Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
149
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
BOLALAR SEREBRAL FALAJI BO‘LGAN BOLALARNING
JISMONIY RIVOJLANISH KO‘RSATKICHLARINI BAHOLASH
Sultonov Ravshan Komiljonovich,
Kurbonova Bagul Shuxrat qizi
Termiz iqtisodiyot va servis universititeti Tibbiy
fundamental fanlar kafedrasi dotsenti, PhD
Tibbiyot fakulteti Davolash ishi 2 kurs talabasi
Annotatsiya:
Ushbu maqolada bolalar serebral falajligi bilan kasallangan bemor
bolalalarning jismoniy rivojlanish ko‘rsatkichlarini o‘rganib, baholashdan iborat.
Bunda biz Surhondaryo viloyat ruhiy-asab kasalliklari shifoxonasida davolanayotgan
BSF bilan og‘rigan 115 nafar bolalar va Termiz shahridagi bolalar bog‘chalari va
maktablarning amalda sog‘lom 120 nafar tarbiyalanuvchilari va o‘quvchilarini oldik.
Bolalar serebral falajida qo‘l-oyoqlar va ayniqsa ularning distal qismlari
parametrlari ko‘proq o‘zgaradi. Kasallik vaqt oshishi bilan nafaqat bolaning vazni,
balki bo‘y ko‘rsatkichlari ham pasayadi.
Kalit so‘zlar:
Bolalar serebral falajlik, Surhondaryo viloyat, antropometrik
ko‘rsatkichlar, raqamli rentgenografiya, epilepsiya.
ОЦЕНКА ПОКАЗАТЕЛЕЙ ФИЗИЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ ДЕТЕЙ С
ДЕТСКИМ ЦЕРЕБРАЛЬНЫМ ПАРАЛИЧОМ
Султонова Равшана Комилжоновича, Курбонову Багул Шухрат кизи
Термезский университет экономики и сервиса
Фундаментальные медицинские науки
доцент кафедры, PhD
Медицинский факультет Лечебное дело
Студент 2 курса
Аннотация:
Данная статья посвящена изучению и оценке показателей
физического развития детей с детским церебральным параличом. При этом мы
взяли 115 детей с ДЦП, находящихся на лечении в Сурхандарьинской областной
психиатрической больнице, и 120 практически здоровых воспитанников и
учащихся детских садов и школ города Термеза.
При детском церебральном параличе больше всего изменяются параметры
конечностей и особенно их дистальных отделов. Со временем заболевания
снижается не только вес ребенка, но и показатели роста.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
150
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Ключевые слова:
Детский церебральный паралич, Сурхандарьинская
область, антропометрические показатели, цифровая рентгенография, эпилепсия.
Muammoning dolzarbligi:
Bolalar serebral falaji (BSF) ijtimoiy ahamiyatga
ega bo‘lgan sog‘liqni saqlash oldida turgan global muammolardan biridir. Butun
dunyoda ushbu kasallik bilan og‘rigan bemorlar soni taxminan 17 millionga yetadi.
BSF doimo bolalar nogironligining asosiy sabablari orasida yetakchi o‘rinni
egallaydi, faqat ruhiy kasalliklardan keying o‘rinda turadi [1].
Jahon amaliyotida BSF uchrash chastotasi bir yoshgacha bo‘lgan 1000 ta bolaga
1,7 dan 7 tagacha holatni tashkil qiladi [2-3].
Rossiyada bu ko‘rsatkich har 1000 bolaga 2,5 dan 6 holatgacha o‘zgarib turadi.
BSF bilan kasallangan bolalarning taxminan 50% muddatidan oldin tug‘ilgan [4-5].
BSF (Bolalar serebral falaji) - bu markaziy asab tizimining (MAT) progressiv
bo‘lmagan shikastlanishi bo‘lib, harakat funksiyalari buzilishi, aqliy buzilishlar,
epilepsiya va muvozanat muammolari bilan tavsiflanadi.
Bolalar serebral falaji (BSF) bilan og‘rigan bolalar nutritiv buzilishlar
rivojlanish xavfi yuqori bo‘lib, ularning rivojlanish ko‘rsatkichlari adabiyotlar tahliliga
ko‘ra 80% ga yetadi [6].
Bolalar serebral falajlikda kasallangan bemor bolalalar va ularning oila a`zolari
jismoniy azob-uqubatlarni boshdan kechiradilar. Bu esa o‘z navbatida oila a’zolarining
ijtimoiy-psixologik va moslashish holatini yomonlashtiradi [2-3-4-5]
Tadqiqot maqsadi:
Bolalar serebral falajligi bilan kasallangan bemor
bolalalarning jismoniy rivojlanish ko‘rsatkichlarini baholashdan iborat.
Tekshirish usullari va materiallari:
Tadqiqot materiali sifatida Surhondaryo
viloyat ruhiy-asab kasalliklari shifoxonasida davolanayotgan BSF bilan og‘rigan
bolalar xizmat qildi. (115 ta bola, shundan 60 tasi o‘g‘il bolalar va 55 tasi qizlar).
Nazorat guruhi sifatida Termiz shahridagi bolalar bog‘chalari va maktablarning amalda
sog‘lom tarbiyalanuvchilari va o‘quvchilari (120 nafar bola, shundan 60 nafari o‘g‘il
bolalar va 60 nafari qizlar) xizmat qildi. Jami 3 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lgan
235nafar bolalar tekshiruvdan o‘tkazildi.
BSF bilan og‘rigan bolalarni tekshirish shifoxonalarning qabul bo‘limida
o‘tkazildi. Bolalar bog‘chasi tarbiyalanuvchilari va maktab o‘quvchilarini o‘rganish
ushbu muassasalarning tibbiyot punktlarida amalga oshirildi.
Tadqiqotimizdagi asosiy guruh bemorlarni jins bo‘yicha o‘rganilganda o‘g‘il
bolalar 60 nafar (52%), qiz bolalar esa 55 nafar (48%) ga nisbati 1,1:1 teng keldi.
Kasallanishda jins bo‘yicha aytarli farq ko‘zatilmadi.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
151
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Tekshirilgan bolalarning yosh davrlari yillar bo‘yicha taqsimlandi. Bolalarning
antropometrik tadqiqotlari N.X. Shamirzaev, S.A. Ten va Sh.I. To‘xtanazarovaning
(1998) uslubiy tavsiyalariga ko‘ra o‘tkazildi.
1-jadval
Tadqiqotga olingan bolalarni yoshi va jinsi bo‘yicha materiallarning
taqsimlanishi abs, %.
Yosh guruhlar
Umumiy bemor
lar
Jins bo‘yicha
Erkak
Ayol
Asosiy guruh BSF
bolalar
115
60 nafar (52%)
55 nafar (48%)
Nazorat
guruh
sog‘lom bolalar
120
60 nafar (50%)
60 nafar (50%)
Jami
235
120 nafar (51%)
115 nafar (49%)
Tashxisni tasdiqlash uchun bemorlarda standart asosida raqamli rentgenografiya,
KT, MRT, MSKT bilan bog‘liq tahlililar yordamida tekshirildi. Bundan tashqari
nazoratdagi bemorlarda umumklinik va bioximik taxlillar: qon, siydik, najas tahlili va
instrumental tekshiruvlardan ultratovush tekshiruvi (UTT), ko‘rsatma asosida ko‘krak
qafasi rentgenografiyasi o‘tkazildi.
Tadqiqot natijalari:
Surhondaryo viloyat ruhiy-asab kasalliklari shifoxonasida
davolanayotgan BSF bilan og‘rigan bemor bolalarning kasallikning kelib chiqish
sabablarini tahlil qilish natijasida surovnoma utkazilganida.
Bolada BSF rivojlanish xavfi quyidagi holatlarda ortadi:
Tug‘ruq paytida:
•
Shiddatli tug‘ishlar.
•
Homilaning chanoq oldi holati.
•
Onasining chanog‘i tor.
•
Yirik meva.
•
Cho‘zilib ketuvchi tug‘ruqlar.
•
Intensiv tug‘ruq faoliyati.
•
Tug‘ruqqacha davom etadigan suvsizlik davri.
•
Diskoordinatsiyalangan tug‘ruq faoliyati.
Tug‘ruqdan keyingi davrda:
•
Chaqaloqning gemolitik kasalligi (ona va homila o‘rtasidagi immunologik
ziddiyat tufayli miyaning toksik shikastlanishi).
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
152
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
•
Asfiksiya (homiladorlik patologiyalari, o‘pkaning rivojlanish nuqsonlari,
qog‘onoq suvlarining aspiratsiyasi tufayli kislorod yetishmovchiligi).
Xulosa:
Bolalar serebral falajida qo‘l-oyoqlar va ayniqsa ularning distal qismlari
parametrlari ko‘proq o‘zgaradi. Yuqori qo‘lda kaft uzunligi, keyin bilak, so‘ngra yelka
uzunligining kamayishi kuzatiladi. Oyoq uzunlik ko‘rsatkichlarining orqada qolishi
asosan boldir uzunligining qisqarishi hisobiga yuzaga keladi. Sog‘lom bolalar va
serebral falajli bolalarda qo‘l va oyoqlarning aylana parametrlari har doim chap
tomondan kichikroq bo‘ladi. Kasallik vaqt oshishi bilan nafaqat bolaning vazni, balki
bo‘y ko‘rsatkichlari ham pasayadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Суринов А.Е., Баранов Э.Ф., Бугакова Н.С., Гелвановский М.И., Гохберг Л.М.,
Егоренко С.Н. Россиya в цифрах. Росстат. M., 2017; 511.
2. Гаффоров С.А., Хамроев Ф.Ш., Кулдашева В.Б. Стоматологические и
неврологические патологии у детей: этиопатогенетические аспекты их
взаимосвязи и диагностика. Stomatologiya 2020;4(81):55-59.
3. Гаффоров С.А. Стоматология Руковод. для стоматолога
педогогов, медиков, магистров, клин-ордин-ов, курсантов для повышения и
квалификatsiи специалистов. ИУВ. Реком-но по протоколу №8. 04.10.18 г. и
28.09.18 годов МзРУз, Ташкент-2018. 875 с.
4. Гаффоров С.А., Яриева О.О., Хайдарова Ф.А. Общие результаты
анкетирования родителей детей по вопросам профилактики и лечения кариеса
зубов в городе Бухаре. «Проблемы биологии и медицине». Меж.науч.журн.
№4.1, с.32 Самарканд 2017 1 стр
5. Rempel G. The Importance of Good Nutrition in Children with Cerebral Palsy. Phys
Med Rehabil Clin N Am 2015; 26: 39–56. DOI: 10.1016/j.pmr.2014.009.01
6. Р.Ф. Рахмаева, А.А. Камалова, В.А. Аюпова. Оценка антропометрических
показателей и компонентного состава тела у детей с детским церебральным
параличом.// российский вестник перинатологии и педиатрии, 2019; 64:(5)
