www.sci-p.uz
II SON. 2025
925
O‘ZBEKISTONDA XALQARO TURIZMNI RIVOJLANTIRISHDA TRANSPORT
INFRATUZILMASINING ROLI
PhD, dots.
Karimov Ma’murbek
Biznes va fan universiteti
Yuldosheva Munisaxon
Biznes va fan universiteti
ORCID: 0009-0002-9765-2963
Murodullaev Jaxongir
Biznes va fan universiteti
ORCID: 0009-0009-1231-2224
Annotatsiya.
Ushbu maqola transport infratuzilmasining manzilni rivojlantirishdagi
ta
’sirini tahlil qiladi va uning xalqaro savdo darajasida turizmga bo‘lgan an’
anaviy talabga
qanday ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatadi. Samarali transport tizimi va yetarli infratuzilma turizm
so
hasining rivojlanishi uchun zarurdir. Yaxshi transport infratuzilmasiga ega bo‘lish kamroq
transport xarajatlari, pastroq savdo xarajatlari va sayohat masofasini qisqartirishga olib keladi,
bu esa xalqaro turizmning rivojlanishiga hissa qo‘shadi. 2003
-2023 yillar davomida
O‘zbekistonga savdo qilgan 22 mamlakatdan olingan panel ma’lumotlarga asoslanib, tadqiqot
o‘sha davrda ikki tomonlama turizm oqimlarini o‘rganadi. Biz ma’lumotlar to‘plamlarida
infratuzilmaning rolini nazorat qilish hamda ma’lumotlar to‘pl
amlarini mamlakatlar va vaqt
bo‘yicha ajratish uchun xalqaro turizm oqimlariga nisbatan gravitatsion modelni qo‘lladik.
Natijalardan shuni ko‘rish mumkinki, O‘zbekistonning xorijdan kirib keladigan turizmi transport
infratuzilmasining bevosita va bilvosita
rivojlanishidan kuchli ta’sir ko‘rmoqda. Bizning
topilmalarimizga ko‘ra, O‘zbekiston o‘z transport infratuzilmasini (temir yo‘l, yo‘l va havo)
strategik ravishda rivojlantirish orqali turizm sohasini rivojlantirishi mumkin.
Kalit so
‘
zlar:
transport infratuzilmasi, xalqaro turizm, gravitatsion model.
РОЛЬ ТРАНСПОРТНОЙ ИНФРАСТРУКТУРЫ В РАЗВИТИИ МЕЖДУНАРОДНОГО
ТУРИЗМА В УЗБЕКИСТАНЕ
PhD
, доц
.
Каримов Маъмурбек
Университет бизнеса и науки
Юлдошева Мунисахон
Университет бизнеса и науки
Муродуллаев Жахонгир
Университет бизнеса и науки
Аннотация
.
В данной статье анализируется влияние транспортной
инфраструктуры на развитие туристических направлений и рассматривается, как она
влияет на традиционный спрос на туризм на уровне международной торговли.
Эффективная транспортная система и развитая инфраструктура необходимы для
UOʻK:
338.49
925-931
www.sci-p.uz
II SON. 2025
926
роста туристического сектора. Наличие качественной транспортной инфраструктуры
способствует снижению транспортных и торговых издержек, а также сокращению
расстояний поездок, что, в свою очередь, способствует развитию международного
туризма.
На основе панельных данных из 22 стран, торговавших с Узбекистаном в период
с 2003 по 2023 годы, исследование изучает двусторонние туристические потоки за
указанный период. Мы применили гравитационную модель к международным
туристическим потокам, учитывая роль инфраструктуры в наборе данных и
сегментируя данные по странам и времени. Результаты показывают, что въездной
туризм в Узбекистан находится под сильным влиянием как прямого, так и косвенного
развития транспортной инфраструктуры. Согласно нашим выводам, Узбекистан
может стратегически развивать туристический сектор, улучшая свою транспортную
инфраструктуру –
в частности, железные дороги, автомобильные дороги и воздушный
транспорт.
Ключевые слова:
транспортная инфраструктура, международный туризм,
гравитационная модель
.
THE ROLE OF TRANSPORT INFRASTRUCTURE IN THE DEVELOPMENT OF
INTERNATIONAL TOURISM IN UZBEKISTAN
PhD, assoc. prof.
Karimov Ma’murbek
University of Business and Science
Yuldosheva Munisaxon
University of Business and Science
Murodullaev Jaxongir
University of Business and Science
Abstract.
This article analyzes the impact of transport infrastructure on destination
development and demonstrates how it influences the traditional demand for tourism at the
international trade level. An efficient transportation system and adequate infrastructure are
essential for the growth of the tourism sector. Having well-developed transport infrastructure
leads to lower transportation and trade costs and reduces travel distance, which contributes to
the development of international tourism. Based on panel data from 22 countries that traded with
Uzbekistan during the period 2003
–
2023, the study examines bilateral tourism flows over that
time. We applied the gravity model to international tourism flows, controlling for the role of
infrastructure in the dataset and disaggregating the data by country and time. The results show
that inbound tourism to Uzbekistan is strongly influenced by both the direct and indirect
development of its transport infrastructure. According to our findings, Uzbekistan can
strategically develop its tourism sector by improving its transportation infrastructure
–
specifically railways, roads, and air transport.
Keywords:
transport infrastructure, international tourism, gravity model.
Kirish.
Turizm ko‘plab mamlakatlarda iqtisodiy barqarorlik, ijtimoiy farovonlik va bandlikni
ta’minlovchi muhim soha sanaladi (Estol va Font, 2016; Karimov va boshqalar, 2023). U
mintaqaviy
iqtisodiy o‘sishning asosiy omillaridan biri bo‘lib, 2019 yilda global YIMning 10,4%
ini, xizmatlar eksportining 27,4% ini va jami eksportning 6,8% ini tashkil qilgan (WTTC, 2021).
Turizm taraqqiyotida transport infratuzilmasi muhim rol o‘ynaydi (Khadaroo
va Seetanah,
2021; Karimov va boshqalar, 2022). U turistik hududlarga kirishni yengillashtirib, mahalliy
iqtisodiyot va turmush darajasiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi (Virkar va Mallya, 2018; Yuldoshboy
www.sci-p.uz
II SON. 2025
927
va boshqalar, 2022). Tadqiqotlar transport va turizm o‘rtasidagi kuchli bog‘liqlikni tasdiqlaydi
(Kanwal, Pitafi, Pitafi va boshqalar, 2019).
Turizm xalqaro savdoning bir shakli bo‘lib, turizm oqimlarini tahlil qilishda gravitatsion
modellardan foydalaniladi (Gołembski va Majewska, 2018; Jeong va boshqalar, 2024). Ko‘plab
modellarda transport omili yetarlicha hisobga olinmagan bo‘lsa
-da, Khadaroo va Seetanah
(2021) samarali transport har qanday muvaffaqiyatli turizm dasturining ajralmas qismi
ekanligini ta’kidlaydi. Yaxshi infratuzilma transport xarajatlarini ka
maytirib, manzillarni
yaqinlashtiradi va xalqaro turizmni rag‘batlantiradi.
O‘zbekiston qadimiy Ipak yo‘li chorrahasida joylashgani sababli tarixiy va ekzotik joylarga
boy bo‘lib, kelajakda yirik turistik manzilga aylanish salohiyatiga ega (Allaberganov va
Preko,
2020; Karimov va boshqalar, 2021). 2017 yildan 2019 yilgacha xorijiy turistlar soni 2,6
milliondan 8,3 milliongacha oshgan. So‘nggi yillarda yo‘l infratuzilmasi rivojlantirilgan bo‘lsa
-
da, ba’zi hududlarda transport sifati muammoli bo‘lib qolmoqda
(Sobirov va boshqalar, 2023).
Shunga qaramay, hukumat bu borada investitsiyalarni jalb qilishga intilmoqda.
Ushbu tadqiqotda 2003
–2023 yillardagi panel ma’lumotlar asosida transport
infratuzilmasining O‘zbekistonga xalqaro turizm oqimiga ta’siri tahlil qil
inadi. Modellash
jarayonida 22 mamlakat, jumladan MDH va MDHga kirmagan davlatlar qamrab olinadi. Bu
yondashuv orqali turizm oqimlarining sezgirligi va omillarning farqlari aniqlanadi.
Tadqiqotning asosiy maqsadi
–
transport infratuzilmasi va boshqa omilla
rning O‘zbekistonga
xorijiy turizmga ta’sirini o‘rganishdir.
Adabiyotlar sharhi
Transport infratuzilmasi mamlakatning turistik jozibadorligiga katta ta’sir ko‘rsatadi
(Khadaroo & Seetanah, 2021; Permatasari & Esquivias, 2020). Kaul (1985) transport
investorlar uchun muhim omil ekanini ta’kidlagan. Chew (1987), Abeyratne (1993) va Karimov
& Jeong (2023) transport infratuzilmasi turizmni boshlashda asosiy shart deb bilishadi.
Kurihara & Wu (2016) va Li va boshqalar (2019) esa Yaponiyada va Xitoyda yuqori tezlikdagi
temir yo‘l xizmatlari turizmga ijobiy ta’sir ko‘rsatganini ko‘rsatganlar.
Yaxshi yo‘llar va transport tizimi sayyohlar harakati uchun muhim, u sayohat xarajatlari
va vaqtini kamaytiradi (Kanwal va boshqalar, 2019). Sayyohlar, ayniqsa rivojlangan
mamlakatlardan kelganlar, o‘zlaridagi qulay transport tizimlarini boshqa joylarda ham
kutishadi (Mo, Howard & Havitz, 1993; Cohen, 1979). Aks holda, ular alternativ manzillarni
tanlashadi. Primeaux (2000) transport infratuzilmasi yuqori sifatli kurortlar uchun zarurligini
bildirgan. Shunday qilib, transport
–
manzil jozibadorligining muhim omili. Kozak &
Rimmington (1999) infrastrukturani turizm muvaffaqiyatining asosi sifatida ko‘rsatishgan.
Naudee & Saayman (2005) esa in
fratuzilmaning Afrika mamlakatlaridagi turizmga ta’sirini
panel regressiya orqali o‘rganganlar. Shunga qaramay, transportning bevosita turizmga ta’siri
hali kam o‘rganilgan (Jeong va boshqalar, 2023).
Ushbu tadqiqot ikki maqsadni ko‘zlaydi: birinchidan, tr
ansport infratuzilmasi va turistik
oqimlar o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash; ikkinchidan, bu bog‘liqlik qanday mexanizmlar orqali
yuzaga kelishini tahlil qilish. Gravitatsion model yordamida transport infratuzilmasining
xalqaro turizm va savdoga ta’siri o‘rganiladi (Estol & Font, 2016; Navarro & Martínez, 2020;
Jeong va boshqalar, 2023). Tadqiqot natijalari, ayniqsa, Markaziy Osiyo va MDH mamlakatlari,
jumladan O‘zbekiston uchun muhim siyosiy tavsiyalarni berishi kutilmoqda.
Tadqiqot metodologiyasi.
Bizning tadqiqotimiz 2003-
2023 yillarda panel ma’lumotlarga asoslanib, turli omillar
ta’sirida davlatlar o‘rtasidagi ikki tomonlama turizm oqimlarini o‘rganadi. Biz ma’lumotlarni
ikkita guruhga ajratdik: har bir guruhdagi mamlakatlar bo‘yicha (MDH mamlakatlari
va
MDHdan bo‘lmagan mamlakatlar). Biz 22 ta mamlakatni tanladik (Afg‘oniston, Ozarbayjon,
Xitoy, Germaniya, Fransiya, Eron, Hindiston, Pokiston, Italiya, Yaponiya, Qirg‘iziston,
www.sci-p.uz
II SON. 2025
928
Qozog‘iston, Janubiy Koreya, Rossiya, Tojikiston, Turkiya, Turkmaniston, Buyuk
Britaniya,
Ukraina, AQSh, Belorussiya, Belorussiya va Ispaniya), chunki ushbu mamlakatlar O‘zbekistonga
eng ko‘p xalqaro turizm oqimlariga ega va O‘zbekistonga nolinchi eksport va importlarga ega
hisoblanadi.
O‘zbekistonning transport va turizm infratuzilmasi mamlakat turizmiga muhim ta’sir
ko‘rsatadi. Rivojlangan davlatlar samarali transport tizimlariga katta investitsiyalar kiritgani
inobatga olinsa, bu yanada yaqqol ko‘rinadi. Turizmga masofa, til, tranzit yo‘nalishlari va
infratuzilma darajas
i kabi omillar ta’sir qiladi. Ayniqsa, O‘zbekistonning avtomobil va tezlik
yo‘llarini rivojlantirish hamda Markaziy Osiyo tarmog‘iga ulanishi sayyohlar uchun
jozibadorlikni oshiradi. Bu omillar nafaqat xarajatlarga, balki manzilning jozibasiga ham ta’sir
qiladi. Gravitatsiya modelimizda klassik omillar
–
masofa va uning oqibatlari (yo‘l narxi,
noqulaylik, imkoniyat xarajatlari) hisobga olingan. Masofa (DISTANCE) havo kilometrlarida
o‘lchanadi. Transport xarajatlari va xizmatlar bo‘yicha aniq ma’lumot olish qiyin bo‘lganligi
sababli, aynan shu o‘zgaruvchilar tanlab olingan.
1-jadval
Modelda foydalanilgan o‘zgaruvchilar tafsiloti
O‘zgaruvchi
O‘lchov birligi
Tavsifi
Ma’lumot manbasi
𝑇𝐴
𝑖𝑗
Xalqaro turistlar
kelishi
Har yili mamlakat i dan
O‘zbekistonga
kelgan sayyohlar soni
World Tourism
Organization
TRANSPORT
Transport
infratuzilmasi
Mamlakatning (O‘zbekiston) yo‘l
tarmoqlari, temir yo‘l liniyalari va suv
yo‘llarining kilometrda hisoblan ishi
Tourism Satellite
Accounts (TSA)
TOURINF
Turizm
infratuzilmasi
O‘zbekistondagi mehmonxona
xonalarining umumiy soni
Tourism Satellite
Accounts (TSA)
GDPUZB
O‘zbekistonning
jon boshiga
daromadi
O‘zbekistonning har bir kishiga to‘g‘ri
keladigan o‘rtacha daromadi (AQSH
dollarida)
World Bank
GDPORG
i davlatning jon
boshiga
daromadi
Mamlakatning har bir kishiga to‘g‘ri
keladigan o‘rtacha daromadi (AQSH
dollarida)
World Bank
𝐸𝑋𝑃
𝑖𝑗
O’zbekistondan i
davlatiga
Eksport
O‘zbekistondan mamlakat i ga
eksport qilingan tovarlarning qiymati
International
Monetary Fund
𝐷𝐼𝑆𝑇
𝑖𝑗
Masofa (km)
Manzil va kelish mamlakatlarning
poytaxtlari o‘rtasidagi masofa,
kilometrlarda o‘lchanadi
(O‘zbekiston)
Google Map
𝐵𝑂𝑅𝐷𝐸𝑅
𝑖𝑗
Chegaradoshlik
Mamlakatlar o‘rtasida umumiy
chegaraga ega bo‘lsa,
qiymati 1, aks
holda 0
Google Map
𝐿𝐴𝑁𝐺
𝑖𝑗
Umumiy til
O‘zbekistonliklar va xalqaro
sayyohlar o‘rtasida keng
tushuniladigan til
Organization of
Turkic States
Manba:
mualliflar tomonidan ishlab chiqilgan.
Isard (1954) tomonidan xalqaro iqtisodiyotda ilgari surilgan gravity modeli
kontseptsiyasi asosida umumiy formula quyidagicha ifodalanadi:
𝐹
𝑖𝑗
= 𝑔
𝑚
𝑖
𝑚
𝑗
𝑑
𝑖𝑗
2
,
www.sci-p.uz
II SON. 2025
929
Bu formula tortishish kuchini (savdo oqimini) ifodalaydi. Bu yerda
𝐹
𝑖𝑗
—
i va j davlatlari
(ob'ektlari) o‘rtasidagi
tortishish kuchi (savdo oqimi);
𝑚
𝑖
va
𝑚
𝑗
—
mamlakatlarning massasi
(ya’ni ularning iqtisodiy hajmi);
𝑑
𝑖𝑗
—
ular orasidagi masofa; ggg esa mamlakatlar o‘rtasidagi
hamkorlikka ta’sir qiluvchi boshqa omillarni ifodalovchi tortishish konstantasi. Od
diy qilib
aytganda, savdo oqimining tortishish nazariyasi shunday deydi: mamlakatlar orasidagi masofa
ularning iqtisodiy o‘lchamiga teskari proporsional tarzda savdo hajmiga ta’sir qiladi.
Santos Silva va Tenreyro (2006)ning gravitatsiya modeli asosida tuzilgan bizning model
quyidagi ko‘rinishga ega:
𝑙𝑛𝑇
𝑖𝑗𝑡
= 𝛽 + 𝛼𝑙𝑛𝑇𝑅𝐴𝑁𝑆𝑃𝑂𝑅𝑇
𝑖𝑡
+ 𝛿𝑙𝑛𝑇𝑂𝑈𝑅𝐼𝑁𝐹
𝑖𝑡
+ 𝛾𝑙𝑛𝐺𝐷𝑃𝑈𝑍𝐵
𝑖𝑡
+ 𝜗𝑙𝑛𝐺𝐷𝑃𝑂𝑅𝐺
𝑗𝑡
+ 𝜀𝑙𝑛𝐷𝐼𝑆
𝑖𝑗
+ 𝜂
𝑖
+ 𝜑
𝑗
+ 𝜇
𝑡
+ 𝜀
𝑖𝑗𝑡
Bu yerda
𝑇
𝑖𝑗
–
bu i (kelib chiqish mamlakati) va j (boriladigan mamlakat) o‘rtasidagi
xalqaro sayyohlar sonini bildiradi; Transport va Tourinf mos ravishda transport infratuzilmasi
va turizm infratuzilmasidir; GDP esa mos ravishda kelib chiqish va boriladigan mamlakatdagi
jon boshiga daromadni bildiradi;
𝐷𝐼𝑆
𝑖𝑗
–
i va j mamlakatlar orasidagi geografik masofani
bildiradi.
𝜂
𝑖
,
𝜑
𝑗
va
𝜇
𝑡
koeffitsiyentlari mos ravishda kelib chiqish va boriladigan mamlakatlar
uchun vaqtga bog‘liq bo‘lmagan doimiy omillarni,
hamda har bir yil uchun xalqaro turizmga
ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan umumiy shoklarni aks ettiruvchi vaqt doimiy omillarini
bildiradi.
𝜀
𝑖𝑗𝑡
esa nol matematik kutilma va doimiy dispersiyaga ega bo‘lgan tasodifiy xatolik
terminidir.
Tahlil va natijalar muhokamasi.
Ma’lumotlar to‘plami O‘zbekiston uchun kelib chiqish mamlakati sifatida qatnashgan 22
ta davlatni (Afg‘oniston, Ozarbayjon, Xitoy, Germaniya, Fransiya, Italiya, Isroil, Eron, Hindiston,
Yaponiya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston
, Rossiya, Janubiy Koreya, Tojikiston, Turkiya,
Turkmaniston, Birlashgan Qirollik, Ukraina, AQSh, Belarus va Ispaniya) o‘z ichiga oladi va
o‘rganilgan davr 2003–
2023 yillarni qamrab oladi.
Shuningdek, butun davr (2003-2023) uchun uchta panel modelini, MDH
va MDH a’zo
bo’lmaganmamlakatlarini ajratgan holda baholandik (jadval 2).
Jadval 2 da bir nechta statistik jihatdan ahamiyatli ekonometrik ma’lumotlar ko'rsatilgan.
Muhimi, model o'zgaruvchilarni juda yaxshi moslashtirgan. MDH mamlakatlari uchun
moslashuv
darajasi 0.9111, MDH a’zo bo’lmaganmamlakatlari uchun esa 0.8347 bo'lgan.
Shuningdek, tushunish kerakki, izohlovchi o'zgaruvchilar bilan qaram o'zgaruvchi o'rtasidagi
aloqaning yo'qligi ham qiziqarli natijalarga olib kelishi mumkin. Tadqiqot natijalariga ko'ra,
MDH mamlakatlaridagi o'zgaruvchilar o'rtasidagi munosabat MDH a’zo bo’lmagan
mamlakatlaridagi munosabatdan biroz yuqoriroq. Albatta, O‘zbekiston iqtisodiyoti MDH
mamlakatlari bilan yaqindan integratsiyalashgan. Aytilishicha, barcha mamlakatlar, jumladan,
MDH va MDH a’zo bo’lmaganmamlakatlaridagi turizm kelishlari va umumiy til o'rtasida yuqori
korrelyatsiya mavjud, bu esa 0.47 koeffitsienti bilan ifodalanadi. Shunga ko'ra, umumiy tilning
xalqaro sayyohlar oqimiga salbiy ta'sir ko'rsatishi ehtimoli mavjud, chunki madaniy yaqinlik
sayyohlar uchun qo'shimcha qulaylik yaratadi. Bu nafaqat turizm tranzaksiya xarajatlarini
kamaytiradi, balki sayyohlar uchun umumiy tilga ega manzillarga sayohat qilishda qulaylik va
qiziqish yaratadi. Shuning uchun, manzil mamlakatining madaniy merosini targ'ib qilish
xalqaro sayyohlarni jalb qilishga qaratilgan har qanday sa'y-harakatlarning ajralmas qismi
bo'lishi kerak.
www.sci-p.uz
II SON. 2025
930
2-jadval
MDH va MDH a'zo bo'lmagan mamlakatlar uchun panel ma'lumotlari baholash
Independent
Dependent (ln_ta)
Jami
Dependent (ln_ta)
MDH
Dependent (ln_ta)
MDH a'zo bo'lmagan
Coeff.
T
Coeff.
T
Coeff.
T
ln_transport
0.3277584*
0.67
0.3473461**
0.36
0.2916956**
0.67
ln_tourinf
-
-
-
-
-
-
ln_gdpuzb
0.2496103**
1.53
0.267812**
-0.36
0.2382523*
2.53
ln_gdporg
0.3624379*
2.04
0.393942**
3.48
0.312131**
-1.09
ln_exp
0.3282133**
13.63
0.3427309**
4.32
0.3034796*
13.38
ln_dis
-0.855030*
. -8.95
-
-
-0.610591**
-3.45
bor
-
-
-
-
-
-
lang
0.4740914**
3.03
-
-
0.3299277*
7.52
Constant
4.963923*
3.64
22.293**
7.89
2.04909**
1.66
Obs. (n)
374
118
255
𝑅
2
0.8741
0.9111
0.8347
Adjusted
𝑅
2
0.8717
0.9055
0.8294
Eslatma:
*5% darajada ahamiyatli. **1% darajada ahamiyatli.
Xulosa va takliflar.
Ushbu tadqiqot
O‘zbekiston va boshqa mamlakatlar o‘rtasidagi xalqaro turizm oqimlarini
modellashtirishda transport infratuzilmasini yangi omil sifatida kiritdi
—
bu yondashuv ilgari
qo‘llanilmagan. Gravitatsiya modeli asosida yo‘l va temiryo‘l tarmoqlari turizm rivojlani
shida
bevosita va bilvosita muhim rol o‘ynashi ko‘rsatildi. Masofa ta’sirining kamayishi, transport
infratuzilmasi rivoji sayohatni osonlashtirib, uzoq manzillardan (masalan, Xitoy, Turkiya, AQSh,
Janubiy Koreya) keluvchi sayyohlar sonining oshishiga olib kelgan. Transport
infratuzilmasining yaxshilanishi O‘zbekiston eksportining o‘sishiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatdi.
Tadqiqot asosida siyosatga oid tavsiyalar ishlab chiqildi: turizm va transport
infratuzilmasi o‘rtasidagi kuchli bog‘liqlikni hisobga olib, t
ransport siyosatini turizm
rejalashtirishga kiritish tavsiya etiladi. Ayniqsa, raqobatbardosh bo‘lmagan infratuzilmani
rivojlantirish, marketing strategiyalari, havo qatnovini erkinlashtirish va uzoq muddatli
strategik rejalashtirish muhim. Gravitatsiya modellari transport infratuzilmasini hisobga olgan
holda samarali turizm siyosati ishlab chiqishda foydali vosita bo‘la oladi. Kelgusida O‘zbekiston
modeli boshqa mamlakatlar tajribasi bilan solishtirilib, o‘zgaruvchan xalqaro sharoitlarga
moslashtirilishi,
shuningdek, turizm va eksport o‘rtasidagi munosabatlar yanada chuqur
o‘rganilishi lozim.
Adabiyotlar /
Литература
/Reference:
Allaberganov, A., Preko
, A., 2020. Inbound international tourists’ demographics and travel
motives: views from Uzbekistan. Journal of Hospitality and Tourism Insights, 5 (1), 99-115.
Cohen, E. (1979). A phenomenology of tourist experiences. Sociology, 13(2), 201
–
208.
Estol, J., & Font, X. (2016). European tourism policy: Its evolution and structure. Tourism
Management, 52, 230
–
241.
Jeong, J. Y., Karimov, M., Bhatt, M., Ji Young, H. A. N., & Kim, Y. G. (2024). Analysis of
Digitalization Strategies for Tourism Industry in South Korea. The Journal of Economics,
Marketing and Management, 12(1), 17-28.
Jeong, J. Y., Karimov, M., Sobirov, Y., Saidmamatov, O., & Marty, P. (2023). Evaluating
culturalization strategies for sustainable tourism development in Uzbekistan. Sustainability,
15(9), 7727.
Jeong, J. Y., Karimov, M., Sobirov, Y., Saidmamatov, O., & Marty, P. (2023). Conceptualization
of DIANA Economy and Global RPM Analysis: Differences in Digitalization Levels of
Countries. Systems, 11(11), 544.
www.sci-p.uz
II SON. 2025
931
Kanwal, S., Chong, R., and Pitafi, A. H. (2019). China
–
Pakistan economic corridor projects
development in Pakistan: Local citizens benefits perspective. Journal of Public Affairs, 19(1), 12.
Karimov, M. U., Abdurakhmanova, G. Q., Oqmullayev, R. R., Jeong, J.Y., 2021. The Impact of
Tourism on Employment and Economic Growth in Uzbekistan: An ARDL bounds testing approach.
Dubai, United Arab Emirates. ACM, New York, NY, USA, 9 pages.
Karimov, M. U., Kim, S. M., & Choi, C. (2022). Global Strategies for Cultural Tourism of
Uzbekistan. Spectr. J. Innov. Reforms Dev, 7, 126-142.
Karimov, M., & Jeong, J. Y. (2023). The impact of tourism on CO2 emission in Central asia.
한국무역학회
세미나
및
토론회
, 135-142.
Karimov, M., Jeong, J. Y., Sobirov, Y., & Choi, C. (2023). The role of transportation
infrastructure in the development of international tourism in Uzbekistan. Revista Turismo &
Desenvolvimento (RT&D)/Journal of Tourism & Development, (41).
Kaul, R. N. (1985). Dynamics of tourism: A trilogy, Vol. 111. New Delhi: Transportation and
Marketing.
Khadaroo J. and Seetanah B. (2021). The role of transport infrastructure in international
tourism development: A gravity model approach. Tourism Management 29, 831
–
840.
Kozak, M., and Rimmington, M. (1999). Tourist satisfaction with Mallorca (Spain) as an off-
season holiday destination. Journal of Travel Research, 32, 213
–
234.
Kurihara, T., and Wu, L. (2016). The impact of high speed rail on tourism development: A
case study of Japan. The Open Transportation Journal, 10(1).
Li, L. S., Yang, F. X., and Cui, C. (2019). High-speed rail and tourism in China: An urban
agglomeration perspective. International Journal of Tourism Research, 21(1), 45
–
60.
Mo, Howard, and Havitz (1993). Testing a tourist role typology. Annals of Tourism Research,
20, 319
–
335.
Naudee, W. A., and Saayman, A. (2005). Determinants of tourist arrivals in Africa: A panel
data regression analysis. Tourism Economics, 11(3), 365
–
391.
Permatasari, MF, Esquivias, MA (2020) Determinants of tourism demand in Indonesia: a
panel data analysis. Tourism Analysis 25(1): 77
–
89. Cognizant Communication Corporation.
Prideaux, B. (2000). The role of the transport system in destination development. Tourism
Management, 21, 53
–
63.
Santana-Gallego, M., Ladesma-
Rodríguez, F. & Pérez
-
Rodríguez, J. (2016). Interna
tional
trade and tourism flows: An extension of gravity model. Economic Modelling, 52, 1026
–
1033.
Santos Silva J, Tenreyro S. The log of gravity. Rev Econ Stat. 2006;88:641
–
658.
Sobirov, Y., Jeong, J. Y., Karimov, M. U. U., & Bekjanov, D. (2023). Do FDI and trade openness
matter for economic growth in CIS Countries? Evidence from panel ARDL. Journal of East-West
Business, 29(4), 345-374.
The State Committee of the Republic of Uzbekistan for Tourism Development (2024).
“Tourism in Uzbekistan 2023.” Statistic
s and Information Agency of the Republic of Uzbekistan.
Available from: https://www.stat.uz
Tinbergen, J. (1962): Shaping the World Economy, New York: The Twentieth Century Fund.
Tourism Task Force (TTF). (2003). Down the track; better ways to deliver tour
ism’s land
transport infrastructure. Available on /www.ttf.org.auS.
Virkar, A., and Mallya, P. (2018). A review of dimensions of tourism transport affecting
tourism satisfaction. Indian Journal of Commerce and Management Studies, 9(1), 72
–
80.
Witt, S., and Witt, C. (1995). Forecasting tourism demand: A review of empirical research.
International Journal of Forecasting, 11, 447
–
475.
World Bank, World Development Indicator, each year.
WTTC. 2021. Global Economic Impact and Trends 2021. Available online: https://wttc.org
Yuldoshboy, S., Karimov, M., & Kuralbaev, J. (2022). The nexus between intellectual property
rights and foreign direct investment in Central Asian countries: A special reference to Uzbekistan.
Journal of Positive School Psychology, 5602-5611.
