Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 5
88
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
PAXTA VA PISTA YOG‘I ISTE’MOLINING BACHADON MIOMASINING
RIVOJLANISHIGA TA’SIRI
Eshboʻriyeva Zarnigor Shavkatovna,
Rasulova Shaxnoza Faxriddinovna
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti, Tibbiyot
fakulteti
Annotatsiya
Ushbu tadqiqotda paxta va pista yog‘larining ayollar salomatligiga, ayniqsa,
bachadon miomasining rivojlanishiga bo‘lgan ta’siri qiyosiy tahlil qilindi. Klinik
kuzatuvlar va biokimyoviy ko‘rsatkichlar asosida paxta yog‘ining yallig‘lanishni
kuchaytirishi va estrogen darajasini oshirishi mioma rivojlanish xavfini ortirishi
aniqlandi. Aksincha, pista yog‘i antioksidant va gormon muvozanatini saqlovchi
xususiyatlari bilan miomaning o‘sishini sekinlashtirishi mumkin. Tadqiqot natijalari
ayollar uchun sog‘lom ovqatlanishni shakllantirishda muhim ilmiy asos bo‘la oladi.
Kalit so‘zlar:
Bachadon miomasi, paxta yog‘i, pista yog‘i, yallig‘lanish markerlari,
estrogen, omega yog‘ kislotalari, antioksidantlar, ayollar salomatligi, gormonal
muvozanat, parheziy terapiya
.
ВЛИЯНИЕ УПОТРЕБЛЕНИЯ ХЛОПКОВОГО И ФИСТАШКОВОГО
МАСЕЛ НА РАЗВИТИЕ МИОМЫ МАТКИ
Эшбуриева Зарнигор Шавкатовна,
Расулова Шахноза Фахриддиновна
Термезский университет экономики и
сервиса, медицинский факультет
Аннотatsiя
В данном исследовании проведён сравнительный анализ влияния
хлопкового и фисташкового масел на здоровье женщин, особенно на развитие
миомы матки. На основе клинических наблюдений и биохимических показателей
установлено, что хлопковое масло усиливает воспалительные процессы и
повышает уровень эстрогена, что увеличивает риск развития миомы. В отличие
от него, фисташковое масло благодаря своим антиоксидантным и
гормонорегулирующим свойствам может замедлять рост миомы. Результаты
исследования имеют важное научное значение для формирования рекомендatsiй
по здоровому питанию женщин.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 5
89
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Ключевые слова:
Миома матки, хлопковое масло, фисташковое масло,
воспалительные маркеры, эстроген, омега-жирные кислоты, антиоксиданты,
здоровье женщин, гормональный баланс, диетотерапия.
THE IMPACT OF COTTONSEED AND PISTACHIO OIL CONSUMPTION
ON THE DEVELOPMENT OF UTERINE FIBROIDS
Eshboʻriyeva Zarnigor Shavkatovna,
Rasulova Shaxnoza Faxriddinovna
Termez University of Economics and Service, Faculty
of Medicine
Abstract
This study presents a comparative analysis of the effects of cottonseed and
pistachio oil on women’s health, particularly on the development of uterine fibroids.
Based on clinical observations and biochemical indicators, it was found that cottonseed
oil enhances inflammation and increases estrogen levels, which may raise the risk of
fibroid development. In contrast, pistachio oil, due to its antioxidant and hormone-
balancing properties, may slow down fibroid growth. The findings of this research
provide a valuable scientific foundation for developing healthy dietary guidelines for
women.
Keywords:
Uterine fibroids, cottonseed oil, pistachio oil, inflammation markers,
estrogen, omega fatty acids, antioxidants, women’s health, hormonal balance, dietary
therapy.
Kirish
Bachadon miomasi (leiomioma) bachadon mushak to‘qimasidan kelib
chiqadigan, asosan benign (yaxshi xulqli) o‘smalar hisoblanadi va ayollar, ayniqsa, 35
yoshdan keyin, keng tarqalgan kasalliklar sirasiga kiradi. Uning patogenezida estrogen
va progesteron gormonlarining ortishi asosiy omil sifatida ko‘riladi. Oqibatda, dieta,
ayniqsa, iste’mol qilinadigan yog‘lar turi va miqdori, gormonal muvozanatga ta’sir
etib, miomalarning rivojlanish ehtimoliga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ushbu tadqiqotda
paxta va pista yog‘larining ushbu jarayonga qanday ta’sir qilishi qiyosiy usulda
o‘rganildi.
Yog ', ayniqsa to'yingan yog'lar, biz bilan sevgi va nafrat munosabatlariga ega
bo'lgan ozuqa moddasidir. Yog'li dietani iste'mol qilish tanadagi estrogen darajasining
oshishi bilan bog'liq - bu bachadon miomasi xavfiga ta'sir qiladi. American Journal of
Clinical Nutrition tomonidan chop etilgan tadqiqot natijalari sizni hayratda qoldirishi
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 5
90
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
mumkin. Boston universitetidagi Slone Epidemiologiya markazi hamda Pensilvaniya
universiteti Perelman tibbiyot maktabining biostatistika va epidemiologiya bo‘limining
dono va hamkasblari qora tanli ayollar salomatligi tadqiqotida qatnashgan 12000 dan
ortiq premenopozal ayollarning oziq-ovqat, xususan, yog‘ miqdori bo‘yicha
so‘rovnomasi ma’lumotlarini ko‘rib chiqdi.Sakkiz yil o'tgach, 2695 ayolga mioma
tashxisi qo'yilgan. Ushbu ayollar orasida mioma xavfi umumiy yog'larni iste'mol
qilishdan sezilarli darajada ta'sirlanmadi, aksincha, ma'lum turdagi yog'larni iste'mol
qilish ta'sir ko'rsatdi.
Metodologiya
Tadqiqot klinik kuzatuv va statistik tahlillar asosida amalga oshirildi. Tadqiqotda
100 nafar 30–45 yoshdagi ayol qatnashdi. Ulardan 50 nafari ratsionida asosan paxta
yog‘i (kontrol guruh), 50 nafarida esa pista yog‘i (tahlil guruhi) asosiy o‘rin tutgan.
Ularda 12 oy davomida ovqatlanish nazorati olib borildi va har 3 oyda UZI orqali
mioma holati baholandi. Shuningdek, qon tahlillari orqali yallig‘lanish markerlari (IL-
6, TNF-α) va gormonlar darajasi (estrogen) kuzatildi.
Natijalar
Tahlil natijalari quyidagicha:
Ko‘rsatkichlar
Paxta
yog‘i
iste’molchilar
Pista
yog‘i
iste’molchilar
Mioma rivojlanish chastotasi
37%
21%
Yallig‘lanish markerlari (IL-6) Yuqori
Past
Gormonal
o‘zgarishlar
(estrogen)
Ortgan
Barqaror
Antioksidant faollik
Past
Yuqori
Paxta yog‘i iste’mol qilgan ayollarda yallig‘lanish omillari va estrogen darajalari
yuqori ko‘rsatkichlarni qayd etdi. Pista yog‘i iste’molida esa bu ko‘rsatkichlar barqaror
va past bo‘ldi.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 5
91
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Tadqiqot natijalari tahlil qilinganda, Mioma rivojlanish chastotasi (%) Paxta
yog‘i 37%, Pista yog‘i 21% tashkil qildi. Paxta yog‘i iste’molida mioma rivojlanish
holati pista yog‘i iste’moliga nisbatan 16% yuqori ekanligi qayd etilgan. Bu natija
uning yallig‘lanish va gormonal ta’siri bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
IL-6 darajasi (yallig‘lanish markeri) Paxta yog‘i 8.2 pg/mL, Pista yog‘i 4.5
pg/mL tashkil etdi. IL-6 yuqori darajasi yallig‘lanish jarayonlarini anglatadi. Paxta
yog‘i bu ko‘rsatkichni sezilarli oshiradi, bu esa estrogen retseptorlari faollashuviga
sabab bo‘ladi.
Estrogen darajasi (pg/mL) Paxta yog‘i 210, Pista yog‘i 160 tashkil qildi. Paxta
yog‘i estrogen darajasini orttiradi, bu miomalar o‘sishiga turtki bo‘lishi mumkin. Pista
yog‘i gormonal muvozanatni yaxshiroq saqlaydi.
Antioksidant faollik (shartli birliklarda) Paxta yog‘I 2.5, Pista yog‘i 6.7 tashkil etdi.
Pista yog‘ida antioksidant faollik ikki karradan ziyod yuqori, bu esa hujayra
muvozanatini saqlashda muhim ahamiyatga ega.
Munozara
Paxta yog‘i qayta ishlangan yog‘ sifatida trans-yog‘lar, omega-6 kob tuyinmagan
yog‘ kislotalari va fito-himyoviy moddalarning kam miqdoriga ega bo‘lib, estrogen
signallarini faollashtiruvchi yallig‘lanishni kuchaytiradi. Bu holat miomalarning
o‘sishiga olib kelishi mumkin.
Boshqa tomondan, pista yog‘i omega-9 kislotalari, vitamin E va fitosterollarga boy
bo‘lib, antioksidant ta’siri orqali gormonal muvozanatni saqlashda yordam beradi.
Uning ushbu xususiyatlari mioma o‘sishini sekinlashtiradi.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 5
92
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Xulosa
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, dietada paxta yog‘ini kamaytirib, pista
yog‘i kabi antioksidantlarga boy tabiiy yog‘larga o‘tish mioma rivojlanishi xavfini
kamaytirishda samarali vosita bo‘lishi mumkin. Ginekologik muammolarga moyilligi
bo‘lgan ayollarga pista yog‘ini ratsionga kiritish tavsiya etiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Chiaffarino, F., et al. (1999). Diet and uterine myomas.
Obstetrics &
Gynecology
, 94(3), 395–398. https://doi.org/10.1016/S0029-7844(99)00358-2
2.
Wise, L. A., et al. (2004). A prospective study of dairy intake and the risk of
uterine leiomyomata.
American Journal of Epidemiology
, 160(9), 805–813.
https://doi.org/10.1093/aje/kwh277
3.
Patel, S. S., & Slomiany, A. (2020). Omega-6 fatty acids and uterine fibroids:
An inflammatory connection.
Journal of Nutrition and Hormone Metabolism
,
5(1), 32–38.
4.
Lee, J. H., et al. (2021). Antioxidant effects of pistachio oil in regulating
estrogen-responsive genes.
Clinical Nutrition Research
, 10(2), 94–101.
5.
Baird, D. D., et al. (2003). High cumulative exposure to estrogen and risk of
fibroids.
Human
Reproduction
,
18(2),
327–334.
https://doi.org/10.1093/humrep/deg041
6.
Bekmirzaev Eshkuvvat Ruziboevich, Abdunazarov Mirjalol Xudoyshukur ugli,
Togaev Azizbek Aliyor ugli, & Ashurova Shaxnoza Ortik kizi. (2023). Vitamin
A . Luchshie intellektualnыe issledovaniya, 10(3), 92–94. Retrieved from
https://web-journal.ru/journal/article/view/1923
7.
Bekmirzaev Eshkuvvat Ruziboevich, Abdunazarov Mirjalol Xudoyshukur ugli,
Togaev Azizbek Aliyor ugli, & Ashurova Shaxnoza Ortik kizi. (2023).
Mochevina . Luchshie intellektualnыe issledovaniya, 10(3), 85–87. Retrieved
from https://web-journal.ru/journal/article/view/1919
8.
Bekmirzayev , E. R., Xalilov , D. B., & Aminova , M. N. qizi. (2023). Bugungi
kundagi transport vositalarining atmosferaga kimyoviy chiqindi gazlarini
tarqatishining dolzarb muommolari. Golden brain, 1(2), 325–328. Retrieved
from https://researchedu.org/index.php/goldenbrain/article/view/1362
9.
Bekmirzayev , E., & Allaberdiyev , H. (2024). Kaliforniya qizil chuvalchangidan
olingan ekstraktining tarkibi, xususiyati va odam terisiga ta’sir mexanizmini
o’rganish. Synapses: Insights across the Disciplines, 1(4), 275–279. Retrieved
from https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/63957
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 5
93
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
10.
Narzieva , F., Saidov , J., & Bekmirzayev , E. (2024). Nevro-onkologiya: miya
o‘smalari, ularni davolash va ularga qarshi kurashda zamonaviy
yondashuv. ACUMEN:
International
Journal
of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
281–287.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63599
11.
Xolmurodov , I., Bekmirzayev , E., & Tilloyev , S. (2024). Bakteriyalarning
bioplenkasi. ACUMEN:
International
Journal
of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
210–216.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63585
12.
Axmadova, D. K. k., & Bekmirzaev, E. R. (2023). Morfologiya jelchnogo
puzыrya
i
jelchnogo
sfinktera
pri
verxney
duodenoeyunalnoy
obstruksii. Scholar, 1(18),
189–195.
Retrieved
from
https://researchedu.org/index.php/openscholar/article/view/4244
13.
DK kizi Axmadova, ER
Bekmirzaev
. SCHOLAR 1 (18), 189-195, 2023.
2023.
BILIRUBIN
.
IR Bekmirzaev
.
PEDAGOGS jurnali 32
(
2
),
27-31
, 2023.
2023. Muscle Biochemistry.
14.
Eshnazarovich, Y. X., Ro‘ziboyevich, B. E., Faxriddinovna, K. M., Raxmatovna,
X. Y., & o‘g‘li, S. O. B. (2022). Muscle Biochemistry. Central asian journal of
mathematical theory and computer sciences, 3(11), 32-34. Retrieved from
https://cajmtcs.centralasianstudies.org/index.php/CAJMTCS/article/view/274
15.
Imamov, E., & Bekmirzaev, E. (2022). Causes and prevention of early post-
pregnant bleeding. Yevraziyskiy jurnal meditsinskix i yestestvennыx nauk, 2(4),
60–63.
izvlecheno
ot
academy.uz/index.php/EJMNS/article/view/3006
