Page 9
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF ACADEMIC
RESEARCH
Volume 3, Issue 8,August 2025
www.in-academy.uz
OʻZBEK VA INGLIZ TILLARDA RASMIY XATLARNING
LINGVOPRAGMATIK XUSUSIYATI
Matkarimova Farogʻat
Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat
universiteti mustaqil tadqiqotchisi
Matkarimova Ozoda
Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch
davlat universiteti mustaqil tadqiqotchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.16785167
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Qabul qilindi: 05-Avgust 2025 yil
Ma’qullandi: 07- Avgust 2025 yil
Nashr qilindi: 09- Avgust 2025 yil
Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillarida rasmiy
xatlarning lingvopragmatik xususiyatlari qiyosiy tahlil
qilinadi. Rasmiy yozishmalar matnlarida til birliklarining
tanlanishi, ularning muloqot maqsadiga mos qo‘llanishi,
shuningdek,
madaniy-pragmatik
omillar
ta’siri
o‘rganiladi. Tadqiqot davomida rasmiy xatlar tuzilishi,
murojaat shakllari, muloqot strategiyalari hamda nutq
etiketi elementlari tahlil etildi. O‘zbek va ingliz tillarida
rasmiy uslubning o‘ziga xos jihatlari, ularning pragmatik
funksiyalari hamda kommunikativ samaradorlikni
ta’minlovchi lingvistik vositalar aniqlab berildi. Maqola
natijalari xorijiy va milliy ish yuritish amaliyotida rasmiy
muloqot
madaniyatini
rivojlantirishda,
tarjima
jarayonida hamda til o‘qitish metodikasida qo‘llanishi
mumkin.
KEYWORDS
rasmiy
xatlar,
lingvopragmatika,
rasmiy
uslub, nutq etiketi, murojaat
shakllari, o‘zbek tili, ingliz tili,
ish yuritish madaniyati, qiyosiy
tahlil.
Globallashuv va raqamli kommunikatsiya sharoitida rasmiy yozishmalar tilning nafaqat
grammatik me’yorlarini, balki muloqotning ijtimoiy-psixologik o‘lchovlarini ham sinovdan
o‘tkazadigan muhim diskurs turiga aylandi. Xalqaro ilmiy hamkorlik, biznes, davlat
boshqaruvi va ta’lim tizimida har kuni yuzlab rasmiy xatlar almashiladi; ular orqali
tashkilotning institutsional nufuzi, muallifning muloqot madaniyati va hatto madaniyatlararo
kompetensiyasi namoyon bo‘ladi. Shu bois o‘zbek va ingliz tillaridagi rasmiy xatlarni
lingvopragmatik nuqtai nazardan tahlil qilish, ya’ni til birliklarining maqsadga muvofiq
tanlanishi va ularning ijtimoiy vaziyatda qanday kommunikativ natija berishini aniqlash
amaliy va nazariy jihatdan dolzarbdir.
Rasmiy xat—bu oldindan belgilangan maqsadga qaratilgan, norma va protokollar bilan
tartibga solingan, institutsional subyektlar o‘rtasida almashiladigan yozma muloqot shaklidir.
Bunday diskursning “rasmiy”ligi, avvalo, nutq aktlari tarkibidagi illokutiv kuchning aniq va
mo‘‘tadil taqdim etilishi, adresant va adresat maqomlari o‘rtasidagi ierarxiyaning ehtiyotkor
boshqarilishi, shuningdek, yuz (face)ni asrash strategiyalarining izchil qo‘llanishi bilan
belgilanadi. Ingliz tilida “Dear…,” “We would like to request…,” “Could you please…,”
“Sincerely,” kabi formulalar ijtimoiy masofani saqlab, talablilik darajasini yumshatadigan
hedjing va mitigatsiya vositalari bilan uyg‘unlashadi. O‘zbek tilida esa “Hurmatli…,” “Sizdan
iltimos qilamiz,” “E’tiboringiz uchun minnatdorlik bildiramiz,” “Hurmat bilan” kabi qoliplar
Page 10
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF ACADEMIC
RESEARCH
Volume 3, Issue 8,August 2025
www.in-academy.uz
muomala odobining milliy-me’yoriy tizimi bilan bog‘lanib, ierarxiya va hurmatni til orqali
muvozanatlashtiradi.
Lingvopragmatik yondashuv rasmiy xat matnida nafaqat qanday so‘zlar ishlatilganini,
balki nega aynan shunday tanlov qilinganini, bu tanlov qanday ijtimoiy vaziyatni modellashini
tushuntiradi. Masalan, konsessiv konstruksiyalar (“despite…”, “garchi… bo‘lsa-da”) murosa
signalini beradi; passiv konstruksiya va nominalizatsiya (“it has been decided…”, “qaror
qilingan”) subyektni fon rejasiga surib, institutsional obyektivlik illuziyasini yaratadi; modal
fe’llar va modal shakllar (“may/might/could”, “mumkin/lozim/zarur”) ehtimollik, majburiyat
va ruxsat gradientlarini chizib, talab ohangini muloyimlashtiradi yoki kuchaytiradi. Shu
jihatlar tarjima amaliyotida ham o‘ta sezgir: inglizcha “We would appreciate if…”ning
o‘zbekchaga bevosita “Agar… bo‘lsa, minnatdor bo‘lamiz” tarzida ko‘chirilishi semantik
jihatdan to‘g‘ri ko‘rinsa-da, ijtimoiy masofa va rasmiylik darajasi bo‘yicha har doim ham
ekvivalent bo‘lavermaydi. Demak, rasmiy xatlardagi “adabiy” sinonimlar tanlovi ham
pragmatik ekvivalentlik mezonlari asosida baholanishi kerak.
Hozirgi amaliyotda rasmiy yozishmalar tobora ko‘proq elektron muhitda kechmoqda. E-
mail mavzu qatori, CC/BCC strategiyasi, fayl nomlash standartlari, matnning blok tuzilishi,
qisqa paragraf va punktlar—bularning barchasi lingvopragmatik mezonlar bilan uzviy bog‘liq.
Masalan, mavzu qatorining aniq illokutiv signali (“Request for…”, “Submission of…”,
“Invitation to…”, “Ariza…”, “Taqdim etish…”) adresatning kognitiv e’tiborini kerakli rejimga
o‘tkazadi; salomlashish va yakunlovchi formulalarning mosligi esa kommunikativ uyg‘unlikni
saqlaydi. O‘zbek tilidagi rasmiy e-maillarda an’anaviy “kirish–asosiy–xulosa–yopish” tuzilmasi
ko‘pincha saqlanadi, ingliz tilida esa tezkorlik va aniklik tamoyili yanada kuchliroq seziladi. Bu
farq til tizimidan ko‘ra, ko‘proq janr konventsiyalari va ish yuritish madaniyati bilan
izohlanadi.
Maqolaning dolzarbligi shundaki, ko‘plab tadqiqotlar rasmiy yozishmalarning
grammatik va uslubiy xususiyatlarini tasvirlagan bo‘lsa-da, o‘zbek va ingliz tillari kesimida
nutq aktlari, xushmuomalalik strategiyalari, mitigatsiya, modalitet va formulaik birliklarning
funksional-ekvivalent xaritasini qiyosiy ko‘rsatib beruvchi lingvopragmatik tadqiqotlar
yetarlicha tizimlashtirilmagan. Natijada tarjima jarayonida literal ekvivalentlar tanlanib,
illokutiv kuch siljishi, talab ohangining ortiqcha qat’iylashuvi yoki aksincha, haddan tashqari
yumshashi, institutsional masofaning noto‘g‘ri belgilanishi kabi kommunikativ nosozliklar
kuzatiladi. Xususan, “buyruq” ohangidagi konstruksiyalarni ingliz tilida ichki passiv yoki
mayin modal bilan yumshatish, yoki inglizchadagi ehtiyotkor “hedged request”ni o‘zbek tilida
maqomga mos “hurmat formulasida” tiklash kabi operatsiyalar uslubiy mezonlar talab qiladi.
Ushbu tadqiqotning maqsadi—o‘zbek va ingliz tillaridagi rasmiy xatlarni janr tuzilishi
(move/step), nutq aktlari (talab, taklif, axborot, rad etish, iltimos, kafolat), xushmuomalalik va
yuzni asrash strategiyalari, modalitet va forma-lula birliklar darajasida qiyosiy tahlil qilish va
ular o‘rtasida funksional ekvivalentlikni aniqlashdir. Maqsadga erishish uchun korpusga
asoslangan materiallardan (ariza, so‘rov xati, tavsiyanoma, hamkorlik taklifi, shikoyat,
ma’lumot xati va boshqalar) foydalaniladi; Swales va Bhatia janr tahlili an’analari doirasida
“move–step” modeli, Austin–Searle nutq aktlari tipologiyasi va Brown–Levinson
xushmuomalalik nazariyasi operatsionlashtiriladi. Mikro-darajada modal fe’llar (may, might,
could; mumkin, kerak, zarur), passiv/impersonal konstruksiyalar, hedjing markerlari
(perhaps, slightly, possibly; ehtimol, iloji bo‘lsa), murojaat va yakunlovchi formulalarning
Page 11
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF ACADEMIC
RESEARCH
Volume 3, Issue 8,August 2025
www.in-academy.uz
distribusiyasi hamda interpunktiv signallar (mavzu qatori, sanalar, imzo bloklari) hisobga
olinadi.
Kutilayotgan ilmiy yangilik shundan iboratki, maqola rasmiy xatlarning lingvopragmatik
xaritasini ikki til kesimida parallel ravishda qurib, aniq vaziyatlarga mos strategik yechimlarni
taklif qiladi: ierarxiya yuqori bo‘lgan muhitda qanday mitigatsiya ishlaydi, simmetrik
maqomlarda talab qanday muloyimlashtiriladi, manfiy xabarlar qanday “yumshoq”
yetkaziladi, rad etishning yuzni saqlovchi modellari qaysilar—va ularning o‘zbek–ingliz
juftliklaridagi optimal ekvivalentlari nima. Amaliy ahamiyat esa tarjimonlar, kadrlar bo‘limi
mutaxassislari, xalqaro bo‘limlar, akademik idoralar va biznes yozishmalar bilan
shug‘ullanuvchi xodimlar uchun uslubiy qo‘llanma sifatida ko‘rinadi: to‘g‘ri janr tuzilishi va
pragmatik strategiyalar tanlovi xatning o‘qilish samaradorligini oshiradi, javob tezligini va
hamkorlik sifati-ni yaxshilaydi.
Shunday qilib, rasmiy xatni “to‘g‘ri yozish” til grammatikasini bilishdan ko‘proq narsani
talab qiladi: bu—ijtimoiy rollar muvozanatini sezish, illokutiv kuchni boshqarish,
madaniyatlararo signallarni to‘g‘ri kodlash san’atidir. O‘zbek va ingliz tillarining rasmiy
diskursi shu san’atning turli maktablari sifatida ko‘rilsa, lingvopragmatik tahlil ularning
umumiy qonuniyatlari va farqlarini konseptual ravishda yoritib, samarali va hurmatli
muloqotni ta’minlashning aniq til vositalarini namoyon etadi. Shu ilmiy asos maqolaning
keyingi bo‘limlarida—korpus va metodika tavsifi, tahlil natijalari hamda muhokama va
xulosalarda—bosqichma-bosqich dalillar bilan mustahkamlanadi.
Material tanlashda asosiy mezonlardan biri – matnning haqiqiy institutsional kontekstda
yozilganligi va u rasmiy xat janriga xos belgilarni to‘liq ifodalagan bo‘lishidir. Shunday qilib,
tadqiqotga faqat murojaat qismi, asosiy mazmuni va yakunlovchi formulasi aniq bo‘lgan,
adresant va adresat maqomlari ko‘rinib turgan xatlar kiritildi. O‘zbek va ingliz tillarida 150
tadan, jami 300 ta xat tanlab olindi. Har ikkala tildagi namuna bir xil janr ko‘rinishlarini
qamrab oldi: so‘rov va ariza, hamkorlik taklifi, ma’lumot yoki izoh xati, shikoyat va javob,
tavsiyanoma yoki kafolat xati, shuningdek rad etish yoki muddatni kechiktirish mazmunidagi
xatlar.
Korpusning taxminan uchdan ikki qismi elektron pochta ko‘rinishida, qolgan qismi esa
rasmiy blanklarda tuzilgan yozishmalardan iborat bo‘ldi. Bunda davlat boshqaruvi sektori
taxminan 40 foizni, ta’lim va ilmiy muassasalar 35 foizni, biznes va nodavlat sektor esa 25
foizni tashkil etdi. Xatlar muloqot yo‘nalishiga ko‘ra ham tasniflandi: yuqoridan-pastga (idora
→ ijrochi), pastdan-yuqoriga (arizachi → idora) va teng maqomdagi tomonlar o‘rtasida
(tashkilot ↔ tashkilot) kechgan yozishmalar ajratib olindi.
Har bir matn oldindan normalizatsiyadan o‘tkazildi: o‘zbekcha xatlar lotin yozuviga
birxillashtirildi, imlo xatolari minimal darajada tuzatildi, sanalar va raqamlar yagona formatga
keltirildi. Ingliz tilidagi matnlar esa asl imlo va punktuatsiya me’yorlari saqlangan holda
kodlandi. Bundan tashqari, elektron xatlarning mavzu qatori, ilova mavjudligi, sana va
jo‘natish formati kabi texnik atributlari ham alohida qayd etildi.
Tadqiqot materiallari lingvopragmatik tahlil uchun maxsus belgilash (annotatsiya)
jarayonidan o‘tkazildi. Har bir xat janr tuzilishi, nutq aktlari, xushmuomalalik strategiyalari va
pragmatik-lingvistik ko‘rsatkichlar bo‘yicha kodlandi. Janr tuzilishida salomlashish, muloqot
konteksti, maqsad, asoslash, shart va muddatlar, ilovalar, yakunlovchi formula kabi bo‘laklar
ajratildi. Nutq aktlari Austin va Searle tipologiyasi asosida belgilandi: so‘rov, buyruq, va’da,
Page 12
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF ACADEMIC
RESEARCH
Volume 3, Issue 8,August 2025
www.in-academy.uz
axborot, minnatdorchilik, tasdiq yoki rad etish. Xushmuomalalik strategiyalarini belgilashda
Brown va Levinsonning yuzni saqlash nazariyasi hamda Leechning diplomatik tamoyillari
asos qilib olindi. Materialning pragmatik-lingvistik qatlamida modal fe’llar (may, might, could;
kerak, lozim, mumkin), passiv va impersonal konstruksiyalar, hedj va boosterlar, murojaat
formulalari, nominalizatsiya vositalari, shaxs-son shakllari va format belgilarining qo‘llanishi
qayd etildi. Har ikki tildagi matnlar o‘rtasida bu vositalarning chastotasi va qo‘llanish
vazifalari qiyoslandi.
Shunday qilib, mazkur tadqiqot uchun yig‘ilgan materiallar nafaqat ikki til rasmiy
xatlarining lingvopragmatik jihatlarini qamrab oladi, balki ularning kommunikativ
strategiyalarini turli sektor va muloqot yo‘nalishlari kesimida solishtirish imkonini ham
beradi. Tanlab olingan korpus hajmi va janr xilma-xilligi tahlil natijalarining ishonchliligi va
umumlashma xulosalar chiqarish imkoniyatini oshiradi.
Adabiyotlar va manbalar tahlili:
O‘zbek va ingliz tillarida rasmiy xatlarning lingvopragmatik xususiyatlarini o‘rganish
masalasi lingvistika, pragmatika, tarjimashunoslik va madaniyatlararo kommunikatsiya
sohalarining kesishgan nuqtasida joylashgan bo‘lib, mavjud ilmiy adabiyotlar mazkur
mavzuni turli rakurslardan yoritadi.
Lingvopragmatik tahlilning nazariy poydevori J. Austinning "How to Do Things with
Words" (1962) asarida yaratilgan nutq aktlari nazariyasiga borib taqaladi. Unda illokutiv va
perlokutiv kuch tushunchalari, nutq orqali harakat qilish imkoniyati izohlangan. J. Searle
(1969, 1975) bu g‘oyani rivojlantirib, nutq aktlarini assertive, directive, commissive,
expressive, declarative kabi turlarga ajratdi. Rasmiy yozishmalarni tahlil qilishda ushbu tasnif,
ayniqsa, so‘rov, talab, rad etish yoki kafolat kabi illokutiv turlarni aniqlashda muhim nazariy
asos bo‘lib xizmat qiladi.
Janr tahlilining asoschilaridan biri J. M. Swales (1990) bo‘lib, uning "Genre Analysis:
English in Academic and Research Settings" asarida "move-step" modeli ishlab chiqilgan. Bu
model rasmiy xatlarning tuzilish bloklarini (kirish, asoslash, talab, yakun) tahlil qilishda
qo‘llanadi. Vijay Bhatia (1993) esa janr tahlilini professional yozishmalar (contract, tender,
business correspondence) doirasida kengaytirib, ularning kommunikativ maqsad va
konventsiyalarini tasniflagan.
Cross-cultural pragmatics doirasida ingliz va o‘zbek tillari rasmiy yozishmalarining
farqlarini o‘rganish bo‘yicha maxsus tadqiqotlar cheklangan bo‘lsa-da, umumiy nazariy va
amaliy yondashuvlar mavjud. H. Wierzbicka (1991) madaniyatlararo kommunikatsiyada
"speech code" tushunchasini kiritib, turli madaniyatlarda rasmiylik darajasi va murojaat
strategiyalarining o‘ziga xosligini ko‘rsatgan. C. House (2015) esa tarjimada pragmatik
ekvivalentlik muammolarini, xususan, rasmiy diskursda bilvosita ifodalarning to‘g‘ri
ko‘chirilishini tahlil qilgan.
O‘zbek tilshunosligida madaniyatlararo pragmatika bo‘yicha Sh. Safarov, D.
Xudoyberganova va A. Nabiyevalarning ishlari alohida o‘rin tutadi. Ular rasmiy muloqotning
milliy xususiyatlarini, murojaat etiketi va nutqiy me’yorlarning madaniy kontekst bilan
bog‘liqligini ta’kidlaydilar.
Mavjud adabiyotlar rasmiy yozishmalar tilini grammatik, uslubiy va janr jihatdan
chuqur yoritgan bo‘lsa-da, o‘zbek va ingliz tillari kesimida lingvopragmatik elementlarni –
nutq aktlari, xushmuomalalik strategiyalari, mitigatsiya vositalari, madaniyatlararo
Page 13
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF ACADEMIC
RESEARCH
Volume 3, Issue 8,August 2025
www.in-academy.uz
ekvivalentlik – kompleks qiyosiy tahlil qilgan tadqiqotlar juda kam. Shu bois mazkur ish
ushbu bo‘shliqni to‘ldirishga qaratilgan bo‘lib, ilgari yaratilgan nazariy asoslarni amaliy
korpus tahliliga tatbiq etadi.
Muhokama:
O‘zbek va ingliz tillaridagi rasmiy xatlar lingvopragmatik tahlili shuni ko‘rsatadiki, har
ikki til rasmiy yozishmalarida umumiy kommunikativ maqsad – ma’lumot yetkazish, so‘rov
yoki taklif bildirish, hamkorlikni muvofiqlashtirish – ustuvor o‘rin tutadi. Biroq bu maqsadga
erishish jarayonida qo‘llaniladigan til vositalari, murojaat uslublari va strategiyalar madaniy
hamda institutsional omillar ta’sirida sezilarli farq qiladi. Muhokama davomida bu farqlar,
ularning sabab va oqibatlari, shuningdek, tarjima va amaliy muloqotdagi ahamiyati tahlil
qilinadi.
Janr tuzilishidagi o‘xshashlik va tafovutlar.
Har ikkala tilda rasmiy xatlar odatda kirish
(murojaat), asosiy mazmun va yakunlovchi formula kabi bloklardan iborat bo‘ladi. Ingliz
tilidagi xatlarda “opening–div–closing” modeli qisqa va aniq jumlalar bilan ifodalanadi,
mavzu qatori esa illokutiv maqsadni darhol ko‘rsatadi (“Request for Information”, “Invitation
to Participate”). O‘zbek tilidagi rasmiy xatlarda esa kirish qismi ko‘proq izohli, sabablarni
bayon etishga moyil bo‘ladi va mavzu odatda xat matni ichida, birinchi paragraf oxirida
aniqlanadi. Bu farq inglizcha muloqotda tezkorlik va aniklik tamoyilining ustuvorligini,
o‘zbekcha muloqotda esa asoslash va kontekst yaratish odatining kuchliligini ko‘rsatadi.
Nutq aktlari va illokutiv kuch.
Tahlil shuni ko‘rsatdiki, ingliz tilida talab va so‘rovlar
ko‘pincha bilvosita, modal fe’llar (“could”, “would”, “might”) va xushmuomalalik markerlari
(“please”, “kindly”) orqali yumshatiladi. O‘zbek tilida esa passiv shakl (“so‘raladi”, “taqdim
etishingiz lozim”) va impersonal konstruksiyalar (“mazkur xat orqali”) ko‘proq uchraydi. Har
ikkala til ham talabning qat’iyligini kamaytirish uchun vositalardan foydalansa-da, ingliz tili
ohangni “yumshatish”ga, o‘zbek tili esa “rasmiylashtirish”ga ko‘proq e’tibor beradi. Bundan
tashqari, ingliz tilidagi rad etishlar ko‘pincha alternativ taklif yoki afsus bildirish bilan birga
keladi (“Unfortunately, we are unable to…; however, we suggest…”), o‘zbek tilida esa rad etish
ko‘proq normativ-huquqiy asos bilan mustahkamlanadi (“amaldagi tartibga ko‘ra…”, “mavjud
imkoniyatlar doirasida…”). Bu yondashuvlar o‘z navbatida madaniyatlararo farqlarni –
individualistik va kollektivistik muloqot modellari – aks ettiradi.
Elektron kanal orqali yuborilgan rasmiy xatlar ingliz tilida ham, o‘zbek tilida ham
struktura jihatdan an’anaviy shaklni saqlaydi, biroq ingliz tilidagi elektron xatlar ko‘proq
punktli ro‘yxatlar, qisqa paragraf va aniq mavzu qatori bilan ajralib turadi. O‘zbek tilidagi
elektron xatlar esa ko‘pincha qog‘ozdagi rasmiy xat shaklini deyarli to‘liq takrorlaydi, bu esa
tezkorlik va o‘quvchining e’tiborini boshqarish bo‘yicha farqlarga olib keladi.
O‘zbek va ingliz tillari o‘rtasida rasmiy xatlarni tarjima qilish jarayonida asosiy muammo
pragmatik ekvivalentlikdir. Literal tarjima ko‘pincha illokutiv kuch siljishiga olib keladi:
inglizchadagi yumshoq so‘rov o‘zbekchaga ko‘chirilganda juda qat’iy eshitilishi yoki aksincha,
o‘zbekchadagi normativ asoslangan rad etish inglizchada ortiqcha qattiq ohang berishi
mumkin. Shuning uchun tarjimon faqat semantik ma’no emas, balki ijtimoiy masofa, maqom
va muloqot konventsiyalarini ham hisobga olishi lozim.
Xulosa.
Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, rasmiy xatlarda til vositalarining tanlanishi
va qo‘llanishi nafaqat grammatik me’yorlar, balki madaniyat, institutsional amaliyot va
kommunikativ strategiyalar bilan bevosita bog‘liq. Ingliz tili pragmatik jihatdan yumshoqlik
Page 14
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF ACADEMIC
RESEARCH
Volume 3, Issue 8,August 2025
www.in-academy.uz
va tezkorlikka, o‘zbek tili esa rasmiylik va asoslashga tayanadi. Bu farqlarni hisobga olgan
holda rasmiy yozishmalarni tuzish, tarjima qilish va madaniyatlararo muloqot olib borish
samaradorligini oshirish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1.
Austin J. How to Do Things with Words. – Oxford: Oxford University Press, 1962. – 168 p.
2.
Searle J.R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge: Cambridge
University Press, 1969. – 203 p.
3.
Swales J.M. Genre Analysis: English in Academic and Research Settings. – Cambridge:
Cambridge University Press, 1990. – 260 p.
4.
Bhatia V.K. Analysing Genre: Language Use in Professional Settings. – London: Longman,
1993. – 250 p.
5.
Wierzbicka A. Cross-Cultural Pragmatics: The Semantics of Human Interaction. – Berlin;
New York: Mouton de Gruyter, 1991. – 501 p.
6.
House J. Translation Quality Assessment: Past and Present. – London: Routledge, 2015. –
210 p.
7.
Jo‘rayev A. Rasmiy ish yuritish va hujjatlar tili. – Toshkent: O‘qituvchi, 2005. – 180 b.
8.
Karimova D. Ish yuritish madaniyati va nutq etiketi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2012. –
156 b.
9.
Nabiyeva A. O‘zbek tilida murojaat shakllarining lingvopragmatik xususiyatlari: filol. fan.
nomz. diss. avtoref. – Toshkent, 2017. – 24 b
