56
ALFRAGANUS
xalqaro ilmiy jurnal
https://journals.afu.uz
ISSN: 2992 - 8974
№
2 (11). 2024
MASHARIPOVA Gularam Kamilovna
Alfraganus universiteti professori, falsafa
fanlari doktori
e-mail: masaripova.gularam2006@gmail.com
ORCID: 0009-0007-0788-2359
ABU RAYHON BERUNIYNINH TABIIY-ILMIY, IJTIMOIY-FALSAFIY
QARASHLARINING XORIJDA O`RGANILISHI
Annotatsiya
. Mamlakatimizda ajdodlar merosidagi olam va odam, tabiat,
ijtimoiy hayot, shaxs
ma’naviyati, ta’lim va tarbiyaga oid qarashlarni tadqiq etish,
ularning zamon ruhiga mos g‘oyalaridan yosh avlodni munosib vorislar qilib
tarbiyalashda foydalanishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Shu jihatdan olganda,
Xorazm Ma’mun akademiyasi allomalarini
ng umuminsoniy qadriyatlar asosida
shakllangan falsafiy, tabiiy-ilmiy qarashlarini, inson kamoloti uchun konstruktiv
ahamiyatga ega bo‘lgan ekzistensial g‘oyalarini har tomonlama ilmiy
-nazariy tadqiq
etish zarurati yuzaga kelmoqda. Maqolada Abu Rayhon Beruniy asarlarining xorijda
va mahalliy olimlarimiz tomonidan o‘rganilishi ilmiy jihatdan asoslab berilgan.
Kalit so‘zlar:
olam, odam, tabiat, falsafiy, tabiiy, ilmiy, qarashlar, inson
kamoloti, kostruktiv ahamiyati, dunyoni bilish, ontologiya, gneseologiya.
ИЗУЧЕНИЕ ЕСТЕСТВЕННО
-
НАУЧНЫХ, СОЦИАЛЬНО
-
ФИЛОСОФСКИХ
ВЗГЛЯДЫ АБУ РАЙХАНА БЕРУНИ ЗА РУБЕЖОМ
Аннотация
. В нашей стране особое внимание уделяется исследованию
взглядов на мироздание и человека, природу, общественную жизнь, духовность
личности, воспитанию и обучению на наследии предков, использованию их
идей в соответствии с духом времени. в воспитании молодого поколения как
достойных преемников. С этой точки зрения возникает необходимость
всестороннего научно
-
теоретического изучения философских, естественно
-
научных взглядов ученых Хорезмской академии Маъмуна, сформированных на
основе общечеловеческих ценностей, экзистенциальных идей, имеющих
конструктивное значение для совершенствования человека. . В статье научно
обосновано изучение творчества Абу Райхана Беруни зарубежными и
отечественными учеными.
Ключевые слова
: мироздание, человек, природа, философские,
естественные, научные, взгляды, человеческое совершенство, конструктивное
значение, познание мира, онтология, гнесология.
57
ALFRAGANUS
xalqaro ilmiy jurnal
https://journals.afu.uz
ISSN: 2992 - 8974
№
2 (11). 2024
STUDYING THE NATURAL-SCIENTIFIC, SOCIAL-PHILOSOPHICAL VIEWS OF
ABU RAYHAN BERUNI ABROAD
Abstract
. In our country, special attention is paid to the study of views on the
universe and man, nature, social life, spirituality of the individual, education and
training on the heritage of ancestors, the use of their ideas in accordance with the
spirit of the times. in the education of the younger generation as worthy successors.
From this point of view, there is a need for a comprehensive scientific and theoretical
study of the philosophical, natural science views of scientists of the Khorezm
Academy of Mamun, formed on the basis of universal values, existential ideas that
have a constructive meaning for the improvement of man. . The article scientifically
substantiates the study of the work of Abu Rayhan Beruni by foreign and domestic
scientists.
Keywords
: universe, man, nature, philosophical, natural, scientific, views,
human perfection, constructive meaning, knowledge of the world, ontology,
gnesology.
Kirish.
Dunyo ilmiy-falsafiy
merosi
taraqqiyotida
qomusiy
allomalarning
ma'rifiy,
falsafiy,
tabiiy-ilmiy ta'limotlari, xususan,
dunyoni bilish, tabiat, olam va
odam, inson ijtimoiy mohiyatiga oid
qarashlari doirasida fundamental
tadqiqotlar olib borilmoqda [1, 47-
b.]. Jumladan, dunyo tamadduniga
salmoqli
hissa
qo‘shgan
mutafakkirlar
ilmiy
merosidagi
olamning yaralishi, yaratuvchi va
inson, koinot, tabiat, ijtimoiy hayot
haqidagi ta'limotning ilmiy jihatlarini
tadqiq etish, inson va tabiat
munosabatlari mohiyatini ochib
berish, tabiiy-ilmiy qarashlarning
ijtimoiy-falsafiy tafakkur rivojidagi
o‘rnini asoslash bugungi kunda
dolzarb ahamiyat kasb etmoqda.
- Mavzuga oid adabiyotlar
tahlili (Literature review).
Abu
Rayhon Beruniyning ilmiy merosi
Respublikamiz
olimlaridan
P.G.Bulgakov
[2,
19-28-bb.],
A.Ahmedov
[3,
58-63-bb.],
B.Abduhalimov
[4,
82-89-bb.],
S.Karimova [5, 58-62-
bb.], O.Bo‘riev
[6, 63-71-bb.], A.Habibullaev [7, 89-
95-bb.], G.Masharipova [2, 181 b.],
I.Abdullaev
[9,
28-37-bb.],
J.Hazratqulov [10, 189-196-bb.],
M.Hasaniy [11, 71-76-bb.], O.Qoriev
[12, 49-54-bb.] maqolalarini aytish
mumkin.
A.Ahmedov «Abu Rayhon
Beruniyning «Yoritgichlarning o‘tishi
tushunchasini aniqlashtirish uchun
ishonchli asos tayyorlash haqida»
maqolasida
mazkur
asarni
Hindistondagi
Bankipur
kutubxonasidagi mavjud yagona
qo‘lyozma asosida 1948 yili
Haydarobodda Abu Rayhon Beruniy
asarlari to‘plamidan o‘rin olgan
nashriga [13, 107 b.] tayanib tahlil
58
ALFRAGANUS
xalqaro ilmiy jurnal
https://journals.afu.uz
ISSN: 2992 - 8974
№
2 (11). 2024
qilgan. Unda mazkur risola
yoritgichlarning osmon sferasining
ma'lum
nuqtalaridan
o‘tish
masalasiga bag‘ishlangani, qisman
munajjimlikga ham tegishli ekanligi
yozilgan. Qomusiy olim ushbu
tadqiqotida qadimgi yunon va hind
falakiyoti
yutuqlaridan
ham
foydalangani hamda asarning fanda
o‘rganilishi xususida fikr yuritilgan.
B.Abduhalimovning «Hoji
Xalifa Abu Rayhon Beruniy haqida»
maqolasida Hoji Xalifaning «Kashf
az-
zunun» asarida Abu Rayhon
Beruniyning ilmiy faoliyati bilan
bog‘liq ma'lumotlar to‘la o‘rganilgan.
Jumladan, ushbu kitobda uning ismi
24 marta qayd etilgan, ilmiy asarlari
–
(ةيقابلا راثآ)
«Osor al
-
boqiya»,
داشرا)
(موجنلا ماكحأ يف
«Irshod fi ahkom an
-
n
ujum»,
(داسرﻷا فﻼتخاب داهشتسﻻا)
«al
-
Istishhod bi ixtilof al-
arsod»,
(باعتسﻻا)
«al
-
Isti'ob»,
(تائعشلا ديرجت)
«Tajrid
ash-
shu'aot»,
(ميهفتلا)
«at
-
Tafhim»,
)
(بﻻرتسﻻاب لمعلا باتك
«Kitob al-amal bil
usturlob», ( جيزلا) «Zij»,
(يدوعسم نوناق)
«Qonuni
Mas'udiy»,
(ةيجﻻارينم)
«Mineralogiya»
va
boshqalar
xususida ma'lumotlar borligi aytiladi.
O.Bo‘riyevning «Ahmad al
-
Farg‘oniy va Abu Rayhon Beruniy»
nomli maqolasida Abu Rayhon
Beruniy o‘z asarlarida Ahmad al
-
Farg‘oniyning
falakiyot
ma'lumotlarini tahlil qilgani va ularga
ijobiy
baho
bergani,
ushbu
mavzudaasar ham yozgani («Tahzib
fi usul al-
Farg‘oniy») qiyosiy
o‘rganilib, ilmiy xulosalar berilgan.
A.Habibullaev
to‘plamning
sakkizinchi sonida chop etgan
«Oksfordda Abu Rayhon Beruniy
asarlari»
nomli
maqola
tarixnavislikka oid bo‘lib, unda
Buyuk
Britaniyaning
Oksford
universiteti tarkibidagi Bodleyan
kutubxonasida saqlanayotgan Abu
Rayhon Beruniy qalamiga tegishli
asarlar haqida axborot berilgan;
ettita asarining to‘qqizta qo‘lyozmasi
borligi aytilgan va ularning qisqa
tavsifi ilova qilingan. Ular qatoriga
«Qonuni Mas'udiy», «Kitob fi isti'ob
al-vujuh al-mumkina fi san'at al-
asturlob» (
بﻻرتسا يف باتك
ةنكمملا هوجولا
ﻻرتسﻻا
ةعنص
يف
ب
)(«Asturlob
yasashning
mumkin
bo‘lgan
usullarini qamrab oluvchi kitob»),
«Kitob ad-durar fi sath al-ukar»( باتك
ركعلا حطس يف رردلا)(«Er sathi haqida
hikoya qiluvchi durlar kitobi»),
«Maqolatu fi sayr sahmay as-sa'oda
va-l-g‘ayb» ( ةداعسلا يمحس ريس يف تﻻاقم
بيغلا و) («G‘oyiblik va baxt
nayzalarining
sayri
haqida
maqola»), munajjimlikka oid: «Kitob
nuzhat an-nufus va-l-afkor fi xavoss
al-mavolid as-salos al-ma'dan va-n-
nabot va-l-ahjor» ( سوفنلا ةهزن باتك
ﻷاو
تابنلاو ندعملا ثﻼثلا ديلاوملا ساوح يف راكف
راجحﻷاو)(«Uchta narsa – metall,
o‘simlik, toshlarning xususiyatlari
haqida fikr va ko‘ngillarga rohat
baxsh
etuvchi
kitob»),
59
ALFRAGANUS
xalqaro ilmiy jurnal
https://journals.afu.uz
ISSN: 2992 - 8974
№
2 (11). 2024
mineralogiyaga oid «Tashil at-tashih
al-asturlob
val
amal
bi
murakkabatihi min ash-shimol val
janub» ( لمعلاو بﻻرتسﻻا حيحصتلا ليحست
بونجلاو لامشلا نم هتبكرمب)(«Asturlobni
to‘g‘irlashni osonlashtirish, shimoliy
va janubiy turlardan tarkib topgan
asturloblar bilan ishlash»); «Kitob at-
tafhim» (ميهفتلا باتك) lar kiradi.
Imkon qadar ijtimoiy falsafiy
tafakkur
taraqqiyoti
masalasini
faylasufona o‘rganishga harakat
qildik. Xorazm Ma'mun akademiyasi
allomalari ko‘proq tabiiy va aniq
fanlar bo‘yicha ilmiy tadqiqot
ishlarini olib borishgan. Xorazm
Ma'mun akademiyasining 1000
yilligi anjumanida AQSh, Buyuk
Britaniya, Germaniya, Frantsiya,
Italiya, Xitoy, Janubiy Koreya,
Yaponiya, Hindiston, Singapur,
Malayziya, Kuvayt, Misr, Saudiya
Arabistoni, Rossiya, Ozarbayjon
kabi ellikka yaqin davlatdan nufuzli
tashkilotlar hamda ta'lim tizimi
rahbarlari, olimlar, mutaxassislar,
ekspertlar qatnashdi. O‘rta asrlarda
ona-zaminimizdan yetishib chiqqan
minglab olimu fuzalolar, buyuk
mutafakkirlar, shoirlar bashariyat
ilm-fan va ma'naviyat osmonining
yorqin yulduzlari bo‘lib porlagani
hech kimga sir emas. Buyuk
ajdodlarimizning matematika, fizika,
kimyo, astronomiya, etnografiya,
tibbiyot, tarix, adabiyot, axloq,
falsafa kabi ko‘plab sohalarga oid
asarlari, Samarqand, Buxoro, Xiva,
Toshkent, Shahrisabz, Termiz va
boshqa shaharlardagi osoriatiqalar
butun jahonning bebaho mulki
hisoblanadi.
- Tadqiqot metodologiyasi
(Research Methodology).
Hozirgi
vaqtda yangi tendensiya yangi
yo‘nalishni
ko‘rsatmoqda.
Tadqiqotda tarixiylik, mantiqiylik
tamoyillari hamda qiyoslash, analiz
va sintez, umumlashtirish, dialektik
va germenevtik tahlil usullaridan foy-
dalanilgan.
- Tahlil va natijalar (Analysis
and results).
Abu Rayhon Beruni-
yning asarlarida tarixiy-falsafiy mer-
osida o‘z uslubi va yondoshuvlari o‘z
ifodasini topgan. Forobiy singari u
ham O‘rta Osiyoda ijtimoiy
-falsafiy
fikrlar shakllanishi va rivojlanishiga
ulkan hissa qo‘shdi. Shuningdek,
Beruniy o‘zining
asarlarida Hindis-
ton, Qadimgi Yunoniston, islom
mintaqasidagi tarixiy-falsafiy ja-
rayonning muhim jihatalarini muta-
fakkirlarning falsafiy qarashlarini
chuqur tahlil etgan. Uning diniy-fal-
safiy ta'limotlarni o‘rg
anishga asos
bo‘lgan “Hindiston” asari nazariy va
amaliy nuqtai nazarni o‘zida jam-
lagan tarixiy-falsafiy tadqiq uslubini
xolislik, qiyosiy tahlil manbalarga
murojaat tarixiy ma'naviy omillarni
nazarda tutishni belgilashi bilan mu-
him ahamitya kasb etadi.
60
ALFRAGANUS
xalqaro ilmiy jurnal
https://journals.afu.uz
ISSN: 2992 - 8974
№
2 (11). 2024
Ijtimoiy-falsafiy tafakkur tara-
qqiyotida fozil shahar, odil shoh, er-
kin fuqaro to‘g‘risidagi g‘oyalarning
aniq va tabiiy fan yutuqlari bilan
o‘zaro ta'sir va aloqadorlikda
bo‘lganligi, inson o‘zligini an-
glashining ilmiylashuvi hamda Xo-
razm Ma'mun akademiyasi alloma-
lari merosidagi tabiiy-ilmiy bilimlarda
tajribaviy yondoshuv haqiqatni an-
glash mezoni darajasiga ko‘tarilgan.
Xorazm Ma'mun akademiyasi al-
lomalari tabiiy-ilmiy qarashlari yangi
davr Yevropa ilm-fanida ekspri-
mental matematik tabiatshunoslik,
geliotsentrizm
nazariyasi,
dun-
yoning mexanistik manzarasi, ruh va
tana aloqasi kabi ilmiy bilim
yo‘nalishlari rivojiga muhim hissa
bo‘lib qo‘shilgan.
Ayni paytda X-XII asrlarda
Xorazmdagi olimlar yozib qoldirgan
aniq fanlarga tegishli asarlar jahon
ilm ahli tomonidan uch yo‘nalishda
o‘rganilgani ma'lum bo‘ldi: birinchisi
–
ilmiy tadqiqot, ikkinchisi
–
o‘sha
davr manbalari matnining to‘la yoki
qismlar shaklida nashr etilishi,
uchinchisi
–
Xorazmda
X-XII
asrlarda aniq fanlar sohasida
yaratilgan manbalarning jahonning
turli tillariga tarjima qilinganligi
hisoblanadi.
Xorazmda
X-XII
asrlarda
falsafiy fanlar sohasida erishilgan
yutuqlar O‘zbekistonda ham XX asr
ikkinchi
yarmida
muntazam
o‘rganishga kirishilgani ma'lum
bo‘ldi, bu tadqiqotlarda mahalliy
olimlarning salmog‘i tobora ortib
borgan.
Tadqiqotlar,
ilmiy
maqolalar, ilmiy-ommabop risolalar,
alohida monografiyalar va to‘plamlar
shaklida chop qilingan. Xorazmda
X-XII
asrlarda
falsafiy
fanlar
sohasidagi
ishlarda
falsafiy
fanlarning alohida bir sohasiga
tegishli ilmiy tadqiqotlar, u yoki bu
ilmiy muammoni o‘rganishga, o‘sha
davr olimlarining faoliyatiga, fanga
qo‘shgan hissasiga bag‘ishlab
yozilgan maqolalar chop o‘ziga xos
ahamiyatga molik.
-
Xulosa
va
takliflar
(Conclusion/Recommendations).
1.Birinchi o‘rinda ko‘zga tashlangan
holat ilmiy tadqiqotlarning ko‘lami
kengligidir, ya'ni Sharqda ham,
G‘arb mamlakatlaridaham mazkur
mavzuga jiddiy e'tibor qaratilgan.
Ayni
paytda,
X-XII
asrlarda
Xorazmdagi olimlar yozib qoldirgan
aniq fanlarga tegishli asarlar jahon
ilm ahli tomonidan uch yo‘nalishda
o‘rganilgani ma'lum bo‘ldi: birinchisi
–
ilmiy tadqiqot, ikkinchisi
–
o‘sha
davr manbalari matnining to‘la yoki
qismlar shaklida nashr etilishi,
uchinchisi
–
Xorazmda
X-XII
asrlarda aniq fanlar sohasida
yaratilgan manbalarning jahonning
turli tillariga tarjima qilinib, chop
etilgani.
61
ALFRAGANUS
xalqaro ilmiy jurnal
https://journals.afu.uz
ISSN: 2992 - 8974
№
2 (11). 2024
2.Xorazmda
aniq
fanlar
rivojining
qadimiy
ildizlarini
aniqlashda, bu o‘lkada uzoq yillar
davomida izlanishlar olib borgan
Xorazm
arxeologiya-etnografiya
ekspeditsiyasi materiallari asosiy
o‘rinda
turadi
Mavzuga
oid
tadqiqotlarni vaqt jihatdan olib
qaraydi
gan bo‘lsak, ular XIX asrdan
boshlangan va ko‘proq Evropaga
to‘g‘ri keladi. Xorazmda X
-XII
asrlarda aniq fanlar rivojini ilmiy
jihatdan izchil o‘rganish XX asrning
ikkinchi yarmida yuz bergan va
bunda rus tilida chop bo‘lgan
tadqiqotlarning
salmog‘i katta.
Ularning bir qismi «Istoriko
-
astronomicheskie issledovaniya» va
«Istoriko
-matematicheskie
issledovaniya» to‘plamlarining turli
sonlaridan o‘rin olgan.
3.Agar olib borilgan ilmiy
izlanishlarga
muammoning
mazmun-mohiyati nuqtai nazaridan
yondashadigan bo‘lsak, u holda
Xorazmda X-XII asrlarda falsafiy
fanlar sohasidagi ishlarda fan tarixi
talabidan kelib chiqilganini ko‘ramiz.
Boshqacha aytganda, umumiy tahlil
bilan birga, falsafiy fanlarning
alohida bir sohasiga tegishli ilmiy
tadqiqotlar,
u yoki
bu ilmiy
muammoni o‘rganishga, o‘sha davr
olimlarining
faoliyatiga,
fanga
qo‘shgan hissasiga bag‘ishlab
yozilgan maqolalar chop etilgan,
ularning
orasida
tarixnavislik
uslubida yozilgan maqolalar ham
bor.
4.Tadqiqotlarning ayrimlarida
fan tarixida vorisiylik masalasi ham
ta'kidlab o‘tilgan, Xorazmda X
-XII
asrlardagi falsafiy fanlar rivojida
qadimgi yunon, hind hamdaArab
xalifaligi davrida, ayniqsa, uning
poytaxti Bag‘dodda yaratilgan ilmiy
asarlarning muayy
an o‘rni bor.
Xorazm
Ma'mun
akademiyasi
olimlari falsafiy fanlar sohasida
o‘tmishda yaratilgan ilmiy merosdan
ijodiy
foydalanganlar,
ularni
to‘ldirganlar,zarur
topilganda
kamchiliklarini ham ko‘rsatganlar.
Masalan, Menelay «Sferika»sini Ibn
Iroq qayta ishlagani ma'lum. Yana
bir tomoni, mavjud tadqiqotlar ichida
Abu Rayhon Beruniyning falsafiy
fanlar hamda ijtimoiy munosabatlar
sohasidagi
ilmiy
faoliyatiga
bag‘ishlab chop qilingan ishlarning
salmog‘i katta, bunda tadqiqotchilar
fan tarixi ko‘lamida xilma
-xil
muammolarga murojaat qilganlar.
Bundan tashqari, Xorazmda X-
XII asrlarda falsafiy fanlarga e'tibor
nisbatan kuchaygani, bu birinchi
o‘rinda kundalik amaliy ehtiyojdan
kelib chiqqani ham kuzatiladi, ya'ni
ushbu yo‘nalishdagi ilmiy izlanishlar
Xorazmda
sug‘orma
dehqonchilikning rivojlanishi, savdo
aloqalarining kengayishi, madaniy -
ma'naviy hayotning yuksalishi kabi
omillar bilan bog‘liq bo‘lgan.
62
ALFRAGANUS
xalqaro ilmiy jurnal
https://journals.afu.uz
ISSN: 2992 - 8974
№
2 (11). 2024
5.O‘zbekiston Respublikasida
mazkur dissertatsiya mavzusiga
tegishli muhim masalalardan biri
sifatida
Xorazm
Ma'mun
akademiyasi ilmiy faoliyatining ming
yilligini tantanali nishonlash bo‘ldi.
Ana shu munosabat bilan ilmiy
to‘plamlar,
xalqaro
anjuman
materiallari chop etildi, ulardagi
maqolalarning aksari qismi falsafa
sohasiga tegishlidir. Mazkur tadbir
orqali Xorazm Ma'mun akademiyasi
ilmiy faoliyati tarixini o‘rganish yangi
dolzarb bosqichga ko‘tarildi.
6. Xorazmda X-XII asrlardagi
falsafiy fanlar rivojida qadimgi
yunon, hind hamda Arab xalifaligi
davrida, ayniqsa, uning poytaxti
Bag‘dodda
yaratilgan
ilmiy
asarlarning muayyan o‘rni bor.
Xorazm
Ma'mun
akademiyasi
olimlari falsafiy fanlar sohasida
o‘tmishda yaratilgan ilmiy merosdan
ijodiy
foydalanganlar,
ularning
takomillashuviga
katta
hissa
qo‘shganlar.
7. Xorazmda X-XII asrlarda
falsafiy fanlarga e'tibor nisbatan
kuchaygani, bu birinchi o‘rinda
kundalik amaliy ehtiyojdan kelib
chiqqani ham kuzatiladi, ya'ni ushbu
yo‘nalishdagi
ilmiy
izlanishlar
Xorazmda
sug‘orma
dehqonchilikning rivojlanishi, savdo
aloqalarining kengayishi, madaniy -
ma'naviy hayotning yuksalishi kabi
omillar bilan bog‘liq bo‘lgan. Bu o‘z
o‘rnida ijtimoiy
-iqtisodiy va madaniy
hayotga o‘z ta'sirini ko‘rsatganini
ko‘rish mumkin.
ADABIYOTLAR:
1.
Sharq olimlari va mutafakkirlarining tarixiy merosi, uning zamonaviy
sivilizatsiyadagi o‘rni va ahamiyati.
- Xalqaro konferentsiya materiallari. -
Samarqand-
Toshkent: O‘zbekiston, 2014. –
47 b.
2.
Bulgakov P.G. O‘rta Osiyo olimlarining Bag‘doddagi faoliyati //
Sharqshunoslik, № 1.
- B.19-28.
3.
Ahmedov A. Beruniyning Yoritqichlarning o‘tishi tushunchasini aniqlashtirish
uchun ishonchli asos tayyorlash haqida // Sharqshunoslik, № 12.
- B.58-63.
4.
Abduhalimov B. Hoji Xalifa Beruniy haqida // Sharqshunoslik, № 4.
- B.82-
89.
5.
Karimova S. Al-Xorazmiy al-
Kosiy va uning «Ayn as
-
san'a» asari haqida //
Sharqshunoslik, № 8.
- B.58-62.
6.
Bo‘riyev O. Ahmad al
-
Farg‘oniy va Abu Rayhon Beruniy ilmiy meroslarida
vorisiylik // Sharqshunoslik. № 12.
- B.63-71.
7.
Habibullaev A. Oksfordda Beruniy asarlari // Sharqshunoslik, № 8.
- B.89-
95.
63
ALFRAGANUS
xalqaro ilmiy jurnal
https://journals.afu.uz
ISSN: 2992 - 8974
№
2 (11). 2024
8.
Masharipova G. Abu Rayhon Beruniyning buyuk kashfiyotlari va falsafiy
qarashlari.
–
Toshkent, “Lesson Press” MCHJ nashriyoti.
- 2023. -181 b.
9.
Abdullayev I. As-
Saolibiy haqida yangi ma'lumotlar // Sharqshunoslik, № 1.
- B.28-37.
10.
Hazratqulov J. Rashid Vatvot
–
adib // Sharqshunoslik, № 8.
- B.189-
196.
11.
Hasaniy M. Beruniy va Ibn Sino: she'r va tabobat // Shaqshunoslik, №
12. - B.71-76.
12.
Qoriev O. Beruniy “Hindiston”i bilan Marg‘inoniy «Hidoya»sida nikoh
masalalari // Sharqshunoslik, № 5.
- B.49-54.
13.
Abu Rayhon Beruniy.Tamhid al-mustaqarr li tahqiq ma`ni al-mamar.
–
Haydarobod, 1367/1948. - B.1-107.
