Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
394
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
TEXNOLOGIK TA’LIM METODIKASINI RAQAMLI TA’LIM PLATFORMA
ORQALI O‘QITISH.
Muhiddinova Gavharshodbegim Tursunxo‘ja qizi
Termiz davlat Pedagogika Instituti Tabiiy va aniq fanlar fakulteti Texnologik ta’lim
yo‘nalishi 2-bosqich talabasi.
Annotatsiya.
Ushbu maqolada raqamli texnologiyalar , raqamli texnologiyalardan
amaliy fanlarni o‘qitishda foydalanish va ularning samarasi haqida ma’lumotlar
beriladi. Bugungi kunda raqamli texnologiyalar shiddat bilan rivojlanib bormoqda .
raqamli texnologiyalarning tezligi juda rivojlangan. Texnologiya fanini o‘qitishda ham
raqali talim platformalari samarali natijalar bermoqda.
Kalit so‘zlar:
Raqamli texnologiyalar, raqamli texnologiya ta’lim tizimi
vositalari, interaktiv darslar, axborot vositalari, amaliy fanlar, texnologiyalar.
Аннотация.
В этой статье представлена информация о цифровых
технологиях, использовании цифровых технологий в преподавании прикладных
наук и их эффективности. Сегодня цифровые технологии развиваются
стремительно. Скорость цифровых технологий развивалась очень быстро.
Цифровые обучающие платформы также дают эффективные результаты в
преподавании технологических наук.
Ключевые слова:
Цифровые технологии, инструменты образовательной
системы цифровых технологий, интерактивные уроки, информационные
носители, прикладные науки, технологии.
Abstract.
This article provides information about digital technologies, the use of
digital technologies in teaching applied sciences and their effectiveness. Today, digital
technologies are developing rapidly. The speed of digital technologies has developed
very rapidly. Digital learning platforms are also giving effective results in teaching
technological sciences.
Keywords:
Digital technologies, digital technology educational system tools,
interactive lessons, information media, applied sciences, technologies.
KIRISH. Ta’lim tizimining hozirgi holati noan’anaviy ta’lim texnologiyalarining
o‘rni ortib borayotgani bilan tavsiflanadi. Hozirda ta’lim sifatini ko‘tarishda
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
395
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
raqamlashtirsh jarayoni boshlangan. Ta’lim oluvchi tomonidan raqamli platformalarda
darslarni o‘qitish, bilim olish,yangi ixtirolar yaratish va o‘zlashtirish ancha tez.
Raqamli texnologiyani o‘zi nima degan savolga quyidagicha javob beramiz: bu –
xo‘jalik yuritishning bir zamonaviy shakli bo‘lib, unda ishlab chiqarish va
boshqarishning asosiy faktori sifatida raqamli ko‘rinishdagi katta ma’lumotlar majmui
va ularni qayta ishlash jarayoni xizmat qiladi. Olingan natijalarni amaliyotda ishlatish
esa an’anaviy ho'jalik yuritish shakllariga nisbatan ancha katta samaradorlikka
erishishga imkon beradi. Misol sifatida turli xildagi avtomatik ishlab chiqarish
jarayonlarini, 3D-texnologiyasini, bulutli texnologiyalarni. masofaviy meditsina
xizmatlari ko‘rsatishni, aqlli texnologiyalar yordamida mahsulot yetishtirish va uni
yetkazib berishni, turli xildagi tovarlarni saqlash va ularni sotish jarayonlarini keltirish
mumkin.
Texnologiya darslari zamonaviy vositalar bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib,
raqamli yechimlarni qabul qilish uchun qulay zamin yaratadi. Raqamli texnologiyalar
hozirgi kunda texnologiya darslarida qanday qo‘llanishi, ularning o‘rganishga ta’siri va
kelajakdagi foydalari o‘rganiladi. Ushbu yondashuvlarda usul va yondashuvlardan
foydalaniladi, jumladan:
Sinf xonalarida raqamli vositalardan foydalanish haqida o‘qituvchi va
talabalarning fikr-mulohazalarini sifatli tashkil qilish;
An’anaiy va raqamli rivojlangan o‘qitish usullari o‘rtasidagi qiyosiy tahlillar.
Ma’lumotlar kengaytirilgan haqiqat (AR), 3D modellashtirish va kodlash
simulyatorlari kabi raqamli vositalarni qabul qilgan akademik muassasalardan
to‘plandi.
Raqamli texnologiyalar texnologiya darslarini o‘tkazish usulini sezilari darajada
yaxshilab, interaktiv, samarali va keng qamrovli qildi. Raqamli platformalarning
texnologiya darslarida ba’zi ilovalari:
Interaktiv ta’lim platformalari:
Aqlli taxtalar: o‘qituvchilarga videolar, animatsiyalar va interaktiv diagrammalar
yordamida dinamik darslarni taqdim etish imkonini beradi.
Ta’lim dasturi: SAPR (kompyuter yordamida loyihalash) kabi dasturlar talabalrga
muhandislik va dizayn yaratishga yodam beradi, 3D modellarni yaratish va boshqarish
imkonini beradi.
Virtual simulyatsiyalar .
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
396
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Simulyatorlar: talabalar haqiqiy jihozlarga ishlov berishdan oldin virtual muhitda
sxemani loyihalash yoki mashinani ishlatish kabi murakkab jarayonlarni mashq
qilishadi, talabalar mexanik tuzilmalarni yoki lobaratoriya tajribalarini o‘tkazishadi.
Raqamli baholash.
Viktorinalar va topshiriqlar: Kahoot kabi vositalar, Quizizz va boshqa LMS (Learning
Management Suystems) o‘qituvchilarga interaktiv viktorinalar yaratish va talabalar
taraqqiyotini kuzatishni osonlashtiradi.
Raqamli texnologiyalarni qo‘llash texnologiya sinflariga bir necha foyda keltiradi.
Bu turli xil ta’lim uslublariga mos keladigan interaktiv ta’lim tajribalarini ta’minlaydi.
Biroq, o‘qituvchilarni tayyorlash talablari va an’anaviy amaliy ko‘nikmalarini
kamaytirishi mumkin bo‘lgan texnologiyalarga ishonish kabi muammolarni tan olish
juda muhimdir.
“Texnologiya” faniga yangi texnologiyalarni integratsiya qilish bo‘yicha tadqiqot
olib borgan Pepplerning fikricha, ushbu kengayib borayotgan ta’lim bo‘shliqlari uchun
bir nechta yechimlar mavjud bo‘lsa-da, 21- asrning tanqidiy fikrlash
kompetentsiyasiga ega bo ‘lgan yoshlarini tayyorlash jarayonida o‘quvchilarni bilim
olishga faol jalb qilishning bir usuli zarur. Bu jarayonda, raqamli texnologiyalar,
xususan, Internet, mobil ilovalar, multimedia mahsulotlardan foydalanish muhim
ahamiyatga ega va bu o‘qituvchilar hamda o‘quvchilarga kerakli ma’lumotlarni oz
fursatda topish va darsni qo‘shimcha manbalar bilan ta’minlash imkoniyatini beradi.
Bundan tashqari, agar tasviriy san’at darsi ishtirokchilarida Internet aloqasi mavjud
bo‘lsa, ular har qanday vaqtda bir-birlari bilan kitob va boshqa manbalarni almashinish
kabi imkoniyatlarga ega bo‘ladilar. Shuningdek, umumta’lim maktablarida raqamli
texnologiyalarning tarkibiga kiruvchi media mahsulotlardan, kompyuterlardan
foydalanib “Texnologiya” fani darslarni tashkil etish orqali o‘quvchilarda
texnologiyalardan foydalanish kompetentsiyalarini shakllantirish mumkin. Bu orqali
o‘qituvchiga yangi kreativ yondashuv va uslublarni namoyish etish imkoni yuzaga
keladi. “Texnologiya” fani darslarida kompyuterlarning mavjudligi o‘qituvchilarga
darslarni rejalashtirishda va odatda o‘quvchilarga sinf sharoitida ko‘rsatib
bo‘lmaydigan yangi metodlarni joriy etishda yordam berishi mumkin.
Shuningdek, raqamli texnologiyalar darslardagi interfaollikni ham oshirishga
xizmat qiladi. Interfaollik tushunchasi bu yangi muhitda o‘rganish haqida fikr
yuritganimizda asosiy xususiyatga aylanadi. Ta’lim nazariyotchilari o‘tmishda sinf
sharoitida interaktivlikka katta e’tibor berishgan, lekin asosan guruhda muammolarini
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
397
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
hal qilish, guruhli muhokama, qisqa namoyishlarni kiritish yoki qisqa, asossiz yozish
kabi ta’lim strategiyalariga e’tibor berishgan, mashqlar, so‘ngra munozara va fikr-
mulohazalar, bahs-munozaralar, muammolarni hal qilish modellari va rolli o‘yinlaridan
foydalanishgan. Hozirda esa mazkur metodlar bilan bir qatorda yangi vositalar orqali
interaktivlikning o‘rni va uning faol ta’lim bilan aloqasi o‘rganilmoqda. Raqamli
platformalar bugungi kunda texnologiya fanida juda ko‘p imkoniyatlar taqdim
etmoqda . Tikuvchilik va dizayn sohalarida ham GeminiCAD, AutoCAD dasturlari
asosida 3D modellashtirish , loyiha va chizmalar yaratish dasturlash imkonini beradi.
Tikuvchilik va dizayn sohasini ilg‘or raqamli texnologiyalar asosida kiyimlarni
loyihalash, bichish, andozalar olish, export va import qilishda Hindiston yetakchi
o‘rinlarda turadi. Raqamli platformalar juda kuchli rivojlangan. Robototexnika
sohasida ham aynan rivojlangan texnologiyalar asosida o‘qitilishi o‘quvchilar
yangidan yangi loyihalar, tajribalar va ixtirolar yaratishi uchun zamin yaratib
bermoqda.“Texnologiya” fani darslarida raqamli texnologiyalardan foydalanishning
metodik shartsharoitlari, xususan modul va uning tarkibiga kiruvchi mavzular
yuzasidan takliflar va tasviriy san’at xonasi uchun qo‘yiladigan talablar ishlab chiqildi.
Raqamli platformalar orqali o‘qitishning afzalliklari: joy va vaqt tejaladi, o‘quv
materiallariga qayta qayta murojat qilish, o‘qitish va raqamli texnologiyalardan
foydalanishga o‘rgatadi. Shu bilan birga kamchiliklar ham mavjud: o‘qituvchilarning
raqamli kompetensiyalarinig pastligi, interaktiv darajasining yetarli emasligi hamda
internetga kirish imkoniyati cheklangan hududlar mavjuligi. Texnologik ta’lim
metodikasini raqamli platformalar orqali o‘qitish- bu nafaqat zarurat, balki istiqbolli
yondashuvdir. Bu jarayon pedagogik mahoratni zamonaviy texnologiyalar bilan
uyg‘unlashtirishni talab qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 29 apreldagi “O’zbekiston
Respublikasi Xalq ta’limi tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konseptsiyasini
tasdiqlash
to’g’risida”gi
PF-5712-son
farmoni.
-
Elektron
resurs
https://lex.uz/docs/4312785
2. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022-2026 yillarga mo’ljallangan yangi
O’zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to’g’risida” gi Farmoni. 2022 yil 28
yanvardagi PF60-son.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
398
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
3. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022 — 2026 yillarda Xalq ta’limini
rivojlantirish bo’yicha Milliy dasturni tasdiqlash to’g’risida”gi Farmonlari. 2022 yil 11
maydagi PF-134- son
4. Abdullayeva M. , Xodjayev N. “Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat”.
–Toshkent:O‘qituvchi,2020.
5. G‘ulomov S.S. , Kattabekov S.X. “Axborot texnologiyalari va ularni ta’limda
qo‘llash”. –Toshkent:Fan va texnologiya. 2021-yi.
6. Solihov B.S. , Jo‘rayev B.A. “Mehnat ta’limi va uni o‘qitish metodikasi”.2019-y.
7. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ta’lim sifatini nazorat
qilish inspeksiyasi. “Texnologiya fanini o‘qitishda zamonaviy yondashuvlar”.-
Maqolalar to‘plami, 2021-yil.
