Authors

  • Boboqulova Dilbar Musurmon qizi
    Termiz davlat universiteti talabasi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.aijmr.109123

Keywords:

Davlat byudjeti mahalliy byudjet byudjet tizimi xarajatlar daromadlar byudjet boshqaruvi iqtisodiy barqarorlik moliyaviy nazorat xalqaro tajriba.

Abstract

O‘zbekiston Respublikasida davlat byudjeti va mahalliy byudjetlarning samarali boshqaruvi mamlakatning iqtisodiy rivojlanishi va barqarorligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada davlat byudjeti va mahalliy byudjetlarning tuzilishi, moliyaviy mustaqillik darajasi, xarajatlar va daromadlar tarkibi tahlil qilinadi. Davlat byudjeti va mahalliy byudjetlar tizimining o‘zaro aloqalari, iqtisodiy barqarorlikka ta’siri hamda byudjet boshqaruvini takomillashtirish masalalari muhokama qilinadi.


background image

Acumen:

International Journal of

Multidisciplinary Research

ISSN: 3060-4745

IF(Impact Factor)10.41 / 2024

Volume 2, Issue 6

221

Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research

"O‘ZBEKISTONDA DAVLAT VA MAHALLIY BYUDJETLAR

SAMARADORLIGI"

Boboqulova Dilbar Musurmon qizi

Termiz davlat universiteti talabasi

boboqulovadilbar16@gmail.com

Annotatsiya.

O‘zbekiston Respublikasida davlat byudjeti va mahalliy

byudjetlarning samarali boshqaruvi mamlakatning iqtisodiy rivojlanishi va
barqarorligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada davlat byudjeti
va mahalliy byudjetlarning tuzilishi, moliyaviy mustaqillik darajasi, xarajatlar va
daromadlar tarkibi tahlil qilinadi. Davlat byudjeti va mahalliy byudjetlar tizimining
o‘zaro aloqalari, iqtisodiy barqarorlikka ta’siri hamda byudjet boshqaruvini
takomillashtirish masalalari muhokama qilinadi. Tadqiqotda, shuningdek , xalqaro
tajribalar va normativ-huquqiy hujjatlar tahlil qilinadi.

Kalit so‘zlar.

Davlat byudjeti, mahalliy byudjet, byudjet tizimi, xarajatlar,

daromadlar, byudjet boshqaruvi, iqtisodiy barqarorlik, moliyaviy nazorat, xalqaro
tajriba.

Abstract.

Effective management of the state budget and local budgets in the

Republic of Uzbekistan plays a crucial role in ensuring the country's economic
development and stability. This article analyzes the structure of the state and local
budgets, the level of financial independence, and the composition of expenditures and
revenues. The interrelationship between the state and local budget systems, their
impact on economic stability, and issues of improving budget management are
discussed. The study also examines international experiences and relevant legal and
regulatory documents.

Keywords:

State budget, local budget, budget system, expenditures, revenues,

budget management, economic stability, financial control, international experience.

Аннотация.

Эффективное управление государственным и местными

бюджетами в Республике Узбекистан имеет важное значение для обеспечения
экономического развития и стабильности страны. В данной статье


background image

Acumen:

International Journal of

Multidisciplinary Research

ISSN: 3060-4745

IF(Impact Factor)10.41 / 2024

Volume 2, Issue 6

222

Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research

анализируются структура государственного и местных бюджетов, уровень
финансовой самостоятельности, а также состав расходов и доходов.
Обсуждаются взаимосвязь между системами государственного и местных
бюджетов, их влияние на экономическую стабильность и вопросы
совершенствования бюджетного управления. В исследовании также
рассматривается международный опыт и нормативно-правовые документы.

Ключевые слова:

Государственный бюджет, местный бюджет,

бюджетная система, расходы, доходы, бюджетное управление, экономическая
стабильность, финансовый контроль, международный опыт.

窗体

顶端

Kirish.

Davlat byudjeti va mahalliy byudjetlar iqtisodiy tizimning ajralmas qismi

bo‘lib, davlatning iqtisodiy siyosatini amalga oshirishda muhim rol o‘ynaydi.
O‘zbekiston Respublikasida davlat byudjeti va mahalliy byudjetlarning samarali
boshqarilishi mamlakatning barqaror iqtisodiy rivojlanishini ta’minlash uchun
zarurdir. Davlat byudjeti davlatning asosiy ehtiyojlarini moliyalashtiradi, mahalliy
byudjetlar esa hududiy rivojlanishni qo‘llab-quvvatlaydi. Byudjet tizimi davlatning
iqtisodiy barqarorligini ta’minlash, ijtimoiy soha, infratuzilma, ta’lim va sog‘liqni
saqlash kabi sohalarda muhim vazifalarni bajarishga imkon beradi. O‘zbekiston
Respublikasi mustaqillikka erishganidan keyin byudjet tizimida ko‘plab islohotlar
amalga oshirildi. Davlat byudjeti va mahalliy byudjetlar tizimining samaradorligini
oshirish, moliyaviy boshqaruvni yaxshilash, byudjet tizimining shaffofligini
ta’minlash kabi maqsadlar har yili belgilangan moliyaviy rejalarga asoslanadi. Shu
bilan birga, mahalliy byudjetlarning moliyaviy mustaqilligi va uning hududiy
iqtisodiyotga ta’siri o‘rganilishi kerak bo‘lgan muhim masalalardan biridir. Mazkur
tadqiqotning maqsadi O‘zbekiston Respublikasi davlat byudjeti va mahalliy byudjetlar
tizimini tahlil qilish, uning samaradorligini oshirish va mahalliy byudjetlarning
moliyaviy mustaqilligini kuchaytirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab
chiqishdir. Tadqiqotda davlat va mahalliy byudjetlarning o‘zaro aloqalari, ularning
funksiyalari va iqtisodiy barqarorlikka ta’siri tahlil qilinadi. Maqola shu bilan birga,
byudjet boshqaruvining mavjud muammolarini yoritishga va ularni bartaraf etish
uchun takliflar ishlab chiqishga qaratilgan.

Adabiyotlar tahlili.

Davlat va mahalliy byudjetlar tizimi bo‘yicha olib borilgan

ilmiy tadqiqotlar asosan ularning iqtisodiyotdagi roli, boshqaruv mexanizmlari va
moliyaviy mustaqillik masalalariga qaratilgan. Mahalliy byudjetlarning moliyaviy


background image

Acumen:

International Journal of

Multidisciplinary Research

ISSN: 3060-4745

IF(Impact Factor)10.41 / 2024

Volume 2, Issue 6

223

Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research

resurslari cheklanganligi, ularning daromad bazasini mustahkamlash zarurligi ko‘plab
tadqiqotlarda ta’kidlangan. Jumladan: L.R.De Mello, T.Baskaran, A.Mendoza-
Velázquez, M.Z. Faridi, M.Sow va I. F. Razafimahefa

1

kabi olimlar bu borada alohida

ilmiy tadqiqotlar olib borgan bo’lsa, mahalliy olimlarimizdan, B.Toshpulatov,
M.Xodjaeva, D.Nematov, F.Saidov, R.Mansurov

2

kabilar mahalliy byudjet bilan

bog’liq turli xil darajadagi ilmiy tadqiqotlarni olib borgan. Misol uchun: D.Nematov
O‘zbekistonning mahalliy byudjet tizimining rivojlanishi, uning iqtisodiy
barqarorlikka ta’siri va moliyaviy mustaqillik masalalarini o’rgangan bo’lsa, boshqa
olimlarimizdan F.Saidov davlat va mahalliy byudjetlarning fiskal siyosatdagi roli va
ularning moliyaviy barqarorligini ta'minlash uchun zarur bo‘lgan chora-tadbirlarini
tahlil qilgan, o’z navbatida R.Mansurov esa fiskal desentralizatsiyaning O‘zbekiston
iqtisodiyotiga ta’siri va mahalliy byudjetlarning samaradorligini oshirish imkoniyatlari
haqida tahlil keltiradi. Ammo, bugungi kunda, mahalliy byudjetlarning barqarorligini
ta’minlashda eng muhim masalalardan biri sifatida, ularning tarkibiga kiruvchi va
tartibga soluvchi soliq tizimini uyg‘unlashtirish zaruriyati dolzarb ahamiyat kasb
etmoqda.

Shuningdek, Moliya vazirligining yillik tahliliy hisobotlari davlat va mahalliy

byudjetlar tarkibi, ularning asosiy manbalari va xarajat yo‘nalishlari haqida amaliy
ma’lumotlarni

taqdim

etadi.

Xalqaro

amaliyotlarda

esa

moliyaviy

markazlashtirishning kamaytirilishi va mahalliy boshqaruv organlariga kengroq
moliyaviy vakolatlar berilishi samaradorlikni oshirgan. Tahlil natijalariga ko‘ra,
mahalliy byudjetlarning moliyaviy mustaqilligi va xarajatlar ustidan mustaqil qaror
qabul qilish huquqi ularning samarali ishlashiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Ammo,
bugungi kunda, O‘zbekiston tajribasi uchun ham mahalliy byudjetlarning
barqarorligini ta’minlashda eng muhim masalalardan biri sifatida, ularning tarkibiga

1

De Mello, L. R.

(2001).

Fiscal Decentralization and Borrowing Costs: The Case of Local Governments.

Public Finance Review

,

29

(2), 108

138.;

Baskaran, T.

(2010).

On the Link Between Fiscal Decentralization and Public Debt in OECD Countries.

Public Choice

,

145

(3), 351

378.;

Mendoza-

Velázquez, A.

(2022).

Fiscal Decentralization and Regional Economic

Growth: Evidence from Mexico Since the 2000s.

Public Budgeting & Finance

,

42

(5), 45

65.;

Faridi, M. Z.

(2011).

Contribution of Fiscal Decentralization to Economic Growth: Evidence from Pakistan.

Pakistan Journal of Social

Sciences

,

31

(1), 1

13.;

Sow, M., & Razafimahefa, I. F.

(2017).

Fiscal Decentralization and Fiscal Policy Performance.

IMF Working Paper

,

WP/17/59

, 1

35.

2

Toshpulatov, B.

(2019).

Fiskal siyosat va byudjet tizimining iqtisodiy barqarorlikka ta’siri

.

O‘zbekiston iqtisod

iyoti va

ijtimoiy rivojlanish muammolari

,

11

, 45

60.;

Xodjaeva, M.

(2021).

Mahalliy byudjetlarni shakllantirish va samarali

boshqarishning iqtisodiy asoslari

.

Iqtisodiy tadqiqotlar va tahlillar

,

23

, 75

92.;

Nematov, D.

(2018).

Mahalliy

byudjetlar va iqtiso

diy barqarorlik: O‘zbekiston misolida

.

O‘zbekistonning iqtisodiyoti

,

12

, 56

70.;

Saidov, F.

(2020).

Davlat va mahalliy byudjetlarning moliyaviy barqarorligi va fiskal siyosat

.

Iqtisodiy va moliyaviy tahlil

,

34

, 102

115.;

Mansurov, R.

(2017).

O‘zbekiston iqtisodiyotida fiskal desentralizatsiya va uning mahalliy byudjetlar rivojiga ta’siri

.

O‘zbekiston iqtisodiyoti

,

9

, 90

105.


background image

Acumen:

International Journal of

Multidisciplinary Research

ISSN: 3060-4745

IF(Impact Factor)10.41 / 2024

Volume 2, Issue 6

224

Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research

kiruvchi va tartibga soluvchi soliq tizimini uyg‘unlashtirish, mavjud islohotlarni
chuqurlashtirish zaruriyati dolzarb ahamiyat kasb etmoqda.

Tadqiqot metodologiyasi.

Mazkur tadqiqotda davlat byudjeti va mahalliy

byudjetlar tizimining O‘zbekiston iqtisodiy tizimidagi o‘rni, ularning shakllanishi,
boshqaruvi va samaradorligi o‘rganildi. Tadqiqot asosan tavsiflovchi va tahliliy
metodlarga asoslangan bo‘lib, mavjud qonunchilik, statistik ma’lumotlar hamda
amaliyotga oid hujjatlar asosida olib borildi. Tadqiqot davomida quyidagi manbalar
tahlil qilindi: O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti to‘g‘risidagi qonunlar,
Prezident farmon va qarorlari, Moliya vazirligining yillik hisobotlari, xalqaro tajriba
asosida tayyorlangan ilmiy maqolalar hamda iqtisodiy adabiyotlar. Mahalliy
byudjetlar bo‘yicha esa hududiy moliya boshqarmalarining ochiq ma’lumotlari,
statistika agentligi hisobotlari va joylardagi byudjet ijrosi ko‘rsatkichlari tahlil qilindi.
Shuningdek, davlat va mahalliy byudjetlar o‘rtasidagi funksional farqlar, resurslar
taqsimoti, moliyaviy barqarorlik va fiskal mustaqillik darajalari baholandi. Tadqiqotda
sifat va miqdoriy yondashuvlar uyg‘unlashtirildi. Sifat yondashuv orqali byudjet
siyosatining mazmun-mohiyati, boshqaruv tamoyillari va normativ-huquqiy asoslari
o‘rganildi. Miqdoriy yondashuv esa raqamli ma’lumotlar asosida byudjet
ko‘rsatkichlarining o‘zgarish tendensiyalarini ochib beradi. Mazkur metodologik
yondashuvlar orqali davlat va mahalliy byudjetlar tizimining O‘zbekiston sharoitidagi
hozirgi holati baholanib, tizimni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy xulosalar ishlab
chiqildi.

Tahlil va natijalar muhokamasi.

O‘zbekiston Respublikasi byudjet tizimi ikki

darajali — davlat byudjeti va mahalliy byudjetlardan iborat bo‘lib, har ikki darajada
moliyaviy resurslarni shakllantirish va ulardan foydalanish muhim strategik vazifalarni
o‘z ichiga oladi. Tahlillar shuni ko‘rsatmoqdaki, so‘nggi yillarda mamlakatda fiskal
siyosatning ochiqligi va samaradorligi oshmoqda, biroq mahalliy byudjetlar darajasida
ayrim tizimli muammolar saqlanib qolmoqda. 2020–2024-yillar oralig‘idagi rasmiy
statistika va Moliya vazirligi ma’lumotlariga tayanilsa, davlat byudjeti
daromadlarining yildan-yilga o‘sib borayotganini ko‘rish mumkin

3

. Xususan, soliq

3

Davlat byudjeti daromadlari va soliq tushumlari (2020

2024)

https://uza.uz/oz/posts/ozbekiston-davlat-byudjeti-

daromadlari-yarim-yillikda-926-trillion-somni-tashkil-etgan_403342

https://daryo.uz/2024/05/30/ozbekistonliklar-2023-yilda-davlat-byudjetiga-qancha-soliq-tolagani-malum-boldi

https://kun.uz/news/2024/01/09/davlat-byudjeti-2023-yil-yakunlari-boyicha-daromadlar-2317-trln-somni-tashkil-etdi

https://uz24.uz/uz/articles/byudjet-25-2-26

https://kun.uz/news/2025/01/08/2024-yilda-soliq-tushumlari-qariyb-200-trln-somga-yetdi



background image

Acumen:

International Journal of

Multidisciplinary Research

ISSN: 3060-4745

IF(Impact Factor)10.41 / 2024

Volume 2, Issue 6

225

Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research

tushumlari hajmi yalpi ichki mahsulotdagi ulushining 2021-yilda 23,5 foizdan 2023-
yilga kelib 25,8 foizgacha oshgani moliyaviy salohiyatni kengaytirayotganini
ko‘rsatadi

4

. Biroq bu o‘sish markaziy darajadagi byudjetda ko‘proq aks etmoqda,

mahalliy byudjetlar esa hali ham ko‘p hollarda yuqori byudjetlardan subsidiya va
transfertlarga bog‘liq bo‘lib qolmoqda. Mahalliy byudjetlarning daromad manbalarini
tahlil qilish shuni ko‘rsatadiki, ulardagi asosiy tushumlar — jismoniy shaxslar
daromad solig‘i, yer solig‘i, mulk solig‘i va ayrim to‘g‘ridan-to‘g‘ri soliqlar
hisoblanadi. Shu bilan birga, ko‘plab tuman va shaharlar o‘zining iqtisodiy
imkoniyatlaridan to‘liq foydalana olmayapti. Bu holat iqtisodiy faollikning hududlar
bo‘yicha teng taqsimlanmaganligini va moliyaviy avtonomiya yetarli darajada
shakllanmaganligini ko‘rsatadi.

2022–2024-yillar davomida O‘zbekistonda davlat va mahalliy byudjetlar
daromadlarining solishtirma tahlili (trln. so‘mda)

5

1-jadval

Yil

Davlat byudjeti
daromadi

Mahalliy
byudjetlar
daromadi

Mahalliy byudjet ulushi
(%)

2022

182,3

37,4

20,5%

2023

204,7

41,2

20,1%

2024 (prognoz) 228,9

46,5

20,3%

4

Soliq tushumlarining YAIMdagi ulushi (2021

2023)

https://daryo.uz/2024/05/30/ozbekistonliklar-2023-yilda-davlat-

byudjetiga-qancha-soliq-tolagani-malum-boldi

https://gov.uz/soliq/sections/view/9676

https://lex.uz/docs/-6333246


5

O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi

2024-yil dastlabki byudjet ijrosiga oid hisobot:

https://uz24.uz/uz/articles/byudjet-25-2-26

UZ24

Daryo.uz

“O‘zbekiston byudjeti uchun og‘ir kelgan 2023

-yil: hududlar daromad va

xarajatlari qancha bo‘ldi?” maqolasi:

https://daryo.uz/2024/04/03/ozbekiston-hududlarining2023-yildagi-daromadlar-va-xarajatlari-byudjet-taqchilligi-

qanday-kechdi

Norma.uz

“2022 yil uchun Davlat byudjeti toʻgʻrisidagi Qonun ma’qullandi” maqolasi:

https://www.norma.uz/oz/bizning_sharhlar/2022_yil_uchun_davlat_byudjeti_tugrisidagi_qonun_maqullandi


background image

Acumen:

International Journal of

Multidisciplinary Research

ISSN: 3060-4745

IF(Impact Factor)10.41 / 2024

Volume 2, Issue 6

226

Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research

Izoh: Jadvaldan ko‘rinib turibdiki, umumiy daromad hajmi oshib borayotgan bo‘lsa-
da, mahalliy byudjetlar ulushi nisbatan o‘zgarmagan va 20% atrofida saqlanib
qolmoqda. Bu esa ularning fiskal mustaqilligi sust rivojlanayotganini ko‘rsatadi.

Viloyatlar kesimida 2023-yilda markaziy byudjetga qaramlik darajasi

6

2-jadval

Viloyat

Byudjet
daromadlari
(mlrd so‘m)

Transfertlar
ulushi (%)

Mustaqillik indeksi (1 –
past, 5 – yuqori)

Toshkent shahri 15 800

8%

4

Andijon viloyati 2 700

62%

1

Qashqadaryo
viloyati

3 200

55%

2

Navoiy viloyati 5 100

22%

3

Surxondaryo
viloyati

2 400

67%

1

Izoh: Jadval viloyatlar o‘rtasidagi moliyaviy mustaqillikdagi tafovutlarni ochib beradi.
Ayniqsa, Surxondaryo va Andijon viloyatlarining markaziy byudjetga yuqori darajada
bog‘langanligi ajralib turadi.

Natijalar shuni ko‘rsatadiki:

1.

Moliyaviy markazlashuv yuqori: Hozirgi holatda umumiy fiskal siyosat

yuqoridan pastga qarab tashkil etilgan bo‘lib, bu mahalliy hokimiyatlarning byudjet
ustidan mustaqil qaror qabul qilish imkoniyatlarini cheklaydi.

2.

Resurslarning noto‘g‘ri taqsimoti: Ayrim hududlarda iqtisodiy faollik past

bo‘lishiga qaramay, ularga ajratilayotgan mablag‘lar ko‘p hollarda aholining real
ehtiyojlari asosida emas, balki umumiy normativlar asosida belgilanadi.

6

Daryo.uz

“O‘zbekiston byudjeti uchun og‘ir kelgan 2023

-

yil: hududlar daromad va xarajatlari qancha bo‘ldi?” maqolasi:

https://daryo.uz/2024/04/03/ozbekiston-hududlarining2023-yildagi-daromadlar-va-xarajatlari-byudjet-taqchilligi-

qanday-kechdi


background image

Acumen:

International Journal of

Multidisciplinary Research

ISSN: 3060-4745

IF(Impact Factor)10.41 / 2024

Volume 2, Issue 6

227

Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research

3.

Shakllantirishda islohotlar zarurati: Mahalliy darajada soliq salohiyatini

kuchaytirish, infratuzilma loyihalarini o‘z resurslari bilan amalga oshirishga qodir
bo‘lgan moliyaviy asos yaratish zarur.

4.

Fiskal shaffoflik oshmoqda: So‘nggi yillarda budjet ma’lumotlarini

jamoatchilikka ochiq taqdim etish yo‘lga qo‘yilgani ijobiy holat bo‘lib, bu byudjet
jarayonlarining shaffofligiga xizmat qilmoqda.

5.

Xalqaro tajriba o‘zlashtirilmoqda: Jahon banki va boshqa xalqaro moliyaviy

institutlar tavsiyalari asosida moliyaviy boshqaruv tizimini modernizatsiya qilishga
harakat qilinmoqda.

Xulosa va takliflar.

O‘zbekiston Respublikasi byudjet tizimi bosqichma-bosqich

isloh qilinayotgan bo‘lishiga qaramay, davlat va mahalliy byudjetlar o‘rtasidagi
funksional va moliyaviy muvozanat hali to‘liq ta'minlanmagan. Tahlillar shuni
ko‘rsatadiki, mahalliy byudjetlar hali ham markaziy moliyaviy manbalarga yuqori
darajada bog‘liq, bu esa ularning iqtisodiy mustaqilligini cheklaydi. Mahalliy
hokimiyatlarning o‘z moliyaviy resurslari ustidan to‘liq tasarruf etmasligi hududiy
rivojlanishda nomutanosibliklarni keltirib chiqarmoqda.Bundan tashqari, byudjet
jarayonida axborot shaffofligi, jamoatchilik ishtiroki va samaradorlik mezonlari hali
to‘liq yo‘lga qo‘yilmagan. Shu sababli, davlat moliyaviy boshqaruvi samaradorligini
oshirish uchun yangi yondashuvlar va amaliy mexanizmlarni tatbiq etish zarur.

Takliflar:

1.

Mahalliy byudjetlarning moliyaviy mustaqilligini kuchaytirishMahalliy
byudjetlarning o‘z daromad manbalarini kengaytirish, jumladan, mahalliy
soliqlar va yig‘imlar mexanizmini takomillashtirish orqali fiskal avtonomiya
darajasini oshirish zarur

2.

Byudjet taqsimotida differensial yondashuvni joriy etishHududlar o‘rtasidagi
ijtimoiy-iqtisodiy tafovutlarni inobatga olgan holda resurslar taqsimoti
mexanizmini ishlab chiqish lozim.

3.

Jamoatchilik nazorati va axborot ochiqligini kuchaytirishByudjet loyihalari va
xarajatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni ochiq e’lon qilish, aholining fikrini
hisobga olish va fuqarolik jamiyati institutlarining ishtirokini kuchaytirish
orqali shaffoflikni ta'minlash mumkin.

4.

Hududiy moliyaviy rejalashtirish tizimini joriy etishHar bir mahalliy
hokimiyat organi o‘z hududi uchun alohida moliyaviy reja ishlab chiqib, unda


background image

Acumen:

International Journal of

Multidisciplinary Research

ISSN: 3060-4745

IF(Impact Factor)10.41 / 2024

Volume 2, Issue 6

228

Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research

infratuzilma, ijtimoiy soha va tadbirkorlikni rivojlantirish ustuvor
yo‘nalishlarini aniq belgilashi kerak.

5.

Kadrlar salohiyatini oshirishMahalliy byudjetlar bilan ishlaydigan
mutaxassislar uchun malaka oshirish kurslari va amaliy treninglarni yo‘lga
qo‘yish, zamonaviy byudjetlash va boshqaruv tizimlariga oid bilimlarni
yetkazish lozim.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

1.

Asian Development Bank. “Uzbekistan: Country Partnership Strategy and
Fiscal Reform Review”. – Manila: ADB, 2023.

2.

OECD. “Decentralisation and Public Investment in Central Asia”. – OECD
Publishing, 2022.

3.

IMF Country Report. “Uzbekistan: Fiscal Policy and Budget Reform
Overview”. – International Monetary Fund, 2023.

4.

World Bank. “Public Expenditure Review: Uzbekistan”. – Washington D.C.,
2022. https://www.worldbank.org

5.

UNDP Uzbekistan. “Local Governance and Budget Transparency in
Uzbekistan”. – Tashkent, 2021.

6.

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. “Davlat byudjeti ijrosi bo‘yicha
yillik hisobotlar (2022–2024)”. –

www.mf.uz

.

7.

O‘zbekiston Respublikasining Byudjet kodeksi (yangi tahriri). – Toshkent:
Lex.uz, 2023.https://lex.uz/acts/byudjet_kodeksi

8.

Lex.uz

— O‘zbekiston Respublikasining “Soliq va budjet siyosatining 2023-

yilga mo‘ljallangan asosiy yo‘nalishlari” to‘g‘risidagi Qonuni (O‘RQ-812-сон,
30.12.2022):

https://lex.uz/docs/-6333246

9.

Norma.uz

— “2022 yil uchun Davlat byudjeti toʻgʻrisidagi Qonun

ma’qullandi” maqolasi:

https://www.norma.uz/oz/bizning_sharhlar/2022_yil_uchun_davlat_byudjeti_tu
grisidagi_qonun_maqullandi

10.

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent: Adliya vazirligi
nashriyoti, 2023.


background image

Acumen:

International Journal of

Multidisciplinary Research

ISSN: 3060-4745

IF(Impact Factor)10.41 / 2024

Volume 2, Issue 6

229

Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research

11.

.O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. “Davlat byudjeti ijrosi bo‘yicha
yillik hisobotlar (2020–2023)”. –

www.mf.uz

12.

O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi. “Hududiy byudjet
tushumlari va xarajatlari”. –

www.stat.uz

13.

O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi

— 2024-yil

dastlabki byudjet ijrosiga oid hisobot:

https://uz24.uz/uz/articles/byudjet-25-2-26

14.

O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi

— 2023-yil budjet tushumlari

to‘g‘risida ma’lumot:

https://gov.uz/soliq/sections/view/9676

15.

Yusupov, A. va boshqalar. “Davlat moliyasi: Nazariya va amaliyot”. – Toshkent:
Iqtisodiyot, 2019.

16.

UZA.uz

— O‘zbekiston Milliy axborot agentligi:

https://uza.uz/oz/posts/ozbekiston-davlat-byudjeti-daromadlari-yarim-yillikda-
926-trillion-somni-tashkil-etgan_403342

17.

Daryo.uz

— Soliq tushumlari va davlat byudjeti:

https://daryo.uz/2024/05/30/ozbekistonliklar-2023-yilda-davlat-byudjetiga-
qancha-soliq-tolagani-malum-boldi

18.

Akramova, G. “Byudjet tizimi va moliyaviy boshqaruvda islohotlar”. –
Moliyaviy tadqiqotlar jurnali, 2022, №2.

19.

Qodirov, Sh. “O‘zbekiston byudjet siyosati: zamonaviy yondashuvlar va
muammolar”. – Toshkent moliya instituti jurnali, 2021, №3.

20.

. Musayeva, D. “Mahalliy byudjetlar mustaqilligini ta’minlashning nazariy
asoslari”. – Ilmiy-amaliy moliya jurnali, 2020

21.

Turaqulov, B. “Hududiy byudjetlar samaradorligi va ularning rivojlanish
istiqbollari”. – Iqtisodiyot va ta’lim jurnali, 2021, №4.

22.

Kun.uz

— 2023-yil uchun soliq tushumlari va ulushi haqida:

https://kun.uz/news/2024/01/09/davlat-byudjeti-2023-yil-yakunlari-boyicha-
daromadlar-2317-trln-somni-tashkil-etdi

23.

UZ24.uz

— 2024-yil davlat byudjeti daromadlari:

https://uz24.uz/uz/articles/byudjet-25-2-26


background image

Acumen:

International Journal of

Multidisciplinary Research

ISSN: 3060-4745

IF(Impact Factor)10.41 / 2024

Volume 2, Issue 6

230

Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research

24.

Kun.uz

— 2024-yilda soliq tushumlari:

https://kun.uz/news/2025/01/08/2024-yilda-soliq-tushumlari-qariyb-200-trln-
somga-yetdi

25.

Daryo.uz

— “O‘zbekistonliklar 2023-yilda davlat byudjetiga qancha soliq

to‘lagani ma’lum bo‘ldi” maqolasi:

https://daryo.uz/2024/05/30/ozbekistonliklar-2023-yilda-davlat-byudjetiga-
qancha-soliq-tolagani-malum-boldi

26.

Daryo.uz

— “O‘zbekiston byudjeti uchun og‘ir kelgan 2023-yil: hududlar

daromad va xarajatlari qancha bo‘ldi?” maqolasi:

https://daryo.uz/2024/04/03/ozbekiston-hududlarining2023-yildagi-daromadlar-
va-xarajatlari-byudjet-taqchilligi-qanday-kechdi

27.

Daryo.uz

— “O‘zbekiston byudjeti uchun og‘ir kelgan 2023-yil: hududlar

daromad va xarajatlari qancha bo‘ldi?” maqolasi:

https://daryo.uz/2024/04/03/ozbekiston-hududlarining2023-yildagi-daromadlar-
va-xarajatlari-byudjet-taqchilligi-qanday-kechdi

28.

Daryo.uz

— “O‘zbekiston byudjeti uchun og‘ir kelgan 2023-yil: hududlar

daromad va xarajatlari qancha bo‘ldi?” maqolasi:

References

Asian Development Bank. “Uzbekistan: Country Partnership Strategy and Fiscal Reform Review”. – Manila: ADB, 2023.

OECD. “Decentralisation and Public Investment in Central Asia”. – OECD Publishing, 2022.

IMF Country Report. “Uzbekistan: Fiscal Policy and Budget Reform Overview”. – International Monetary Fund, 2023.

World Bank. “Public Expenditure Review: Uzbekistan”. – Washington D.C., 2022. https://www.worldbank.org

UNDP Uzbekistan. “Local Governance and Budget Transparency in Uzbekistan”. – Tashkent, 2021.

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. “Davlat byudjeti ijrosi bo‘yicha yillik hisobotlar (2022–2024)”. – www.mf.uz.

O‘zbekiston Respublikasining Byudjet kodeksi (yangi tahriri). – Toshkent: Lex.uz, 2023.https://lex.uz/acts/byudjet_kodeksi

Lex.uz — O‘zbekiston Respublikasining “Soliq va budjet siyosatining 2023-yilga mo‘ljallangan asosiy yo‘nalishlari” to‘g‘risidagi Qonuni (O‘RQ-812-сон, 30.12.2022):

Norma.uz — “2022 yil uchun Davlat byudjeti toʻgʻrisidagi Qonun ma’qullandi” maqolasi:

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent: Adliya vazirligi nashriyoti, 2023.

.O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. “Davlat byudjeti ijrosi bo‘yicha yillik hisobotlar (2020–2023)”. – www.mf.uz

O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi. “Hududiy byudjet tushumlari va xarajatlari”. – www.stat.uz

O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi — 2024-yil dastlabki byudjet ijrosiga oid hisobot:

O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi — 2023-yil budjet tushumlari to‘g‘risida ma’lumot:

Yusupov, A. va boshqalar. “Davlat moliyasi: Nazariya va amaliyot”. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2019.

UZA.uz — O‘zbekiston Milliy axborot agentligi:

Daryo.uz — Soliq tushumlari va davlat byudjeti:

Akramova, G. “Byudjet tizimi va moliyaviy boshqaruvda islohotlar”. – Moliyaviy tadqiqotlar jurnali, 2022, №2.

Qodirov, Sh. “O‘zbekiston byudjet siyosati: zamonaviy yondashuvlar va muammolar”. – Toshkent moliya instituti jurnali, 2021, №3.

. Musayeva, D. “Mahalliy byudjetlar mustaqilligini ta’minlashning nazariy asoslari”. – Ilmiy-amaliy moliya jurnali, 2020

Turaqulov, B. “Hududiy byudjetlar samaradorligi va ularning rivojlanish istiqbollari”. – Iqtisodiyot va ta’lim jurnali, 2021, №4.

Kun.uz — 2023-yil uchun soliq tushumlari va ulushi haqida:

UZ24.uz — 2024-yil davlat byudjeti daromadlari:

Kun.uz — 2024-yilda soliq tushumlari:

Daryo.uz — “O‘zbekistonliklar 2023-yilda davlat byudjetiga qancha soliq to‘lagani ma’lum bo‘ldi” maqolasi:

Daryo.uz — “O‘zbekiston byudjeti uchun og‘ir kelgan 2023-yil: hududlar daromad va xarajatlari qancha bo‘ldi?” maqolasi:

Daryo.uz — “O‘zbekiston byudjeti uchun og‘ir kelgan 2023-yil: hududlar daromad va xarajatlari qancha bo‘ldi?” maqolasi:

Daryo.uz — “O‘zbekiston byudjeti uchun og‘ir kelgan 2023-yil: hududlar daromad va xarajatlari qancha bo‘ldi?” maqolasi: