ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
68
PROFESSIONAL TA’LIM XIZMATLARIDA TA’LIM SIFATINING
MOHIYATI VA ASOSIY TAMOYILLARI
Bobojonov Hasan Karimovich
Buxoro arxitektura va qurilish texnikumi direktori
https://doi.org/10.5281/zenodo.14649527
Professional ta’lim xizmatlari iqtisodiyotning barcha sohalariga malakali
mutaxassislarni tayyorlash orqali jamiyatning barqaror rivojlanishini
ta’minlaydi. Ushbu xizmatlarda ta’lim sifatining yuqori darajada bo‘lishi nafaqat
o‘quv jarayoni samaradorligini, balki bozor talablariga mos kadrlar tayyorlashni
ham kafolatlaydi.
Ta’lim sifati o‘quvchilarning bilim, ko‘nikma va kompetensiyalarining
jamiyat va iqtisodiy bozor talablariga mos kelishini ifodalaydi. Ta’lim sifati ta’lim
dasturlari, pedagogik kadrlarning malakasi, o‘quv bazasining texnologik
ta’minoti, o‘quvchilarning qobiliyati va ishtirokidan kelib chiqadi. Sifatli ta’lim
xizmatlari jamiyatda innovatsion taraqqiyotga, iqtisodiy barqarorlikka va
mehnat bozori ehtiyojlarini qondirishga xizmat qiladi.
O‘quv jarayonining moslashuvchanligi: Bozor talablari va texnologik
o‘zgarishlarga mos ravishda o‘quv dasturlarini yangilab borish.
O‘quv
jarayonining moslashuvchanligi
ta'lim sifatini yaxshilash va uning
samaradorligini oshirish uchun muhim tamoyil hisoblanadi. Bu tamoyil o‘quv
jarayonining o‘quvchilarning individual ehtiyojlariga, qobiliyatlari va
qiziqishlariga moslashishini anglatadi. O‘quv jarayonining moslashuvchanligi,
ta’lim tizimining yangilanishi, o‘quvchilarning faol ishtirokini ta'minlash va
o‘qitishning yangi metodlarini qo‘llashni talab qiladi.
Integratsiya: Ta’lim jarayonini ishlab chiqarish va amaliyot bilan
uyg‘unlashtirish orqali o‘quvchilarning kasbiy ko‘nikmalarini rivojlantirish.
Integratsiya
ta'lim jarayonida o‘quvchilarni turli fanlar va bilim sohalari
bo‘yicha o‘qitishni o‘zaro bog‘lab, ularga yaxlit tasavvur yaratishga yordam
berish tamoyilidir. Integratsiya, ta'limning samaradorligini oshirish va
o‘quvchilarga bilimlarni amaliyotda qo‘llash imkonini yaratish uchun muhim
vosita hisoblanadi.
Innovatsion yondashuv: Zamonaviy o‘quv vositalaridan foydalanish va
raqamli texnologiyalarni ta’lim jarayoniga joriy etish.
Innovatsion yondashuv
ta'lim tizimida yangi, ilg‘or metodlar, texnologiyalar va pedagogik
yondoshuvlarni qo‘llash orqali ta'lim sifatini yaxshilashga qaratilgan tamoyildir.
Bu yondashuv, o‘quvchilarning o‘rganish jarayonini samarali va qiziqarli qilish,
ularga zamonaviy bilimlar bilan ta'minlash, hamda ta'lim tizimining uzluksiz
rivojlanishini ta'minlash uchun muhim ahamiyatga ega.
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
69
Innovatsion
yondashuvning
mohiyati
ta'limni
yangilash,
yangi
texnologiyalar va pedagogik metodlarni joriy qilish orqali o‘quvchilarga yanada
samarali va qiziqarli ta'lim berishdir. Bu yondashuv o‘qituvchilarning o‘z ustida
ishlashini va yangi g‘oyalarni joriy etish bilan bog‘liq bo‘lgan o‘zgarishlarni talab
qiladi.
Baholash tizimining shaffofligi: Talabalar bilimini adolatli va aniqlik bilan
baholash tizimini yaratish.
Baholash tizimining shaffofligi
ta'lim jarayonida
o‘quvchilarning muvaffaqiyatlarini adolatli va aniq tarzda baholashni
ta'minlashga qaratilgan tamoyildir. Bu tamoyil, o‘quvchilarga qanday baholarni
olishlarini va ularning o‘z bilim va ko‘nikmalarini qanday baholanishi haqida
to‘liq va tushunarli ma'lumot berishni nazarda tutadi. Baholash tizimining
shaffofligi o‘qituvchidan talab qilingan baholash mezonlarini aniq va tushunarli
tarzda belgilashni, o‘quvchilarga baholash jarayonining har bir bosqichi haqida
ochiq va aniq axborot berishni anglatadi.
Davomiy ta’lim: Hayot davomida o‘qib-o‘rganish tamoyili asosida
o‘quvchilarga doimiy rivojlanish imkoniyatini ta’minlash.
Davomiy ta'lim
(yoki
uzluksiz ta'lim) — bu insonning hayoti davomida, har xil bosqichlarda va turli
yoshda o‘rganishni davom ettirish jarayonidir. Bu ta'limning asosiy maqsadi,
jamiyat va texnologiyaning tezkor rivojlanishi, shuningdek, odamlarning kasbiy
va shaxsiy rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan bilim va ko‘nikmalarni doimiy
ravishda yangilab borishdir. Davomiy ta'lim, o‘quvchilarga yoki kasbiy
xodimlarga o‘z qobiliyatlarini va bilimlarini yangilab turish, yangi
texnologiyalarni o‘zlashtirish, yangi kasblarni o‘rganish va shaxsiy o‘sish
imkoniyatlarini taqdim etadi.
Tenglik va inklyuzivlik: Har bir o‘quvchiga teng ta’lim olish imkoniyatini
yaratish va maxsus ehtiyojli shaxslarni qo‘llab-quvvatlash.
Tenglik va
inklyuzivlik
— jamiyatda har bir shaxsning teng huquqlarga ega bo‘lishi, ayrim
guruhlar yoki shaxslar tomonidan cheklovlarga duch kelmasdan, o‘z
imkoniyatlarini amalga oshirishi uchun zarur sharoitlarning yaratilishini
ta'minlashni anglatadi. Ta'lim sohasida bu tamoyillar muhim ahamiyatga ega,
chunki ular barcha o‘quvchilarga teng imkoniyatlar yaratish va har birining
ehtiyojlariga mos keladigan ta'lim jarayonlarini ta'minlashga xizmat qiladi.
Raqamli platformalar: Masofaviy ta’lim tizimlari va onlayn resurslardan
keng foydalanish.
Raqamli platformalar
— bu internetga asoslangan tizimlar
yoki platformalar bo‘lib, ular foydalanuvchilarga turli xizmatlar va resurslarga
onlayn tarzda kirish imkoniyatini taqdim etadi. Bu platformalar, odatda,
foydalanuvchilarni bir-biri bilan yoki boshqa tashqi tizimlar bilan bog‘lash,
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
70
ma'lumotlar va xizmatlarni almashish, hamda turli turdagi operatsiyalarni
bajarish uchun yaratiladi. Ta'lim sohasida, biznesda, ijtimoiy tarmoqlarda va
boshqa sohalarda raqamli platformalar keng qo‘llaniladi.
Kompentensiyaga yo‘naltirilgan yondashuv: Nazariy bilim bilan birga
amaliy ko‘nikmalarni rivojlantirishga e’tibor qaratish.
Kompetensiyaga
yo‘naltirilgan yondashuv
— bu ta'lim tizimida, o‘quvchilarning nafaqat
bilimlarni, balki zarur ko‘nikmalar va qobiliyatlarni ham egallashini
ta'minlashga qaratilgan yondashuvdir. Bu yondashuv o‘quvchilarning ma'lum
bir sohada muvaffaqiyatli faoliyat yuritishi uchun kerakli kompetensiyalarni
(bilim, ko‘nikma, tajriba va shaxsiy qobiliyatlar) rivojlantirishni o‘z ichiga oladi.
Kompetensiya o‘rganilgan bilim va ko‘nikmalarning amaliy jihatdan qo‘llanilishi
uchun zarur bo‘lgan qobiliyatlar va xulq-atvorni anglatadi.
Xalqaro standartlarga muvofiqlik: Ta’lim dasturlarini xalqaro sifat
standartlariga moslashtirish.
Xalqaro standartlarga muvofiqlik
— bu ta'lim,
sanoat, xizmat ko‘rsatish, ishlab chiqarish va boshqa sohalarda o‘z faoliyatini
xalqaro tan olingan standartlar asosida tashkil etish va bu standartlarga amal
qilishni anglatadi. Bunday muvofiqlik tashkilotlarga, jamiyatlarga va davlatlarga
global darajada tan olinadigan sifat va samaradorlikni ta'minlash imkonini
beradi. Xalqaro standartlarga muvofiqlik bir qator afzalliklarni keltirib
chiqaradi, jumladan, sifatni oshirish, xalqaro bozorlarga kirish imkoniyatlari,
xavfsizlikni ta'minlash va resurslardan samarali foydalanish.
Professional ta’lim xizmatlarida sifatni ta’minlash zamonaviy mehnat
bozorida raqobatbardosh kadrlar tayyorlashning eng muhim omillaridan biridir.
Bu jarayonni samarali tashkil etish uchun innovatsion texnologiyalarni joriy
qilish, o‘quv dasturlarini bozor talablariga moslashtirish va o‘quvchilarga
shaxsiy yondashuvni rivojlantirish zarur. Shu bilan birga, ta’lim sifatini oshirish
jamiyatning iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishiga ulkan hissa qo‘shadi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1.
Ibrayim o‘g‘li E. S. DAVLAT XIZMATLARINI PROFESSIONAL
RIVOJLANISHDA RAQAMLI TA’LIM TEXNALOGIYALARINING O’RNI VA
AHAMIYATI //Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi. – 2024. – Т. 21. – №. 5. – С.
148-151.
2.
Sharifovich B. Z. FOREIGN EXPERIENCE IN THE USE OF MARKETING
COMMUNICATIONS IN BUSINESS ACTIVITIES //IMRAS. – 2024. – Т. 7. – №. 6. –
С. 487-492.
3.
Sharifovich B. Z. CHARACTERISTICS OF ADVANCED TECHNOLOGIES IN
TEACHING MANAGEMENT SCIENCES //IQTISODIYOT VA ZAMONAVIY
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
71
TEXNOLOGIYA JURNALI| JOURNAL OF ECONOMY AND MODERN TECHNOLOGY.
– 2023. – Т. 2. – №. 8. – С. 24-31.
4.
Khamidov O. et al. Trajectory of economic development of the Republic of
Uzbekistan in the process of digitization //E3S Web of Conferences. – EDP
Sciences, 2023. – Т. 431. – С. 07049.
5.
Ganiyevna K. N., Sharifovich B. Z. ENGLISH EXPRESSION OF ECONOMIC
CONCEPTS SUCH AS STRATEGY, MISSION, ORGANIZATIONAL POTENTIAL,
SMART //E-Conference Globe. – 2021. – С. 24-27.
6.
Sharifovich B. Z. CHARACTERISTICS OF ADVANCED TECHNOLOGIES IN
TEACHING MANAGEMENT SCIENCES //IQTISODIYOT VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYA JURNALI| JOURNAL OF ECONOMY AND MODERN TECHNOLOGY.
– 2023. – Т. 2. – №. 8. – С. 24-31.
