hamda ularni korreksion mashg‘ulotlar mazmuni uzviyligi asosida bartaraf etish haqida yoritilgan.
KICHIK YOSHDAGI BOLALARNI MILLIY TARBIYA ASOSIDA TARBIYALASHNING O’ZIGA HOS JIHATLARI
Mazkur mavzuda kichik yoshdagi bolalarga milliy tarbiyani singdirishning o’ziga xos jihatlari , pedagogik yondashuvlari va samarali usullari o’rganiladi. Jumladan,xalq og’zaki ijodi,milliy o’yinlar,an’anaviy bayramlar va marosimlar orqali bolalarda milliy o’zlikni anglash jarayoni shakillantiriladi.
MAKTABGACHA TA’LIM YOSHIDAGI BOLALARNI TARBIYALASHDA TASVIRIY FAOLIYAT MASHG’ULOTLARINING TUTGAN O‘RNI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarni tarbiyalashda tasviriy faoliyat mashg’ulotlarining tutgan o‘rni va uning imkoniyatlari nazariy jixatdan yoritilgan.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA IJTIMOIY FAOLLIKNI RIVOJLANTIRISH ORQALI MAKTABGA TAYYORALASH
Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi bolalarda ijtimoiy faollikni rivojlantirish orqali maktabga tayyoralashning shakl va usullari va texnologiyalarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda ijtimoiy faollikni rivojlantirish orqali maktabga tayyoralashning ahamiyati ko‘rib chiqiladi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA TALIM TARBIYA SIFATINI OSHIRISHNING MUHIM JIHATLARI
Mazkur maqolada bolalarning yosh guruhga ajratish ularda talim sifatini yanada oshirish, bolalarni mehnatga, bilim olishga, o‘yinga maqsadli o‘rgatish haqida gap ketadi. Talim va tarbiya jarayonini to‘g‘ri tashkil etish haqida muhokama qilingan
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNI TARBIYALASHDA O‘YIN FAOLIYATINING TUTGAN O‘RNI VA UNING AMALIY AHAMIYATI
Ushbu maqolada maktabgacha talimda tarbiyaning tutgan o‘rni, kichik yoshdagi bolalarga talim-tarbiya berishda o‘yinning ahamiyati va uni qo‘llashdagi amaliy ahamiyati haqida so‘z boradi.
TALABALARNING EPISTEMOLOGIK FAOLLIGINI SHAKLLANTIRISH OMILLARI VA BAHOLASH MEZONLARI.
Ushbu maqolada epistemologik faoliyatning mohiyati va uning ta'lim jarayonidagi o'rni ko'rib chiqilgan. Bu faoliyat talabalarning nafaqat ma'lumotlarni o'rganish, balki ularni chuqur anglash, sinovdan o'tkazish va amaliyotda qo'llashga yo'naltirilgan. Maqola, epistemologik faoliyatni rivojlantirishda tanqidiy fikrlash, yaratuvchanlik, va o'z-o'zini baholash kabi ko'nikmalarni muhim omillar sifatida ta'kidlaydi. Shuningdek, bu faoliyatning ta'limdagi samaradorlikka ijobiy ta'sirini va talabalarning shaxsiy va akademik rivojlanishiga yordam berishini ta'kidlangan.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA VAQT HAQIDAGI TASAVVURLARNI UYG‘OTISH
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda vaqt haqidagi tasavvurni shakllantirish ularning kundalik faoliyatini rejalashtirish, intizomli bo‘lish hamda maktab ta’limiga tayyorlanishda muhim ahamiyatga ega ekanligi. Vaqtni anglash bolaning tafakkuri va nutqining rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi yoritilib berilgan
XALQ PEDAGOGIKASI ASOSIDA BARKAMOL AVLODNI TARBIYALASHNING USTUVOR JIXATLARI
Mazkur maqolada xalq pedagogikasining barkamol avlod tarbiyasidagi o‘rni va ahamiyati tahlil etiladi.Xalq pedagogikasi asrlar davomida shakllangan tarbiya tamoyillarini o‘z ichiga olib, milliy qadriyatlar, urf-odatlar va an’analar orqali yosh avlodga axloqiy, ma’naviy va jismoniy kamolotga erishishda yo‘l-yo‘riq ko‘rsatadi. Maqolada xalq pedagogikasining asosiy tamoyillari, tarbiya usullari va zamonaviy ta’lim tizimi bilan integratsiyasi haqida fikr yuritiladi. Shuningdek, barkamol avlodni shakllantirishda ota-onalar, pedagoglar va jamiyatning o‘rni yoritilib, milliy tarbiya mezonlarini rivojlantirish bo‘yicha takliflar beriladi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR NUTQ MADANIYATINI SHAKILLANTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalar nutq madaniyatini
shakllantirishning nazariy asoslari, uning bolalar rivojlanishiga ta'siri, o‘qituvchilarning va otaonalarning rolini o‘rganish ko‘zda tutilgan. Nutq madaniyati bolalar shaxsiyatining asosiy tarkibiy qismlaridan biri sifatida, ularning ijtimoiy muloqotda muvaffaqiyatli bo‘lishiga yordam beradi. Nutq madaniyatini rivojlantirish jarayoni bolalarning tilni to‘g‘ri va ravon ishlatish ko‘nikmalarini shakllantirish, ular orasida to‘g‘ri muloqot va ijtimoiy aloqalarni o‘rnatishga xizmat qiladi. Maqolada, shuningdek, bolalar nutqining rivojlanishiga pedagogik yondashuvlar, metodik vositalar, o‘yin va interaktiv faoliyatlar kabi elementlarning ahamiyati tahlil qilinadi. Nutq madaniyatini shakllantirishdagi asosiy prinsiplar, metodik yondashuvlar va ularning amaliy qo‘llanilishi mavzusi orqali, maktabgacha ta'limda bolalarning nutq madaniyatini yuqori darajada rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan nazariy va amaliy yondashuvlar taqdim etiladi
MAKTABGACHA TA'LIM YOSHIDAGI BOLALARDA ESTЕTIK TASAVVURLARNI SHAKLLANTIRISHDA OILANING O’RNI
Ushbu maqolada maktabgacha ta'lim yoshidagi bolalarda estеtik tasavvurlarni shakllantirishda oilaning o’rni va uning imkoniyatlari nazariy jixatdan yoritilgan
MASHG‘ULOTLARDA BOLANING YOSH VA INDIVIDUAL-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARINI INOBATGA OLISH
Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning yoshi va individual xususiyatlari inobatga olingan. Hozirgi davrda har tomonlama rivojlangan barkamol insonni tarbiyalashning maqsad va vazifalari manaviy boylik, axloqiy poklik, jismoniy mukammallikni o`zida mujassamlashtirgan ijtimoiy faollikni tarbiyalashni taqozo etadi
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA BOLALARNI IJOD QILISH VA MUSTAQIL FIKRLASHGA TAYYORLASHNI O‘ZIGA XOS PEDAGOGIK JIHATLARI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bolalarni ijod qilish va mustaqil fikrlashga tayyorlashni o‘ziga xos pedagogik jihatlari yoritilgan
BOSHLANG‘ICH SINF MATEMATIKADAN DARSDAN TASHQARI MASHG‘ULOTLARNI TASHKIL ETISH.
Bu maqolada zamonaviy matematikaning oʻrni va ahamiyati ochib berilgan boʻlib boshlangʻich sinf oʻquvchilaring matematika fanini oʻqitishda yuzaga keladigan yutuqlarga asoslangan. Dars jarayonini qiziqarli oʻtkazish va bolalarni darsga boʻlgan qiziqishini oshirish yangidan yangi natijalarga erishishga asosidir
MAKTABGACHA TA’LIM TARAQQIYOTI, MUAMMOLAR VA ISTIQBOLLI YECHIMLAR
ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimining rivojlanish bosqichlari, hozirgi holati, duch kelayotgan muammolar va ularni hal etish yo’llari tahlil qilingan. Maktabgacha ta’limning bolalar intelektual, jismoniy va axloqiy rivojlanishidagi o’rni yoritilib, tizimni yanada takomillashtirish istiqbollari ko’rib chiqilgan. Shuningdek, davlat siyosati doirasida amalgam oshirilayotgan islohotlar, innovatsion metodlar hamda xususiy sektorni rivojlantirish muhimligi haqida so’z yuritiladi.
MAKTABGACHA TA’LIM YO‘NALISHI TALABALARINI IJTIMOIYPEDAGOGIK FAOLIYATGA TAYYORLASH UCHUN YO‘NALTIRILGAN PEDAGOGIK JARAYON
Ushbu maqolada “maktabgacha ta’lim” yo‘nalishi talabalarini ijtimoiypedagogik faoliyatga tayyorlash – pedagogik zaruriyati haqidagi fikrlar yoritilgan. Shu bilan birga shaxsning ijtimoiylashuvida ijtimoiy, psixologik va pedagogik omillarning ta’siri muhim ahamiyatga ega ekanligi yoritib berilgan
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNI TABIAT BILAN TANISHTIRISH YOʻLLARI
Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi bolalarni tabiat bilan tanishtirishning muhimligi va samarali usullari haqida so'z yuritadi. Bolalar tabiatni o'rganish jarayonida nafaqat ilmiy bilimlarga ega bo'lishadi, balki ekologik ongni shakllantiradilar, tabiatga bo'lgan mehr-muhabbatlarini rivojlantiradilar. Maqolada bolalarni tabiat bilan tanishtirishning turli usullari — sayohatlar, o'yinlar, ilmiy tajribalar, rasm chizish va boshqa faoliyatlar orqali amalga oshirilishi haqida so'z boradi. Shuningdek, bolalarni tabiatni sevishga va unga ehtiyotkorlik bilan yondashishga o'rgatishning ahamiyati ta'kidlanadi. Ota-onalar va tarbiyachilarning bu jarayondagi roli ham alohida e'tiborga olinadi. Maqola, tabiatni o'rganishning bolalar rivojidagi o'rni va uning kelajakdagi ekologik ongni shakllantirishdagi ahamiyatini ko'rsatishga qaratilgan
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNI TARBIYALASHDA AXLOQIY TARBIYANING TUTGAN O‘RNI VA VAZIFALARI
Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi bolalarni axloqiy tarbiyalashning ahamiyati, vazifalari va amalga oshirish usullari haqida qisqacha ma'lumot beradi
ZAMONAVIY TARBIYACHI VA UNING JAMIYATDA TUTGAN O’RNI
Ushbu maqolada hozirgi zamon tarbiyachisi o’z mutaxassisligiga oid bilimlar bilan birga, pedagogik va psixologik bilimlarni hamda turli fan yo’nalishlari bo’yicha maxsus bilimlarga ega bo’lgan, kasbiy tayyorgarlik, yuksak axloqiy fazilatlarni egallashlari kerakligi haqidagi fikrlar yoritilgan. Shu bilan birga xalqimizning buyuk mutafakkirlarini tarbiyachi haqidagi fikrlarini yoritib bergan
MAKTABGACHA TA’LIM TARBIYALANUVCHILARINING IJODIY QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotidagi tarbiyalanuvchilarning ijodiy qobiliyatlari, qiziqishlari, o‘z xatti-harakatlarini boshqarish va universal faoliyati uchun zarur muhitni yaratish, maktabgacha ta’lim tashkilotida bolalar ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishdagi zamonaviy talablar haqida ma’lumotlar yoritib berilgan
YAPONIYA MAKTABGACHA TA’LIM TIZIMINING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Mazkur tezisda Yaponiya maktabgacha ta’lim tizimining boshqa mamlakatlar maktabgacha ta’lim tizimlaridan farqli tomonlariga e’tibor qaratilgan. Bu mamlakat ta’lim tizimida o’qituvchi va tarbiyachilarning katta qismini erkaklar tashkil qilishiga urg’u berilgan. Bu yurt ta’lim-tarbiyasida o’z-o’ziga xizmat qilish muhim ahamiyatga egaligi ham ifodalangan.
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA BOLALARNI G‘OYAVIYESTETIK VA AXLOQIY TARBIYALASHNING INNOVATSION METODLARI
Maktabgacha ta’limda bolalarning g'oyaviy-estetik va axloqiy tarbiyasi muhim ahamiyatga ega ekanligi ifodalangan. Shuningdek, innovatsion metodlar bu jarayonda yangi yondashuvlar, texnologiyalar va o'qitish uslublarining integratsiyasini ta’minlashi, g'oyaviyestetik tarbiyada, asosan, san'at, musiqa, adabiyot va tabiat bilan tanishish orqali bolalarda go'zallikni tushunish va qadrlash hissi rivojlantirilishi yoritib berilgan
BO‘LAJAK TARBIYACHINING MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR BILAN O‘ZARO MUNOSABATLARINING XUSUSIYATLARI
Mazkur maqola “Bo‘lajak tarbiyachining maktabgacha yoshdagi bolalar bilan o‘zaro munosabatlarining xususiyatlari” mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, tarbiyachining bolalar bilan o‘zaro muloqotini, ularning psixologik va emotsional rivojlanishiga ta’sirini o‘rganishga qaratilgan. Maqolada tarbiyachining bolalar bilan samarali aloqalar o‘rnatishdagi roli, bolalar bilan muloqot qilishning usullari, bolalar psixologiyasining xususiyatlari va ularning ijtimoiy rivojlanishiga qo‘shadigan hissasi keng yoritilgan
РАЗВИВАЮЩИЕ ТЕХНОЛОГИИ В ДОШКОЛЬНОМ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОМ ОРГАНИЗАЦИИ
В данной работе рассматривается использование развивающих технологий в системе дошкольного образования. Развивающие технологии являются важным инструментом для формирования у детей дошкольного возраста ключевых навыков, необходимых для их дальнейшего обучения и гармоничного развития. Основное внимание уделено принципам организации образовательного процесса с использованием таких технологий, их влиянию на когнитивное, эмоциональное и социальное развитие детей.
BOLALARNI TEVARAK-ATROFGA BO‘LGAN QIZIQISHLARINI SHAKLLANTIRISH PEDAGOGIK MUAMMO SIFATIDA
Ushbu maqolada zamonaviy sharoitda atrof-muhitga mas’uliyatli munosabat zaruriyatining nazariy asoslari yoritilgan. Shu bilan birga, maktabgacha yoshdagi bolalarda ekologik madaniyat elementlarini, ya’ni tabiatga, atrof-muhitga mas’uliyatli munosabatni shakllantirishga doir psixologik-pedagogik asoslar o‘rganilgan. Muallif bolalarda shakllangan ko‘nikmalarning umri davomida hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lishini ta’kidlaydi.
Kalit so‘zlar: Atrof-muhit, idrok etish, mas’uliyat, ekologik bilimlar, ekologik ong, tabiat muhofazasi bo‘yicha ko‘nikmalar, ekologik mas’uliyat, atrof-muhitga mas’uliyatli munosabat
RAQAMLI SHARTLARDA MAKTABGA TA'LIMNI RIVOJLANISH. TRANSFORMATSIYALAR
В статье рассматриваются особенности развития дошкольного образования в условиях цифровой трансформации. Анализируются современные тенденции внедрения цифровых технологий в образовательный процесс дошкольных организаций, их влияние на качество воспитательно-образовательной деятельности, а также на формирование цифровой компетентности педагогов. Особое внимание уделено проблемам и перспективам использования электронных образовательных ресурсов, интерактивных платформ и цифровых инструментов в работе с детьми дошкольного возраста. Обоснована необходимость комплексного подхода к цифровизации дошкольного образования с учетом возрастных и психофизиологических особенностей детей
BO‘LAJAK MAKTABGACHA TA’LIM TARBIYACHI-PEDAGOGLARINING IJTIMOIY-KASBIY RIVOJLANISHINING ZAMONAVIY TENDENSIYALAR
Maktabgacha ta’lim tarbiyachi-pedagoglarining ijtimoiy-kasbiy rivojlanishi zamonaviy ta’lim tizimidagi eng dolzarb masalalardan biridir. Mazkur maqolada bo‘lajak tarbiyachilarning kasbiy kompetensiyasini shakllantirish, innovatsion ta’lim texnologiyalaridan foydalanish, pedagogik faoliyatda ijtimoiy-emotsional ko‘nikmalarni rivojlantirish tendensiyalari tahlil etiladi. Bundan tashqari, xalqaro tajribalar, kompetensiyaviy yondashuv va mentorlik tizimining ahamiyati ham yoritiladi. Maqolada maktabgacha ta’lim tarbiyachilarining ijtimoiy va kasbiy jihatdan rivojlanishini ta’minlashga qaratilgan amaliy tavsiyalar beriladi hamda kelajakdagi istiqbolli yo‘nalishlar belgilab beriladi
BOLALAR IJODIY RIVOJLANISHIDA MARIYA MONTESSORI METODIKASI
Ushbu maqolada Mariya Montessori tomonidan ishlab chiqilgan metodikalarni bolalar ijodiy rivojlanishiga ta’siri o‘rganiladi. Shuningdek maqola davomida bolalarda erkinlikni taminlash ijodiy salohiyatni oshirishda muhim ro‘l oynashi haqida amaliy tavsiyalar beriladi. Montessori metodikasi bolaning ijodiy qobilyatlrini ochish, mustaqil fikirlaydigan va ijodiy yechimlarni topa oladigan shaxslar sifatida tarbiyalash uchun samarali ta’lim tizimi ekanligi haqida yoritiladi.
MAKTABGACHA TA’LIMDA - ZAMONAVIY TARBIYACHI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkiloti tarbiyachilari qanday bo‘lishi va unga qo‘yiladigan zamonaviy talablar haqida yoritilgan. Mashg’ulotlarni zamonaviy tarbiyachi qanday o‘tishi lozimligi haqida aytib o‘tilgan
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING DIQQATINI JAMLASH ORQALI BILISH JARAYONLARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi bolalarning diqqatini jamlash va uni rivojlantirish jarayonlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada, bolalar psixologiyasining dastlabki bosqichlarida diqqatning qanday shakllanishi va rivojlanishi haqida ilmiy yondashuvlar taqdim etiladi. Shuningdek, bolalarning diqqatini jamlashni rag‘batlantirish uchun o‘yinlar, mashqlar va pedagogik metodlarning samaradorligi muhokama qilinadi. Maqola diqqatning o‘zgaruvchan va individual xususiyatlari, shuningdek, bu jarayonga turli tashqi va ichki omillarning qanday ta’sir ko‘rsatishi haqida fikrlar bilan boyitilgan
MAKTABGACHA TA’LIM DIDAKTIKASINING AHAMIYATI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim didaktikasi, maktabgacha yoshdagi bolalar ta’limi va oʻqitish, bolalarga obyektiv dunyoni chuqurroq anglashga koʻmaklashish haqida soʻz yuritiladi. Hozirgi sharoida maktabgacha ta’lim tizimi faoliyatida pedagogik texnalogiyalar,interfaol usllar keng foydalanilmoqda. Turliy xil mashgʻulot jarayonida materialardan samaraliy foydalanish yoʻllarini tarbiyachi va oʻqtuvchilarga yetkazib berish pedagogik fani oldida turgan dolzab muammolardan biridir.
MAKTABGACHA TA’LIM YOSHDAGI BOLALARDA EKOLOGIK NAZARIYANI SHAKLLANTIRISH
Bolalar psixologiyasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, fanning asosiy kategoriyalari, boshqa fanlar bilan aloqasini bayon etilgan. Shuningdek, maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarga ekologik tarbiya berish usulleari ham ifoda etilgan
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA VAQT HAQIDAGI TASAVVURLARNI UYG‘OTISH
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda vaqt haqidagi tasavvurni shakllantirish ularning kundalik faoliyatini rejalashtirish, intizomli bo‘lish hamda maktab ta’limiga tayyorlanishda muhim ahamiyatga ega ekanligi. Vaqtni anglash bolaning tafakkuri va nutqining rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi yoritilib berilgan
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNI MAYDA QO‘L MOTORIKASINI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada, maktabgacha yoshdagi bolalarning mayda qo‘l motorikasini rivojlantirish, yashirin qo‘l qobiliyatini ochib berish, ota-onalar bolalariga qanday yordam bera olishlari yoritib beriladi.
ART TERAPIYADA BOLANI IJODIY JARAYONGA JALB QILISH
Bolalarda ilmiy dunyoqarashni shakllantirishda turli omillar turlicha ta’sir etadi. Bu omillar ichida ijodiy va matiqiy tafakkurni rivojlantirish eng asosiysi hisoblanadi. Zero, bolada tasavvur, tushunchalarning shakllanish jarayoni aynan maktabgacha ta’lim muassasasidan boshlanadi va bu davr dunyoqarashni shakllanishning mazmunini hajm jihatidan eng salmoqli bosqichdir. Shuning uchun ham tushuncha va tasavvurlarni shakllantirishda maktabgacha yoshidagi davri asosiy davr hisoblanadi. Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish o‘ziga xosligi haqida fikrlar berilgan
ART TERAPIYANING QUM TURI YORDAMIDA BOLALARNI MAYDA MOTORIKASINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu tezisda, qum terapiyasi orqali maktabgacha yoshdagi bolalarning mayda qo‘l motorikasini rivojlantirish, ijodkorlikka va estetik didni shakllanishiga yordam berishi haqida ma’lumot beradi.
YAPONIYA MAKTABGACHA TA’LIM TIZIMINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Mazkur tezisda Yaponiya maktabgacha ta’lim tizimining boshqa mamlakatlar maktabgacha ta’lim tizimlaridan farqli tomonlariga e’tibor qaratilgan. Bu mamlakat ta’lim tizimida o‘qituvchi va tarbiyachilarning katta qismini erkaklar tashkil qilishiga urg‘u berilgan. Bu yurt ta’lim-tarbiyasida o‘z-o‘ziga xizmat qilish muhim ahamiyatga egaligi ham ifodalangan
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA OʻZ-OʻZINI ANGLASHNI OʻRGANISH MUAMMOSI
Maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarni oʻz-oʻzini anglashini oʻrganish muammosining nazariy jihatdan o`rganilganligi tahlil qilinadi. Shuningdek, shu sohada ilmiytadqiqot ishlarini olib brogan psixolog olimlar ishlari, maktabgacha yoshdagi bolalarni oʻz-oʻzini anglashi xususiyatlari o`rganib chiqilgan
TARBIYACHILARDA NUTQ MADANIYATINING O‘RNI
Mazkur tezisda tarbiyachilarning kasbiy faoliyatida nutq madaniyatining o‘rni va ahamiyatini yoritishga bag‘ishlangan. Tarbiyachilarning nutqi nafaqat pedagogik jarayonning samaradorligini oshiradi, balki, tarbiyalanuvchilarda madaniy, ma’naviy va intellektual fazilatlarni shakllantirishda muhim vosita sifatida xizmat qiladi. Nutq madaniyati — bu so‘z boyligi, intonatsiya, talaffuz, grammatik to‘g‘rilik, hamda nutqning ma’naviy-estetik jihatlarini birlashtiruvchi murakkab tizimdir.
MAKTABGACHA YOSHDAGI NUTQI TO‘LIQ RIVOJLANMAGAN BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN KORREKSION ISHLAR
Ushbu maqolada nutqnin to‘liq rivojlanmaganligi sabablari va oqibatlari yoritilgan. Nutqi to‘liq rivojlanmagan bolalar bilan olib boriladigan lorreksion-logopedik ishlar ham keltirib o‘tilgan.
MAKTABGACHA TA’LIMDA BADIIY ASARLARNI SAHNALASHTIRISHDA ERTAKTERAPIYANING AHAMIYATI
Ushbu maqolada ertak terapiyasi usulidan foydalangan holda maktabgacha ta’lim tarbiyalanuvchilarga badiiy asarlarni sahnalashtirish foydalanish va mashg’ulotlarda amalda tatbiq etish yoritilgan. Bolalarda badiiy asarlarga bo’lgan muhabbat kabi sifatlarni shakllantirish. Tarbiyalanuvchilarga teatrga bo’lgan muhabbat tushunchalarini rivojlantirish o’rgatiladi.
MAKTABGA TAYYORLOV GURUH TARBIYALANUVCHILARINI PAPE MASHE TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA IJODIY RIVOJLANISHINI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIYA VA AMALIYOTDAGI HOLATI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tarbiyalanuvchilarni ijodiy rivojlanishiga yondashishda pape-mashe texnologiyalarining ahamiyati o‘rganilgan. Maqolada, pape-mashe texnologiyasining amalyotdagi holati hamda yo‘l qo‘yilayotgan kamchiliklar haqida bayon etilgan.
BO‘LAJAK MAKTABGACHA TA’LIM TARBIYACHI-PEDAGOGLARI IJTIMOIY-KASBIY RIVOJLANISHINING ZAMONAVIY TENDENSIYALARI
Mazkur maqolada bo‘lajak maktabgacha ta’lim tarbiyachi-pedagoglarining ijtimoiy-kasbiy rivojlanish jarayonidagi zamonaviy tendensiyalar tahlil qilinadi. Jahon miqyosida raqamli texnologiyalar, pedagogik innovatsiyalar va ta’lim tizimining rivojlanishi kasbiy rivojlanishning muhim omillari sifatida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, zamonaviy tendensiyalarning pedagoglarning kasbiy kompetensiyalariga ta’siri, ularning ta’lim jarayonidagi samaradorligi va bolalar tarbiyasidagi o‘rni haqida fikr yuritiladi. Maqolada ushbu yo‘nalishdagi ilmiy yondashuvlar, muammolar va istiqbolli yechimlar ko‘rib chiqilib, amaliy tavsiyalar beriladi
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA KONSENTRATSIYA QOBILIYATINI RIVOJLANTIRISH: TAJRIBA VA TADQIQOTLAR SHARHI
Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda kontsentratsiya qobiliyatini rivojlantirish pedagogik zaruriyat ekanligi, muammo doirasida olib borilgan izlanishlarning pedagogik tadqiqi, shuningdek bolalarda intellektual va ijodiy qobiliyatlarni rivojlantirishda konsentratsiyaning o‘rni xususida fikr yuritilgan
BO‘LAJAK MAKTABGACHA TA’LIM PEDAGOGLARINING IJTIMOIY- KASBIY RIVOJLANISHIDA LOKUS NAZORATNING AHAMIYATI
Mazkur maqolada bo‘lajak maktabgacha ta’lim pedagoglarining ijtimoiykasbiy rivojlanish jarayonida lokus nazoratning roli, uning pedagogik faoliyatga ta’siri va kasbiy shakllanish jarayonida ichki lokus nazoratni rivojlantirish yo‘llari tahlil qilinadi. Ichki lokus nazoratga ega bo‘lgan pedagoglarning tashabbuskorligi, kasbiy motivatsiyasi va ta’lim jarayonidagi samaradorligi ilmiy tahlil qilingan.
MAKTAB YOQA BOLALARNI RIVOJLANTIRISH VA TARBIYASI
MAKTABGA TA'LIM O'QUVCHILARINI TANISH USULI XALQ DEKORATİV SANATI ASARLARI BILAN TARBIYA AMALIY SAN'AT
KOMPETENTSIYA-FAOLIYATIMIZNI MUSTAQIL VA IJODIY AMALGA OSHIRISHDA PSIXOLOGIK TAYYORGARLIK
Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning shakllanib kamol topishida izchillik, ularning mustaqil mushohoda qila olishlari va maktab davrida ularing ruhiyatidagi psixologik va pedagogik ta’sirlar davomida tarkib topadigan kasbiy sifat elementlari rivojlanishida tayyorgarligi ularning ruhiyatida kechadigan omillarni tarkib toptirish qanday qoʼllash kerakligi yoritib oʼtilgan.
MAKTABGACHA TA‘LIM TASHKILOTLARIDA ERTAKTERAPIYA NAZARIYASI
Ushbu maqolada ertakterapiyasi tarixi, kelib chiqishi, olimlarning fikrlari, ertakterapiyaning bola hayotida qanday ro‘l o‘ynashi, bolaning xulq atvorini to‘g‘ri shakillantirish, boladagi qo‘rquvni qanday yo‘qotish, bir-birlariga bo‘lgan hurmat va mehr-muhabbatini oshirish haqida so‘z boradi.
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTI TARBIYACHISINING FAOLIYATINI TARTIBGA SOLUVCHI NORMATIV-HUQUQIY HUJJATLAR MAZMUN VA MOHIYATI
Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkiloti tarbiyachisining faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarning mazmun va mohiyati tahlil qilinadi. Maktabgacha ta’lim tizimi bolalar shaxsining har tomonlama rivojlanishini ta’minlashda muhim bosqich hisoblanadi. Shu sababli tarbiyachilarning pedagogik faoliyatini tartibga soluvchi me’yoriy hujjatlar ularning ish samaradorligini oshirish, metodik yondashuvlarini rivojlantirish va huquqiy mas’uliyatini belgilashda muhim ahamiyat kasb etadi
TARBIYACHINING KASBIY PEDAGOGIK TAYYORGARLIGI QO‘YILADIGAN PEDAGOGIK TALABLAR
Ushbu maqolada zamonaviy sharoitda tarbiyachining kasbiy mahorati va kompetentligiga qo’yiladigan talablar pedagogik muammo sifatida yoritilgan. Shu bilan birga pedagogik tarbiyachining hodisalarni tahlil qilishga ilmiy nuqtayi nazardan yondashuvi, bolani har tomonlama rivojlantirish muvaffaqiyatini amalga oshirish tizimi yoritib berilgan
BO‘LAJAK MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTI TARBIYACHISINING BOLALAR TASVIRIY FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHDAGI KOMPETENTLIGI
Maktabgacha yoshdagi bolalarning ijodiy, badiiy va estetik rivojlanishida maktabgacha ta’lim tashkilotining tarbiyachisi muhim rol o‘ynaydi. Badiiy madaniyat asoslarini shakllantirish jarayonini malakali boshqarish bevosita tarbiyachining kasbiy mahorat darajasiga bog‘liq. Ushbu maqolada bo‘lajak maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyachi-larining kasbiy kompetensiyalari taqdim etilgan bo‘lib, maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyalanuvchilarining badiiy va estetik rivojlanishi bo‘yicha ishining o‘ziga xos xususiyatlarini, ularning tasviriy faoliat bo‘yicha bevosita mashg‘ulotlardagi rolini aks ettiradi.
TALABALARNING KASBIY KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISHDA INNOVATSION YONDASHUVLAR
Mazkur maqolada oliy ta’lim jarayoniga innovatsion yondashuvlarni joriy etish, talabalarda kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish orqali ularning kelajakda zamon talablariga javob beradigan pedagog kadrlar bo‘lishini ta’minlash maqsadida olib borilayotgan isloxotlar hamda o’quv jarayonidagi tub o’zgarishlar haqida so’z boradi.
МАКТАБГАЧА ТАЪЛИМ ТАШКИЛОТЛАРИДА ПЕДАГОГ- ТАРБИЯЧИЛАРНИ ИННОВАЦИОН ФАОЛИЯТГА ТАЙЁРЛАШНИНГ ПЕДАГОГИК- ПСИХОЛОГИК МУАММОЛАРИ
Ушбу мақолада олий ўқув юртларида педагог-тарбиячиларни янги педагогик ва ахборот технологиялари, таълимнинг интерфаол усуллари ва инновацион методлар билан қуроллантириш орқали касбий-ижодий фаоллигини ошириш масалалари ёритилган.
MAKTAB YOSHIDAGI BOLALARGA AQLIY TARBIYA BERISH MAZMUNI VA MOHIYATI
Ushbu maqolada aqliy tarbiya berishning maktab yoshidagi bolalar uchun qanday ahamiyatga ega ekanligi ularning fikrlash qobilyatlarini qanday shakllantirish mantiqiy tafakkur ijodkorlik va muommolarni hal qilish ko'nikmalarini rivojlantirish jarayonlari haqida so'z yuritiladi.
INDIVIDUAL O‘QITISH TEXNOLOGIYALARI – BOSHLANG‘ICH TA’LIMNI RIVOJLANTIRUVCHI OMIL SIFATIDA
Ushbu maqolada individual o‘qitish texnologiyalari – boshlang‘ich ta’limni rivojlantiruvchi omil sifatida tahlil qilingan. Maqolada individual o‘qitish texnologiyalari – boshlang‘ich ta’limni rivojlantiruvchi omil sifatida yoritilib, individual o‘qitish tenologiyalarni takomillashtirish masalalari ko’rib chiqilgan. Shuningdek, innovatsion metodlar hamda xususiy sektorni rivojlantirish muhimligi haqida so’z yuritiladi
MAKTABGACHA TA’LIM TARBIYALANUVCHILARINING IJODIY QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotidagi tarbiyalanuvchilarning ijodiy qobiliyatlari, qiziqishlari, o‘z xatti-harakatlarini boshqarish va universal faoliyati uchun zarur muhitni yaratish, maktabgacha ta’lim tashkilotida bolalar ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishdagi zamonaviy talablar haqida ma’lumotlar yoritib berilgan
KASBIY MAHORATINI OSHIRISHDA MOTIVATSIYALARNING O‘RNI VA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNING SAMARALI NATIJASI
Ushbu maqolada kasbiy mahoratni oshirishda oʻqituvchi innovasiya faoliyatiga tayyor boʻlishi, eng soʻnggi yangiliklarni olib kirib, oʻquvchiga motivasiya berib, qiziqarli va uni ehtiyojiga mos ravishda tashkil etishi orqali, inovasiyaon muhit orqali sifat va samaradorlik masalalari yoritib oʻtilgan.
BIOLOGIYANI O‘QITISHDA MUAMMOLI TA’LIM TEXNOLOGIYASIDAN FOYDALANISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada maktablar va kasb-hunar maktablari biologiya, tabiiy fanlar darslarini o‘qitishning muammoli ta’lim texnologiyasi metodlaridan foydalanish, o‘qituvchilar va o‘quvchilar o‘rtasida bilimlar tizimi, aqliy hamda amaliy faoliyatlari usullarini qo‘llash masalasi va samaradorligini oshirish to‘g‘risida turli ma’lumotlar va metodlar bayon etilgan
IQTIDORLI O‘QUVCHILAR BILAN ENRICHMENT YONDASHUV ASOSIDA ISHLASH SHAKLLARI
Maqolada talabalarni iqtidorli o‘quvchilar bilan enrichment yondashuv asosida ishlashga tayyorlash metodikasiga doip o‘quv loyihalarini shakllantipish, iqtidorli o‘quvchilar bilan ishlash, turli yo‘nalishlar bo‘yicha iste’dodli yoshlarni qo‘llab-quvvatlash, zamonaviy pedagogika umumiy amaliyotida iqtidorli bolalar tasnifi, iqtidorli o‘quvchilar bilan ishlashda enrichment yondashuvning ahamiyati, iqtidorli o‘quvchilar bilan ishlash uchun foydalaniladigan metodlar haqida fikr yuritilgan
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING NUTQ VA TAFAKKURINI O‘STIRISHDA OMMAVIY AXBOROT VOSITALARINING UYG’UNLIGI
Ushbu maqolada bolalar nutqini o‘stirish va rivojlantirishni pedagogikpsixologik muammolarining nazariy asoslari yoritildi. Вolalar nutqini o‘stirish va rivojlantirishning imkoniyatlari keng ko‘lamda o‘rganildi, omillar aniqlandi, zamonaviy pedagogik texnologiya asosida maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini o‘stirish va rivojlantirishni pedagogik-psixologik yondoshuvni qaror topishiga erishildi.
TA’LIM SIFATINI MONITORING QILISH ORQALI NUTQIY KOMPETENSIYALARNI BAHOLASHNI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada mmonitoring tushunchasi keng yoritilgan bo‘lib, ta’limda monitoring haqida ma’lumot berilgan. Hozirgi kunda ta’lim sifatini baholash, uni monitoring qilish takomillashib borayotganligi, ta’lim sifati menejmenti haqida ma’lumotlar berib o‘tilgan
TA’LIMDA ZAMONAVIY O‘QITISH TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada o‘quv jarayonida zamonaviy ta’lim texnologiyalarini joriy etish, fanlarni o‘rganishda an’anaviy va innovatsion yondashuvlarni birlashtirishning samaradorligi haqida so‘z borgan.
NANOZARRALAR FIZIKASI VA SUN’IY INTELLEKT: MODELLASHTIRISH VA TAHLILNING YANGI BOSQICHI
Ushbu maqolada nanozarralar fizikasi va sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining o‘zaro integratsiyasi hamda bu sohalarning zamonaviy ilm-fan va texnikada qanday ahamiyat kasb etayotgani yoritilgan. Xususan, nanozarralarning fizikaviy xossalarini modellashtirishda sun’iy neyron tarmoqlar, mashinali o‘rganish va boshqa SI usullaridan foydalanishning samaradorligi ko‘rib chiqilgan. Mazkur yondashuv nanozarralarning yangi xossalarini aniqlash, optimallashtirish va amaliyotga joriy etishda muhim vosita bo‘lib xizmat qilmoqda.
TARIX DARSIDA INTERFAOL METODLAR VA TEATR TEXNOLOGIYALARINING INTEGRATSIYASI
Mazkur maqolada zamonaviy ta’lim jarayonida tarix fanini o‘qitishda interfaol metodlar va teatr texnologiyalarining integratsiyasi yoritib beriladi. Ushbu yondashuv o‘quvchilarning ijodiy fikrlashini rivojlantirish, tarixiy voqealarni chuqur anglash hamda ularni jonli idrok etish imkonini yaratadi. Interfaol metodlar, jumladan, tarixiy debatlar, loyihalar, virtual ekskursiyalar va multimedia taqdimotlar hamda teatr texnologiyalari, xususan, tarixiy spektakllar, rolli o‘yinlar va improvizatsiya mashqlarining ta’lim jarayonidagi o‘rni keng tahlil qilinadi. Ushbu usullar o‘quvchilarning bilim olish jarayonida faol ishtirokini ta’minlab, tarix faniga bo‘lgan qiziqishlarini oshiradi. Shuningdek, maqolada bu metodlarni qo‘llashning nazariy va amaliy jihatlari ham yoritiladi.
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA TABIAT BILAN TANISHTIRISH FANI BILAN MAKTABGACHA TA’LIMNING RIVOJLANISHI
Raqamli transformatsiya, bugungi kunda ta’lim tizimida muhim o‘rin tutib, barcha yo‘nalishlarga ta’sir ko‘rsatmoqda. Xususan, maktabgacha ta’limda raqamli texnologiyalar bolalarga tabiat bilan tanishtirish fanini o‘qitishda yangi imkoniyatlarni yaratmoqda. Bu texnologiyalar bolalarning qiziqishini oshirish, bilimlarini kengaytirish va innovatsion yondashuvlarni joriy qilishga yordam beradi. Maqolada maktabgacha ta’limda raqamli texnologiyalarning ahamiyati, ularning bolalarning bilim olishdagi roli va ta’limdagi yordamchi vositalar haqida so‘z borib, shuningdek, ularni tabiat bilan tanishtirish fanini o‘qitishda qo‘llash mumkin bo‘lgan zamonaviy texnologiyalar haqida ma’lumot beriladi.
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA BOLALARNI G‘OYAVIYESTETIK VA AXLOQIY TARBIYALASHNING INNOVATSION METODLARI
Maktabgacha ta'limda bolalarning g'oyaviy-estetik va axloqiy tarbiyasi muhim ahamiyatga ega ekanligi ifodalangan. Shuningdek, innovatsion metodlar bu jarayonda yangi yondashuvlar, texnologiyalar va o'qitish uslublarining integratsiyasini ta'minlashi, g'oyaviyestetik tarbiyada, asosan, san'at, musiqa, adabiyot va tabiat bilan tanishish orqali bolalarda go'zallikni tushunish va qadrlash hissi rivojlantirilishi yoritib berilgan.
RAQAMLI TRANFORMATSIYA SHAROITIDA INTERNETDAGI DESTRUKTIV HARAKATLARNING SALBIY OQIBATLARI
Ushbu maqola Internetda mavjud bo‘lgan ko‘p sonli xavf-xatarlarni o‘rganadi, kibertahdid va xavflarning ko‘p qirrali manzarasini o‘rganadi. Mavjud adabiyotlarni, amaliy tadqiqotlarni va ekspert tushunchalarini keng ko‘lamli ko‘rib chiqish orqali tadqiqot turli xil xavf-xatarlarni tasniflaydi va tahlil qiladi, jumladan kiberxavfsizlik tahdidlaridan tortib, onlayn faoliyatning ijtimoiy va psixologik oqibatlarigacha
RUHIY RIVOJLANISHI SUSTLASHGAN BOLALARNI TAFFAKUR VA NUTQ XUSUSIYATI
Ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar taffakurini xusussiyatlari, o‘ziga xosligi,
turlari va taffakur orqali ularni aqli zaiflikdan ajrata olishga yordam berishi. Ruhiy rivojlanishi
sustlashgan bolalar turlari haqida fikrlar yuritilgan.
RAQAMLI SHARTLARDA MAKTABGA TA'LIMNI RIVOJLANISH. TRANSFORMASIYALAR
PEDAGOGIKADA O‘Z-O‘ZINI BOSHQARISH VA MOTIVATSIYA
Ushbu maqolada pedagogikada o'z-o'zini boshqarish va motivatsiya
masalalari ko'rib chiqilgan. O'z-o'zini boshqarish qobiliyatini rivojlantirish ta'lim jarayonida
o'quvchilarning shaxsiy va akademik muvaffaqiyatlariga qanday ta'sir ko'rsatishi, motivatsiyaning
o'qish faoliyatidagi o'rni va uning samarali metodlari tahlil qilingan. Tadqiqotda o'z-o'zini
boshqarish va motivatsiya o'rtasidagi o'zaro bog'liqlik, shuningdek, o'qituvchilar va o'quvchilar
o'rtasidagi aloqalarni yaxshilashga yordam beruvchi pedagogik metodlar haqida keng fikr va
mulohazalar yuritiladi va bayon etiladi.
TAʼLIM JARAYONIDA TADQIQOTGA ASOSLANGAN YONDASHUV
Mazkur maqolani yozishda respublikamiz oliy taʼlim tizimida raqamli texnologiyalarni qoʼllash, ularning imkoniyatlarini tahlil qilish asosida oʼquv jarayonini rivojlantirishning ustuvor yoʼnalishlarini aniqlash maqsadi qoʼyilgan boʼlib, unda raqamli texnologiyalarning taʼlim sohasida nafaqat muhim oʼrin egallashi va qanday shaklda joriy etilishi boʼyicha tahlillar amalga oshirildi
ZAMONAVIY JAMIYATDA AYOLLARNING IQTISODIY MUNOSABATLARDA ISHTIROKI VA O‘ZLIKNI ANGLASHI
Globallashuv jarayonlari ta’sirida mehnatkash ayol obrazida sezilarli o‘zgarishlar yuz berdi. Ayollar zamonaviy iqtisodiy munosabatlarning barcha sohalarida faol ishtirok etmoqda va bu jarayon ularning o‘zlikni anglashida muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada zamonaviy ayol fenomenining shakllanishi, iqtisodiy faoliyatdagi ulushi va bu jarayonning ijtimoiy oqibatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy ayollarning duch kelayotgan muammolari va ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar bayon etilgan
OLIY TA’LIMDA MUSTAQIL TA’LIM KO‘NIKMALARI MUVAFFAQIYATGA ERISHISHNING ASOSIY KAFOLATI
Ushbu maqola oliy ta’lim tizimida talabaning muvaffaqiyatga erishishida
mustaqil ta’lim ko‘nikmalarining o‘rni haqida ma’lumot beradi. Ya’ni bu ko‘nikmalarning
zarurligi, ularni rivojlantirish yo‘llari va samaradorlikni oshirish uchun qanday yondashuvlar
kerakligi muhokama qilinadi. Shuningdek, mustaqil ta’lim ko‘nikmalari bilan bog‘liq bo‘lgan
motivatsiya, vaqtni boshqarish, maqsad qo‘yish kabi jihatlar ham yoritiladi.
EKOLOGIK KONSEPSIYALAR ASOSIDA TALABALARNI TABIAT BILAN TANISHTIRISH
Inson hayotining barcha sohasi tabiat bilan chambarchas bog‘liqdir. Tabiat–bu nafaqat inson hayotining sohasi, balki insoniyatning o‘zgarib turadigan yashash muhiti ham hisoblanadi. Jamiyat rivojining hozirgi bosqichida atrof-muhit sohasidagi ta’lim masalasi alohida ahamiyatga ega. Global ekologik muammolar avj olgan bugungi sharoitda odamlarga tabiatni bolalikdan himoya qilishni o‘rgatish kerak, chunki atrof-muhit bilan bog'liq ko‘plab qiyinchiliklar har bir inson uchun notanish emas. Bular havo va suvning ifloslanishi, global isish va kislotali yomg‘ir, issiqxona effekti va biologik xilma-xillikning pasayishi, o‘rmonlarning yo‘q qilinishi va qattiq maishiy chiqindilar muammosi kabi boshqa ko‘plab holatlar
AQLI ZAIFLIKNI OʻRGANISH TARIXI
Mazkur maqolada aqli zaiflik tushunchasining tarixiy taraqqiyoti, uni
oʻrganish bosqichlari hamda ilmiy yondashuvlarning shakllanishi haqida so‘z yuritilgan. Aqli
zaiflikni tibbiyot, psixologiya va pedagogika fanlari doirasida tadqiq etish, uni aniqlash va unga
mos reabilitatsiya yo‘llari izlanadi.
ZAMONAVIY DAVLAT (XUSUSIYATLARI VA MUAMMOLARI). MUHENDISLIK TA'LIMI
Инженерная деятельность исторически была обособлена от других видов умственного труда в результате развития общественного разделения труда, а также ряда технических, экономических и социальных факторов. В ходе этого процесса появилась новая профессия — инженер, чья деятельность основана на применении научных знаний для решения технических задач. Инженеры участвуют во всех производственных процессах, от пищевой промышленности до сложных технологий, так как основная функция инженерного труда — создание средств и методов технической деятельности, основанных на научных достижениях. В условиях экономического кризиса, охватившего многие страны, была выявлена проблема низкой эффективности инженерных кадров, что привело к снижению интереса молодежи к профессии инженера. Работодатели и кадровые агентства уделяют особое внимание высококвалифицированным специалистам в области технологий и техники, так как именно такие кадры могут значительно повлиять на ускорение экономического роста. На современном этапе развития общества существует тесная взаимосвязь между научной и инновационной инженерной деятельностью, приоритетом которой являются технические нововведения. Огромный объем накопленных научных и прикладных знаний позволяет создавать новую конкурентоспособную продукцию и выходить на новые рынки. В связи с этим основной задачей инженерного корпуса становится эффективное распределение и комбинация фундаментальных и прикладных знаний.
BOLANI MAKTABDA O'QISHGA AQLIY VA AXLOQIY IRODAVIY TAYYORLIGI
Maqolada bolaning maktabga aqliy va axloqiy-irodaviy tayyorgarligi
yoritiladi. Aqliy tayyorgarlik bilish qobiliyatlarini, axloqiy-irodaviy tayyorgarlik esa xulq-atvor
va mustaqillikni o‘z ichiga oladi. Oilaviy muhit va tarbiyaning ahamiyati ta’kidlanadi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN FAOLIYATLARDA O‘YINNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada maktabgacha ta`lim tashkilotlarida o‘yin orqali bolalarni kun tartibini mazmunli o‘tkazilishi yoritilgan. O‘yinning maktabgacha yoshdagi bolalar uchun ahamiyatini ko‘rib chiqamiz va uni rivojlantirishda qo‘llaniladigan asosiy faoliyatlarni tavsiflaymiz.
IJTIMOIY TARBIYADA MAHALLANING O‘RNI
Mahallaning pedagogik jihatdan o‘rni ham katta. U maktablar, bog‘chalar bilan hamkorlik qilib, ta’lim-tarbiyani yaxshilashda yordam beradi, bolalar va yoshlarning axloqiy tarbiyasida jamoa mas’uliyatini oshiradi. Bu jarayonda qadriyatlar, odob-axloq qoidalarini yosh avlodga o‘rgatishda faol qatnashadi. Shu bilan birga, mahallaning boy an’anaviy tajribasi oila va jamiyatni birlashtirishda xizmat qiladi
IJTIMOIYLASHTIRISH OMILLARI VA MEXANIZMLARI
Mazkur maqolada ijtimoiylashtirish jarayonining mohiyati,uning asosiy omillari va mexanizmlari tahlil qilinadi. Ijtimoiylashtirish- shaxsning jamiyatga moskashuvi, ijtimoiy normalar, qadriyatlar va madaniny me’yorlarni o’zlshtirish jarayoni hisoblanadi. Maqolada ijtimoiylashtirishning oilaviy, ta’lim, tengdoshlar guruhi va ommaviy axborot kabi omillar hamda identifikatsiya, intekektuallashuv lohihalash va boshqa shu kabi maxanizmlar yoritiladi.Ushbu mexanizmlar orqali shaxsning muhitga integratsiyasi va undagio’z o’rnini topish tahlil qilinadi
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA FAOL RIVOJLANTIRUVCHI MUHITNI TASHKIL ETISHDA STEAM TA’LIM TEXNOLOGIYASIDAN FOYDALANISH
Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida rivojlanish
markazlarida bolalarning kommunikativ jarayonlarini shakllanishi, tarbiyachi pedagoglar
tomonidan metodik imkoniyatlari yaratilishi va bunda STEAM ta’lim texnologiyasini ahamiyati
haqida bayon qilingan.
IJTIMOIYLASHTIRISH OMILLARI VA MEXANIZMLARI
. Mazkur maqolada ijtimoiylashtirish jarayonining mohiyati,uning asosiy omillari va mexanizmlari tahlil qilinadi. Ijtimoiylashtirish- shaxsning jamiyatga moskashuvi, ijtimoiy normalar, qadriyatlar va madaniny me’yorlarni o’zlshtirish jarayoni hisoblanadi. Maqolada ijtimoiylashtirishning oilaviy, ta’lim, tengdoshlar guruhi va ommaviy axborot kabi omillar hamda identifikatsiya, intekektuallashuv lohihalash va boshqa shu kabi maxanizmlar yoritiladi.Ushbu mexanizmlar orqali shaxsning muhitga integratsiyasi va undagio’z o’rnini topish tahlil qilinadi
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA PEDAGOGIK JARAYONNI TASHKIL ETISH
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida pedagogik jarayonni tashkil etish, maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish va rivojlantirish borasida amalga oshirilayotgan islohotlar, estetik, jismoniy, ma’naviy salohiyatni oshirishga qaratilgan chora-tadbirlarni takomillashtirish masalalari xususida fikrlar bildirilgan
MAKTABGACHA TA’LIM JARAYONIDA – O‘YIN METODI
ushbu maqolada maktabgacha ta’lim jarayonida o‘yin metodining ahamiyati va uning bolalar rivojlanishiga ta’siri tahlil qilinadi. O‘yin metodi bolalar uchun eng samarali o‘rgatish vositasi sifatida qaraladi, chunki u bolalarning ijodiy va intellektual qobiliyatlarini rivojlantiradi, ijtimoiy ko‘nikmalarni shakllantiradi va emotsional holatini yaxshilaydi. Maqolada, o‘yin metodining turlari, ularni maktabgacha ta’limda qanday qo‘llash mumkinligi haqidagi yondashuvlar ko‘rib chiqiladi. Shu bilan birga, o‘yin metodining bolalar bilan muloqotda, ularning o‘zaro aloqalarida va muhitga moslashuv jarayonidagi o‘rni va ahamiyati o‘rganiladi
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNI TARBIYALASHDA O‘YIN FAOLIYATINING TUTGAN O‘RNI VA UNING AMALIY AHAMIYATI
Ushbu maqolada maktabgacha talimda tarbiyaning tutgan o‘rni, kichik yoshdagi bolalarga talim-tarbiya berishda o‘yinning ahamiyati va uni qo‘llashdagi amaliy ahamiyati haqida so‘z boradi
MAKTABGACHA TAʼLIM TASHKILOTI TARBIYACHISI FAOLIYATIDAGI INNOVATSION YONDASHUVLARNI ILMIY NAZARIY TAHLILI
Ushbu maqolada Maktabgacha ta’lim tashkiloti hamda maktabgacha ta’lim tashkiloti otarbiyalanuvchilari ota- onalari bilan olib boriladigan hamkorlik ishlari ochib berilgan.
MAKTABGA TA'LIMNING HOZIRGI MODELI O'ZBEKISTON
STEAM TA’LIM TEXNOLOGIYASINI MAKTABGACHA TA’LIMDA QO‘LLASHNING ME’YORIY-USLUBIY ASOSLARI
Mazkur tezisda Maktabgacha ta’limni rivojlantirish sohasidagi muammolar, maktabgacha yoshdagi bolalarni to‘liq qamrab olishni ta’minlash maktabgacha ta’lim tashkilotlarini malakali pedagog kadrlar bilan jamlanish kerak ekanligi bayon etilgan
TA’LIM JARAYONIDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada ta’lim jarayonida innovatsion texnologiyalardan foydalanishning ahamiyati va afzalliklari yoritilgan. Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, interaktiv usullar va sun’iy intellektdan foydalanish ta’lim sifatini oshirishga xizmat qiladi. Shuningdek, maqolada innovatsion yondashuvlarning o‘quvchilarning faolligi va mustaqil ta’lim olish jarayonidagi roli tahlil qilingan.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA TA’LIM -TARBIYA SIFATINI OSHIRISHNING MUHIM JIHATLARI
Mazkur maqolada bolalarning yosh guruhga ajratish ularda talim sifatini yanada oshirish, bolalarni mehnatga, bilim olishga, o‘yinga maqsadli o‘rgatish haqida gap ketadi. Talim va tarbiya jarayonini to‘g‘ri tashkil etish haqida muhokama qilingan
3-7 YOSHLI BOLALARDA CHET TILI KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH
Bugungi kunda chet tilini o‘rganish zamon talablaridan bir hisoblanadi. Bolalarga yoshlikdan chet tilini o‘rgatib borish esa kelajakda uni yetuk kadr bo‘lib yetishishiga xizmat qiladi. Biz ko‘pgina jurnal, maqola va boshqa manbalarda poliglod bolalar haqida ko‘p eshitganmiz. Shunday bolalarni yetishtirib chiqarishga esa albatta maktabgacha ta’lim muassalari va ota onalar hamkorligi muhim o‘rin tutadi. Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarda chet tili ko‘nikmalarini shakllantirish yo‘llari yoritilgan bo‘lib , bu bolalar uchun qay darajada muhim ekanligi takidlab o‘tilgan
TALABALARNI KASBIY FAOLIYATGA TAYYORLASHDA PEDAGOGIK AKSIOLOGIYA VA KOMPARATIVISTIK TAHLIL
Ushbu maqolada talabalarnı kasbıy faolıyatga tayyorlashda pedagogık aksıologıya va komparatıvıstık tahlıl keng bayon etilgan
RAQAMLI TRANSFORMATION MAZMUNIDA MAKTABGA TA'LIMNI RIVOJLANISH
IJTIMOIY ODOBNING BOLA HAYOTIDA TUTGAN O‘RNI
Mazkur maqolada ijtimoiy odobning bola hayotida tutgan o‘rni haqida yoritiladi, ijtimoy odob nima? Uning asosini nima tashkil qilishi haqida ochiqlanadi. Ijtimoiy odobning ahamiyatli jihatlari haqida ma’lumot beradi. Eng asosiysi ushbu maqola bolalarda ijtimoy-tarbiyaviy odob-axloqni rivojlanishiga o‘z hissasini qo‘shadi
ART TERAPIYANING QO‘G‘IRCHOQ TEATRI TURI YORDAMIDA 6-7 YOSHLI BOLALARNING BILIM OLISHGA QIZIQISHINI RIVOJLANTIRISH.
Ushbu tezisda, qo`g`irchoq terapiyasi yordamida 6-7 yoshli bolalarning bilim olishga qiziqishini rivojlantirish, bolalarni ijodkorlikka va ularning ongida mehr-muhabbat, jamoa bo`lib ishlash , yaxshilik va yomonik haqidagi tushunchalarni paydo qilishga qaratilgan.Chunki, bolalikda olingan har qanday bilim bolaning ongida bir umr saqlanib qoladi
KOMPYUTER O‘YINLARI VA BOLALAR INTELLEKTI : ILMIY YONDASHUVLAR VA TARIXIY BOSQICHLAR
Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning intellektual rivojlanishida kompyuter texnologiyalarining ahamiyati, ularning ta’lim jarayonida qo‘llanishi va samaradorligi haqida so‘z boradi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, kompyuter o‘yinlari bolalarning mantiqiy fikrlash qobiliyatini oshirishga, muammolarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga va ta’lim jarayonini qiziqarliroq qilishga yordam beradi. Dunyoning turli mamlakatlarida olib borilgan ilmiy izlanishlar natijalari kompyuter texnologiyalarining bolalar ta’limi va tarbiyasiga ijobiy ta’sirini tasdiqlaydi. Shu bilan birga, kompyuter o‘yinlari an’anaviy o‘yinlarni to‘liq almashtira olmasligi, balki ularga qo‘shimcha ta’lim vositasi sifatida qaralishi kerakligi ta’kidlanadi.
BOLALAR IJODIY RIVOJLANISHIDA PAPE-MASHE TEXNOLOGIYASINING AHAMIYATI
Ushbu maqolada pape-mashe texnologiyasining bolalar ijodiy rivojlanishidagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Pape-mashe texnikasi bolalarga tasavvur, yaratuvchanlik va motorikani rivojlantirishda yordam beradi. Shuningdek, bu jarayon bolalarga muammolarni hal qilish, jamoaviy ishni o‘rganish va hissiy ifodani shakllantirish imkonini beradi. Maqola pape-mashe texnologiyasining bolalar uchun ijodiy va ijtimoiy rivojlanishda ahamiyatini ta’kidlaydi, chunki u bolalarga erkin fikrlash va yangi g‘oyalarni yaratish imkoniyatini beradi
BO‘LAJAK MAKTABGACHA TA’LIM TARBIYACHILARI IJTIMOIY-KASBIY RIVOJLANISHINING NAZARIY-AMALIY TAHLILI
Mazkur maqolada, maktabgacha ta’lim tarbiyachilarining ijtimoiy va kasbiy rivojlanishining zamonaviy tendensiyalari o‘rganilgan. Tadqiqotda, innovatsion ta’lim texnologiyalarining pedagogik jarayondagi roli, tarbiyachilarning kasbiy kompetensiyasini oshirishda metodik yondashuvlarning ahamiyati, shuningdek, bolalar bilan ishlashda psixologik yondashuvning o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda shuningdek, maktabgacha ta’lim sohasida pedagoglarning kasbiy tayyorgarligi, vaqtni boshqarish va ta’lim jarayonini samarali tashkil etish kabi ko‘nikmalarni rivojlantirish masalalari muhokama qilinadi. Ushbu ish, pedagogik amaliyotda ilgari surilgan metodlarni innovatsion texnologiyalar bilan boyitishga bo‘lgan zaruratni va tarbiyachilarning malakasini oshirishga qaratilgan tavsiyalarni taqdim etadi.
MTT TARBIYALANUVCHILARINI MAKTABDA O'QISHGA AQLIY IRODAVIY TAYYORLIGINI ANIQLASH HAMDA NUTQINING RIVOJLASHI
Globallashuv davrida bir qancha muammolar dunyo miqyosida ahamiyatlidir. Ulardan biri uzluksiz talimning boshlang`ich bo`g`ini bo`lgan maktabgacha ta`lim tizimi va uni tubdan islox qilishdir. Chunki, uzluksiz ta`lim birinchi va eng zarur bo`g`ini bu maktabgacha ta`lim tizimidir
MUTAXASSISLIKKA KIRISH FANINI OLIY TA`LIMDAGI O`RNI
Ushbu maqolada Mutaxassislikka kirish fani, fanni oliy ta`limda o`qitilishi, fanlar blokidagi o`rni va ahamiyati, fanning maqsadi, vazifalari va talabalar uchun qay darajada muhimligi ochib berilgan
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA SOG‘LOM OVQATLANTIRISHNI TASHKIL ETISH.
Mazkur maqolada davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tarbiyalanuvchilarni sog‘lom ovqatlantirishni tashkil etish, belgilangan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga muvofiq holda ovqatlantirishni tashkil etish, ovqatlanishga qo‘yiladigan talablar, ovqatlanishni tashkil etishda sanitariya-gigiyena talablari, sog‘lom ovqatlantirishning maqsadlari va qoidalarini bajarilishi yoritib berilgan
UROLOGIYADA O‘TKIR PIELОNEFRIT O’QITISHDA PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR
O‘tkir pielonefrit buyrak va yuqori siydik yo‘llarining infektsion yallig‘lanish kasalligi bo‘lib, uni o‘qitishda innovatsion pedagogik texnologiyalar muhim ahamiyat kasb etadi. Bu texnologiyalar talabalarning mavzuni chuqur o‘zlashtirishiga, tahliliy fikrlash va amaliy ko‘nikmalarni rivojlantirishga yordam beradi. Quyida pielonefritni o‘qitishda klaster, INSERT va SWOD texnologiyalaridan qanday foydalanish mumkinligi ko‘rib chiqiladi.
VVV MODELI ORQALI TALABALARNI QO’L MEHNATIGA O’RGATISHNI TAKOMILLASHTIRISH. (VIZUALIZATSIYA, O'ZARO TA'SIR, TEKSHIRISH)
Ushbu maqolada Oliy taʼlim muassasalarida VVV (Visualization,
Interaction, Verification) modelidan foydalanish, taʼlim sifati va talabalarning faolligini oshirish, loyihalardan foydalanishda talabalarga muhim ko'nikmalar va ishonchni rivojlantirish orqali haqiqiy dunyo ish muhitiga tayyorlanish, aqliy-intellektual salohiyatini yuksaltirish, mashg’ulotlarga kreativ yondashuv qobiliyati, vaziyatlarni to’g’ri baholash, tez fahmlilik, muammolarga interaktiv yondoshishga, hayotiy ko‘nikmalarni shakllantirishga e’tibor qaratilgan
MAKTABGACHA TA’LIMDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING TA’LIM SAMARADORLIGIGA TA’SIRI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimida raqamli texnologiyalarning joriy etilishi va uning samaradorlikka ta’siri yoritilgan. Raqamli vositalarning ta’lim jarayonidagi o‘rni, bolalarning kognitiv rivojlanishiga ta’siri hamda mustaqil o‘rganish qobiliyatini shakllantirishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, interaktiv ta’lim platformalari, multimedia vositalari va onlayn resurslar orqali ta’lim sifatini oshirish usullari muhokama qilingan. Maqolada raqamli texnologiyalar yordamida bolalarning bilim va malakasini rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
TALABALАRDA HAMKОRLIK KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHDA KLASTERLI YONDASHUVNING O‘RNI VA AHAMIYATI
Ushbu maqolada klasterli yondashuv guruh a’zolаri uchun ijodiy vaqtlаr
taqdim etish imkonini berishi, bu talabalаr o‘zlаrining o‘quv jarayonida muhim masalalаrni tahlil
qilish, yangi yеchimlаr topish va hamjihatlikni amalga oshirish uchun o‘z vaqtlаrini to‘g‘ri
sarflashlаriga imkon berishi to‘g‘risida so‘z yuritiladi.
ПЕДАГОГИК ТАЪЛИМ КЛАСТЕРИ – РАҚОБАТБАРДОШ КАДРЛАР ТАЙЁРЛАШНИНГ ИННОВАЦИОН МЕХАНИЗМИ СИФАТИДА
Ҳозирги кунда таълим соҳасида глобал миқёсда рақобатбардош кадрлар тайёрлаш
муҳим масала бўлиб қолмоқда. Ўз навбатида, педагогик таълимда ҳам мазкур жараён
самарадорлигини ошириш учун инновацион ёндашувларга эҳтиёж сезилмоқда. Таълим
кластерлари бу борада энг самарали механизмлардан бири сифатида кўрилмоқда.
KLASTERI SHAROITIDA TA'LIM MARKAZLARI TA'LIM JARAYONINI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA TASHKIL QILISH VA RIVOJLANTIRISH BO‘YICHA OLIB BORILGAN XALQARO TAJRIBALAR
Ushbu maqolada ta`lim klasteri sharoitida ta`lim jarayonini raqamli texnologiyalar asosida tashkil qilish va rivojlantirish bo`yicha olib borilgan xalqaro pedagogik tajribalar yoritib berilgan. Shuningdek, ta’lim jarayonida raqamli texnologiyalarni o‘qitish sifatini saqlab qolgan holda samarali qo‘llash uchun nimalarga alohida e`tibor qaratish lozimligi haqida ham ma`lumotlar berib o`tilgan
PEDAGOGIK TAʼLIM KLASTERIDA MAKTABGACHA TA’LIMNING RIVOJLANISH TENDENSIYALARI
Ushbu maqolada pedagogik ta’lim klasteri va uning mazmun mohiyati haqida ma’lumotlar keltirilgan bo’lib, uzluksiz ta’limda faoliyat olib boruvchi barcha kadrlar uchun zarur bo’lgan zamonaviy bilimlar haqida so‘z yuritilgan
DIZARTRIYA NUTQ KAMCHILIGIDA BOLALAR NUTQINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada dizartriya nutq nuqsoni va undagi tovushlar talaffuzining keyingi xususiyati emotsional – harakat innervatsiyasining buzilishi, bu nutqning prosodik tomonidagi buzilishlari haqida so‘z boradi
MAKTABGACHA YOSHDAGI NUTQIY NUQSONLI BOLALAR TA’LIMTARBIYASIDA O’YINLARNING AHAMIYATI.
Ushbu maqolada maxsus ta’limda ham logopedik mashg’ulotlar jarayonida olib boriladigan logopedik o’yinlarning o’ziga hosligi va mohiyati ham alohida mazmun haqida so’z boradi.
INKLYUZIV TA’LIM SHAROITIDA ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM TARBIYASIGA DOIR MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Ushbu maqolada inklyuziv talim sharoitida alohida yordamga muhtoj bolalarning ta’lim tarbiyasiga doir muammolar va yechimlar tahlil qilinadi.
INKLYUZIV TA'LIMDA KLASTERLASHUVNING IJTIMOIY INNOVATSIYASI
Ushbu maqolada klasterlashuvning inklyuziv ta'limdagi ijtimoiy innovatsion jihatlarini, klasterlar orqali ta’lim tizimida qulaylik va teng imkoniyatlar yaratish, turli muassasalar va hamjamiyatlar o‘rtasidagi sinergiya, shuningdek, nogironligi yoki ijtimoiy cheklovlari bo‘lgan o‘quvchilar uchun moslashtirilgan yechimlar ishlab chiqish mavzusi aks etadi
MAXSUS TA’LIMDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISH
Mazkur maqolada alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun tashkil etilgan ta’lim tizimi, imkoniyati cheklangan bolalarning maktabgacha va maktab ta’limi tizimiga integratsiyasini kuchaytirish hamda inklyuziv ta’lim jarayonlarini jadallashtirish hamda FM tizimi (Frequency-Modulated system) ning eshitishda muammosi bo‘lgan o‘quvchilar ta’limiga samarasi haqida so‘z boradi.
KO‘ZI OJIZ BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN KORREKSION- PEDAGOGIK ISHLARNI TASHKIL ETISHDA KLASTER MUHITINING ZARURIYATI
Ushbu maqola ta’lim klasteri muhitida ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalardagi o‘zlashtirishdagi muammaolar hamda ularni korreksion mashg‘ulotlar mazmuni uzviyligi asosida bartaraf etish haqida yoritilgan.
KICHIK YOSHDAGI BOLALARNI MILLIY TARBIYA ASOSIDA TARBIYALASHNING O’ZIGA HOS JIHATLARI
Mazkur mavzuda kichik yoshdagi bolalarga milliy tarbiyani singdirishning o’ziga xos jihatlari , pedagogik yondashuvlari va samarali usullari o’rganiladi. Jumladan,xalq og’zaki ijodi,milliy o’yinlar,an’anaviy bayramlar va marosimlar orqali bolalarda milliy o’zlikni anglash jarayoni shakillantiriladi.
DIZARTRIYA NUTQ KAMCHILIGIDA BOLALAR NUTQINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada dizartriya nutq nuqsoni va undagi tovushlar talaffuzining keyingi xususiyati emotsional – harakat innervatsiyasining buzilishi, bu nutqning prosodik tomonidagi buzilishlari haqida so‘z boradi
MAKTABGACHA YOSHDAGI NUTQIY NUQSONLI BOLALAR TA’LIMTARBIYASIDA O’YINLARNING AHAMIYATI.
Ushbu maqolada maxsus ta’limda ham logopedik mashg’ulotlar jarayonida olib boriladigan logopedik o’yinlarning o’ziga hosligi va mohiyati ham alohida mazmun haqida so’z boradi.
INKLYUZIV TA’LIM SHAROITIDA ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM TARBIYASIGA DOIR MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Ushbu maqolada inklyuziv talim sharoitida alohida yordamga muhtoj bolalarning ta’lim tarbiyasiga doir muammolar va yechimlar tahlil qilinadi.
INKLYUZIV TA'LIMDA KLASTERLASHUVNING IJTIMOIY INNOVATSIYASI
Ushbu maqolada klasterlashuvning inklyuziv ta'limdagi ijtimoiy innovatsion jihatlarini, klasterlar orqali ta’lim tizimida qulaylik va teng imkoniyatlar yaratish, turli muassasalar va hamjamiyatlar o‘rtasidagi sinergiya, shuningdek, nogironligi yoki ijtimoiy cheklovlari bo‘lgan o‘quvchilar uchun moslashtirilgan yechimlar ishlab chiqish mavzusi aks etadi
MAXSUS TA’LIMDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISH
Mazkur maqolada alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun tashkil etilgan ta’lim tizimi, imkoniyati cheklangan bolalarning maktabgacha va maktab ta’limi tizimiga integratsiyasini kuchaytirish hamda inklyuziv ta’lim jarayonlarini jadallashtirish hamda FM tizimi (Frequency-Modulated system) ning eshitishda muammosi bo‘lgan o‘quvchilar ta’limiga samarasi haqida so‘z boradi.
KO‘ZI OJIZ BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN KORREKSION- PEDAGOGIK ISHLARNI TASHKIL ETISHDA KLASTER MUHITINING ZARURIYATI
Ushbu maqola ta’lim klasteri muhitida ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalardagi o‘zlashtirishdagi muammaolar hamda ularni korreksion mashg‘ulotlar mazmuni uzviyligi asosida bartaraf etish haqida yoritilgan.
KICHIK YOSHDAGI BOLALARNI MILLIY TARBIYA ASOSIDA TARBIYALASHNING O’ZIGA HOS JIHATLARI
Mazkur mavzuda kichik yoshdagi bolalarga milliy tarbiyani singdirishning o’ziga xos jihatlari , pedagogik yondashuvlari va samarali usullari o’rganiladi. Jumladan,xalq og’zaki ijodi,milliy o’yinlar,an’anaviy bayramlar va marosimlar orqali bolalarda milliy o’zlikni anglash jarayoni shakillantiriladi.
АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ ДОШКОЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ И ВОСПИТАНИЯ В ГОСПИТАЛЬНОЙ ПЕДАГОГИКЕ
в данной статье автором рассматриваются актуальные вопросы дошкольного образования и воспитания в госпитальной педагогике. Автором указываются основные проблемы в данной сфере и возможные пути ее решения с точки зрения образовательного менеджмента, что также актуально для развития системы госпитального образования в Узбекистане.
INKLYUZIV TА`LIM ISHTIRОKCHILАRI FАОLIYАTINI MUVОFIQLАSHTIRISHDA PEDAGOGIK TA’LIM KLASTERINING AHAMIYATI
Ushbu mаqolаdа pedаgogik tа`lim innovаtsion klаsteri yordаmidа inklyuziv tа`kimni tаshkil etish, аlohidа yordаmgа muhtoj bo`lgаn bolаlаr hаyotidа, tа`lim tаrbiyа olishidа, jаmiyаtgа moslаshishidа mаhаllа, oilа, mаktаbning o`rni, pedаgogik tа`lim klаster yordаmidа inklyuziv tа`lim ishtrokchilаri fаoliyаtini muvofiqlаshtirish vа mexаnizmlаrini ishlаb chiqish hаqidа bilishimiz mumkin.
TА’LIM KLАSTERI MUHITI – АUTIZM SPEKTRI BUZILGAN BОLАLАR NUTQINI RIVОJLАNTIRISHNING INNОVАTSIОN ОMILI SIFАTIDА
Ushbu maqolada tа’lim klаsteri shаrоiti – аutizm sindrоmli bоlаlаr nutqini rivоjlаntirishning innоvаtsiоn оmili sifаtida yoritilgan.
TA‘LIM KLASTERI MUHITIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI BILISH JARAYONLARINI RIVOJLANTIRISH MASALASINING METODOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada ta’lim klastrinignmetodologik asosi va uni inlyuziv ta’limga yo‘lga qo‘yishdagi bevosita ahamiyati, chet el tajribasi, xozirgi kunda ta’limning subyektlar o‘rgasidagi o‘rni va uning metodologiyasi haqida ma’lumot berilgan.
АКТИВИЗАЦИЯ РЕЧИ ДЕТЕЙ СТАРШЕГО ДОШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА
В статье раскрывается краткая информация об особенностях развития речи, детей старшего дошкольного возраста, с целью успешной подготовке обучения в начальной школе.
KOXLEAR IMPLANTAT BOLALARDA OG‘ZAKI NUTQNI IDROK ETISHNI RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOGIK USULLAR
Mazkur maqolada eshitishni tiklashning zamonaviy usuli bo‘lgan koxlear implantatsiya operatsiyasi va uning eshituv idrokiga samarali ta’siri, koxlear implantatsiyadan so‘ng eshituv reabilitatsiyasining pedagogik usullari haqida so‘z boradi.
ALOHIDA EHTIYOJGA EGA BO`LGAN BOLALARDA O`Z-O`ZIGA XIZMAT QILISH MALAKALARINI SHAKILLANTIRISH USULLARI
Mazkur maqolada alohida ehtiyojli bolalarda o‘z-o‘ziga xizmat qilish malakalarini shakllantirish jarayoni, uning ahamiyati va samarali yondashuvlar bayon etilgan. Shuningdek, ushbu jarayonda uchraydigan asosiy muammolar, jumladan, jismoniy, kognitiv, motivatsion va ijtimoiy to‘siqlar tahlil qilinadi. Muammolarni bartaraf etish usullari sifatida individual yondashuv, rag‘batlantirish, maxsus metodikalar va oilaviy hamkorlikning ahamiyati yoritilgan.
TAYANCH – HARAKATI A’ZOLARI FALAJLANGAN BOLALARDA NUTQ RIVOJLANISHINING ILMIY-PEDAGOGIK ASOSLARI.
Ushbu maqolada tayanch – harakati a’zolari falajlangan bolalarda nutq rivojlanishining ilmiy-pedagogik asoslari, bola nutqi rivojlanishining psixologik asoslari , dizartriya nutq kamchiliginingfalajlanish bilan bog’liq xususiyatlari yoritilgan
INKLYUZIV TA’LIMDA BOLALARNI RIVOJLANTIRISH OMILLARI
Mazkur maqolada inklyuziv ta’limda bolalarni Jismoniy rivojlanishi, Shaxsiy –psixologik rivojlanish ko‘rsatkichlari, Intellektual (aqliy rivojlanish) omillari hamda inklyuziv ta’limni ahamiyati va tushunchalari haqida so’z boradi.
NOGIRONLIGI BO‘LGAN MAKTAB YOSHIGACHA BO‘LGAN BOLALALARDA, SUZISH MASHG‘ULOTLARINI ORGANIZIMGA TA’SIRI.
Ushbu maqolada nogironligi bo‘lgan maktab yoshigacha bo‘lgan bolalarda suzish mashg‘ulotlarining organizmga ta’siri tahlil qilinadi. Suzish jismoniy faollikning samarali shakllaridan biri bo‘lib, u bolalarning harakat faoliyatini yaxshilash, mushak va suyak tizimini mustahkamlash, nafas olish va yurak-qon tomir tizimi faoliyatini rivojlantirishga xizmat qiladi. Shuningdek, suv muhitida mashg‘ulotlar bolalarning psixo-emotsional holatini yaxshilash, ijtimoiy moslashuvini oshirish va stress darajasini kamaytirishda muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, suzish nogironligi bo‘lgan bolalarning motorik qobiliyatlarini rivojlantirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatib, ularning hayot sifatini oshirishga yordam beradi. Ushbu maqolada mavzu bo‘yicha ilmiy nazariyalar va amaliy tadqiqot natijalari asosida suzish mashg‘ulotlarining nogironligi bo‘lgan bolalar organizmiga bo‘lgan ta’siri yoritiladi.
KOXLEAR IMPLANT VA UNING BOLA HAYOTIDAGI TUTGAN O‘RNI VA AHAMIYATI
Ushbu maqola eshitishda nuqsoni bo‘lgan bolalar va koxlear implant haqida qisqacha ma’lumot va uning bola hayotidagi o‘rni, ahamiyati, afzalliklari va implantatsiya jarayonidan keyin bunday bolalar bilan olib boriladigan korreksion-pedagogik ish, eshituv idrokini, tovush talaffuzini, lug‘at boyligini oshirish haqida qisqacha ma’lumotlar keltirilgan
MAKTABGACHA YOSHDAGI ZAIF ESHITUVCHI BOLALAR NUTQINING RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada eshitishida nuqsoni bo’lgan bolalarda nutq rivojlanishi, og’zaki nutqning ahamiyati, og’zaki nutqini rivojlantirish usullari to’g’risida mulohazalar yuritilgan.
ESHITISHIDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALARNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada eshitish nuqsonlari kelib chiqqish sabablari,eshitish nuqsonlari darajalari va hozirgi kunda kar va zaif eshituvchi bolalarning ta’lim muassasalarida taxsil olishlari haqida bayon qilinadi.
UY TA’LIMIGA JALB ETILGAN BOLALARNING IJTIMOIY KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada imkoniyati cheklangan bolalarning uyda yakka tartibda ta’lim olishga bo‘lgan huquqlarini ta’minlash hamda ularning ta’lim olishlari uchun zarur sharoit yaratish, ularning ijtimoiy rivojlanish istiqbollarini, o‘zini namoyon qilish, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan ijtimoiy muammolarni aniqlash va ularni mustaqil ravishda yengishini ta’minlash, o‘zo‘zini anglash va ijtimoiylashuvni rag‘batlantiradigan tegishli vaziyatlarni yaratish, ijtimoiy moslashuvini shakllantirish uchun ijtimoiy-pedagogik yordam ko‘rsatish kabilar haqida so‘z yuritiladi.
INKLYUZIV TA‘LIM SHAROITIDA ESHITISHIDA KAMCHILIGI BO‘LGAN O‘QUVCHILARNI O‘QITISH USLUBIYATI.
Ushbu maqolada inklyuziv ta’limga qabul qilinuvchi eshitishda kamchiligi bo‘lgan bolalar toifalari, oddiy maktabda bu toifa o‘quvchilarni o‘qitish uslublari haqida ma’lumotlar keltirilgan.
KOXLEAR IMPLANT VA UNING BOLA HAYOTIDAGI TUTGAN O‘RNI VA AHAMIYATI
Ushbu maqola eshitishda nuqsoni bo‘lgan bolalar va koxlear implant haqida qisqacha ma’lumot va uning bola hayotidagi o‘rni, ahamiyati, afzalliklari va implantatsiya jarayonidan keyin bunday bolalar bilan olib boriladigan korreksion-pedagogik ish, eshituv idrokini, tovush talaffuzini, lug‘at boyligini oshirish haqida qisqacha ma’lumotlar keltirilgan
MAKTABGACHA YOSHDAGI ZAIF ESHITUVCHI BOLALAR NUTQINING RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada eshitishida nuqsoni bo’lgan bolalarda nutq rivojlanishi, og’zaki nutqning ahamiyati, og’zaki nutqini rivojlantirish usullari to’g’risida mulohazalar yuritilgan.
ESHITISHIDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALARNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada eshitish nuqsonlari kelib chiqqish sabablari,eshitish nuqsonlari darajalari va hozirgi kunda kar va zaif eshituvchi bolalarning ta’lim muassasalarida taxsil olishlari haqida bayon qilinadi.
UY TA’LIMIGA JALB ETILGAN BOLALARNING IJTIMOIY KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada imkoniyati cheklangan bolalarning uyda yakka tartibda ta’lim olishga bo‘lgan huquqlarini ta’minlash hamda ularning ta’lim olishlari uchun zarur sharoit yaratish, ularning ijtimoiy rivojlanish istiqbollarini, o‘zini namoyon qilish, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan ijtimoiy muammolarni aniqlash va ularni mustaqil ravishda yengishini ta’minlash, o‘zo‘zini anglash va ijtimoiylashuvni rag‘batlantiradigan tegishli vaziyatlarni yaratish, ijtimoiy moslashuvini shakllantirish uchun ijtimoiy-pedagogik yordam ko‘rsatish kabilar haqida so‘z yuritiladi.
INKLYUZIV TA‘LIM SHAROITIDA ESHITISHIDA KAMCHILIGI BO‘LGAN O‘QUVCHILARNI O‘QITISH USLUBIYATI.
Ushbu maqolada inklyuziv ta’limga qabul qilinuvchi eshitishda kamchiligi bo‘lgan bolalar toifalari, oddiy maktabda bu toifa o‘quvchilarni o‘qitish uslublari haqida ma’lumotlar keltirilgan.
KOXLEAR IMPLANTAT BOLALARDA OG‘ZAKI NUTQNI IDROK ETISHNI RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOGIK USULLAR
Mazkur maqolada eshitishni tiklashning zamonaviy usuli bo‘lgan koxlear implantatsiya operatsiyasi va uning eshituv idrokiga samarali ta’siri, koxlear implantatsiyadan so‘ng eshituv reabilitatsiyasining pedagogik usullari haqida so‘z boradi.
ALOHIDA EHTIYOJGA EGA BO`LGAN BOLALARDA O`Z-O`ZIGA XIZMAT QILISH MALAKALARINI SHAKILLANTIRISH USULLARI
Mazkur maqolada alohida ehtiyojli bolalarda o‘z-o‘ziga xizmat qilish malakalarini shakllantirish jarayoni, uning ahamiyati va samarali yondashuvlar bayon etilgan. Shuningdek, ushbu jarayonda uchraydigan asosiy muammolar, jumladan, jismoniy, kognitiv, motivatsion va ijtimoiy to‘siqlar tahlil qilinadi. Muammolarni bartaraf etish usullari sifatida individual yondashuv, rag‘batlantirish, maxsus metodikalar va oilaviy hamkorlikning ahamiyati yoritilgan.
TAYANCH – HARAKATI A’ZOLARI FALAJLANGAN BOLALARDA NUTQ RIVOJLANISHINING ILMIY-PEDAGOGIK ASOSLARI.
Ushbu maqolada tayanch – harakati a’zolari falajlangan bolalarda nutq rivojlanishining ilmiy-pedagogik asoslari, bola nutqi rivojlanishining psixologik asoslari , dizartriya nutq kamchiliginingfalajlanish bilan bog’liq xususiyatlari yoritilgan
INKLYUZIV TA’LIMDA BOLALARNI RIVOJLANTIRISH OMILLARI
Mazkur maqolada inklyuziv ta’limda bolalarni Jismoniy rivojlanishi, Shaxsiy –psixologik rivojlanish ko‘rsatkichlari, Intellektual (aqliy rivojlanish) omillari hamda inklyuziv ta’limni ahamiyati va tushunchalari haqida so’z boradi.
NOGIRONLIGI BO‘LGAN MAKTAB YOSHIGACHA BO‘LGAN BOLALALARDA, SUZISH MASHG‘ULOTLARINI ORGANIZIMGA TA’SIRI.
Ushbu maqolada nogironligi bo‘lgan maktab yoshigacha bo‘lgan bolalarda suzish mashg‘ulotlarining organizmga ta’siri tahlil qilinadi. Suzish jismoniy faollikning samarali shakllaridan biri bo‘lib, u bolalarning harakat faoliyatini yaxshilash, mushak va suyak tizimini mustahkamlash, nafas olish va yurak-qon tomir tizimi faoliyatini rivojlantirishga xizmat qiladi. Shuningdek, suv muhitida mashg‘ulotlar bolalarning psixo-emotsional holatini yaxshilash, ijtimoiy moslashuvini oshirish va stress darajasini kamaytirishda muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, suzish nogironligi bo‘lgan bolalarning motorik qobiliyatlarini rivojlantirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatib, ularning hayot sifatini oshirishga yordam beradi. Ushbu maqolada mavzu bo‘yicha ilmiy nazariyalar va amaliy tadqiqot natijalari asosida suzish mashg‘ulotlarining nogironligi bo‘lgan bolalar organizmiga bo‘lgan ta’siri yoritiladi.
KOXLEAR IMPLANT VA UNING BOLA HAYOTIDAGI TUTGAN O‘RNI VA AHAMIYATI
Ushbu maqola eshitishda nuqsoni bo‘lgan bolalar va koxlear implant haqida qisqacha ma’lumot va uning bola hayotidagi o‘rni, ahamiyati, afzalliklari va implantatsiya jarayonidan keyin bunday bolalar bilan olib boriladigan korreksion-pedagogik ish, eshituv idrokini, tovush talaffuzini, lug‘at boyligini oshirish haqida qisqacha ma’lumotlar keltirilgan
MAKTABGACHA YOSHDAGI ZAIF ESHITUVCHI BOLALAR NUTQINING RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada eshitishida nuqsoni bo’lgan bolalarda nutq rivojlanishi, og’zaki nutqning ahamiyati, og’zaki nutqini rivojlantirish usullari to’g’risida mulohazalar yuritilgan.
KOXLEAR IMPLANTAT BOLALARDA OG‘ZAKI NUTQNI IDROK ETISHNI RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOGIK USULLAR
Mazkur maqolada eshitishni tiklashning zamonaviy usuli bo‘lgan koxlear implantatsiya operatsiyasi va uning eshituv idrokiga samarali ta’siri, koxlear implantatsiyadan so‘ng eshituv reabilitatsiyasining pedagogik usullari haqida so‘z boradi.
ESHITISHIDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALARNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada eshitish nuqsonlari kelib chiqqish sabablari,eshitish nuqsonlari darajalari va hozirgi kunda kar va zaif eshituvchi bolalarning ta’lim muassasalarida taxsil olishlari haqida bayon qilinadi.
ALOHIDA EHTIYOJGA EGA BO`LGAN BOLALARDA O`Z-O`ZIGA XIZMAT QILISH MALAKALARINI SHAKILLANTIRISH USULLARI
Mazkur maqolada alohida ehtiyojli bolalarda o‘z-o‘ziga xizmat qilish malakalarini shakllantirish jarayoni, uning ahamiyati va samarali yondashuvlar bayon etilgan. Shuningdek, ushbu jarayonda uchraydigan asosiy muammolar, jumladan, jismoniy, kognitiv, motivatsion va ijtimoiy to‘siqlar tahlil qilinadi. Muammolarni bartaraf etish usullari sifatida individual yondashuv, rag‘batlantirish, maxsus metodikalar va oilaviy hamkorlikning ahamiyati yoritilgan.
TAYANCH – HARAKATI A’ZOLARI FALAJLANGAN BOLALARDA NUTQ RIVOJLANISHINING ILMIY-PEDAGOGIK ASOSLARI.
Ushbu maqolada tayanch – harakati a’zolari falajlangan bolalarda nutq rivojlanishining ilmiy-pedagogik asoslari, bola nutqi rivojlanishining psixologik asoslari , dizartriya nutq kamchiliginingfalajlanish bilan bog’liq xususiyatlari yoritilgan
UY TA’LIMIGA JALB ETILGAN BOLALARNING IJTIMOIY KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada imkoniyati cheklangan bolalarning uyda yakka tartibda ta’lim olishga bo‘lgan huquqlarini ta’minlash hamda ularning ta’lim olishlari uchun zarur sharoit yaratish, ularning ijtimoiy rivojlanish istiqbollarini, o‘zini namoyon qilish, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan ijtimoiy muammolarni aniqlash va ularni mustaqil ravishda yengishini ta’minlash, o‘zo‘zini anglash va ijtimoiylashuvni rag‘batlantiradigan tegishli vaziyatlarni yaratish, ijtimoiy moslashuvini shakllantirish uchun ijtimoiy-pedagogik yordam ko‘rsatish kabilar haqida so‘z yuritiladi.
INKLYUZIV TA’LIMDA BOLALARNI RIVOJLANTIRISH OMILLARI
Mazkur maqolada inklyuziv ta’limda bolalarni Jismoniy rivojlanishi, Shaxsiy –psixologik rivojlanish ko‘rsatkichlari, Intellektual (aqliy rivojlanish) omillari hamda inklyuziv ta’limni ahamiyati va tushunchalari haqida so’z boradi.
INKLYUZIV TA‘LIM SHAROITIDA ESHITISHIDA KAMCHILIGI BO‘LGAN O‘QUVCHILARNI O‘QITISH USLUBIYATI.
Ushbu maqolada inklyuziv ta’limga qabul qilinuvchi eshitishda kamchiligi bo‘lgan bolalar toifalari, oddiy maktabda bu toifa o‘quvchilarni o‘qitish uslublari haqida ma’lumotlar keltirilgan.
NOGIRONLIGI BO‘LGAN MAKTAB YOSHIGACHA BO‘LGAN BOLALALARDA, SUZISH MASHG‘ULOTLARINI ORGANIZIMGA TA’SIRI.
Ushbu maqolada nogironligi bo‘lgan maktab yoshigacha bo‘lgan bolalarda suzish mashg‘ulotlarining organizmga ta’siri tahlil qilinadi. Suzish jismoniy faollikning samarali shakllaridan biri bo‘lib, u bolalarning harakat faoliyatini yaxshilash, mushak va suyak tizimini mustahkamlash, nafas olish va yurak-qon tomir tizimi faoliyatini rivojlantirishga xizmat qiladi. Shuningdek, suv muhitida mashg‘ulotlar bolalarning psixo-emotsional holatini yaxshilash, ijtimoiy moslashuvini oshirish va stress darajasini kamaytirishda muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, suzish nogironligi bo‘lgan bolalarning motorik qobiliyatlarini rivojlantirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatib, ularning hayot sifatini oshirishga yordam beradi. Ushbu maqolada mavzu bo‘yicha ilmiy nazariyalar va amaliy tadqiqot natijalari asosida suzish mashg‘ulotlarining nogironligi bo‘lgan bolalar organizmiga bo‘lgan ta’siri yoritiladi.
DIZARTRIYA NUTQ KAMCHILIGIDA BOLALAR NUTQINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada dizartriya nutq nuqsoni va undagi tovushlar talaffuzining keyingi xususiyati emotsional – harakat innervatsiyasining buzilishi, bu nutqning prosodik tomonidagi buzilishlari haqida so‘z boradi
MAKTABGACHA YOSHDAGI NUTQIY NUQSONLI BOLALAR TA’LIMTARBIYASIDA O’YINLARNING AHAMIYATI.
Ushbu maqolada maxsus ta’limda ham logopedik mashg’ulotlar jarayonida olib boriladigan logopedik o’yinlarning o’ziga hosligi va mohiyati ham alohida mazmun haqida so’z boradi.
INKLYUZIV TA’LIM SHAROITIDA ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM TARBIYASIGA DOIR MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Ushbu maqolada inklyuziv talim sharoitida alohida yordamga muhtoj bolalarning ta’lim tarbiyasiga doir muammolar va yechimlar tahlil qilinadi.
INKLYUZIV TA'LIMDA KLASTERLASHUVNING IJTIMOIY INNOVATSIYASI
Ushbu maqolada klasterlashuvning inklyuziv ta'limdagi ijtimoiy innovatsion jihatlarini, klasterlar orqali ta’lim tizimida qulaylik va teng imkoniyatlar yaratish, turli muassasalar va hamjamiyatlar o‘rtasidagi sinergiya, shuningdek, nogironligi yoki ijtimoiy cheklovlari bo‘lgan o‘quvchilar uchun moslashtirilgan yechimlar ishlab chiqish mavzusi aks etadi
MAXSUS TA’LIMDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISH
Mazkur maqolada alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun tashkil etilgan ta’lim tizimi, imkoniyati cheklangan bolalarning maktabgacha va maktab ta’limi tizimiga integratsiyasini kuchaytirish hamda inklyuziv ta’lim jarayonlarini jadallashtirish hamda FM tizimi (Frequency-Modulated system) ning eshitishda muammosi bo‘lgan o‘quvchilar ta’limiga samarasi haqida so‘z boradi.
KO‘ZI OJIZ BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN KORREKSION- PEDAGOGIK ISHLARNI TASHKIL ETISHDA KLASTER MUHITINING ZARURIYATI
Ushbu maqola ta’lim klasteri muhitida ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalardagi o‘zlashtirishdagi muammaolar hamda ularni korreksion mashg‘ulotlar mazmuni uzviyligi asosida bartaraf etish haqida yoritilgan.
KICHIK YOSHDAGI BOLALARNI MILLIY TARBIYA ASOSIDA TARBIYALASHNING O’ZIGA HOS JIHATLARI
Mazkur mavzuda kichik yoshdagi bolalarga milliy tarbiyani singdirishning o’ziga xos jihatlari , pedagogik yondashuvlari va samarali usullari o’rganiladi. Jumladan,xalq og’zaki ijodi,milliy o’yinlar,an’anaviy bayramlar va marosimlar orqali bolalarda milliy o’zlikni anglash jarayoni shakillantiriladi.
АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ ДОШКОЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ И ВОСПИТАНИЯ В ГОСПИТАЛЬНОЙ ПЕДАГОГИКЕ
в данной статье автором рассматриваются актуальные вопросы дошкольного образования и воспитания в госпитальной педагогике. Автором указываются основные проблемы в данной сфере и возможные пути ее решения с точки зрения образовательного менеджмента, что также актуально для развития системы госпитального образования в Узбекистане.
INKLYUZIV TА`LIM ISHTIRОKCHILАRI FАОLIYАTINI MUVОFIQLАSHTIRISHDA PEDAGOGIK TA’LIM KLASTERINING AHAMIYATI
Ushbu mаqolаdа pedаgogik tа`lim innovаtsion klаsteri yordаmidа inklyuziv tа`kimni tаshkil etish, аlohidа yordаmgа muhtoj bo`lgаn bolаlаr hаyotidа, tа`lim tаrbiyа olishidа, jаmiyаtgа moslаshishidа mаhаllа, oilа, mаktаbning o`rni, pedаgogik tа`lim klаster yordаmidа inklyuziv tа`lim ishtrokchilаri fаoliyаtini muvofiqlаshtirish vа mexаnizmlаrini ishlаb chiqish hаqidа bilishimiz mumkin.
TА’LIM KLАSTERI MUHITI – АUTIZM SPEKTRI BUZILGAN BОLАLАR NUTQINI RIVОJLАNTIRISHNING INNОVАTSIОN ОMILI SIFАTIDА
Ushbu maqolada tа’lim klаsteri shаrоiti – аutizm sindrоmli bоlаlаr nutqini rivоjlаntirishning innоvаtsiоn оmili sifаtida yoritilgan.
TA‘LIM KLASTERI MUHITIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI BILISH JARAYONLARINI RIVOJLANTIRISH MASALASINING METODOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada ta’lim klastrinignmetodologik asosi va uni inlyuziv ta’limga yo‘lga qo‘yishdagi bevosita ahamiyati, chet el tajribasi, xozirgi kunda ta’limning subyektlar o‘rgasidagi o‘rni va uning metodologiyasi haqida ma’lumot berilgan.
АКТИВИЗАЦИЯ РЕЧИ ДЕТЕЙ СТАРШЕГО ДОШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА
В статье раскрывается краткая информация об особенностях развития речи, детей старшего дошкольного возраста, с целью успешной подготовке обучения в начальной школе.
DIZARTRIYA NUTQ KAMCHILIGIDA BOLALAR NUTQINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada dizartriya nutq nuqsoni va undagi tovushlar talaffuzining keyingi xususiyati emotsional – harakat innervatsiyasining buzilishi, bu nutqning prosodik tomonidagi buzilishlari haqida so‘z boradi
MAKTABGACHA YOSHDAGI NUTQIY NUQSONLI BOLALAR TA’LIMTARBIYASIDA O’YINLARNING AHAMIYATI.
Ushbu maqolada maxsus ta’limda ham logopedik mashg’ulotlar jarayonida olib boriladigan logopedik o’yinlarning o’ziga hosligi va mohiyati ham alohida mazmun haqida so’z boradi.
АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ ДОШКОЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ И ВОСПИТАНИЯ В ГОСПИТАЛЬНОЙ ПЕДАГОГИКЕ
в данной статье автором рассматриваются актуальные вопросы дошкольного образования и воспитания в госпитальной педагогике. Автором указываются основные проблемы в данной сфере и возможные пути ее решения с точки зрения образовательного менеджмента, что также актуально для развития системы госпитального образования в Узбекистане.
INKLYUZIV TA’LIM SHAROITIDA ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM TARBIYASIGA DOIR MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Ushbu maqolada inklyuziv talim sharoitida alohida yordamga muhtoj bolalarning ta’lim tarbiyasiga doir muammolar va yechimlar tahlil qilinadi.
INKLYUZIV TА`LIM ISHTIRОKCHILАRI FАОLIYАTINI MUVОFIQLАSHTIRISHDA PEDAGOGIK TA’LIM KLASTERINING AHAMIYATI
Ushbu mаqolаdа pedаgogik tа`lim innovаtsion klаsteri yordаmidа inklyuziv tа`kimni tаshkil etish, аlohidа yordаmgа muhtoj bo`lgаn bolаlаr hаyotidа, tа`lim tаrbiyа olishidа, jаmiyаtgа moslаshishidа mаhаllа, oilа, mаktаbning o`rni, pedаgogik tа`lim klаster yordаmidа inklyuziv tа`lim ishtrokchilаri fаoliyаtini muvofiqlаshtirish vа mexаnizmlаrini ishlаb chiqish hаqidа bilishimiz mumkin.
INKLYUZIV TA'LIMDA KLASTERLASHUVNING IJTIMOIY INNOVATSIYASI
Ushbu maqolada klasterlashuvning inklyuziv ta'limdagi ijtimoiy innovatsion jihatlarini, klasterlar orqali ta’lim tizimida qulaylik va teng imkoniyatlar yaratish, turli muassasalar va hamjamiyatlar o‘rtasidagi sinergiya, shuningdek, nogironligi yoki ijtimoiy cheklovlari bo‘lgan o‘quvchilar uchun moslashtirilgan yechimlar ishlab chiqish mavzusi aks etadi
TА’LIM KLАSTERI MUHITI – АUTIZM SPEKTRI BUZILGAN BОLАLАR NUTQINI RIVОJLАNTIRISHNING INNОVАTSIОN ОMILI SIFАTIDА
Ushbu maqolada tа’lim klаsteri shаrоiti – аutizm sindrоmli bоlаlаr nutqini rivоjlаntirishning innоvаtsiоn оmili sifаtida yoritilgan.
MAXSUS TA’LIMDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISH
Mazkur maqolada alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun tashkil etilgan ta’lim tizimi, imkoniyati cheklangan bolalarning maktabgacha va maktab ta’limi tizimiga integratsiyasini kuchaytirish hamda inklyuziv ta’lim jarayonlarini jadallashtirish hamda FM tizimi (Frequency-Modulated system) ning eshitishda muammosi bo‘lgan o‘quvchilar ta’limiga samarasi haqida so‘z boradi.
TA‘LIM KLASTERI MUHITIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI BILISH JARAYONLARINI RIVOJLANTIRISH MASALASINING METODOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada ta’lim klastrinignmetodologik asosi va uni inlyuziv ta’limga yo‘lga qo‘yishdagi bevosita ahamiyati, chet el tajribasi, xozirgi kunda ta’limning subyektlar o‘rgasidagi o‘rni va uning metodologiyasi haqida ma’lumot berilgan.
KO‘ZI OJIZ BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN KORREKSION- PEDAGOGIK ISHLARNI TASHKIL ETISHDA KLASTER MUHITINING ZARURIYATI
Ushbu maqola ta’lim klasteri muhitida ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalardagi o‘zlashtirishdagi muammaolar hamda ularni korreksion mashg‘ulotlar mazmuni uzviyligi asosida bartaraf etish haqida yoritilgan.
АКТИВИЗАЦИЯ РЕЧИ ДЕТЕЙ СТАРШЕГО ДОШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА
В статье раскрывается краткая информация об особенностях развития речи, детей старшего дошкольного возраста, с целью успешной подготовке обучения в начальной школе.
KICHIK YOSHDAGI BOLALARNI MILLIY TARBIYA ASOSIDA TARBIYALASHNING O’ZIGA HOS JIHATLARI
Mazkur mavzuda kichik yoshdagi bolalarga milliy tarbiyani singdirishning o’ziga xos jihatlari , pedagogik yondashuvlari va samarali usullari o’rganiladi. Jumladan,xalq og’zaki ijodi,milliy o’yinlar,an’anaviy bayramlar va marosimlar orqali bolalarda milliy o’zlikni anglash jarayoni shakillantiriladi.
TA`LIM KLASTERI SHAROITIDA ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA`LIM-TARBIYASIGA DOIR MUAMMOLAR VA ECHIMLAR
Bu maqolada ta’lim klasteri sharoitida alohida yordamga muhtoj bolalarning ta’lim-tarbiyasi bilan bog‘liq muammolar va ularning yechimlari yoritilgan. Muallif asosiy e’tiborni individual yondashuv yetishmovchiligi, malakali kadrlar tanqisligi, moslashtirilgan o‘quv dasturlarining yo‘qligi, jismoniy infratuzilmaning mos emasligi hamda ijtimoiy integratsiya muammolariga qaratadi. Bu muammolarni bartaraf etish uchun maxsus pedagogik yondashuvlarni joriy etish, kadrlar tayyorlash va malakasini oshirish, maxsus o‘quv dasturlarini ishlab chiqish, infratuzilmani yaxshilash hamda jamiyat va ota-onalarni xabardor qilish kabi yechimlar taklif etiladi. Shuningdek, zamonaviy axborot-kommunikatsion texnologiyalarni ta’lim jarayoniga integratsiya qilishning ahamiyati ham ta’kidlangan.Umuman olganda, alohida yordamga muhtoj bolalar uchun ta’lim sifatini oshirish va inklyuziv ta’limni rivojlantirish bo‘yicha muhim tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
BOLALARDA UCHRAYDIGAN SEREBRAL FALAJ TURLARI
Bolalar serebral falaji- bosh miya harakatlantiruvchi zonalari va bosh miyadagi harakatni ynaltiruvchi yllarni zararlanishi bilam kechadigan markaziy nerv sistemasi kasalligidir. Bolalar serebral falajida miyaning harakat va nutq sistemasida erta organik buzilishlar kuzatiladi.
RUXIY RIVOJLANISHI SUSTLASHGAN BOLALARNI TEKSHIRISH USULLARI
maqolada ruxiy rivojlanishi sustlashgan bolalarni pedogogik,psixolgik tekshirish usullari metodlar va Ruxiy rivojlanishi sustlashgan o’quvchilarning ta’lim tarbiysi,o’quv jarayoning samarali ishlashi uchun maqbul sharoitlarni yaratish yoritib berilgan va bo’lajak tarbiyachi- pedagoglarni ijtimoyi-kasbiy rivojlanishi xaqida bo’lib ularning jamiyatdagi ro’li va kasbiy malakasini oshirish jarayoniga talluqlidir.
NUTQIDA NUQSONI BO’LGAN BOLALAR
Ushbu maqolada markaziy va periferik nutq a’zolari,ovoz,nafas,artikulatsion bo’lim,tutilib gapirish,qobiq osti yadrolari,nutq xosil bo’lish jarayonida ishtirok etuvchi markazlar,Broko,Vernike,orqa miya to’g’risida so’z boradi.
DUDUQLANISH BELGILARI VA KELIB CHIQISH SABABLARI
Ushbu maqolada duduqlanishda ish olib borgan olimlar , duduqlanishning asosiy belgilari , kelib chiqish sabablari haqida yoritib oʻtilgan.
RINOLALIYA NUTQ KAMCHILIGINING TURLARI
Ushbu maqolada rinolaliyani nutq kamchiligi va uning turlari haqida ma'lumotlar berilgan. Shu bilan birga maqolada ochiq,yopiq va aralash rinolaliya haqida batafsil ma'lumotlar berib oʻtilgan
ESHITISHDA KAMCHILIGI BOʻLGAN BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN LOGOPEDIK ISH TIZIMI
Ushbu maqolada eshitishda kamchiligi bo‘lgan bolalar bilan olib boriladigan logopedik mashg‘ulotlarning ahamiyati va mazmuni yoritilgan. Bolalarning nutq qobiliyatini rivojlantirish, tovushlarni farqlash hamda to‘g‘ri talaffuz qilish ko‘nikmalarini shakllantirish jarayonida o‘yin usullarining o‘rni haqida alohida soʻz yuritilgan.
RINOLALIYADA NUTQ RIVOJLANISHINI KECHIKISH SABABLARI VA UNI TUZATISH USULLARI
Maqolada rinolaliyani shakllari va ularni keltirib chiqaruvchi sabablar hamda ,artikulyatsiyasidagi buzilishlar nutq rivojlanishi uchun kerak boʻladigan logopedik mashgʻulotlar,jarroh aralashuvi orqali amalga oshiriladigan korreksion ishlar haqida ma'lumotlar keltirilgan.
AUTIZM SINDIROMLI BOLALAR
Ushbu tezisda autizm sindiromiga yo’liqqan bolalar haqida ma’lumot berib o’taman. Bu kasallikning kelib chiqish sabablari va ishlab chiqilgan davo choralari haqida bilimlarga ega bo’lasiz.
DUDUQLANISH VA KELIB CHIQISH SABABLARI
Duduqlanish - bu nutq apparati muskullarining tortishish natijasida nutqning sur’at-ohangini buzilishlari o’rganadi.Bunda ular duduqlanishni bartaraf etishga yondashish qonun-qoidalari, bolalardagi nutq tortishishlarining oldini olish va ularni tugatish usullari bilan tanishish imkoniga ega bo'ladilar.
AUTIZM SINDROMLI BOLALAR
Autizm sindronli bolalarni belgilari, kasallikni namoyon bo'lishi, autizm sindromli bolalarni turlari, autizmni kelib chiqish sabablari, autizm sindromli bolalarni patalogiyasi,bolaning boshqalar bilan muloqatga kirishi, kasallikni davolash usullari, kattalarda autizm sindromini belgilari, kasallikni oldini olish
AUTIZM SINDROMLI BOLALAR
Ushbu maqolada autizm sindromli bolalarning muvaffaqiyatli ijtimoiylashuvida psixokorreksion vazifalarning amaliy jihatlari keltirilgan. Ushbu ilmiy muammo bo‘yicha o‘tkazilgan eksperimental tadqiqot natijalari berilgan. Autizm sindromli bolalarning ijtimoiy moslashuvi muammosi yechimlarining psixologik xususiyatlari xaqida qisqacha tahlil etilgan.
DUDUQLANISHNING KELIB CHIQISH SABABLARI VA TURLARI
Ushbu maqolada duduqlanish,duduqlanish tarixi va kelib chiqish sabablari to‘g‘risida mulohaza yuritiladi.
RUHIY RIVOJLANISHI SUSTLASHGAN BOLALARNING UMUMIY XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada Oʻzbekiston respublikasida alohida yordamga muhtoj boʻlgan bolalar uchun qabul qilingan qarorlar va ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalarning asosiy xususiyatlari, ularning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar, ta’lim va tarbiya jarayonidagi o‘ziga xos jihatlar tahlil qilinadi. Ushbu bolalar kognitiv, nutqiy, hissiy va ijtimoiy rivojlanishda muayyan qiyinchiliklarga duch kelishlari sababli, ularga maxsus pedagogik yondashuv talab etiladi. Maqola maxsus pedagogika, defektologiya va logopediya sohasida ishlovchi mutaxassislar hamda otaonalar uchun mo‘ljallangan.
LOGOPSIXOLOGIYA FANINING TAMOYILLARI
Ushbu maqolada logopsixologiya fani haqida umumiy tushun-cha berilib, uning asosiy tamoyillari yoritilgan. Logopsixologiya nutq buzilishlarini psixologik va pedagogik nuqtayi nazardan o‘rganib, ularni tuzatish usullarini ishlab chiqadi. Maqolada individga yo‘naltirilgan yondashuv, kompleks yondashuv, erta diagnostika va oldini olish, psixologik muhitning ahamiyati hamda amaliyot va nazariyaning uyg‘unligi kabi asosiy tamoyillar keng yoritilgan.
DISLALIYA SHAKLLARI VA TURLARI.
Ushbu maqolada dislaliyaning tarixi, kelib chiqish sabablari, shakllari va turlari haqida batafsil ma’lumotlar berilgan. Dislaliya nutq buzilishlarining eng keng tarqalgan shakllaridan biri bo‘lib, uning mexanik (organik), funksional va fiziologik turlari mavjud. Maqolada dislaliyaning tashxis qo‘yish mezonlari, turlari va bolalarda uchrash sabablari bo‘yicha olimlarning fikrlari yoritilgan.
DIZARTRIYADA OLIB BORILAYOTGAN KORREKSION - PEDAGOGIK ISHLAR TIZIMI
Mazkur maqolada dizartriya bilan bog‘liq bo‘lgan nutq buzilishlarini tuzatish maqsadida olib borilayotgan korreksion – pedagogik ishlar tahlil qilinadi. Maqolada dizartiya tushunchasi haqida ma’lumotlar, dizartriyaning turlari, uni bartaraf etish metodikasi hamda individual va guruh shaklidagi mashg‘ulotlarning samaradorligi muhokama qilinadi. Shuningdek, pedagogik hamkorlikning ahamiyati va nutq terapiyasida qo‘llaniladigan innovatsion texnalogiyalar haqida ma’lumotlar beriladi.
BOLALARNING PSIXIK RIVOJLANISHIDA KORREKTSIYA VA KOMPENSATSIYANING AHAMIYATI
Ushbu maqolada bolalarning psixik rivojlanishida korrektsiya (tuzatish) va kompensatsiya (o’rnini qoplash)muhim o’rin tutishi haqida so’z boradi. Har bir bola o’ziga xos rivojlanish jarayoniga ega va ba’zan bu jarayon turli sabablar tufayli buzilishi yoki sekinlashishi mumkin. Ushbu paytda korrektsiya va kompetensiyaning o’rni qanchalik ahamiyatga ega ekanligi haqida ushbu maqolada so’z boradi.
ESHITISHDA NUQSONI BO’LGAN BOLALARNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada eshitishda nuqsoni bo’lgan bolalarni psixologiyasining o‘ziga xos xususiyatlari (diqqat, xotira, xayol, tafakkur, tasavvur) o‘z aksini topgan
AUTIZM SINDROMLI BOLALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Autizmning asosiy belgisi reallikni qabul qilishning buzilishi. Autizmdan qiynalayotgan bola hech kim bilan muloqotga kirishishni hoxlamaydi. Hatto, kishilarda bola og‘riqni ham sezmaydigandek tasavvur paydo bo‘ladi. Nutqi sekin rivojlanadi. Bola har qanday yangilikdan qo‘rqadi, takroriy harakatlarni bajaradi. Agar ota-ona bolada autizm alomatini payqasa, zudlik bilan bolalar mutaxassisga murojaat etishlari zarur. Ayni vaqtda bolalarni rivojlantiruvchi ko‘plab markazlar tashkil etilgan bo‘lib, u yerda tashxis qo‘yishga hamda samarali davolanishga yordam berishadi.
DIZARTRIK BOLALARDA KORREKSION DIDAKTIK YONDASHUV USULLARI
Ushbu maqolada dizartrik bolalarda nutq rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlari va ularni korreksiya qilishda qo‘llaniladigan didaktik yondashuvlar tahlil qilinadi. Dizartriyaning asosiy turlari kelib chiqish sabablari va uning pedagogik korreksiya jarayoniga ta'siri yoritiladi. Shuningdek, logopedik mashg‘ulotlar, didaktik o‘yinlar, vizual yondashuvlar, nutq terapiya asosida olib boriladigan mashg‘ulotlarning dizartrik bolalar nutqini rivojlantirishdagi o‘rni haqida so‘z boradi.
NUTQ KAMCHILIGIGA EGA BO‘LGAN BOLALAR NUTQNI TEKSHIRISH USULLARI
Ushbu maqolda bolalarning rivojlanishidagi nutq nuqsonlarini erta aniqlash, boshqa unga o‘xshash holatlardan farqlash, tashxisini ta’limdagi imkoniyatlarini aniqlash haqida so‘z boradi.
ESHITISHDA KAMCHILIGI BO‘LGAN BOLALAR RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning nutqini rivojlantirish jarayoni, ularning psixologik xususiyatlari va samarali pedagogik metodlar haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, zamonaviy texnologiyalar va innovatsion usullar yordamida qanday natijalarga erishish mumkinligi ham yoritib beriladi.
BOLALARNING PSIXIK RIVOJLANISHIDA KORREKTSIYA VA KOMPENSATSIYANING AHAMIYATI
Ushbu maqolada bolalarning psixik rivojlanishida korrektsiya (tuzatish) va kompensatsiya (o’rnini qoplash)muhim o’rin tutishi haqida so’z boradi. Har bir bola o’ziga xos rivojlanish jarayoniga ega va ba’zan bu jarayon turli sabablar tufayli buzilishi yoki sekinlashishi mumkin. Ushbu paytda korrektsiya va kompetensiyaning o’rni qanchalik ahamiyatga ega ekanligi haqida ushbu maqolada so’z boradi.
ESHITISHDA NUQSONI BO’LGAN BOLALARNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada eshitishda nuqsoni bo’lgan bolalarni psixologiyasining o‘ziga xos xususiyatlari (diqqat, xotira, xayol, tafakkur, tasavvur) o‘z aksini topgan
AUTIZM SINDROMLI BOLALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Autizmning asosiy belgisi reallikni qabul qilishning buzilishi. Autizmdan qiynalayotgan bola hech kim bilan muloqotga kirishishni hoxlamaydi. Hatto, kishilarda bola og‘riqni ham sezmaydigandek tasavvur paydo bo‘ladi. Nutqi sekin rivojlanadi. Bola har qanday yangilikdan qo‘rqadi, takroriy harakatlarni bajaradi. Agar ota-ona bolada autizm alomatini payqasa, zudlik bilan bolalar mutaxassisga murojaat etishlari zarur. Ayni vaqtda bolalarni rivojlantiruvchi ko‘plab markazlar tashkil etilgan bo‘lib, u yerda tashxis qo‘yishga hamda samarali davolanishga yordam berishadi.
DIZARTRIK BOLALARDA KORREKSION DIDAKTIK YONDASHUV USULLARI
Ushbu maqolada dizartrik bolalarda nutq rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlari va ularni korreksiya qilishda qo‘llaniladigan didaktik yondashuvlar tahlil qilinadi. Dizartriyaning asosiy turlari kelib chiqish sabablari va uning pedagogik korreksiya jarayoniga ta'siri yoritiladi. Shuningdek, logopedik mashg‘ulotlar, didaktik o‘yinlar, vizual yondashuvlar, nutq terapiya asosida olib boriladigan mashg‘ulotlarning dizartrik bolalar nutqini rivojlantirishdagi o‘rni haqida so‘z boradi.
NUTQ KAMCHILIGIGA EGA BO‘LGAN BOLALAR NUTQNI TEKSHIRISH USULLARI
Ushbu maqolda bolalarning rivojlanishidagi nutq nuqsonlarini erta aniqlash, boshqa unga o‘xshash holatlardan farqlash, tashxisini ta’limdagi imkoniyatlarini aniqlash haqida so‘z boradi.
ESHITISHDA KAMCHILIGI BO‘LGAN BOLALAR RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning nutqini rivojlantirish jarayoni, ularning psixologik xususiyatlari va samarali pedagogik metodlar haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, zamonaviy texnologiyalar va innovatsion usullar yordamida qanday natijalarga erishish mumkinligi ham yoritib beriladi.
GOSPITAL PEDAGOGIKA FANINIG TARIXI, MAZMUNI VA MOHIYATI
ushbu maqolada Gospitat pedagogika fanining maqsad va vazifalari,kelib chiqishi, kasalxona maktablari uyerda ta'lim oladigan o'quvchilar haqida umumiy tushunchalar o'z aksini topgan.
NUTQ NUQSONIGA EGA BOLALAR IJTIMOILASHUVI
Ushbu maqolada nutq nuqsonlariga ega bolalarning ijtimoiylashuvi va bu jarayonga ta'sir qiluvchi omillar tahlil qilinadi. Nutq nuqsonlari bolalarning rivojlanishida turli sabablarga ko'ra yuzaga kelishi mumkin, ularning ayrimlari tug'ruq va homiladorlik davridagi sog'liq muammolari bilan bog'liq. Nutq nuqsonlari bolaning ijtimoiylashuvi, muloqot va o'zini ifoda etish qobiliyatiga salbiy ta'sir qiladi. Nutq terapiyasi, logopedik mashg'ulotlar, o'yin orqali o'qitish va pedagogik qo'llab-quvvatlash bolalarning nutq va ijtimoiy ko'nikmalarini rivojlantirishda muhim vositalardir. Maqola, shuningdek, nutq muammolari bo'lgan bolalar uchun maxsus pedagogik yondoshuvlar va ijtimoiylashuv jarayonini yaxshilash uchun zarur bo'lgan ijtimoiy muhitni yaratish haqida ham to'xtalib o'tadi. Nutq nuqsonlarini bartaraf etishda pedagogik yondashuvlar va davolash usullarining ahamiyati ko'rsatilgan.
RUXIY HAMDA JISMONIY RIVOJLANISHIDA NUQSONI BOR BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN TALIMIY VA TARBIYAVIY JARAYONLAR
Ushbu maqolada ruxiy hamda jismoniy rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalar bolalar bilan olib boriladigan talimiy va tarbiyaviy jarayonlar yoritilgan.Maxsus talim muassasalari,Maktabgacha ta’lim muassasalari hamda inkuluziv ta’lim tizimida bunday bolalar bilan ishlashning asosiy usullari, pedogogik yondoshuvlar va psixologik qo‘llab quvatlash masalalari taxlil qilinadi. Bolalarning individual extiyojlariga mos metodlar, texnologiyalar va inovatsion pedogogik yondashuvlarning samaradorligi ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek Ota-onalar hamda jamiyatning bunday bolalarni qo‘llab quvatlashdagi o‘rni haqida ham muxokama qilingan.Ruxiy hamda jismoniy cheklovlari bor bolalar bilan ishlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar taqdim etilgan.
TOVUSHLAR TALAFFUZINI BARTARAF ETISH VA FONETIK IDROKNI RIVOJLANTIRISH.
Ushbu maqolada tovushlar talaffuzidagi nuqsonlarni bartaraf etish va fonetik idrokni rivojlantirish usullari muhokama qilinadi.Talaffuz muammolari bolalar va kattalarda nutq taraqqiyotiga ta’sir qiladigan muhim omillardan biri hisoblanadi.Shu bois nutq terapiyasi,artikulyatsiya mashqlari kabi uslublar orqali ularni to‘g‘rilash yo‘llari ko‘rib chiqiladi.Shuningdek,maqolada til mutaxassislari va logopedlar tomonidan tavsiya etilgan innovatsion yondashuvlar tahlil qilinadi.Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki,kompleks yondashuv vositasida talaffuz kamchiliklarini samarali bartaraf etish va fonetik idrokni kuchaytirish mumkin.
NUTQ FAOLIYATI ANATOMIK-FIZIOLOGIK VA PSIXOLINGVISTIK ASPEKTLARI
Ushbu maqolada nutq faoliyatining anatomik fiziologik va psixolingvistik aspektlari tahlil qilinadi. Nutq jarayoni murakkab biologik va kognitiv mehanizmlarga asoslangan bo'lib, uning anatomik fiziologik tomoni miyyaning maxsus zonalari ( Broke va Vernike markazlari), nutq apparati, nafas va eshitish tizimi bilan bog'liq. Psixilingvistik jihatdan esa nutq ishlab chiqarish va qabul qilish jarayonlari, til birliklarining tanlanishi, nutqni rejalashtirish va uning individual xususiyatlari muhokama qilinadi. Ushbu aspektlarning uyg'unligi natijasida inson nutqi shakllanadi va amalga oshadi.
ESHITISHNING BUZULISHIGA TA’SIR KO’RSATUVCHI OMILLAR
Ushbu maqolani yozishdan maqsad eshitishda kamchiligi bo'lgan bolalarga ko'plab qulayliklar va ularga yordam qo'lini cho’zish va eshitishda kamchiligi boslganlarning turlari va ularni klinik sabablari hamda korishni pasayishi haqida malumot berish haqida so'z boradi.
ART TERAPIYANINNG O‘YIN TURI YORDAMIDA BOLALARDA IJTIMOIY ODOBNI SHAKLLANTIRISH.
Mazkur tezisda Maktabgacha ta’lim yoshdagi bolalarning ijtimoiy odobini shakllantirishda o‘yin terapiyasidan foydalanishning afzalliklari haqida ma’lumot beriladi. O‘yin terapiyasi yordamida bolalarda jamoa bo’lib ishlash, o‘zaro ishonch, bir birini hurmat qilish kabi ma’naviy fazilatlar shakllanadi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI NUTQIDA KAMCHILIGI BOR BOLALAR BILAN ISHLASHDA LOGOPEDNING ROLI
Ushbu maqolada asosan, nutqida kamchiligi boʻlgan bolalarni nutqiy rivojlanishi, nutqiy kamchiliklarni kelib chiqishi sabablari, logopadlar bilan ishlashda logopedning ro'li va nutq hosil bo'lish jarayonlari keltirilgan.
O`ZBEKISTONDA ALOHIDA TA’LIMGA EHTIYOJI BO`LGAN BOLALAR UCHUN TASHKIL ETILGAN TA’LIM YO`NALISHI USULLARI
Ushbu maqola imkoniyati cheklangan bolalarning o’sib kamol topishi,rivojlanishi, ta`lim olishi va jamiyatda o’z o’rinlariga ega bo’lishlari uchun e`tibor berilishi kerak bo’lgan masalalar, muammolar va ularning yechimi hamda O’zbekistonda bu borada olib borilayotgan islohotlar, korreksion pedagogika, inklyuziv ta`lim kabi sohalarning mamlakatimizdagi rivojiga maxsus maktab internetlari, uyda yakka tartibdagi ta’lim, gospital ta’lim jarayonlari bag`ishlangan
INKLYUZIV TA’LIMNING HUQUQIY ASOSLARI
Ushbu maqolada mamlakatimizda joriy qilinayotgan yangi ta’lim tizimi ya’ni inklyuziv ta’lim tizimining rivojlanishi va inklyuziv ta’limning huquqiy asoslari haqida fikr yuritiladi. Inklyuziv ta’lim tizimini yanada rivojlantirish borasida qabul qilingan qarorlar va Prezident farmonlari to‘g‘risida bayon etilgan.
DUDUQLANUVCHILARNI KO‘RIKDAN O‘TKAZISHDA KOMPLEKS YONDASHUV
Mazkur maqolada duduqlanishning sodir bo‘lishi, uning davom etish xususiyatlari haqidagi ma’lumotlar har bir aniq jarayoni uchun pedagogik-davolash yo‘li bilan ta’sir etishning asosiy shaklini tanlashga imkon beradi. Harakatlarda duduqlanish bilan birga sodir bo‘ladigan buzilishlar miqdori harakatli mashqlar, yoyinki, hatto turkum davolash badan tarbiya mashg‘ulotlari o‘tkazishning samaradorligi haqida so‘z boradi
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA INKLUZIV TA’LIMGA MUHTOJ BO‘LGAN BOLALAR BILAN ISHLASH
Ushbu maqolada inklyuziv ta’lim tushunchasi, uning kelib chiqishi, ahamiyati va maqsadi haqidagi fikrlar keltirilgan. Alohida ta’lim ehtiyojiga muhtoj bo‘lgan bolalarning qo‘llab-quvvatlanishi, huquqlari, individual yondashish, ularni sifatli ta’lim bilan ta’minlash va ular uchun imkoniyatlar yaratilayotganligi to‘g‘risida ma’lumotlar berib o‘tilgan.
IMMUNALAGIK KASSALLIKKA CHALINGAN UZOK MUDDATLI AMBULATOR DAVOLANISHDA BULGAN BOLALARGA UZLIKSIZ TA’LIM TARBIYA BERISHNI TA’MINLASH
Ushbu maqolada immunologik kasalliklarga chalingan va uzoq muddatli ambulator davolanishda bo‘lgan bolalarning xususiyatlari, kasallik turlari, davolash usullari va ularga tibbiy yordam ko‘rsatish usullari haqida ma’lumot berilgan. Immun tizimi kamchiligi tufayli bunday bolalar doimiy tibbiy kuzatuv va maxsus davolanishga muhtoj bo‘ladilar. Shuningdek, maqolada avtoimmun, immun yetishmovchiligi, allergik va irsiy immun tizimi buzilishlari tahlil qiladi.
DISLALIYANING KELIB CHIQISH SABABLARI VA BARTSRAF ETISH USULLARI.
ushbu maqola bolalarning nutq kamchiliklari, ularning buzilishlari, noto'g'ri nutq kamchiliklari haqida.Dislaliyani o'rganish tarixi, kelib chiqish sabablari va bartaraf etish usullari haqida bayon etilgan. Dislaliya grekcha so'zdan olingan bo'lib, is-buzilish, laliya-nutq degan ma'noni anglatadi.
INKLYUZIV TA’LIMDA O‘QUVCHILARNI KASB-HUNARGA YO‘NALTIRISH
Mamlakatimizda so‘nggi yillarda barcha sohalarda bo‘lgani kabi ta’lim sohasiga, xususan, inklyuziv ta’limni rivojlantirishga katta ahamiyat qaratilmoqda. Yangi tahrirdagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 50-moddasi hamda “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonunning 20-moddasida ham alohida bandlar kiritilib, mustahkam huquqiy asoslar yaratildi. Bugungi kunda inklyuziv ta’lim jarayonida sog‘lom o‘quvchilar bilan birgalikda ayrim nuqsonlari bor bo‘lgan o‘quvchilarning ham bilim olishlari ijobiy natijalarni bermoqda. Rivojlanishida nuqsoni bor bolalar ham sog‘lom tengdoshlari bilan birdek harakat qilib, kelajakda hayotda o‘z o‘rinlarini topishga harakat qilmoqdalar. Bu bilan imkoniyati cheklangan bolalarning ham o‘z tengqurlari kabi kasb-hunar egallashga bo‘lgan qiziqishlari ortib bormoqda. Ushbu maqolada imkoniyati cheklangan bolalarni kasb-hunarga yo‘naltirish, hayotda o‘z yo‘lini topishga yordam berish, natijada kelajakda bandlik muammolarini ham hal qilish imkoniyatlari yoritilgan
ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM-TARBIYASIGA QO‘YILADIGAN PEDAGOGIK TALABLARNING O‘ZIGA XOS JIHATLARI
Ushbu maqolada mamlakatimizdagi imkoniyati cheklangan bolalar ta’lim siyosati, yaxshi hayot qurishlari uchun yaratilatilayotgan shart-sharoitlar va ularning tarbiyasiga qo‘yiladigan pedagogik talablar haqida mulohazalar yuritilgan
UMUMIY O‘RTA TA’LIM TASHKILOTLARIDA INKLYUZIV TA’LIMNI TASHKIL ETISH
Ushbu maqola orqali pedagoglar ta’lim tashkilotlarida inklyuziv ta’limni tashkil etish haqida tavsiyalar berilgan hamda inklyuziv ta’lim haqida tushunchalarga to‘xtalib o‘tilgan.
KO‘ZI OJIZ BOLALARNI IJTIMOIY HAYOTGA INTEGRATSIYALASHDA KLASTER SUBYEKTLARINING HAMKORLIGI
Mazkur maqolada ko‘zi ojiz bolalarni ijtimoiy hayotga integratsiyalashda
klister subyektlarining hamkorligi yoritilgan. Muallif ijtimoiy tashkilotlar, xususan, mahalla, oila, tibbiyot birlashmalari, xayriya jamg‘armalari va ta’lim muassasalarining o‘zaro hamkorligini tahlil qilgan. Har bir subyektning alohida vazifalari ko‘rsatilgan holda, ularning ko‘zi ojiz bolalar uchun moslashtirilgan ta’lim muhitini yaratishdagi ahamiyati ochib berilgan. Shuningdek, tiflotexnik vositalar, metodik yordam, psixologik qo‘llab-quvvatlash hamda malaka oshirish kurslarining tashkil etilishi orqali inklyuziv ta’lim samaradorligi oshirilishi ta’kidlangan. Maqolada ijtimoiy tashkilotlarning birgalikdagi harakati natijasida ko‘zi ojiz bolalarning jamiyatga muvaffaqiyatli integratsiyalashiga erishilishi mumkinligi asoslab berilgan.
NUTQ KAMCHILIGIGA EGA BO‘LGAN BOLALAR UCHUN MAXSUS MUASSASALAR TIZIMI
Ushbu maqolada nutq kamchiliklariga ega bo‘lgan bolalar uchun mo‘jallangan maxsus muassasalar tizimi,ularning tuzilishi, faoliyat yo‘nalishlari va metodikasi ko‘rib chiqiladi.Nutq buzilishlari bolalarning ijtimoiy va akademik rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatishi sababli, logopedik muassasalar va maxsus maktablar ularning ehtiyojlariga mos ravishda ishlab chiqilgan.Shuningdek,maqolada zamonzaviy pedagogik va logopedik yondashuvlar, innovatsion tehnalogiyalar hamda ushbu muassasalarning jamiyatdagi o‘rni haqida ham so‘z boradi.
AQLI ZAIF BOLALAR PSIXOLOGIYASI VA AQLI ZAIFLIKNING TURLARI
Ushbu maqola aqli zaif bolalarning kelib chiqish sabablari, psixologik xususiyatlari, rivojlanishi, darajalari, bilish faoliyati, ta’lim tizimi, yordamchi maktablarda o’qitish tizimi haqidagi bayoni.
AUTIZM SPEKTRLI BOLALARDA NUTQ SHAKLLANISHI
Ushbu maqolada bolalarda neyropsixologik holatlar haqida,shu bilan birga xulq-atvor va nutq ruvojlanishidagi oʻziga xos oʻzgarishlar haqidagi ma'lumotlar berib oʻtilgan.Autizm spektrli bolalarda nutq rivojlanishida kechikish yoki oʻziga xos nutq buzilish holatlari boʻlishi mumkin.
AQLI ZAIF BOLALARNING SHAXSLARARO MUNOSABAT XUSUSIYATLARI
Ushbu ishda aqli zaif bolalarning shaxslararo munosabatlar xususiyatlari tadqiq etilgan bo‘lib ,aqli zaiflik bolalarning ijtimoiy faoliyati , boshqalar bilan muloqot qilishi va umumiy ijtimoiy munosabatlar munosabatlariga qanday ta’sir ko‘rsatishini tushunishga, ta’lim muassasalarida va har xil ijtimoiy muhitlarda aqli zaif bolalarning shaxslararo munosabatlarini o‘rganish , ularning muammolarini aniqlash va yechimlar topish , ijtimoiy adaptatsiyadagi qiyinchiliklarni minimallashtirish maqsadidagi ishlarining muhimligi haqida ma’lumotlar keltirilgan.
TA’LIM KLASTERI SHAROITIDA ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM- TARBIYASIGA DOIR MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Mazkur maqola ta’lim klasteri sharoitida alohida yordamga muhtoj bolalarning ta’lim tarbiyasiga taaluqli dolzarb masalalarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda ushbu bolalar duch keladigan asosiy muammolar, jumladan, individual yondashuvning yetishmasligi, o‘qituvchilar va pedagogik kadrlarning malaka darajasi, inkluziv muhitning rivojlanish darajasi tahlil qilinadi. Maqola, shuningdek, ushbu muammolarning yechimlari bo‘yicha takliflar, jumladan, ta’lim tizimida inkluziv ta’limni mustahkamlash, o‘qituvchilarni malakasini oshirish, hamkorlik klasterini tashkil etish masalalariga alohida e’tibor qaratadi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA NUTQIY KOMPETENSIYANI SHAKLLANTIRISH METOD VA VOSITALARI
Maqolada bolalarda nutqiy kompetensiyani shakllantirishning ahamiyati va metodlari, nutqning bolalar uchun eng muhim aloqa vositasi ekanligi va maktabgacha yoshdagi bolalar uchun nutqiy kompetensiyani shakllantirishdagi metod va vositalar haqida so‘z yuritilgan.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR NUTQINI ERTAKLAR ASOSIDA RIVOJLANTIRISH
Maqola ertak terapiyasi orqali maktabgacha yoshdagi bo‘lgan bolalar nutqini o‘stirishga bag‘ishlangan. Ertak bolalar ma’naviy olamiga ta’sir qilish bilan birgalikda ularda juda ko‘p qobiliyatlarni ham shakllantirishga yordam beradi. Ushbu maqolada ertaklar orqali bolalarning lug‘at boyligi ortishi, grammatik va talaffuz muammolari hal bo‘lishi ifodalangan. Ertak terapiya bolalarda obrazli nutqini boyitish usuli sifatida yoritilgan.
RAQOBATBARDOSH KADRLAR TAYYORLASHDA PEDAGOGIK KLASTERLARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada raqobatbardosh kadrlar tayyorlashda pedagogik klasterlarning o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Pedagogik klasterlar ta'lim muassasalari, ishlab chiqarish korxonalari va ilmiy-tadqiqot markazlari o‘rtasida uzviy hamkorlikni ta’minlab, zamonaviy talabga javob beradigan malakali mutaxassislarni tayyorlashda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi. Maqolada klaster tizimining samaradorligini oshirish bo‘yicha takliflar ham bayon etiladi.
BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING KASBIY KOMPETENTLIGINI SHAKLLANTIRISH YUZASIDAN MULOHAZALAR
Maqolada maktabgacha ta’lim bo‘g‘inida faoliyat olib boradigan tarbiyachilarning kasbiy kompetentligiga xos bo‘lgan asosiy belgilar, kasbiy kompetensiyaning shakllanishi va rivojlanishi bosqichlari to‘g‘risida fikr yuritilgan. Shuningdek, MTT tarbiyachilari o‘zlarida mujassamlashtirishlari nazarda tutilgan kompetensiyalar mazmuni bayon qilingan.
RINOLALIYADA TOVUSH TALAFFUZ KAMCHILIKLARINI BARTARAF ETISH USULLARI
Ushbu maqola rinolalik bolalar va ularni davolash usullari, kasallik turlari, burun boshlig’ini davolash, maxsus nutq mashqlari, shuningdek rinolaliya bilan bo’g’liq bo’lgan psixologik va sotsiologik jihatlar, ya’ni odamlarning o’ziga bo’lgan ishonchi va jamoatdagi ijtimoiy moslashuvini ham o’rganishiga imkon beradi.
TARBIYAVIY MASHG‘ULOTLARDA O‘QUVCHILARNING FAOLLIGINI RAG‘BAT ORQALI SHAKLLANTIRISHDA KLASTER USULIDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada tarbiyaviy mashg‘ulotlarda o‘quvchilarning faolligini rag‘batlantirish orqali shakllantirishda klaster usulidan foydalanishning samaradorligi yoritilgan. Klaster usuli o‘quvchilar fikrini faollashtirish, mustaqil fikrlashga undash, ijtimoiy-psixologik faollikni kuchaytirishda muhim vosita sifatida talqin etiladi. Shuningdek, tarbiyaviy mashg‘ulotlar jarayonida rag‘batlantirish vositalarini to‘g‘ri qo‘llash orqali o‘quvchilarda ijobiy motivatsiya hosil qilish, ularni faol ishtirok etishga undashning samarali yondashuvlari tahlil etilgan. Maqolada klaster usulini qo‘llashning amaliy natijalari va tavsiyalari ham keltirilgan.
INKLYUZIV TA’LIMDA TIFLOPEDAGOGIKANING O‘RNI VA AHAMIYATI
Biz ushbu maqolada zaif ko‘ruvchi va ko‘ruvchi va ko‘zi ojiz bolalarni inklyuziv ta’limga jalb qilish usullari va qoidalarini o‘rganamiz.
MILLIY TА’LIM TIZIMIDА YОЅHLАR ОRАЅIDА KIBЕRBULLINGGА QАRЅHI KURАЅHIЅH MЕХАNIZMI
Ushbu maqolada kiberbullingga qarshi kurashish mexanizmlari, ayniqsa, milliy ta’lim tizimida yoshlar o‘rtasida uning oldini olish bo‘yicha amalga oshiriladigan choratadbirlar tahlil qilingan.
“METODIK MAHORAT KUNI” VA “METODIK MAHORAT SOATI” TADBIRI. MAY OYI “MAISHIY ASBOB-USKUNALAR — BIZNING YORDAMCHIMIZ” DEB NOMLANGAN HAFTALIGINI OʻTKAZISH BOʻYICHA TAVSIYALAR
Mazkur maqolada “Metodik mahorat kuni” va “Metodik mahorat soati” tadbirining may oyi “Maishiy asbob-uskunalar — bizning yordamchimiz” deb nomlangan haftaligini oʻtkazish boʻyicha bolalarga beriladigan bilimlar mazmuni, mavzular asosida tavsiyalar yoritib berildi.
MAKTABGACHA TA’LILIM TASHKILOTLARIDA TABIAT BURCHAGI ORQALI BOLALAR IJODKORLIGINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarni tarbiyalashda maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tabiat burchagi orqali bolalar ijodkorligini rivojlantirish nazariy jixatdan yoritilgan.
INKLYUZIV MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHDA TA’LIM KLASTERI SUB’YEKTLARINING O’RNI
Mazkur maqolada ta’lim klasteri subyektlarining inklyuziv madaniyatini shakllantirish, inklyuziv madaniyatini amalga oshirishda klaster yondashuvining asosiy mexanizmi, inklyuziv madaniyatning rivojlanishi inklyuziv siyosat masalasi, inklyuziv madaniyat tushunchasi mohiyati ochib berilgan.
ZAMONAVIY MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASALARIDA BOSHQARUV TAMOYILLARINING TAKOMILLASHUVI
Ushbu maqola zamonaviy maktabgacha ta’lim muassasalarida boshqaruv tamoyillarining takomillashuvi va nutqiy kompetensiyaning rivojlanishi muammolarini yoritadi. Nutqiy kompetensiyaning rivojlanishi bolalar bilan samarali muloqotda bo‘lish, ularning o‘z fikrlarini aniq ifodalash, va umumiy ta'lim jarayonida muhim rol o‘ynaydi. Shuningdek, maqolada nutqiy kompetensiya rivojlanishining boshqaruv tamoyillari bilan bog‘liqligi, pedagogik yondashuvlar va metodlarning ahamiyati ko‘rsatiladi.
СОВРЕМЕННЫЙ ВЗГЛЯД НА ДОШКОЛЬНУЮ ОБРАЗОВАТЕЛЬНУЮ ОРГАНИЗАЦИЮ
Дошкольное образование играет ключевую роль в формировании личности ребенка, закладывая основы его восприятия мира, социального взаимодействия и развития эмоционального интеллекта. Образование в этот период не ограничивается передачей знаний, а направлено на развитие творческих способностей, социальной ответственности и уверенности в себе через игровую деятельность. Статья подчеркивает, что дошкольное образование является основой для успешного и гармоничного развития личности, влияя на будущее всего общества.
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA MAKTABGACHA TA’LIMDA MILLIY QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK JIHATLARI
Ushbu tezisda raqamli transformatsiya sharoitida maktabgacha yoshdagi bolalarda milliy qadriyatlarni shakllantirish jarayonining pedagogik-psixologik asoslari tahlil qilindi. Raqamli texnologiyalar bolalarning shaxsiy rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatishi bilan birga, ularning ijtimoiy-madaniy ongini shakllantirishda muhim vositaga aylanishi mumkin. Ushbu maqolada raqamli muhitda milliy qadriyatlar shakllanishining pedagogik va psixologik asoslarini yoritishga harakat qildik.
MAKTABGACHA TA’LIMDA MATEMATIK TASAVVURLARNI SHAKLLANTIRISHDA TARBIYALANUVCHILARNING EMOTSIONAL INTELLEKTINI RIVOJLANTIRISHNING AHAMIYATI
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda matematik tasavvurlarni shakllantirish jarayonida emotsional intellektni rivojlantirishning o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, bolalarning hissiy holati, muloqotga kirishish qobiliyati, o‘zini anglash va boshqalarning his-tuyg‘ularini tushunishi matematik fikrlash faoliyatiga qanday ta’sir qilishi tahlil etilgan.
YOSHLARNING HUQUQIY MADANIYATI TUZILISHI
ushbu maqolada huquqiy madaniyat tushunchasining mohiyati, uning yoshlar ongida shakllanish jarayoni va jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Huquqiy madaniyat fuqarolarning huquqiy bilim, ong, qadriyat va xulq-atvorini qamrab oluvchi ko‘p qirrali ijtimoiy hodisa sifatida ko‘rib chiqiladi.
СОВРЕМЕННЫЙ ВЗГЛЯД НА ДОШКОЛЬНУЮ ОБРАЗОВАТЕЛЬНУЮ ОРГАНИЗАЦИЮ
Дошкольное образование играет ключевую роль в формировании личности ребенка, закладывая основы его восприятия мира, социального взаимодействия и развития эмоционального интеллекта. Образование в этот период не ограничивается передачей знаний, а направлено на развитие творческих способностей, социальной ответственности и уверенности в себе через игровую деятельность. Статья подчеркивает, что дошкольное образование является основой для успешного и гармоничного развития личности, влияя на будущее всего общества.
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA MAKTABGACHA TA’LIMDA MILLIY QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK JIHATLARI
Ushbu tezisda raqamli transformatsiya sharoitida maktabgacha yoshdagi bolalarda milliy qadriyatlarni shakllantirish jarayonining pedagogik-psixologik asoslari tahlil qilindi. Raqamli texnologiyalar bolalarning shaxsiy rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatishi bilan birga, ularning ijtimoiy-madaniy ongini shakllantirishda muhim vositaga aylanishi mumkin. Ushbu maqolada raqamli muhitda milliy qadriyatlar shakllanishining pedagogik va psixologik asoslarini yoritishga harakat qildik.
TALABALARNING EPISTEMOLOGIK FAOLLIGINI SHAKLLANTIRISH OMILLARI VA BAHOLASH MEZONLARI.
Ushbu maqolada epistemologik faoliyatning mohiyati va uning ta'lim jarayonidagi o'rni ko'rib chiqilgan. Bu faoliyat talabalarning nafaqat ma'lumotlarni o'rganish, balki ularni chuqur anglash, sinovdan o'tkazish va amaliyotda qo'llashga yo'naltirilgan. Maqola, epistemologik faoliyatni rivojlantirishda tanqidiy fikrlash, yaratuvchanlik, va o'z-o'zini baholash kabi ko'nikmalarni muhim omillar sifatida ta'kidlaydi. Shuningdek, bu faoliyatning ta'limdagi samaradorlikka ijobiy ta'sirini va talabalarning shaxsiy va akademik rivojlanishiga yordam berishini ta'kidlangan.
FUQAROLIK POZITSIYASINI SHAKLLANTIRISHDA ROSSIYA TAJRIBASI VA UNI O‘ZBЕKISTONDA QO‘LLASH ISTIQBOLLARI
Mazkur tezisda Rossiya tajribasi asosida fuqarolik pozitsiyasini shakllantirish mexanizmlari va ularni O‘zbekistonda qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Muallif fuqarolik pozitsiyasini shaxsning ijtimoiy, siyosiy, ma’naviy va madaniy hayotdagi faolligi bilan bog‘laydi. Rossiyada fuqarolik pozitsiyasi shakllanishining huquqiy va institutsional asoslari, ayniqsa harbiyvatanparvarlik klublarining roli keng yoritiladi. Ularning yoshlar tarbiyasidagi o‘rni, shuningdek, o‘lkashunoslik yondashuvi orqali tarixiy-madaniy meros asosida fuqarolik tuyg‘ularini shakllantirish tajribasi O‘zbekiston uchun muhim model sifatida ko‘rsatiladi. Tezisda shaxsiy fazilatlar – vatanparvarlik, ijtimoiy faollik, axloqiy qadriyatlar ham fuqarolik pozitsiyasining poydevori sifatida baholanadi. Milliy qadriyatlar, zamonaviy axborot maydoni va yoshlarning “klipfikrlash” xususiyati ham bu jarayonga ta’sir qiluvchi omillar sifatida tahlil etiladi. Yakunda esa, Rossiya tajribasidan kelib chiqib, O‘zbekistonda fuqarolik pozitsiyasini kuchaytirishga doir takliflar beriladi.
BOSHLANG‘ICH SINFDA ANOMAL BOLALAR UCHUN INKLYUZIV TA‘LIM TAMOYILLARI
Ushbu maqolada hozirgi bosqichda inklyuziv ta'limni rivojlantirishning nazariy va amaliy jihatlari haqida savol tug'iladi. Tuzatish va pedagogik jarayonni qurishning defektologik printsiplari asosida umumiy ta'lim tizimini rekonstruktsiya qilish zarurati bayon qilinad
TA’LIM SHAROITIDA ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM-TARBIYASIGA DOIR MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Ushbu maqolada alohida yordamga muhtoj bolalarning ta’lim-tarbiyasini ta'minlash, jamiyatning inkluziv va adolatli rivojlanishiga hissa qo'shish haqida fikr-mulohazalar keltirilgan.
ZAMONAVIY MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA DO‘STONA MUNOSABATLARNI SHAKLLANTIRISH MASALALARI (HADISLAR MISOLIDA)
Ushbu maqolada zamonaviy maktabgacha ta’limtashkilotlarida tarbiyalanuvchilar o’rtasida do’stona munosabatlarni shakllantirishning dolzarb jihatlari yoritilgan.
СИЁСИЙ ПАРТИЯНИНГ ФАЛСАФИЙ МОҲИЯТИ: ҒОЯЛАР ВА ЖАМИЯТ ЎРТАСИДАГИ КЎПРИК
Ушбу тезисда сиёсий партия тушунчасига фалсафий нуқтаи назардан ёндашилган. Муаллиф партияни фақат сайловларда иштирок этувчи ташкилот эмас, балки жамият ва инсон ўртасидаги ғоявий кўприк сифатида талқин этади. Ҳар бир партиянинг ғояси муайян тарихий, ахлоқий ва маданий асосларга таянгани, улар фуқароларнинг орзуумидлари ва ижтимоий позицияларини акс эттириши таъкидланади. Муаллиф партияларнинг маънавий юзи, сиёсий фаолликка бўлган таъсири, ва идеал ғоялар билан реал манфаатлар ўртасидаги мувозанат масаласини ўрганади. Тезисда партия фақат ҳокимиятга интилаётган субъект эмас, балки сиёсий тарбия мактаби сифатида кўрилган. Муаллиф хулосасига кўра, сиёсий партия – бу жамиятнинг фалсафий юраги ҳисобланади.
OLIY TA’LIM TALABALARIDA AKADEMIK FAOLLIKNI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK MOHIYATI
Ushbu maqolada bugungi kunda oliy ta’lim talabalarini o’qishga bo’lgan qiziqishlarini oshirish, akademik faolliklarini rivojlantirish muhim masalardan biri ekanligi yoritib berilgan.
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING KOMMUNIKATIV KOMPETENTLARINING SHAKLLANISHINING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK XUSUSIYATLARI
Maqola boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining kommunikativ kompetentlarini shakllantirish texnologiyasini takomillashtirish va bu jarayonning pedagogik-psixologik xususiyatlari yuzasidan ma’lumotlar berilgan. Bugungi kunda muoqot madaniaytini shakllantirishdagi muhim jihatlar yoritilgan.
"ZAMONAVIY TA’LIM VA XALQARO TADQIQOTLAR: INTELLEKTUAL VA MA’NAVIY KAMOLOTGA YO‘L"
Maqolada zamonaviy ta’lim tizimidagi islohotlar, o‘quvchilarning intellektual va ma’naviy kamolotiga qaratilgan sa’y-harakatlar, shuningdek, xalqaro ta’lim standartlariga muvofiqlik va ularning rivojlanishi muhokama qilingan. PISA va TIMSS xalqaro baholash dasturlari orqali ta’lim sifatini baholash va mamlakatning xalqaro raqobatbardoshligini oshirish maqsadlari ham ko‘rib chiqilgan.
BOSHLANG‘ICH SINF MATEMATIKADAN DARSDAN TASHQARI MASHG‘ULOTLARNI TASHKIL ETISH.
Bu maqolada zamonaviy matematikaning oʻrni va ahamiyati ochib berilgan boʻlib boshlangʻich sinf oʻquvchilaring matematika fanini oʻqitishda yuzaga keladigan yutuqlarga asoslangan. Dars jarayonini qiziqarli oʻtkazish va bolalarni darsga boʻlgan qiziqishini oshirish yangidan yangi natijalarga erishishga asosidir.
BO‘LAJAK TARBIYACHILARDA TANQIDIY VA IJODIY TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISHDA INTEGRATIV YONDASHUVNING O‘RNI
Ushbu maqolada bugungi kunda bo‘lajak tarbiyachilarda tanqidiy va ijodiy tafakkurni rivojlantirishda integrative yndashuv va uning ahamiyati yoritib berilgan.
O‘ZBЕKISTONDA YOSHLARDA FUQAROLIK POZITSIYASINI SHAKLLANTIRISH MASALALARI
ushbu ilmiy maqolada yoshlarda fuqarolik pozitsiyasining shakllantirish masalalari va fuqarolik pazitsiyasini shakllantirishga oid va milliy o‘ziga xoslikdan kеlib chiqib amalga oshirish mumkin bo‘lgan qator masalalar ochib berilgan.
KAR VA ZAIF ESHITUVCHI BOLALAR MAKTABLARIDA “PREDMETLI AMALIY TA’LIM”
Maqola kar va zaif eshituvchi o‘quvchilarni maktab ta’limidan keyingi ta’limga jalb etilishi yoki muayyan kasb bilan shug‘ullanishini ta’minlashda ona tili darslarini innovatsion texnologiyalar va zamonaviy yondashuvlar asosida tashkil etish haqida yoritilgan.
BO‘LAJAK MAKTABGACHA TA’LIM TARBIYACHILARINI KASBIY FAOLIYATGA TAYYORLASHNING EPISTEMOLOGIK TAHLILI
Ushbu maqolada bo’lajak tarbiyachilarga faoliyati davomida epistemologik tahlildan foydalanish haqida tavsiyalar berilgan. Hamda o’qituvchichilarga ko’plab tavsiyalar berilgan.
RAQAMLI MUHIT GENEZISI
raqamli texnologiyalar va internet asosida yuzaga kelgan kommunikatsion makonning jamiyat hayotiga, axborot almashinuvi va hamkorlikka ta’sirini yoritadi.
KICHIK YOSHDAN BOLALARNI MILLIY RUHDA TARBIYALASH JARAYONIDA BOLADA NUTQIY KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqola kichik yoshdagi bolalarni milliy ruhda tarbiyalash jarayonida nutqiy kompetensiyaning o‘rni haqida. Maqolada, nutqning bolalar tarbiyasidagi ahamiyati, milliy kimlikni shakllantirishda va milliy qadriyatlarni o‘rgatishda qanday muhim rol o‘ynashi haqida so‘z yuritiladi. Nutq orqali bolalar o‘z millatini anglash, madaniy qadriyatlarni o‘rganish, tarixiy voqealar va milliy qahramonlarni tushunish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Nutqiy kompetensiyaning rivojlanishi, bolalarga milliy ruhni ifodalash, fikrlarini aniq va izchil tarzda bildirish, va jamiyatda faol ishtirok etishga yordam beradi. Maqola, nutq orqali bolalarga vatanseverlik, axloqiy qadriyatlar va milliy tarixni o‘rgatishning muhimligini ta’kidlaydi. Nutqning bu jarayondagi roli bolalar ruhiy va ijtimoiy rivojlanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.
DUDUQLANISH VA UNI BARTARAF ETISH USULLARI
Ushbu maqolada bolalarda duduqlanish sabablari, alomatlari, davolash, va ularga klinik jihatdan yondashish haqida. Unda o’qituvchilar duduqlanishni bartaraf etis Uh qonun qoidalari, bolalardagi nutq tortishishlarini oldini olish va tuzatish usullari berilgan.
MUSTAQIL TA’LIM, UNING TURLARI VA BAJARILISHIGA QOʻYILADIGAN TALABLAR
Ushbu maqolada oliy ta’limda mustqil ta‘lim, uning turlari, bajarilishiga qo‘yiladigan talablar yoritib berilgan.
МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЕ РУССКОГО ЯЗЫКА В ИНОЯЗЫЧНЫХ ГРУППАХ
Статья посвящена разные виды методики преподавания русского языка как иностранного. Проблеме развитию речи студентов с узбекским языком обучения и актуальным вопросам методики преподавания русского языка как неродного. Различные методы, которые повышают эффектность развитию речи. Эти методы помогают создать более эффективную и интересную среду для обучения русскому языку как иностранному.
TABIIY FANLARDA FANLARARO BOG‘LANISH, HAMDA ZAMONAVIY USULLARDAN FOYDALANISHNING DOLZARBLIGI
Maqolada fanlararo integratsiyaning paydo bo‘lishi va fanlarga, jumladan, tabiiy fanlarga kirib kelishi hamda natijalari haqida fikr yuritiladi. Fanlararo integratsiyasini qo‘llanganidan so‘ng fan yutuqlari hamda kamchiliklari, fanlararo integratsiyaning bugungi kunda tutgan o‘rni yoritib berilgan.
BOLALAR SEREBRAL FALAJI
Bolalar serebral falaji – bu bosh miya harakatlantiruvchi zonalari va bosh miyadagi harakatni yo‘naltiruvchi yo‘llarini zararlanishi bilan kechadigan markaziy nerv sistemasi kasalligidir.
AUTIZM SINDROMLI BOLALAR
Autizm grekcha so‘z bo‘lib “o‘zi” degan ma’noni anglatadi. U reallikdan uzoqlashib, tashqi dunyodan ajralish va tashqi olam bilan kommunikativ funksiyaning buzilishi ko‘lamini o‘z ichiga oluvchi sindrom hisoblanadi.
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA ERTAKNING AHAMIYATI
Maqolada xalq og‘zaki ijodi namunalari vositasida maktabgacha yoshdagi bolalarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalash hamda nutqini rivojlantirish masalasi tahlil qilingan. Zero maktabgacha yoshdagi bolalarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalashda alla-qo‘shiqlarining ijtimoiyg‘oyaviy mazmuni va tarbiyaviy ta’siri, xalq ertaklaridan maktabgacha yoshdagi bolalarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalashda foydalanish mazmuni va xalq maqollari vositasida maktabgacha yoshdagi bolalarda dastlabki xulq-atvor madaniyatini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
O‘QUVCHI TARBIYASIDA MUSIQANING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK AHAMIYATI
Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida musiqa fanining ahamiyati, o‘quvchi tarbiyasidagi roli, musiqaning pedagogic-psixologik ahamiyati yoritib berilgan.
ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ, ПОНЯТИЕ И СУЩНОСТЬ ОБЩЕСТВЕННОГО КОНТРОЛЯ
В данной статье рассмотрены основные субъекты, задачи общественного контроля и его проявления, раскрыто их место в системе государственного управления. Также отдельно анализируются роль и значение общественного контроля в обществе и освещается его роль в обеспечении гласности и справедливости. В статье представлен общественный контроль как важный элемент развития гражданского общества и обоснована его роль в укреплении взаимного доверия между государством и обществом
HAMKORLIK PEDAGOGIKASI VOSITASIDA OʻQUVCHILARNING IJTIMOIY MUNOSABATLARGA TAYYORLASH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada hamkorlikda o’qitish texnologiyasi o’rni va ahamiyati haqida ma’lumotlar yoritilgan.
TA’LIM METODLARINING PEDAGOGIK MOHIYATI
Mazkur maqolada taʼlim jarayonida metodlarning pedagogik mohiyati, ularning o‘quvchi shaxsini shakllantirishdagi o‘rni, metodlarning tasnifi, interfaol metodlarning afzalliklari va ularni amaliyotda qo‘llash yo‘llari yoritilgan.
DAUN SINDROMI VA DAUN SINDROMLI BOLALAR TARBIYASI
Berilgan maqolada daun sindromi haqida ma’lumotlar hamda uni oldini olish sabablari haqida yoritilgan. Daun sindromi bilan kasallangan bolalar parvarishi va tarbiyasi haqida ma’lumotlar berilgan.
NUTQ NUQSONLARINI KELTIRIB CHIQARUVCHI SABABLAR VA DISLALIYA NUTQ NUQSONINI KELIB CHIQISH SABABLARINI TAHLIL QILISH
Ushbu maqolada dislaliya nutq nuqsonining kelib chiqish sabablari va bu kamchilikni rivojlanishi uchun sharoit yaratib beruvchi bir qancha omillar shu bilan birgalikda keltirib chiqaruvchi sabablarning o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rib chiqiladi.
ESHITISHDA MUAMMOSI BOR BOLALAR
Eshitish qobiliyati buzilgan shaxslarni sifatli o‘qitish, tarbiyalash, rivojlantirish va reabilitatsiya qilishning shartlaridan biri bu mutaxassislarning har birining eshitish funktsiyasi holatining xususiyatlarini to‘g‘ri tushunish va ularni barcha turdagi psixologik va ruhiy kasalliklar tizimida hisobga olishdir. Eshitish holatiga ko‘ra eshitish qobiliyati zaif (eshitadigan) va karlar farqlanadi. Eshitish qobiliyatining yo‘qolishi - bu doimiy eshitish qobiliyatining yo‘qolishi.
MAKTABGACHA TA’LIM YO‘NALISHI BO‘YICHA METODIKA FANLARIDAN O‘QUV-METODIK KOMPLEKSLAR TAYYORLASH VA ULARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimida metodika fanlaridan o‘quv-metodik komplekslarni ishlab chiqishning zarurati, mazmuni va dolzarbligi yoritilgan. Shuningdek, 2024-yilda qabul qilingan hukumat qarorlari asosida metodik qo‘llanmalarni yaratishdagi yangi yondashuvlar va ularning ta’lim sifatiga ta’siri haqida fikr yuritiladi.
TA’LIM METODLARINING PEDAGOGIK MOHIYATI
Mazkur maqolada taʼlim jarayonida metodlarning pedagogik mohiyati, ularning o‘quvchi shaxsini shakllantirishdagi o‘rni, metodlarning tasnifi, interfaol metodlarning afzalliklari va ularni amaliyotda qo‘llash yo‘llari yoritilgan.
DAUN SINDROMI VA DAUN SINDROMLI BOLALAR TARBIYASI
Berilgan maqolada daun sindromi haqida ma’lumotlar hamda uni oldini olish sabablari haqida yoritilgan. Daun sindromi bilan kasallangan bolalar parvarishi va tarbiyasi haqida ma’lumotlar berilgan.
NUTQ NUQSONLARINI KELTIRIB CHIQARUVCHI SABABLAR VA DISLALIYA NUTQ NUQSONINI KELIB CHIQISH SABABLARINI TAHLIL QILISH
Ushbu maqolada dislaliya nutq nuqsonining kelib chiqish sabablari va bu kamchilikni rivojlanishi uchun sharoit yaratib beruvchi bir qancha omillar shu bilan birgalikda keltirib chiqaruvchi sabablarning o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rib chiqiladi.
ESHITISHDA MUAMMOSI BOR BOLALAR
Eshitish qobiliyati buzilgan shaxslarni sifatli o‘qitish, tarbiyalash, rivojlantirish va reabilitatsiya qilishning shartlaridan biri bu mutaxassislarning har birining eshitish funktsiyasi holatining xususiyatlarini to‘g‘ri tushunish va ularni barcha turdagi psixologik va ruhiy kasalliklar tizimida hisobga olishdir. Eshitish holatiga ko‘ra eshitish qobiliyati zaif (eshitadigan) va karlar farqlanadi. Eshitish qobiliyatining yo‘qolishi - bu doimiy eshitish qobiliyatining yo‘qolishi.
MAKTABGACHA TA’LIM YO‘NALISHI BO‘YICHA METODIKA FANLARIDAN O‘QUV-METODIK KOMPLEKSLAR TAYYORLASH VA ULARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimida metodika fanlaridan o‘quv-metodik komplekslarni ishlab chiqishning zarurati, mazmuni va dolzarbligi yoritilgan. Shuningdek, 2024-yilda qabul qilingan hukumat qarorlari asosida metodik qo‘llanmalarni yaratishdagi yangi yondashuvlar va ularning ta’lim sifatiga ta’siri haqida fikr yuritiladi.
TA’LIM METODLARINING PEDAGOGIK MOHIYATI
Mazkur maqolada taʼlim jarayonida metodlarning pedagogik mohiyati, ularning o‘quvchi shaxsini shakllantirishdagi o‘rni, metodlarning tasnifi, interfaol metodlarning afzalliklari va ularni amaliyotda qo‘llash yo‘llari yoritilgan.
DAUN SINDROMI VA DAUN SINDROMLI BOLALAR TARBIYASI
Berilgan maqolada daun sindromi haqida ma’lumotlar hamda uni oldini olish sabablari haqida yoritilgan. Daun sindromi bilan kasallangan bolalar parvarishi va tarbiyasi haqida ma’lumotlar berilgan.
NUTQ NUQSONLARINI KELTIRIB CHIQARUVCHI SABABLAR VA DISLALIYA NUTQ NUQSONINI KELIB CHIQISH SABABLARINI TAHLIL QILISH
Ushbu maqolada dislaliya nutq nuqsonining kelib chiqish sabablari va bu kamchilikni rivojlanishi uchun sharoit yaratib beruvchi bir qancha omillar shu bilan birgalikda keltirib chiqaruvchi sabablarning o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rib chiqiladi.
ESHITISHDA MUAMMOSI BOR BOLALAR
Eshitish qobiliyati buzilgan shaxslarni sifatli o‘qitish, tarbiyalash, rivojlantirish va reabilitatsiya qilishning shartlaridan biri bu mutaxassislarning har birining eshitish funktsiyasi holatining xususiyatlarini to‘g‘ri tushunish va ularni barcha turdagi psixologik va ruhiy kasalliklar tizimida hisobga olishdir. Eshitish holatiga ko‘ra eshitish qobiliyati zaif (eshitadigan) va karlar farqlanadi. Eshitish qobiliyatining yo‘qolishi - bu doimiy eshitish qobiliyatining yo‘qolishi.
MAKTABGACHA TA’LIM YO‘NALISHI BO‘YICHA METODIKA FANLARIDAN O‘QUV-METODIK KOMPLEKSLAR TAYYORLASH VA ULARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimida metodika fanlaridan o‘quv-metodik komplekslarni ishlab chiqishning zarurati, mazmuni va dolzarbligi yoritilgan. Shuningdek, 2024-yilda qabul qilingan hukumat qarorlari asosida metodik qo‘llanmalarni yaratishdagi yangi yondashuvlar va ularning ta’lim sifatiga ta’siri haqida fikr yuritiladi.
TA’LIM METODLARINING PEDAGOGIK MOHIYATI
Mazkur maqolada taʼlim jarayonida metodlarning pedagogik mohiyati, ularning o‘quvchi shaxsini shakllantirishdagi o‘rni, metodlarning tasnifi, interfaol metodlarning afzalliklari va ularni amaliyotda qo‘llash yo‘llari yoritilgan.
DAUN SINDROMI VA DAUN SINDROMLI BOLALAR TARBIYASI
Berilgan maqolada daun sindromi haqida ma’lumotlar hamda uni oldini olish sabablari haqida yoritilgan. Daun sindromi bilan kasallangan bolalar parvarishi va tarbiyasi haqida ma’lumotlar berilgan.
NUTQ NUQSONLARINI KELTIRIB CHIQARUVCHI SABABLAR VA DISLALIYA NUTQ NUQSONINI KELIB CHIQISH SABABLARINI TAHLIL QILISH
Ushbu maqolada dislaliya nutq nuqsonining kelib chiqish sabablari va bu kamchilikni rivojlanishi uchun sharoit yaratib beruvchi bir qancha omillar shu bilan birgalikda keltirib chiqaruvchi sabablarning o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rib chiqiladi.
ESHITISHDA MUAMMOSI BOR BOLALAR
Eshitish qobiliyati buzilgan shaxslarni sifatli o‘qitish, tarbiyalash, rivojlantirish va reabilitatsiya qilishning shartlaridan biri bu mutaxassislarning har birining eshitish funktsiyasi holatining xususiyatlarini to‘g‘ri tushunish va ularni barcha turdagi psixologik va ruhiy kasalliklar tizimida hisobga olishdir. Eshitish holatiga ko‘ra eshitish qobiliyati zaif (eshitadigan) va karlar farqlanadi. Eshitish qobiliyatining yo‘qolishi - bu doimiy eshitish qobiliyatining yo‘qolishi.
MAKTABGACHA TA’LIM YO‘NALISHI BO‘YICHA METODIKA FANLARIDAN O‘QUV-METODIK KOMPLEKSLAR TAYYORLASH VA ULARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimida metodika fanlaridan o‘quv-metodik komplekslarni ishlab chiqishning zarurati, mazmuni va dolzarbligi yoritilgan. Shuningdek, 2024-yilda qabul qilingan hukumat qarorlari asosida metodik qo‘llanmalarni yaratishdagi yangi yondashuvlar va ularning ta’lim sifatiga ta’siri haqida fikr yuritiladi.
TA’LIM METODLARINING PEDAGOGIK MOHIYATI
Mazkur maqolada taʼlim jarayonida metodlarning pedagogik mohiyati, ularning o‘quvchi shaxsini shakllantirishdagi o‘rni, metodlarning tasnifi, interfaol metodlarning afzalliklari va ularni amaliyotda qo‘llash yo‘llari yoritilgan.
DAUN SINDROMI VA DAUN SINDROMLI BOLALAR TARBIYASI
Berilgan maqolada daun sindromi haqida ma’lumotlar hamda uni oldini olish sabablari haqida yoritilgan. Daun sindromi bilan kasallangan bolalar parvarishi va tarbiyasi haqida ma’lumotlar berilgan.
NUTQ NUQSONLARINI KELTIRIB CHIQARUVCHI SABABLAR VA DISLALIYA NUTQ NUQSONINI KELIB CHIQISH SABABLARINI TAHLIL QILISH
Ushbu maqolada dislaliya nutq nuqsonining kelib chiqish sabablari va bu kamchilikni rivojlanishi uchun sharoit yaratib beruvchi bir qancha omillar shu bilan birgalikda keltirib chiqaruvchi sabablarning o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rib chiqiladi.
ESHITISHDA MUAMMOSI BOR BOLALAR
Eshitish qobiliyati buzilgan shaxslarni sifatli o‘qitish, tarbiyalash, rivojlantirish va reabilitatsiya qilishning shartlaridan biri bu mutaxassislarning har birining eshitish funktsiyasi holatining xususiyatlarini to‘g‘ri tushunish va ularni barcha turdagi psixologik va ruhiy kasalliklar tizimida hisobga olishdir. Eshitish holatiga ko‘ra eshitish qobiliyati zaif (eshitadigan) va karlar farqlanadi. Eshitish qobiliyatining yo‘qolishi - bu doimiy eshitish qobiliyatining yo‘qolishi.
MAKTABGACHA TA’LIM YO‘NALISHI BO‘YICHA METODIKA FANLARIDAN O‘QUV-METODIK KOMPLEKSLAR TAYYORLASH VA ULARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimida metodika fanlaridan o‘quv-metodik komplekslarni ishlab chiqishning zarurati, mazmuni va dolzarbligi yoritilgan. Shuningdek, 2024-yilda qabul qilingan hukumat qarorlari asosida metodik qo‘llanmalarni yaratishdagi yangi yondashuvlar va ularning ta’lim sifatiga ta’siri haqida fikr yuritiladi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA NUTQIY KOMPETENSIYANI SHAKLLANTIRISH METOD VA VOSITALARI
Maqolada bolalarda nutqiy kompetensiyani shakllantirishning ahamiyati va metodlari, nutqning bolalar uchun eng muhim aloqa vositasi ekanligi va maktabgacha yoshdagi bolalar uchun nutqiy kompetensiyani shakllantirishdagi metod va vositalar haqida so‘z yuritilgan.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR NUTQINI ERTAKLAR ASOSIDA RIVOJLANTIRISH
Maqola ertak terapiyasi orqali maktabgacha yoshdagi bo‘lgan bolalar nutqini o‘stirishga bag‘ishlangan. Ertak bolalar ma’naviy olamiga ta’sir qilish bilan birgalikda ularda juda ko‘p qobiliyatlarni ham shakllantirishga yordam beradi. Ushbu maqolada ertaklar orqali bolalarning lug‘at boyligi ortishi, grammatik va talaffuz muammolari hal bo‘lishi ifodalangan. Ertak terapiya bolalarda obrazli nutqini boyitish usuli sifatida yoritilgan.
RAQOBATBARDOSH KADRLAR TAYYORLASHDA PEDAGOGIK KLASTERLARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada raqobatbardosh kadrlar tayyorlashda pedagogik klasterlarning o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Pedagogik klasterlar ta'lim muassasalari, ishlab chiqarish korxonalari va ilmiy-tadqiqot markazlari o‘rtasida uzviy hamkorlikni ta’minlab, zamonaviy talabga javob beradigan malakali mutaxassislarni tayyorlashda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi. Maqolada klaster tizimining samaradorligini oshirish bo‘yicha takliflar ham bayon etiladi.
BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING KASBIY KOMPETENTLIGINI SHAKLLANTIRISH YUZASIDAN MULOHAZALAR
Maqolada maktabgacha ta’lim bo‘g‘inida faoliyat olib boradigan tarbiyachilarning kasbiy kompetentligiga xos bo‘lgan asosiy belgilar, kasbiy kompetensiyaning shakllanishi va rivojlanishi bosqichlari to‘g‘risida fikr yuritilgan. Shuningdek, MTT tarbiyachilari o‘zlarida mujassamlashtirishlari nazarda tutilgan kompetensiyalar mazmuni bayon qilingan.
RINOLALIYADA TOVUSH TALAFFUZ KAMCHILIKLARINI BARTARAF ETISH USULLARI
Ushbu maqola rinolalik bolalar va ularni davolash usullari, kasallik turlari, burun boshlig’ini davolash, maxsus nutq mashqlari, shuningdek rinolaliya bilan bo’g’liq bo’lgan psixologik va sotsiologik jihatlar, ya’ni odamlarning o’ziga bo’lgan ishonchi va jamoatdagi ijtimoiy moslashuvini ham o’rganishiga imkon beradi.
TARBIYAVIY MASHG‘ULOTLARDA O‘QUVCHILARNING FAOLLIGINI RAG‘BAT ORQALI SHAKLLANTIRISHDA KLASTER USULIDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada tarbiyaviy mashg‘ulotlarda o‘quvchilarning faolligini rag‘batlantirish orqali shakllantirishda klaster usulidan foydalanishning samaradorligi yoritilgan. Klaster usuli o‘quvchilar fikrini faollashtirish, mustaqil fikrlashga undash, ijtimoiy-psixologik faollikni kuchaytirishda muhim vosita sifatida talqin etiladi. Shuningdek, tarbiyaviy mashg‘ulotlar jarayonida rag‘batlantirish vositalarini to‘g‘ri qo‘llash orqali o‘quvchilarda ijobiy motivatsiya hosil qilish, ularni faol ishtirok etishga undashning samarali yondashuvlari tahlil etilgan. Maqolada klaster usulini qo‘llashning amaliy natijalari va tavsiyalari ham keltirilgan.
INKLYUZIV TA’LIMDA TIFLOPEDAGOGIKANING O‘RNI VA AHAMIYATI
Biz ushbu maqolada zaif ko‘ruvchi va ko‘ruvchi va ko‘zi ojiz bolalarni inklyuziv ta’limga jalb qilish usullari va qoidalarini o‘rganamiz.
TALABALАRDA HAMKОRLIK KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHDA KLASTERLI YONDASHUVNING O‘RNI VA AHAMIYATI
Ushbu maqolada klasterli yondashuv guruh a’zolаri uchun ijodiy vaqtlаr
taqdim etish imkonini berishi, bu talabalаr o‘zlаrining o‘quv jarayonida muhim masalalаrni tahlil
qilish, yangi yеchimlаr topish va hamjihatlikni amalga oshirish uchun o‘z vaqtlаrini to‘g‘ri
sarflashlаriga imkon berishi to‘g‘risida so‘z yuritiladi.
ZAMONAVIY DIDAKTIK YONDASHUV ASOSIDA BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING ANALITIK VA IJODIY KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada, zamonaviy didaktik yondashuvlar asosida bo‘lajak o‘qituvchilarning analitik va ijodiy ko‘nikmalarini qanday rivojlantirish mumkinligi tahlil qilinadi. Maqola didaktik yondashuvlarning turli aspektlarini, o'qituvchilarning pedagogik metodlarini va bu jarayonda analitik va ijodiy ko'nikmalarni rivojlantirishda qo'llaniladigan metodlarni ko'rib chiqadi.
ESHITISHNING BUZILISH SABABLARI
Ushbu maqolada eshitish qobiliyatining buzilishiga olib keluvchi asosiy ommillar tahlil qilindi. Jumladan, tug‘ma va orttirilgan eshitish muammolari, genetik omillar, infeksion kasalliklar, jarohatlar, shovqin ta’siri va yoshga bog‘liq o‘zgarishlar haqida ma’lumot beriladi. Shuningdek, eshitish buzilishining oldini olish va davolash usullari ham yoritiladi. Maqola tibbiyot mutaxassislari, eshitish bilan bog‘liq muammolarga duch kelgan insonlar va profilaktika bilan shug‘ullanuvchilar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
MAKTABGACHA TA’LIM TARBIYALANUVCHILARINING IJODIY QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotidagi tarbiyalanuvchilarning ijodiy qobiliyatlari, qiziqishlari, o‘z xatti-harakatlarini boshqarish va universal faoliyati uchun zarur muhitni yaratish, maktabgacha ta’lim tashkilotida bolalar ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishdagi zamonaviy talablar haqida ma’lumotlar yoritib berilgan.
AUTIZM SINDROMLI BOLALAR
Ushbu maqola har bir Ushbu maqolada autizm sindromiga chalingan bolalar, autism belgilari, autizm sindromiga chalingan bolalar rivojlanish xususiyatlari, autizm sindromili bolalarda kognitiv jarayonlar buzilishlarining psixologik omillari hamda uning amaliy jihatlari keltiriladi. Kalit so‘zlar: Autizm, kognitiv, shizofreniya, emotsional qiyinchilik, autistic.
DISPRAKSIYA
Dispraksiya bolalarda jismoniy va aqliy harakatlarni o‘zlashtirishda qiyinchiliklarni yuzaga keltiruvchi kasallik hisoblanib, bu atama barcha pedagoglarga tanish bo‘lmasada har bir guruhda 1 nafar bolada dispraksiya mavjud. Ushbu maolada bolalarda uchraydigan dispraksiya jarayoning ayrim simptomlari va uni muqobil davolash usullari haqida ma’lumot beriladi.
ART TERAPIYANINNG O‘YIN TURI YORDAMIDA BOLALARDA IJTIMOIY ODOBNI SHAKLLANTIRISH.
Mazkur tezisda maktabgacha ta’lim yoshdagi bolalarning ijtimoiy odobini
shakllantirishda o‘yin terapiyasidan foydalanishning afzalliklari haqida ma’lumot beriladi. O‘yin
terapiyasi yordamida bolalarda jamoa bo’lib ishlash, o‘zaro ishonch, bir birini hurmat qilish kabi
ma’naviy fazilatlar shakllanadi.
TAYANCH TUSHUNCHALARNI LOYIHALAB O‘QITISH JARAYONIDA O‘QUVCHILARNING OG‘ZAKI NUTQ VA FIKRLASH FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
ushbu maqolada ta’lim-tarbiya, ma’naviyat va ma’rifat kabi tushunchalarni
mavjudligi va ular pedagogika fanidagi o‘zgarishlarni jamiyat taraqqiyoti bilan bog‘lashi,
pedagogik g‘oyalarning tarqalishida qadimgi Yunonistonning mashhur faylasuflarining hissalari
hamda ularning faoliyatida yoshlarni o‘qitish hamda tarbiyalash vazifalariga mos ravishda ta’lim-
tarbiya nazariyasini ishlab chiqish haqida fikrlar keltirilgan.
BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF INGLIZ TILI O‘QITUVCHISINING PEDAGOGIK VA METODIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH
Maqolada boshlang‘ich sinf ingliz tili o‘qituvchilarining pedagogik va metodik
kompetensiyalarini rivojlantirishning ahamiyati va usullari muhokama qilinadi. Maqolada
pedagogik kompetensiya sifatida o‘qituvchining o‘quvchilar bilan samarali aloqa o‘rnatish,
darslarni tashkil etish va boshqarish, o‘qitish jarayonini innovatsion metodlar yordamida samarali
o‘tkazish ko‘nikmalari keltiriladi.
ZAMONAVIY PEDAGOG IMIJIDA MILLIY QADRYATLARGA TAYANGAN HOLDA ETIKA-ESTETIKA QOIDALARINI AKS ETTIRISH
Ushbu maqola orqali zamonaviy pedagog imijida milliy an’analarimiz va
qadryatlarimizga tayangan holda ish olib borishi, go‘zallik va nafosat haqida fikr yuritamiz.
O‘qituvchining imijiga avvalo uning muomalasi, nutq madaniyati, tashqi ko‘rinishi va kiyinish
madaniyati kiradi. Har bir o‘qituvchi va pedagog degan nomga ega bo‘lgan shaxs shunday inson
bo‘lishi kerakki, o‘zi ta’lim-tarbiya berayotgan yosh avlodni har tomonlama tushuna bilishi lozim
hisoblanadi.
TALABALARNING PEDAGOGIK TA’LIMDA KLASTER YO‘NALISHIDA UZVIY TA’LIMNI OLIB BORISH TEXNIKALARI
Ushbu maqolada pedagogik ta’limning klaster yo’nalishida talabalarga
uzviy ta’limolib borish texnikalari haqida bahs yuritiladi. Pedagogik ta’lim klasterining ta’lim
tizimida muhimligi haqida bir nechta fikrlar yuritilib, tahlil qilingan.
BOSHLANG‘ICH SINF INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARIGA INTERFAOL METODLAR ORQALI TIL O‘RGATISH
Maqolada boshlang‘ich sinf о‘quvchilariga ingliz tilini о‘rgatishda interfaol
metodlarning ahamiyati va samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada interfaol metodlar, ya'ni
о‘quvchilarni faol ishtirok etishga undovchi usullar (masalan, guruhli ishlash, rо‘l о‘ynash,
о‘yinlar va muammoli vazifalar) haqida sо‘z yuritiladi.
ART TERAPIYANINNG O‘YIN TURI YORDAMIDA BOLALARDA IJTIMOIY ODOBNI SHAKLLANTIRISH.
Mazkur tezisda maktabgacha ta’lim yoshdagi bolalarning ijtimoiy odobini
shakllantirishda o‘yin terapiyasidan foydalanishning afzalliklari haqida ma’lumot beriladi. O‘yin
terapiyasi yordamida bolalarda jamoa bo’lib ishlash, o‘zaro ishonch, bir birini hurmat qilish kabi
ma’naviy fazilatlar shakllanadi.
TAYANCH TUSHUNCHALARNI LOYIHALAB O‘QITISH JARAYONIDA O‘QUVCHILARNING OG‘ZAKI NUTQ VA FIKRLASH FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
ushbu maqolada ta’lim-tarbiya, ma’naviyat va ma’rifat kabi tushunchalarni
mavjudligi va ular pedagogika fanidagi o‘zgarishlarni jamiyat taraqqiyoti bilan bog‘lashi,
pedagogik g‘oyalarning tarqalishida qadimgi Yunonistonning mashhur faylasuflarining hissalari
hamda ularning faoliyatida yoshlarni o‘qitish hamda tarbiyalash vazifalariga mos ravishda ta’lim-
tarbiya nazariyasini ishlab chiqish haqida fikrlar keltirilgan.
BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF INGLIZ TILI O‘QITUVCHISINING PEDAGOGIK VA METODIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH
Maqolada boshlang‘ich sinf ingliz tili o‘qituvchilarining pedagogik va metodik
kompetensiyalarini rivojlantirishning ahamiyati va usullari muhokama qilinadi. Maqolada
pedagogik kompetensiya sifatida o‘qituvchining o‘quvchilar bilan samarali aloqa o‘rnatish,
darslarni tashkil etish va boshqarish, o‘qitish jarayonini innovatsion metodlar yordamida samarali
o‘tkazish ko‘nikmalari keltiriladi.
ZAMONAVIY PEDAGOG IMIJIDA MILLIY QADRYATLARGA TAYANGAN HOLDA ETIKA-ESTETIKA QOIDALARINI AKS ETTIRISH
Ushbu maqola orqali zamonaviy pedagog imijida milliy an’analarimiz va
qadryatlarimizga tayangan holda ish olib borishi, go‘zallik va nafosat haqida fikr yuritamiz.
O‘qituvchining imijiga avvalo uning muomalasi, nutq madaniyati, tashqi ko‘rinishi va kiyinish
madaniyati kiradi. Har bir o‘qituvchi va pedagog degan nomga ega bo‘lgan shaxs shunday inson
bo‘lishi kerakki, o‘zi ta’lim-tarbiya berayotgan yosh avlodni har tomonlama tushuna bilishi lozim
hisoblanadi.
TALABALARNING PEDAGOGIK TA’LIMDA KLASTER YO‘NALISHIDA UZVIY TA’LIMNI OLIB BORISH TEXNIKALARI
Ushbu maqolada pedagogik ta’limning klaster yo’nalishida talabalarga
uzviy ta’limolib borish texnikalari haqida bahs yuritiladi. Pedagogik ta’lim klasterining ta’lim
tizimida muhimligi haqida bir nechta fikrlar yuritilib, tahlil qilingan.
BOSHLANG‘ICH SINF INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARIGA INTERFAOL METODLAR ORQALI TIL O‘RGATISH
Maqolada boshlang‘ich sinf о‘quvchilariga ingliz tilini о‘rgatishda interfaol
metodlarning ahamiyati va samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada interfaol metodlar, ya'ni
о‘quvchilarni faol ishtirok etishga undovchi usullar (masalan, guruhli ishlash, rо‘l о‘ynash,
о‘yinlar va muammoli vazifalar) haqida sо‘z yuritiladi.
ART TERAPIYANING QO`G`IRCHOQ TEATRI TURI YORDAMIDA 6-7 YOSHLI BOLALARNING BILIM OLISHGA QIZIQISHINI RIVOJLANTIRISH.
Ushbu tezisda, qo`g`irchoq terapiyasi yordamida 6-7 yoshli bolalarning
bilim olishga qiziqishini rivojlantirish, bolalarni ijodkorlikka va ularning ongida mehr-muhabbat,
jamoa bo`lib ishlash , yaxshilik va yomonik haqidagi tushunchalarni paydo qilishga
qaratilgan.Chunki, bolalikda olingan har qanday bilim bolaning ongida bir umr saqlanib qoladi.
INGLIZ VA O‘ZBEK ADABIYOTIDA STILISTIK FIGUR VA BADIIY SAN’ATLARNING O‘ZIGA XOSLIGI
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek adabiyotida uchraydigan stilistik figuralar
va badiiy san’atlar qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Har ikki adabiyotda tasviriy vositalarning o‘ziga
xosliklari, ularning funksional roli, xalq ruhiyati va madaniyatiga qanday moslashgani yoritilgan.
Maqola tilshunoslik va adabiyotshunoslik fanlari kesishmasida yozilgan bo‘lib, nazariy hamda
amaliy jihatdan qimmatli xulosalarni beradi.
ARTTERAPIYADA BOLANI IJODIY JARAYONGA JALB QILISH.
Bolalarda ilmiy dunyoqarashni shakllantirishda turli omillar turlicha ta’sir
etadi. Bu omillar ichida ijodiy va matiqiy tafakkurni rivojlantirish eng asosiysi hisoblanadi. Zero,
bolada tasavvur, tushunchalarning shakllanish jarayoni aynan maktabgacha ta’lim muassasasidan
boshlanadi va bu davr dunyoqarashni shakllanishning mazmunini hajm jihatidan eng salmoqli
bosqichdir. Shuning uchun ham tushuncha va tasavvurlarni shakllantirishda maktabgacha
yoshidagi davri asosiy davr hisoblanadi. Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning
ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish o‘ziga xosligi haqida fikrlar berilgan.
ART TERAPIYANING QUM TURI YORDAMIDA BOLALARNI MAYDA MOTORIKASINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu tezisda, qum terapiyasi orqali maktabgacha yoshdagi bolalarning
mayda qo‘l motorikasini rivojlantirish, ijodkorlikka va estetik didni shakllanishiga yordam berishi
haqida ma’lumot beradi.
RAQOBATBARDOSH KADRLARNI SHAKLLANTIRISHDA PEDAGOGIK TA’LIM KLASTERINING AFZALLIKLARI
Ushbu maqolada pedagogik ta’lim klasterlari raqobatbardosh kadrlar
tayyorlashning innovatsion mexanizmi sifatida tahlil etilgan. Klaster modelining mohiyati, asosiy
tamoyillari, xorijiy tajribasi va uning O‘zbekiston ta’lim tizimidagi istiqbollari yoritilgan.
Pedagogik ta’lim klasterlarining afzalliklari, jumladan, nazariy va amaliy ta’lim uyg‘unligi, ta’lim
muassasalari va ish beruvchilar o‘rtasidagi hamkorlik, raqamli texnologiyalarni joriy etish
imkoniyatlari tahlil qilingan. Maqolada shuningdek, pedagogik kadrlarni tayyorlash sifatini
oshirishga yo‘naltirilgan takliflar ham ilgari surilgan.
OLIY PEDAGOGIK TA’LIMDA TALABALARDA PEDAGOGIK IMIJ KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI
Ushbu maqolada oliy pedagogik ta’limda talabalarda pedagogik imij
kompetensiyasini rivojlantirish metodikasi masalasi o‘rganiladi. Shuningdek, pedagogik imijning
asosiy komponentlari, uning oliy ta’lim muassasalarida talabalarga pedagogik ta’sir ko‘rsatishdagi
ahamiyati va rivojlanishining metodik asoslari tahlil qilinadi. pedagogik imij kompetensiyasini
rivojlantirishda muhim bo‘lgan metodik yondashuvlar, o‘qituvchi va talabalar o‘rtasidagi
interaktiv munosabatlar, empatiya va kommunikativ ko‘nikmalar, shuningdek, talabalar bilan
o‘quv jarayonida muvaffaqiyatli muloqot o‘rnatish uchun zarur bo‘lgan uslublar alohida ko‘rib
chiqiladi.
TALABALARDA KREATIV FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISHDA TARBIYA FANINING INTEGRATIV IMKONIYATLARI
Mazkur maqola talabalarda kreativ fikrlashni rivojlantirishda tarbiya fanining integrativ imkoniyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tarbiya fanining maqsadi faqat ma’lum bir axborotni uzatish emas, balki talabalar ijodiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish, ularni yangi yondashuvlar va g‘oyalar yaratishga undashdir. Maqolada tarbiyaviy jarayonning zamonaviy pedagogik yondashuvlar, metodologiyalar va interaktiv texnologiyalar bilan boyitilishi, shuningdek, fanlararo aloqalar va integratsiya orqali talabalarning kreativ fikrlashini qo‘llab- quvvatlashga oid tavsiyalar keltirilgan.
ALOHIDA YORDAMGA MUHTOJ BOLALARNING TA’LIM-TARBIYASIGA QO‘YILADIGAN PEDAGOGIK TALABLARNING O‘ZIGA XOS JIHATLARI
Ushbu maqolada mamlakatimizdagi imkoniyati cheklangan bolalar ta’lim siyosati, yaxshi hayot qurishlari uchun yaratilatilayotgan shart-sharoitlar va ularning tarbiyasiga qo‘yiladigan pedagogik talablar haqida mulohazalar yuritilgan.
O`ZBEKISTONDA ALOHIDA TA’LIMGA EHTIYOJI BO`LGAN BOLALAR UCHUN TASHKIL ETILGAN TA’LIM YO`NALISHI USULLARI
Ushbu maqola imkoniyati cheklangan bolalarning o’sib kamol topishi,rivojlanishi, ta`lim olishi va jamiyatda o’z o’rinlariga ega bo’lishlari uchun e`tibor berilishi kerak bo’lgan masalalar, muammolar va ularning yechimi hamda O’zbekistonda bu borada olib borilayotgan islohotlar, korreksion pedagogika, inklyuziv ta`lim kabi sohalarning mamlakatimizdagi rivojiga maxsus maktab internetlari, uyda yakka tartibdagi ta’lim, gospital ta’lim jarayonlari bag`ishlangan.
MAKTABGACHA TA‘LIM YO‘NALISHI TALABALARIGA ART-TERAPIYA FANINI O‘TISHNING AHAMIYATI
Mazkur tezis maktabgacha ta‘lim yo‘nalishida talabalarga art terapiya fanining ahamiyati va kelajakda kasbiy faoliyatidagi o‘rniga bag‘ishlangan. Art terapiya talabalarga darslarni o‘zlashtirishda shaxsiy rivojlanishda, hissiyotlarini barqarorlashtirishda, muammolarini yuzaga chiqarishda , kasbiy faoliyatida katta yordam beradi.
ART TERAPIYANING SAHNA TURI YORDAMIDA NUQSONLI BOLALAR NUTQINI RIVOJLANTIRISH
Mazkur tezisda Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida nutqida nuqsoni bor tarbiyalanuvchilarning nutqini sahna terapiyasi yordamida rivojlantirish jarayonning samaradorligini oshirishi haqida ma’lumot beradi. Sahna nutqi tarbiyalanuvchilarning ma’naviy,
ma’daniy intelektual fazilatlarini rivojlantirishda muhim vosita sifatida hizmat qilishi haqida axborot beradi.
JISMONIY FAOLIKNI BOSHLANG’ICH SINIF YOSHIDAGI BOLLALAR ORGANIZIMIGA TA’SIRI.
Maqolada boshlang‘ich sinf yoshidagi bolalarning jismoniy faolligi
organizmga ko‘rsatadigan ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda muntazam jismoniy mashg‘ulotlarning
bolalarning jismoniy rivojlanishi, asab tizimi, yurak-qon tomir va nafas olish tizimlariga ijobiy
ta’siri ko‘rsatilgan. Shuningdek, jismoniy faollik bolalarning umumiy chidamliligini oshirish,
mushak-skelet tizimini mustahkamlash va psixologik holatini yaxshilashga xizmat qilishi ilmiy
asosda bayon etiladi. Maqolada bolalar uchun mos jismoniy yuklamalar, ularning yosh va
fiziologik xususiyatlariga qarab rejalashtirishning ahamiyati ta’kidlanadi.
ZAMONAVIY MAKTAB BOSHQARUVIGA INNOVATSION YONDASHUVLAR
Ushbu maqolada zamonaviy maktab boshqaruviga yangicha yondashuvlari yoritilgan. Shu bilan birga ta’lim jarayonini boshqarishni innovatsion yondashuvlarining bir nechta omillari, innovatsion boshqaruvni amaliy yondashuvlarining ayrim turlari xususida fikr yuritilgan.
TALABALARNING TINGLAB TUSHUNISH VA ANGLASH QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISHDA GERMENEVTIK TA’LIMOT
Ushbu maqola talabalarning tinglab tushunish va anglash qobiliyatlarini rivojlantirishda germenevtik ta’limotdan foydalanish usullari va texnologiyalarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada germenevtika nazariyasining ta’lim jarayonidagi o‘rni, tinglashni chuqur anglash va talqin qilishning ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Germenevtik yondashuvni amaliyotga tatbiq etish orqali talabalarning analitik fikrlash va kritik tahlil qilish ko‘nikmalari oshishi ta’kidlanadi.
KLASTER TIZIMI VA UNING PEDAGOGIKADAGI O‘RNI
Hozirgi kunda zamonaviy ta’lim tizimi yangi innovatsion yondashuvlarni talab qilmoqda.Ushbu yondashuvlardan biri klaster tizimi bo‘lib, u ta’lim jarayonini samarali tashkil etish va rivojlantirishda muhim o‘rin egallaydi.Maqolada pedagogik ta’lim innovatsion
klasteri tizimi va uning mazmuni hamda pedagogikadagi o‘rni va samaradorligi haqida so‘z yuritiladi.
PEDAGOGIK TA’LIM KLASTERI VA UNING MOHIYATI
Maqola ta’lim klasteri mavzusiga bagʻishlangan boʻlib, unda ta’lim klasterning nazariy asoslari va uning xususiyatlari ochib koʻrsatilgan. Klaster elementlarining oʻzaro aloqaga asoslangan belgilari yoritib berilgan va oʻrganilgan tadqiqotlar natijasida ilmiy xulosalar bildirilgan.
MODULLI O‘QITISH TIZIMIDA TALABALAR NUTQIY QOBILIYATINI BAHOLASH VA RIVOJLANTIRISH TEXNOLOGIYALARI
Mazkur maqolada modulli o‘qitish tizimida talabalar nutqiy qobiliyatini baholash va rivojlantirish texnologiyalari to‘liq yoritilgan bo‘lib, aynan oliy ta‘lim muassasasi talabalarining nutqiy qobilyatini mo‘dul asosida baxolash va hisobga olish ishlari tahlil etilgan.
Modulli o‘qitishning o‘ziga xosliklari to‘la bayon etilgan.
MAKTAB O‘QUVCHI QIZLARINING IJTIMOIY FAOLLIGINI OSHIRISH
Ushbu maqolada biz o‘zbek qizlarining huquqlari ularning katta hayotga tayyorlash umumta‘lim maktablarida qizlarga bo‘lgan e‘tiborni yanada oshirish jamiyatga kerakli insonlar qilib tarbiyalashni o‘rgandik.