www.e-itt.uz
I SON. 2024
344
ИПАКЧИЛИК МАҲСУЛОТЛАРИ НАРХИНИ ТАЛАБ ВА ТАКЛИФ
АСОСИДА ШАКЛЛАНИШ ХУСУСИЯТЛАРИ
Худойкулов Мамарасул Раджабович
Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат институти
Аннотация.
Мақолада ипакчилик маҳсулотлари нархини талаб ва таклиф асосида
шаклланиш хусусиятлари муҳокама қилинган. Ўзбекистонда ипак маҳсулотлари
нархининг шаклланишига таъсир этувчи омиллар таҳлили ўрганилган. Шунингдек,
Ўзбекистонда ипак маҳсулотлари нархининг шаклланишига ички ва жаҳон омилларининг
мураккаб ўзаро таъсири таҳлил қилиниб, мавзу якунида хулоса ва таклифлар
шакллантирилган.
Калит сўзлар:
тармоқ, кластер, талаб, таклиф, ипак, саноат, нарх.
ОСОБЕННОСТИ ФОРМИРОВАНИЯ ЦЕНЫ НА ШЕЛКОВЫЕ ИЗДЕЛИЯ
НА ОСНОВЕ СПРОСА И ПРЕДЛОЖЕНИЯ
Худойкулов Мамарасул Раджабович
Ташкентский институт текстильной и легкой промышленности
Аннотация.
В статье рассматриваются особенности формирования цен на
шелковые изделия на основе спроса и предложения. Изучен анализ факторов, влияющих
на ценообразование шелковой продукции в Узбекистане. Также проанализировано
сложное взаимодействие внутренних и глобальных факторов формирования цены на
шелковую продукцию в Узбекистане, а в конце темы сформулированы выводы и
предложения.
Ключевые слова:
сеть, кластер, спрос, предложение, шелк, промышленность, цена.
FEATURES OF FORMATION OF PRICE OF SILK PRODUCTS BASED
ON SUPPLY AND DEMAND
Khudoykulov Mamarasul Radjabovich
Tashkent Textile and Light Industry Institute
Abstract.
The article discusses the features of price formation of silk products based on
supply and demand. An analysis of the factors affecting the price formation of silk products in
Uzbekistan has been studied. Also, the complex interaction of domestic and global factors on the
formation of the price of silk products in Uzbekistan was analyzed, and conclusions and proposals
were formulated at the end of the topic.
Keywords:
network, cluster, demand, supply, silk, industry, price.
UOʻK:
331.522
I SON – IYUL-AVGUST
344-350
www.e-itt.uz
I SON. 2024
345
Кириш.
Маълумки, ипак саноати жаҳон савдосида муҳим у рин тутиб, келиб чиқиши
Хитои га бориб тақалади ва у ерда ҳашаматли маҳсулот сифатида қадрланган. Бугунги
кунда ипак қимматли товар бу либ қолмоқда, гарчи унинг бозор у згариши глобал
таъминот занжирлари, ишлаб чиқариш технологиялари ва истеъмолчиларнинг хоҳиш-
истакларидаги у згаришларга жавобан у згарган. Бозор иқтисодие ти шароитида
товарлар, жумладан, ипак маҳсулотларининг нархи, биринчи навбатда, талаб ва таклиф
кучлари билан белгиланади. Ипак саноатида нархларни шакллантиришни ишлаб
чиқарувчилар, савдогарлар учун жуда муҳим, чунки у рентабеллик, рақобатбардошлик
ва бозор барқарорлигига таъсир қилади.
Су нгги и илларда жаҳон ипак бозорида турли омиллар, масалан, ишлаб чиқариш
қувватларининг у згариши, истеъмол талабининг у згариши, асосии ишлаб чиқарувчи ва
истеъмолчи мамлакатлардаги иқтисодии шароитлар туфаи ли нархларнинг у згариши
кузатилди. Ипак етиштиришнинг бои анъаналарига эга бу лган ва жаҳон ипак бозорида
муҳим иштирокчи бу лган У збекистон каби мамлакатлар учун бу омилларни тушуниш
нарх стратегиясини оптималлаштириш ва бозор барқарорлигини оширишда муҳим
аҳамиятга эга.
Нархнинг шаклланиши бозор мувозанатига эришиш учун муҳим аҳамиятга эга,
бунда етказиб бериладиган товарлар миқдори талаб миқдорига тенг бу лади. Мукаммал
рақобат бозорида талаб ва таклифнинг у заро таъсири мувозанатли нархни белгилаи ди,
бу эса ресурсларнинг самарали тақсимланишини, ортиқча таклиф е ки қондирилмаган
талабнинг бу лмаслигини таъминлаи ди. Масалан, ипак бозорида мувозанат нархлари
бозорни барқарорлаштиришга е рдам беради, ипак ишлаб чиқарувчилар у з
маҳсулотларини сотишлари ва истеъмолчилар у злари хоҳлаган миқдорни сотиб
олишларини таъминлаи ди.
Нархларни шакллантиришнинг барқарор ва шаффоф механизмлари кенгроқ
иқтисодии барқарорликка е рдам беради. Нархлар талаб ва таклиф шароитларини ту ғри
акс эттирса, улар танқислик е ки ортиқчалик каби иқтисодии номутаносибликларнинг
паи до бу лишининг олдини олишга е рдам беради. Прогноз қилинадиган нархлар,
шунингдек, корхоналарга инвестициялар ва ишлаб чиқариш жадвалларини ку проқ
ишонч билан режалаштириш имконини беради, бу эса иқтисодии у згарувчанлик
хавфини камаи тиради. Ипак саноати шароитида барқарор нархлар узоқ муддатли
режалаштириш ва ипак ишлаб чиқаришга сармоя киритишни қу ллаб-қувватлаб,
саноатнинг барқарорлиги ва у сишига ҳисса қу шиши мумкин.
Энг муҳими, глобаллашган бозор иқтисодие ти шароитида нархларнинг
шаклланиши халқаро савдо ва рақобатбардошликка таъсир қилади. Нархлар экспорт ва
импорт ҳажмига таъсир қилувчи мамлакатлар у ртасидаги савдо шартларини
белгилаи ди. Рақобатбардош нарх белгилаш мамлакатнинг жаҳон бозорларида бозор
улушини сақлаб қолиш учун муҳим аҳамиятга эга. Ипак ишлаб чиқарувчилар учун
халқаро нарх сигналларини тушуниш ва уларга жавоб бериш рақобатбардошликни
сақлаб қолиш ва жаҳон бозорларида иштирокини кенгаи тириш учун жуда муҳимдир.
Адабиётлар шарҳи.
Ушбу мавзу доирасида ку плаб тадқиқотлар олиб борилган ва борилмоқда. Бозор
иқтисодие ти шароитида ипак маҳсулотлари нархининг шаклланишига талаб ва таклиф
билан боғлиқ бу лган турли омиллар таъсир ку рсатади. Хусусан, Челоси ва Федерико
(2024) у з тадқиқотларида “1870-1913 и иллар оралиғида жаҳон ипак ишлаб
чиқаришининг тарихии тадқиқи шуни ку рсатадики, асосии мамлакатларда даромадлар
у сиши таъсирида ипакка глобал талаб ортиб борае тганлиги сабабли, Япония, Италия ва
Хитои каби и ирик экспортчилардан таклиф ҳам ошиб, жаҳон савдосининг сезиларли
у сишига қарамасдан реал нархлар барқарорлашмоқда” деб фикр билдирган.
www.e-itt.uz
I SON. 2024
346
Ҳиндистоннинг Карнатака шаҳрида ипак пилла нархига бозор шароитлари катта
таъсир ку рсатади. Пилла тез бузиладиганлиги сабабли, савдогарлар ку пинча
маҳсулотнинг қисқа сақлаш муддатидан фои даланиб, нархларни назорат қилади, бу эса
талаб, таклиф ва нарх у ртасида ту ғридан-ту ғри боғлиқликнинг и у қлигига олиб келади.
Мавсумии у згаришлар ҳам нархларга таъсир қилади, чу ққилар одатда январда ва
пастликлар июлда кузатилади (Чоуданнанавар, 2016).
Ҳиндистон хомаше си ипак бозорида нарх шаклланиши ку пинча сифат билан
чамбарчас боғлиқ эмас. Нархлар у згаришининг муҳим қисми сифат хусусиятлари билан
изоҳланмаи ди, бу бозор механизмлари юқори сифатли ишлаб чиқаришни
рағбатлантира олмаслигини ку рсатади (Наик, 1995).
Хитои да ипакка бу лган талабнинг ортиши прогноз қилинмоқда, бу эса хом аше
нархининг пасаи иш тенденциясига қарамасдан таи е р ипак маҳсулотлари нархининг
ошишига олиб келиши мумкин. Ушбу ортиб борае тган талаб ипак саноати
ривожланишини қу ллаб-қувватлаши кутилмоқда (Веи-Деб, 2006). Ипак маҳсулотлари
нархларининг шаклланиши ку пинча ҳар бир томоннинг нисбии бозор кучи таъсирида
талаб ва таклиф томонлари у ртасидаги музокаралар натижасидир. Нархлар ҳар доим
ҳам табиии бозор мувозанатининг натижаси эмас, лекин ку пинча бозор
иштирокчиларининг музокарадаги кучли томонлари билан белгиланади (Линес, 2008).
Юқоридаги тадқиқотлар доирасида бозор иқтисодие ти шароитида ипак
маҳсулотлари нархининг шаклланиши мураккаб ва глобал талаб-таклиф динамикаси,
бозор конъюнктураси, маҳсулот сифати, узоқ муддатли тенденциялар ва бозор қуввати
бу и ича музокаралар таъсирида шаклланади деган хулоса шаклланмоқда.
Таҳлил ва натижалар муҳокамаси.
Нархларни шакллантириш бозор иқтисодие тида муҳим жарае ндир, чунки у
ресурсларни тақсимлашни белгилаи ди, истеъмолчиларнинг хатти-ҳаракатларига
таъсир қилади ва иқтисодии самарадорликни оширади. Бозор иқтисодие ти шароитида
нархлар марказдан бошқарилмаи ди; аксинча, улар талаб ва таклиф у ртасидаги у заро
таъсирлардан келиб чиқади. Нархларни белгилашнинг ушбу марказлашмаган
механизми иқтисодии фаолиятни бошқаришда, товар ва хизматларнинг мақбул
тақсимланишини таъминлашда асосии роль у и наи ди.
Бозор иқтисодие ти шароитида нарх шаклланишининг асосии вазифаларидан бири
ресурсларни тақсимлашдир. Нархлар ишлаб чиқарувчиларга нимани ишлаб чиқариш,
қанча ишлаб чиқариш ва ким учун ишлаб чиқариш кераклигини ку рсатади. Талабнинг
ортиши е ки таклифнинг камаи иши туфаи ли нархлар ку тарилса, бу ишлаб
чиқарувчиларга ушбу маҳсулотни ишлаб чиқариш учун ку проқ ресурсларни сарфлаш
кераклигини англатади. Аксинча, нархларнинг пасаи иши ресурсларни бошқа жои га
қаи та тақсимлаш кераклигини ку рсатади. Ушбу динамика ресурсларнинг
иқтисодие тдаги энг қимматли фои даланишга и у налтирилишини таъминлаи ди ва
умумии иқтисодии самарадорликни оширади.
Нархлар ишлаб чиқариш ва инновациялар учун кучли туртки беради. Ишлаб
чиқарувчилар товарларни юқори нархларда сотиш имкониятларини ку рганларида,
улар ишлаб чиқаришни ку паи тиришга е ки талабни қондириш учун янги маҳсулотларни
ишлаб чиқишга ундаи дилар. Даромадга интилиш инновацияларни рағбатлантиради,
технология, ишлаб чиқариш жарае нлари ва маҳсулот сифатини яхшилашга олиб келади.
Мисол учун, ипак саноатида нарх сигналлари ишлаб чиқарувчиларни ипак сифатини
оширадиган е ки ишлаб чиқариш харажатларини камаи тирадиган янги технологияларга
сармоя киритишга ундаши мумкин ва шу билан бозорда рақобатбардошлигини
оширади.
Нархларнинг
шаклланиши
истеъмолчиларнинг
хатти-ҳаракатлари
ва
фаровонлигига бевосита таъсир қилади. Нархлар истеъмолчиларнинг нимани сотиб
www.e-itt.uz
I SON. 2024
347
олиш, қанча ва қачон сотиб олиш ту ғрисидаги қарорларига таъсир қилади. Нархлар
юқори бу лса, истеъмолчилар у з истеъмолини камаи тириши е ки у рнини босадиган
нарсаларни излаши мумкин, паст нархлар эса истеъмолнинг ошишига олиб келиши
мумкин. Нарх ва истеъмол у ртасидаги бундаи муносабат бозорда талаб ва таклиф
мувозанатини сақлашга е рдам беради. Бундан ташқари, ишлаб чиқарувчилар
у ртасидаги нарх рақобати нархларнинг пасаи ишига ва юқори сифатли маҳсулотларга
олиб келиши мумкин, бу истеъмолчиларга фои да келтиради ва уларнинг умумии
фаровонлигини оширади.
Талаб ва таклиф бозор иқтисодие тида нархларнинг шаклланишига туртки
берувчи асосии кучлардир. Бу икки омилнинг у заро таъсири товар ва хизматлар,
жумладан, ипак маҳсулотларининг бозор нархини белгилаи ди. Талаб ва таклифнинг
у заро таъсирини тушуниш нархларнинг у згариши, бозор мувозанати ва иқтисодии
хатти-ҳаракатларни тавсифлаи ди.
Талаб қонуни шуни ку рсатадики, ҳамма нарса бир хил бу лса, товар е ки хизмат
нархининг пасаи иши билан истеъмолчилар томонидан талаб миқдори ортади ва
аксинча. Нарх ва талаб миқдори у ртасидаги бу тескари боғлиқлик истеъмолчиларнинг
бюджет чекловлари доирасида у зларининг фои далилигини е ки қониқишларини
максимал даражада ошириш истаги билан изоҳланади. Ипак маҳсулотлари мисолида,
агар ипак нархи пасаи са, истеъмолчилар ку проқ сотиб олишлари мумкин, чунки улар
бир хил маҳсулотни ку проқ сотиб олишлари мумкинлиги е ки уни альтернативаларга
нисбатан яхшироқ қии мат сифатида қабул қилишлари мумкин.
1-расм. Талабга таъсир қилувчи омилларга.
Манба:
муаллиф томонидан шакллантирилди.
Кутишлар
Мода тенденцияларининг ўзгариши ёки табиий толаларга
бўлган имтиёзлар ипакка бўлган талабни ошириши ёки
камайтириши мумкин.
Истеъмолчиларнинг афзалликлари
Истеъмолчи даромади ошгани сайин, ипак каби ҳашаматли
товарларга талаб тез-тез ошиб боради, бу эса нархларнинг
ошишига олиб келади.
Даромад даражалари
Синтетик матолар каби ўринбосар маҳсулотларнинг
мавжудлиги ва нархи ипакка бўлган талабга таъсир қилиши
мумкин. Агар синтетик матолар арзонлашса, истеъмолчилар
ипакдан кўра уларни танлаши мумкин, бу эса иккинчисига
талабни камайтиради.
Ўрнини босувчи маҳсулотларнинг нархи
Агар истеъмолчилар келажакда нархлар ошишини кутсалар,
улар жорий талабларини ошириши мумкин, бу эса нархларни
кўтариши мумкин.
www.e-itt.uz
I SON. 2024
348
Энди навбатдаги масала бу таклиф қонуни бу либ, у шуни ку рсатадики, ҳамма нарса
бир хил бу лса, товар е ки хизмат нархи ошгани саи ин, ишлаб чиқарувчилар томонидан
таклиф қилинадиган миқдор ҳам ортади ва аксинча. Нарх ва таклиф миқдори
у ртасидаги бу ту ғридан-ту ғри боғлиқлик, чунки юқори нархлар юқори потенциал
даромадга олиб келиши мумкин, бу эса ишлаб чиқарувчиларни ишлаб чиқаришни
ку паи тиришга ундаи ди. Ипак ишлаб чиқарувчилар учун юқори нархлар уларни ку проқ
тут дарахтларига сармоя киритишга, ипакчилик фермаларини кенгаи тиришга е ки
ишлаб чиқаришни ку паи тириш учун ишлаб чиқариш технологияларини яхшилашга
ундаши мумкин.
2-расм. Таклифга таъсир қилувчи омиллар.
Манба:
муаллиф томонидан шакллантирилди.
Аввало аи тиш керакки, бозор мувозанати истеъмолчилар томонидан талаб
қилинадиган товар миқдори маълум бир нархда ишлаб чиқарувчилар томонидан
тақдим этилган миқдорга тенг бу лганда юзага келади. Ушбу мувозанат баҳосида бозор
тозаланади, яъни ортиқча (ортиқча таклиф) е ки тақчиллик (ортиқча талаб) мавжуд
эмас. Мукаммал рақобат бозорида нархлар табиии равишда ушбу мувозанатга эришиш
учун мослашади.
Мисол учун, агар бозорда ипакнинг ортиқча таклифи мавжуд бу лса, нарх пасаи иш
тенденциясига эга бу либ, истеъмолчиларни ку проқ сотиб олишга ундаи ди, шу билан
бирга ишлаб чиқарувчиларга маҳсулот ишлаб чиқаришни камаи тиришга ишора қилади.
Аксинча, агар ипак танқислиги юзага келса, нархлар ку тарилиб, ортиқча истеъмолни
ту хтатади ва ишлаб чиқарувчиларни таклифни ку паи тиришга ундаи ди.
Шундаи экан, нархнинг эгилувчанлиги талаб е ки таклиф миқдорининг нарх
у згаришига таъсирчанлигини у лчаи ди. Бу талаб ва таклиф нархларга қандаи таъсир
Ишлаб чиқариш харажатлари
Хом ашё, меҳнат ва ишлаб чиқариш технологиялари нархи ипак етказиб
беришга сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин. Юқори ишлаб чиқариш
харажатлари таклифни камайтириши мумкин, бу эса нархларнинг
ошишига олиб келади.
Технологик ютуқлар
Ипак ишлаб чиқаришдаги инновациялар харажатларни камайтириши ёки
самарадорликни ошириши мумкин, бу эса таклифнинг ошишига ва
потенциал равишда нархларнинг пасайишига олиб келади.
Ҳукумат сиёсати
Субсидиялар, солиқлар ва қоидалар ишлаб чиқариш харажатларига ва
ишлаб чиқарувчиларнинг бозорни таъминлашга тайёрлигига таъсир
қилиши мумкин. Масалан, ипак ишлаб чиқариш учун субсидиялар
таклифни ошириши, нархларни пасайтириши мумкин.
Табиий шароитлар
Ипак ишлаб чиқариш об-ҳаво ва тут дарахтларининг мавжудлиги каби
атроф-муҳит омилларига жуда боғлиқ. Ноқулай шароитлар таъминотни
қисқартириши, нархларнинг ошишига олиб келиши мумкин.
www.e-itt.uz
I SON. 2024
349
қилишини аниқлашда ҳал қилувчи роль у и наи ди. Яъни агар ипакга бу лган талаб
эластик бу лса, нархнинг бироз ошиши талаб миқдорининг сезиларли даражада
пасаи ишига олиб келиши мумкин ва аксинча. Ипак каби ҳашаматли товарлар ку пинча
эластикроқ талабга эга, чунки истеъмолчилар у з истеъмолини осонгина камаи тириши
е ки нархлар ку тарилса, муқобил маҳсулотларга у тишлари мумкин.
Е ки ипак таклифи эластик бу лса, ишлаб чиқарувчилар нархларнинг у сишига
жавобан ишлаб чиқаришни тезда ошириши, нархларни барқарорлаштириши мумкин.
Бироқ агар таклиф ноэластик бу лса — узоқ ишлаб чиқариш цикллари е ки чекланган
ресурслар туфаи ли — талаб ортганда нархлар сезиларли даражада ошиши мумкин.
Талаб е ки таклиф эгри чизиғининг у згариши ҳар бир нарх даражасида таклиф е ки
талаб миқдорига нархдан ташқари ташқи омиллар таъсир қилганда содир бу лади. Ушбу
у згаришлар янги мувозанат нархларига олиб келиши мумкин. Агар истеъмолчиларнинг
ипакка бу лган қизиқишининг кескин у сиши бу лса, эҳтимол, янги мода тенденцияси
туфаи ли, талаб эгри чизиғи у нгга силжии ди, бу эса нархларнинг ошишига ва етказиб
бериладиган миқдорнинг ошишига олиб келади. Агар ноқулаи об-ҳаво шароити ипак
қурти учун зарур бу лган тут баргларининг мавжудлигини камаи тирса, таклиф эгри
чизиғи чапга силжии ди, бу эса нархларнинг ошишига ва талаб миқдорининг
пасаи ишига олиб келади.
Ҳақиқии бозорларда нархлар камдан-кам статик бу лади. Вақт у тиши билан талаб
ва таклиф шартлари у згарганда улар у згариб туради. Мисол учун, ипак бозорида
нархлар юқори талаб даврида, масалан, баи рам фасллари е ки мода даврларида
ку тарилиши ва талаб пасаи ганда тушиши мумкин. Ишлаб чиқарувчилар ва
истеъмолчилар ушбу нарх сигналларига доимии равишда жавоб беришади ва
натижаларни
оптималлаштириш
учун
у зларининг
хатти-ҳаракатларини
мослаштирадилар.
Юқоридагиларга асосланадиган бу лсак, талаб ва таклиф бозор иқтисодие тида
нархларни белгилашнинг асосии омиллари ҳисобланади. Уларнинг у заро таъсири бозор
нархларини белгилаи ди, истеъмолчилар ва ишлаб чиқарувчиларнинг эҳтие жлари ва
имкониятларини мувозанатлаштиради. Ушбу кучларнинг қандаи ишлашини тушуниб,
ипак
саноатидаги
манфаатдор
томонлар
бозор
шароитларини
яхшироқ
и у налтиришлари,
ишлаб
чиқариш
ва
нархлаш
стратегияларини
оптималлаштиришлари ва янада барқарор ва самарали бозор муҳитига ҳисса
қу шишлари мумкин.
Ипак саноатида нарх стратегияси хилма-хил бу либ, ҳар бир ишлаб чиқарувчи
мамлакатнинг у зига хос кучли ва муаммоларига мослаштирилган. Оммавии бозорларда
рақобат қилиш учун иқтисодии самарадорлик ва миқе с жуда муҳим бу лсада, сифат,
анъана ва барқарорлик ҳашаматли ва у зига хос бозорларда юқори нархларни бошқариш
имкониятини беради. У збекистон учун модернизацияни мадании меросни асраб-
аваи лаш билан мувозанатлаш ички ва халқаро бозорларда муваффақият қозониши
мумкин бу лган рақобатбардош нарх стратегиясини у рнатиш и у лини таклиф этади.
Хулоса ва таклифлар.
Хулоса қилиб аи тиш мумкинки, нархлар барқарорлигини ошириш барқарор бозор
мавжудлигини сақлаб қолиш ва истеъмолчилар ишончини мустаҳкамлашни мақсад
қилган корхоналар учун жуда муҳимдир. Диверсификация, узоқ муддатли шартномалар,
инвентаризацияни бошқариш, харажатларни назорат қилиш, бозор таҳлили, шаффоф
нархларни белгилаш ва тартибга солувчи органлар билан ҳамкорлик қилиш каби
стратегияларни қу ллаш орқали корхоналар нархларнинг у згарувчанлиги таъсирини
юмшата олади ва нархларнинг олдиндан тахмин қилинадиган натижаларини
таъминлаи ди.
www.e-itt.uz
I SON. 2024
350
Умуман олиб борган тадқиқотларимиз асосида қуи идаги тавсияларни амалга
ошириш муҳим эканлигини таъкидламоқчимиз:
хатарларни тарқатиш ва ҳар қандаи битта манба е ки сегментга қарамликни
камаи тириш учун маҳсулотлар ва бозорларни диверсификация қилиш;
харажатларни блокировка қилиш ва у згарувчанликдан ҳимоя қилиш учун узоқ
муддатли шартномаларни таъминлаш ва нархларнинг у згаришидан ҳимоя қилиш;
таъминотдаги узилишлар ва нархларнинг у згаришига қарши курашиш учун
инвентаризацияни самарали бошқариш;
нархлар у згаришини яхшироқ қабул қилиш учун операцион самарадорлик ва
кучли етказиб берувчи муносабатлари орқали харажатларни назорат қилиш;
нархлар у згаришини кутиш ва уларга жавоб бериш учун бозор
тенденцияларини кузатиш ва талабни прогнозлаш;
мижозларнинг ишончини мустаҳкамлаш ва ноаниқликни камаи тириш учун
нархларни ошкора мулоқот қилиш.
Ушбу тавсиялар тармоқ корхоналарида нархлар барқарорлигини бошқариш
қобилиятини ошириши мумкин, бу эса янада барқарор молиявии ку рсаткичларга ва
мижозлар билан мустаҳкам алоқаларга олиб келади.
Адабиётлар:
Federico, G., Chilosi, D. and. (2024). Globalization, welfare, and inequality: Evidence from
transoceanic market integration, 1815–1913.
Journal of Global History, pp.1–26.
doi:https://doi.org/10.1017/s1740022824000056.
Choudannanavar, B. (2016). Price Behaviour of Silk Cocoons In Karnataka.
Indian journal of
applied research, 5.
Lines, T. (2008). Markets, prices and market power.
International Journal of Green
Economics, 2, 295-310. https://doi.org/10.1504/IJGE.2008.021424.
Naik, G. (1995). Price-Quality Relationships In Raw Silk Markets.
Indian Economic Review,
30, 101-119.
Wei-deb, S. (2006). Trend Forecast and Analysis of Silk Demand.
Advanced Materials
Research.
