Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
382
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
QONNING INSON ORGANIZMIGA AHAMIYATI
Abdurazzoqova Maftuna Mirzoraim qizi
charos.abdurazoqova07.@gmail.com
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti
tibbiyot fakulteti talabasi
Tursunova Shahnoza Hamro qizi
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti tibbiyot fakulteti talabasi
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti, Termiz shahar Farovon massiv, 43B uy,
e-mail:
Anatatsiya
Qon — inson va boshqa hayvonot dunyosining organizmlarida hayotiy
jarayonlarning yuritilishi uchun zarur bo‘lgan muhim suyuqlikdir. Bu suyuqlik
organizmning barcha tizimlarida oziqa moddalarini tashish, tanadagi issiqlikni
tarqatish, shuningdek, immun tizimining to‘g‘ri ishlashini ta’minlashda muhim rol
o‘ynaydi. Qonning tarkibi, vazifalari, uning inson hayotidagi o‘rni va sog‘liqni saqlash
tizimidagi ahamiyati haqida gapirganda, bu mavzu dolzarb bo‘lib, tibbiyot va biologiya
sohalarida katta e’tibor qaratilmoqda.
Kalit so‘zlar:
qon, qizil qon tanachalari, oq qon tanachalari, trombositlar, plazma,
koagulyatsiya, anemiya, gemofiliya, qon bosimi, tibbiyot, sog‘liqni saqlash
Анатасия
Кровь – важная жидкость, необходимая для жизненных процессов в организме
человека и других животных. Эта жидкость играет важную роль в
транспортировке питательных веществ во все системы организма,
распределении тепла в организме и обеспечении правильного функционирования
иммунной системы. Если говорить о составе и функциях крови, ее роли в жизни
человека и значении в системе здравоохранения, то эта тема является актуальной
и получает большое внимание в области медицины и биологии.
Ключевые слова: кровь, эритроциты, лейкоциты, тромбоциты, плазма,
свертывание крови, анемия, гемофилия, артериальное давление, медицина,
здоровье.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
383
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Anatasia
Blood is an important fluid necessary for life processes in the organisms of humans
and other animals. This fluid plays an important role in transporting nutrients in all
systems of the div, distributing heat in the div, and ensuring the proper functioning
of the immune system. When talking about the composition and functions of blood, its
role in human life and its importance in the healthcare system, this topic is relevant and
is receiving great attention in the fields of medicine and biology.
Keywords:
blood, red blood cells, white blood cells, platelets, plasma, coagulation,
anemia, hemophilia, blood pressure, medicine, health
Anatomiya va fiziologiya jihatidan qonning ahamiyati
Qon tarkibida hujayralar va suyuqlik komponentlari mavjud. Hujayralar qizil
qon tanachalari, oq qon tanachalari va trombositlardan iborat bo‘lib, har biri o‘ziga xos
vazifani bajaradi. Qizil qon tanachalari kislorod va karbonat angidridni tashishda
ishtirok etadi. Oq qon tanachalari immunitet tizimida yuqumli kasalliklarga qarshi
kurashishda faol qatnashadi. Trombositlar esa qonning quyilishiga (koagulyatsiya)
sabab bo‘ladi. Qonning suyuq qismi esa plazmadan iborat bo‘lib, uning tarkibida
proteinlar, elektrolitlar, vitaminlar va boshqa zarur moddalar mavjud.
Qonning asosiy vazifalaridan biri — organizmga oziq moddalarini tashishdir.
Qon orqali kislorodning nafas olish organlaridan to‘qimalarga yetkazilishi va uglerod
dioksidining aksincha tashilishi amalga oshadi. Shuningdek, bu suyuqlik tana
haroratini saqlab qolish, zararli moddalarni chiqarib yuborish, jigar va buyraklarda
toksinlarni filtrlashda ishtirok etadi. Bundan tashqari, qonning immun tizimiga ta’siri,
organizmni bakteriyalar va viruslardan himoya qilishdagi roli ham muhimdir.
Muammo va dolzarbligi
Bugungi kunda qon bilan bog‘liq muammolar inson salomatligi uchun juda katta
xavf tug‘dirmoqda. Xususan, qon kasalliklari, masalan, anemiya, gemofiliya, qondagi
qon tomirlarining o‘zgarishi (tramboflebit, yurak-qon tomir kasalliklari), qon
bosimining o‘zgarishi (hipertoniya), shuningdek, qonning koagulyatsiya tizimidagi
nosozliklar, masalan, qon quyilishining sekinlashishi kabi muammolar keng tarqalgan.
Ushbu muammolar inson hayoti uchun jiddiy tahdid solmoqda va ularning dolzarbligi
tobora ortib bormoqda.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
384
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Shuningdek, qon donorlari yetishmasligi, qon bosimining o‘zgarishi va
gematologik kasalliklar tibbiyotda dolzarb muammolardan biridir. Davolash usullari
va yangi texnologiyalar, masalan, sun’iy qon ishlab chiqarish kabi yutuqlar, bu
sohadagi ilmiy izlanishlarning ahamiyatini yanada oshiradi.
Xulosa
Qon, uning tarkibi va ahamiyati haqida ko‘plab tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar
olib borilmoqda. Ushbu suyuqlik nafaqat tananing ichki tizimlarining faoliyatini
ta’minlashda, balki inson hayotining o‘zida ham katta rol o‘ynaydi. Shu bilan birga,
qon bilan bog‘liq kasalliklar va muammolar hozirgi kunda tibbiyotning eng dolzarb
sohalaridan biri bo‘lib qolmoqda. Qonning sog‘lom bo‘lishi va uning tizimli faoliyatini
davom ettirish, organizmning umumiy salomatligini saqlashda katta ahamiyatga ega.
Bu borada ilm-fan, tibbiyot va texnologiyalar o‘zining yangi yutuqlari bilan bizni
hayratda qoldirmoqda.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Милаханова С.А, Ю.А.Дударь «Выращивание и использование
целебных растений» Нальчик 1990.
2. Курмуков А.Г, Белолипов И.В. Дикорастущие лекарственные растения
Узбекистана. Монография. Ташкент. 2012. - С.
3. Alimova R.A., Sagdiev M.T. O'simliklar fiziologiyasi va biokimyosi.
Qo'llanma. Toshkent. 20I3.
4. O'.Ahmedov, A.Ergashev, A.Abzalov, M.Yulchiyeva, D.Mustafakulov.
Dorivor o'simliklar yetishtirish texnologiyasi va ekologiya «tafakkur-bo'stoni»
nashriyoti Toshkent - 20I8
5. Saminov, A., D. Ismoiljonova, and M. Rahmataliyeva. "Dorivor sut
qushqo'nmas osimligining foydali xususiyatlari va undan oqilona foyalanish." Science
and innovation 1.D4 (2022): 155-159.
