Авторы

  • Muxlisaxon Mahamadjonova
  • G‘ulomjon Abdupattoyev

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.cajmrms.126664

Аннотация

Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga she’riy asarlarni o‘qitishda kreativ fikrlashga o‘rgatish, she’riy asarlarni ifodali o‘qiy olish, ularning mazmunini anglay olish, ijodiy fikrlash to‘g‘tisida , boshlang‘ich sinflarda she’riy asarlarning o‘ziga xos xususiyati, uni o‘rganishga tayyorgarlik, she’riy asar matni tahlili xususida, she’riy asarlarni o‘rgatish jarayonida kreativ fikrlashga o‘rgatish mazusida so‘z boradi.


background image

Page 152

CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY

RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES

Volume 2, Issue 6, Part 2 June 2025

www.in-academy.uz

“BOSHLANG‘ICH SINFLARDA SHE’RIY ASARLARNI

O‘QITISHDA KREATIV FIKRLASHGA O‘RGATISH”

Mahamadjonova Muxlisaxon

Qo‘qon universiteti

Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi talabasi

Ilmiy rahbar: Abdupattoyev G‘ulomjon

Qo‘qon universiteti Pedagogika va

psixologiya kafedrasi o‘qituvchisi

muxlisaxon2501@gmail.com

https://doi.org/

10.5281/zenodo.15761273

ARTICLE INFO

ABSTRACT

Received: 24

th

June 2025

Accepted:25 th June 2025

Published: 27

TH

June 2025

Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga

she’riy asarlarni o‘qitishda kreativ fikrlashga o‘rgatish,

she’riy asarlarni ifodali o‘qiy olish, ularning mazmunini

anglay olish, ijodiy fikrlash to‘g‘tisida , boshlang‘ich

sinflarda she’riy asarlarning o‘ziga xos xususiyati, uni

o‘rganishga tayyorgarlik, she’riy asar matni tahlili

xususida, she’riy asarlarni o‘rgatish jarayonida kreativ

fikrlashga o‘rgatish mazusida so‘z boradi.

KEYWORDS

she’riy asarlar, kretiv

fikrlash, 4K modeli, ijodiylik,

boshlang‘ich

sinf

darsligi,

she’riy

asarlar

tahlili,

ko‘rgazmali qurollar.

KIRISH

Bugungi kunda taʼlimda kreativ fikrlashni rivojlantirish, ayniqsa, boshlangʻich sinf

oʻquvchilarining har tomonlama rivojlanishi uchun juda muhimdir. Yosh bolalar uchun sheʼriy

asarlarni oʻqitish nafaqat tilni o‘zlashtirish, balki ularning tasavvuri, ijodiy fikrlash qobiliyatini

rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada sheʼriy asarlarni oʻqitish jarayonida

kreativ fikrlashni qanday rivojlantirish mumkinligi haqida soʻz boradi.

She’riy asarlarni o‘qish ijodiylik hisoblanadi. Albatta, ijodiylik rivojlansa kreativ fikrlash

kengayadi. Ijodkor insondan yomonlik chiqmasligi haqida ko‘p eshitganmiz. Bola yoshlikdan

she’rlarga, hikoya va ertaklarga oshno bo‘ladi. Bularga qiziqtirish va ularni rivojlantirish zarur.

Yoshlikdan kreativ fikrlagan bola ijodkorlik sari otlanadi. Yangi-yangi g‘oyalar o‘ylab topa

boshlaydi. O‘quvchilarga she’riy asarlarni o‘qitishdan oldin ularga o‘zi she’rning nimaligi,

uning qay hollarda tug‘ilishi, uni kimlar yoza olishi, hamda qanday aytilishi haqida ma’lumot

berib o‘tish kerak.

Sheʼr (arabcha: “shuur” – “sezgi”) – fikrning his-tuygʻuga qorishiq ifodasi sifatida vujudga

kelgan, hayajonli sheʼriy nutq bilan ifoda etilgan, maʼlum ichki ohangga ega badiiy asar.

“Sheʼr“ atamasi oʻrniga baʼzan “nazm” soʻzi ham qoʻllanadi. U badiiy adabiyotning qadimiy turi

boʻlib, insoniyat eng birinchi badiiy asarlarni she’rda yaratgan. Rivoyat qilishlaricha, birinchi

she’rni bevaqt oʻldirilgan oʻgʻli Hobilning dardida kuygan Odam alayhissalom yaratgan ekan.

Shuning uchun ham unda, deyarli hamisha, muallifning oniy kayfiyati, lahzalik porloq

kechinmalari ustuvorlik qiladi. She’rda fikrning kutilmagan va sezimlarga kuchli taʼsir

koʻrsatadigan yoʻsinda ifodalanishiga eʼtibor qilinadi. Shu bois ham har bir she’rdan oʻta

muhim ijtimoiy gʻoya ifodasini kutish maqsadga muvofiq emas. Ularda tuygʻular poʻrtanasi

qudratli, sezimlar miqyosi keng va taʼsirchanlik, yuqumlilik darajasi yuqori boʻlishi muhimdir.


background image

Page 153

CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY

RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES

Volume 2, Issue 6, Part 2 June 2025

www.in-academy.uz

She’rning uzoq yashashini taʼminlaydigan asosiy omillar: tuygʻular samimiyati va ifoda

tabiiyligidir.

O‘zbek xalq og‘zaki ijodida sheʼrlar asosan, kuylash uchun yaratilganligi uchun “qoʻshiq“ deb

atalgan. Ogʻzaki sheʼr qatʼiy shakliy-mundarijaviy qoliplarga tushmaydi va yoʻnalishiga koʻra

mavsum, marosim, sevgi qoʻshiqlari kabi turlarga ajratiladi. Mumtoz sheʼrlar qofiyalanish va

banddagi misralarning miqdoriga koʻra maxsus janrlarga boʻlingan. Agar she’r bandi 2

misradan iborat boʻlsa – masnaviy, 3 misradan iborat boʻlsa – musallas, har bir band 4

misradan tashkil topsa – murabbaʼ, 5 qatorli bandlardan tashkil etilsa – muxammas, bandlari

6 satrdan tashkil topsa – musaddas, 7 misrali bandlardan iborat boʻlsa – musabbaʼ, 8 misrali

bandlardan tashkil topsa – musamman, 9 qatorli bandlardan iborati – tasneʼ (mustasneʼ), 10

qatorli bandlardan iborat poetik asarlar muashshar (mashruʼ) deyilgan.

1

She’r ohang jihatidan ma’lum bir tartibga solingan, his-tuyg‘u ifodasi sifatida vujudga kelgan

hayajonli ritmik nutqdir. She’riy nutqni ohang jihatidan ma’lum bir tartibga solish vositalari

ritm (bir-biriga monand kichik bo‘laklarning izchil va bir meyorda takrorlanib kelishi) va

qofiya (misralarning oxirida keladigan ohangdosh so‘zlar) hisoblanadi. She’rni o‘qiganda

kichik yoshdagi o‘quvchilar tabiat va jamiyat voqea-hodisalarining poetik tasviridan

hayajonlanishlari muhim ahamiyatga ega. Boshlang‘ich sinflarda she’r tarzida yozilgan

hikoyalar, ertaklar, lirik va epik she’rlar o‘qitiladi.

She’riy hikoya, she’riy ertaklarda syujet, ya’ni voqealar tizimi va uning rivoji xarakterlidir.

Lirik she’r “biror hayotiy voqea-hodisa ta’sirida insonda tug‘ilgan ruhiy kechinma, fikr va

tuyg‘ular orqali turmushni aks ettiradi”. Lirik she’rning xususiyati “kishining his-tuyg‘uga to‘la

hayajonli nutqini ta’sirliroq ifodalashda qo‘l keladi”. Lirik she’rni o‘qish va tahlil qilish

o‘qituvchidan katta mahorat talab qiladi. Holbuki, ko‘p hollarda she’rga oddiy matn nuqtai

nazaridan yondashiladi. Bunday holda she’riy san’at hissiyot bilan bog‘liq ekanligi unutiladi,

she’r ma’nosining satrlar, so‘zlar zaminida yashirin berilishi anglab yetilmaydi. Buning

oqibatida o‘quvchilar she’rdagi obrazlilikning mag‘zini chaqa olmaydilar. Vaholanki, har

qanday asar zaminidagi yashirin ma’noni o‘qish mehnattalab ishdir. Busiz, hatto, adabiy

ta’limning maqsadi ham amalga oshmaydi.

2

Boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga she’riy asarlarni o‘qitishda kreativ fikrlashning ham o‘rni

beqiyos. Bunda o‘quvchi ijodiy fikrlashni, o‘z fikrini bayon qilishni o‘rganadi.

Yangi o‘quv yilidan boshlab boshlang‘ich sinf o‘quvchilari yangi avlod darsliklari asosida

ta’lim oladi. Darsliklarning asosiy xususiyatlaridan biri – ularning 4K tamoyili asosida ishlab

chiqilganidadir. Ya’ni bu tamoyilda quruq ma’lumotlarni yodlatish yoki shunchaki o‘qish-

yozishni o‘rgatish bilan cheklanilmaydi. O‘quvchilar nafaqat fanlarni, balki XXI asrda zarur

bo‘lgan hayotiy ko‘nikmalarni ham o‘rganadi. 4K yondashuvi o‘z nomi bilan 4 ta tamoyilni o‘z

ichiga oladi:

Kollaboratsiya:

Darsliklar o‘quvchilarning jamoada ishlash qobiliyatini rivojlantirishga

yordam beradigan tarzda tuzilgan. Bu o‘quvchilarga hamkorlik qilish, samarali fikr almashish

va o‘zaro qo‘llab-quvvatlash ko‘nikmalarini o‘rganishga ko‘maklashadi.

Kommunikativlik:

O‘quvchilar o‘z fikrlarini aniq, ravshan ifodalashga, suhbatdoshni

tinglashga va tushunishga, ma’lumotni yetkazishda til vositalaridan unumli foydalanishga

o‘rganadi.

Kreativ fikrlash:

O‘quvchilar o‘z maqsadlariga erishish uchun yangi yondashuvlarni

qo‘llashni o‘rganadi, innovatsion yechimlarni ishlab chiqadilar va ijodiy muammolarni hal

qilish ko‘nikmalariga ega bo‘ladi.

Kritik (tanqidiy) fikrlash:

Ushbu metodologiya o‘quvchilarning axborotni tanqidiy baholash,

o‘z fikri va mulohazalarini shakllantirish ko‘nikmalarini rivojlantirishni o‘z ichiga oladi.

1

Quronov D., Adabiyotshunoslikka kirish, Andijon, 2002.148-bet

2

Xolida G'ulomova, Hilola Bakiyeva. O'QISH DARSLARIDA SHE’RIY ASARLAR MATNI USTIDA ISHLASH.

Maqola. 2020


background image

Page 154

CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY

RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES

Volume 2, Issue 6, Part 2 June 2025

www.in-academy.uz

O‘quvchilar muammolarga tahliliy nuqtayi nazardan yondashishni o‘rganadi va mantiqiy

fikrlash asosida o‘z nuqtayi nazarini shakllantiradi.

4K modeli ichidagi kreativ fikrlashda o‘quvchilar ijodiy fikrlashadi, innovatsion yechimlarni

izlab topadilar, yangicha go‘yalar o‘ylab topishadi. She’riy asarlarni o‘qitishda kreativ fikrlash

juda muhim vosita hisoblanadi. Har bir she’rdan ijodiy ilhomlanadilar. She’riy asarlar

o‘quvchilarning dunyoqarashini, fikrlashini kengaytiradi. Kreativlik so‘zi ilk bor 1922-yilda

AQSh olimi D.Simpson tomonidan qo‘llanilgan. Ushbu atama orqali shaxs qolipdagi, stereotip,

odatiy tafakkurdan voz kechish qobiliyatini ta’riflagan. Boshlang‘ich sinflarda ta’lim

jarayonida she’riy asarlarni o‘qitish nafaqat o‘quvchilarning she’riy san’atlarga bo‘lgan

qiziqishini oshiradi, balki ularni kreativ fikrlashga, tasavvur qilishga, va o‘z fikrlarini

ifodalashga o‘rgatadi. Bu jarayonni muvaffaqiyatli tashkil etish uchun o‘qituvchi tomonidan

kreativ usullarni qo‘llash, o‘quvchilarning individual fikrlash va tasavvur qilish qobiliyatlarini

rivojlantirishga yordam beradi.

3

O‘quvchilarni kreativ fikrlashga o‘rgatish ularning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantiradi. She’riy

asarlarni o‘qish jarayonida ular jonlanadilar, dunyoqarashlari kengayib boradi. Boshlang‘ich

sinf darsliklarida odob- axloqqa oid, ta’lim tarbiyaga oid she’rlar ko‘p o‘rinlarda keltirilgan.

She’riy asarlarda insonning ichki kechinmalari, uning ruhiyati aks etadi. Voqea hodisalardan

ko‘ra inson uni qanday his qilayotgani, uning ichki kechinmalariga qanday ta’sir etayotgani

muhimdir. She’riy asarlar insonning hissiyotlariga ta’sir qilmog‘i kerak. Vatan haqida

bo‘ladimi, ona haqida bo‘ladimi yohud boshqa narsa haqida bularning barida inson ruhiyati

jo‘nbo‘shga kelishi muhim.

Shu o‘rinda ovoz ogʻzaki sheʼriyatda faol, jismoniy jihatdan muhim narsa ekanligini aytib

o‘tish lozim. Shunday ekan, Sheriyatda

voiz

va tinglovchi, ijrochi va auditoriya kerak, sado esa

“shoir ovozi“ning jonlanish tizimi deb yuritiladi.

Haqiqatan ham she’riyat tizimida ovoz birinchi vosita hisoblanadi. Ijrochi o‘zining ichki

kechinmalarini ovoz orqali amalga oshiradi. Ovoz to‘nlari goh qattiq goh ohista amalga

oshiriladi. Ijrochining ovozi shirador va yoqimli bo‘lsa, tinglovchiga manzur bo‘ladi

Sheʼriyat, uni ifodali oʻqish ovoz bilan bogʻliq sanʼat boʻlgani uchun ham oʻquvchi oʻz

tajribasidan kelib chiqqan holda, uni oʻz his-tuygʻulariga, intonatsiyaga, maʼnosiga koʻra

oʻzgartiradi; ohang va urgʻu orqali boshqariladigan sheʼrlar oʻziga xos tarzda har qanday

oʻquvchi ham anglab yetmaydigan mohiyatga ega boʻladi.

Har qanday she’riy asar bo‘lsin yoki nasriy asar bo‘lsin ohang, urg‘u, intonatsiya muhim o‘rin

tutadi. Masalan g‘amgin she’rni ijrochi quvnoq holda aytmaydi yoki quvnoq she’rni g‘amgin

holda ijro etolmaydi.

Boshlangʻich sinflarda sheʼriy asarlarni oʻqitishda metod va metodologiya ham katta oʻrin

tutadi. Sheʼriy asarlarni oʻqitishda kreativ fikrlashga oʻrgatish yaxshi samara beradi. Masalan,

sheʼrlarni sahnalarda ijro etish, musiqaga aylantirib aytish, joʻr boʻlib aytish, savollar tuzish va

hokazo. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga turli xil metodlar bilan dars o‘tilsa, ularni beixtiyor

darsga qiziqishlarini orttiradi. Chunki ular bu paytta ko‘proq o‘yinqaroq bo‘lishadi. Ularni shu

tariqa darsga qiziqtiriladi. Quyida turli interaktiv metodlarni she’riy asarlarni o‘qish misolida

ko‘rib chiqamiz.

Avvalo, bolaga she’riy asarlarni o‘qitishdan oldin ularning nutqiy savodxonligini oshrish lozim.

Chunki o‘quvchining nutqida muammo bo‘lsa o‘z -o‘zidan chiroyli she’r mutolaa qila olmaydi.

Birinchi o‘rinda o‘qituvchi darslar jarayonida ularning nutqini rivojlantiruvchi mashqlar bilan

shug‘ullanishi kerak. O‘qituvchi dars jarayonida turli xil aytilishi qiyin bo‘lgan so‘zlar, turli tez

aytishlar, interfaol metodlar orqali o‘quvchilar nutqini ravon qilib borishi kerak. Quyida

o‘quvchilar nutqini hamda ularning she’riy asarlarni o‘qishda ajodiy qobiliyatlarini

rivojlantiruvchi turli ta’limiy metodlarni ko‘rib chiqamiz.

3G.Yusufaliyeva, N.Abduraxmonova,A.To‘rabekova. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kreativ qobiliyatlarni

rivojlantirishda o‘qituvchining roli. Maqola. 2021


background image

Page 155

CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY

RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES

Volume 2, Issue 6, Part 2 June 2025

www.in-academy.uz

“Orzu” metodi

Bunda o‘quvchilar o‘z orzularini ketma-ket tarzda aytib o‘tishadi. Har bir o‘quvchi nutqini

ravon hamda ifodali qilib aytishlari kerak bo‘ladi. So‘ngra, ular mana shu orzularini she’riy

tarzda aytishlari lozim. Bu metod juda qiziqarli bo‘ladi. Bundan ko‘zlangan maqsad bolani

erkin fikrlashga, uning orzularini ro‘yobga chiqarishga erishiladi.

Bu metod orqali o‘quvchilar nutqi ravonlashadi, fikrlashi kengayadi, o‘z orzularini she’rga

solib aytganda she’riy asarlarni o‘qish bo‘yicha qobiliyati rivojlanib boradi.

“Aralash so‘zlar” metodi

Bu metod o‘quvchilar onggini, ularning fikrlash darajasi hamda so‘zlarni to‘g‘ri va o‘z o‘rnida

qo‘llay olishi uchun juda samarali vosita hisoblanadi. Bu metod shunday qo‘llaniladi,

o‘qituvchi doskaga so‘zlarning o‘rnini almashtirib yozadi. So‘zning ma’nosi o‘zgaradi.

O‘quvchilar so‘zlarni o‘z o‘rniga qo‘yib yozishlari kerak bo‘ladi.

Bundan maqsad o‘quvchining so‘zlarni to‘g‘ri qo‘llay olishini rivojlantirish, fikrlash

qobiliyatini o‘stirish.

“To‘g‘ri so‘zla” metodi

Bunda doskaga to‘rtta so‘z yoziladi. Bu so‘zlarning uchtasi ma’nodosh bo‘lib, qolgan bittasi

ularning ma’nosidan yiroq bo‘ladi. O‘quvchilar so‘zlar ichidan ma’nosi yiroq bo‘lgan so‘zni

chiqarib tashlashi kerak bo‘ladi. Masalan,

she’r, topishmoq, maqol, kitob

so‘zlari ichidan

ortiqcha so‘zni chiqarib tashlashi kerak. Bu yerda

she’r, maqol, topishmoq

so‘zlari bir adabiy

ijod bilan bog‘liq kitob so‘zi esa ulardan ozgina yiroqroq. Shu tarzda turli so‘zlarni

qatnashtirib bu metodni qo‘llash mumkin.

Bu metod orqali o‘quvchilar so‘zlarni to‘g‘ri qo‘llay olish va ma’nodosh so‘zlarni ajratib olishni

o‘rganib olishadi.

“Musiqiy ohang” metodi

Bu metodimizda darslikda berilgan she’riy asarlarni musiqaga solib aytiladi. Bu bilan o‘quvchi

ijodiy zavq oladi, she’rning matnini yodlashi osonroq kechadi hamda darsimizning qiziqarli

o‘tishini ta’minlaydi.

Bu metod bevosita musiqa fani bilan integratsiyalashgan holda amalga oshiriladi.

“She’riy tasvir” metodi

Bu metodda o‘quvchilar darslikda berilgan she’rlarni yod olishgan holda aytib, doskada turli

tasvirlar orqali uni tasvirlab berishlari kerak bo‘ladi. Masalan, she’rimiz tabiat haqida bo‘lsa,

tabiat rasmini, Vatan haqida bo‘lsa, Vatan rasmini, maktab haiqda bo‘lsa maktab va hokazo

tasvirlab chizib berishlari kerak. Buni doskada ham daftarda ham bajartirish mumkin. Bundan

maqsad, o‘quvchi she’rni qiziqib yodlaydi, uning tezligi va ijodiy fikrlashi ortadi hamda

tasviriy san’atdagi bilimi rivojlanadi.

Bu metodimiz ham bevosita tasviriy san’at fani bilan aloqador.

Sahnada she’r” metodi

Bunda o‘quvchilar she’rni aytishadi va boshqa o‘quvchilar shu she’rning matnidan kelib chiqib

sahnada rol orqali ijro qilib berishadi. Albatta, bu metod she’rning matni sahnada ijro qilish

mumkin bo‘lsa, qo‘llaniladi. Bundan maqsad, o‘quvchilarning kreativ qobiliyatlarini

rivojlantirish, ijodiy fikrlashini kenggaytirish, she’r o‘qish darasini oshirish.

“Davomini top” metodi

Bu metod shunday bajariladi. O‘qituvchi o‘quvchilarga o‘zi yodlatgan she’rlardan boshini

aytadi, ular davom ettirishadi. Yoki buni guruhlarga bo‘lingan holda ham bajarsa bo‘ladi. Bu

bilan o‘quvchilar o‘sha she’rni yodga olishadi hamda topqirliklari ortadi.

“She’riy tez aytish” yohud “Nafassiz she’r” metodi

Bu metod orqali o‘quvchilar tez aytish qobiliyatlarini ham rivojlantiradilar. Bunda ular

she’rning matnini nafas olmasdan tez hamda ifodali aytishlari kerak. Bu kabi metodlar

darsimizni qiziqarli hamda samarali bo‘lishini ta’minlaydi.

“Suratda she’r” metodi


background image

Page 156

CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY

RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES

Volume 2, Issue 6, Part 2 June 2025

www.in-academy.uz

Bu metodimizda o‘qituvchining ijodiy hamda kreativ qobiliyatlari namoyon bo‘ladi. Turli

qog‘ozlarga turli rasmlarni chiqarib kelishi kerak. Albatta, bu rasmlar sinfda yodlangan

she’rlardan iborat bo‘ladi. Boshlang‘ich sinflarda, asosan,

ona, Vatan, tabiat, maktab, fasllar

haqida yozilgan she’rlar bo‘ladi. Ular rasmga qarab gap qaysi she’r haqida ketayotganligini

topishlari kerak. Masalan, “tabiat” rasmi bo‘lsa, o‘quvchilar tabiat she’rini aytishi kerak, rasm

“ona” haqida bo‘lsa, ona haqidagi she’rni aytishi kerak. Bu metod ularning kreativ

qobiliyatlarini rivojlantirishda juda yaxshi samara beradi. Ularning topqirlik qobiliyatini

oshiradi.

“Kayfiyat” metodi

Bu metod sinfda o‘tilayotgan she’riy asarlarni o‘qitishda qo‘llaniladi. O‘qituvchi she’rning

satrlarini turli o‘quvchilarga turli kayfiyatda o‘qib berishlari uchun bo‘lib beradi. Masalan, bir

o‘quvchi bu she’rni quvnoq tarzda o‘qisa, bir o‘quvchi hafa tarzsa o‘qiydi, yana biri jahldor

tarzda o‘qisa, yana biri kulgan va kuldirgan holatda o‘qiydi. Xullas bu metod bilan ularning

kayfiyati ortadi. Darsning qiziqarli o‘tishi ta’minlanadi. Kreativ qobiliyati oshadi.

Yuqorida keltirgan metodlarning barchasi boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining nutqini, ularning

erkin fikrlash qobiliyatini, ijodkorlik salohiyatini, kreativ qobiliyatining rivojlanishini, she’riy

asarlarni to‘g‘ri va ifodali o‘qiy olish qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan. Bularning

barchasi darslarda ijobiy natija beradi, albatta.

Xulosa qilib aytganda boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga she’riy asarlarni kreativ fikrlashga

o‘rgatish muhim masala hisoblanadi. Bu bilan bolaning dunyoqarashi kenggayadi, fikrlash

qobiliyati ortib boradi. She’r orqali insonning ichki kechinmalari jo‘nbo‘shga keladi. Hayotning

go‘zalligini ko‘ra boshlaydi. His tuyg‘ulari yaxshilana boradi.

Boshlang‘ich sinflarda she’riy

asarlarni o‘qitish, nafaqat, bolalarning adabiy didini shakllantiradi, balki ularni mustaqil

fikrlash, tasavvur qilish, tahlil qilish va estetik zavq olish kabi muhim kompetensiyalarni

rivojlantirishga xizmat qiladi. She’r o‘qish jarayonida o‘quvchilarda obrazlar orqali fikrlash,

ifoda vositalarini tushunish va ularga nisbatan o‘z qarashini bildirish ko‘nikmalari shakllanadi.

Bu esa o‘z navbatida, kreativ fikrlashning muhim omillaridan biridir.

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati.

1.

Quronov D., Adabiyotshunoslikka kirish, Andijon, 2002.148-bet

2.

Xolida G'ulomova, Hilola Bakiyeva. O‘QISH DARSLARIDA SHE’RIY ASARLAR MATNI

USTIDA ISHLASH. Maqola. 2020

3.

G.Yusufaliyeva, N.Abduraxmonova,A.To‘rabekova. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida

kreativ qobiliyatlarni rivojlantirishda o‘qituvchining roli. Maqola. 2021

4.

Abdupattayev, G. (2025). NABIJON BOQIYNING “ROHILA” QISSASIDA XARAKTER VA

KONFLIKT

MASALASI.

QO‘QON

UNIVERSITETI

XABARNOMASI,

14,

127–128.

https://doi.org/10.54613/ku.v14i.1140

5.

Xodjaev, S., & Abdupattaev, G. (2022). Murod Muhammad Do‘st ijodida davr va

qahramon muammosi. Amerika ijtimoiy va gumanitar tadqiqotlar jurnali , 3 (12), 77-81.

Internet manbaalari:

1.

www.Ziyouz.com

2.

www.kh-davron.uz

Библиографические ссылки

Quronov D., Adabiyotshunoslikka kirish, Andijon, 2002.148-bet

Xolida G'ulomova, Hilola Bakiyeva. O‘QISH DARSLARIDA SHE’RIY ASARLAR MATNI USTIDA ISHLASH. Maqola. 2020

G.Yusufaliyeva, N.Abduraxmonova,A.To‘rabekova. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kreativ qobiliyatlarni rivojlantirishda o‘qituvchining roli. Maqola. 2021

Abdupattayev, G. (2025). NABIJON BOQIYNING “ROHILA” QISSASIDA XARAKTER VA KONFLIKT MASALASI. QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 14, 127–128. https://doi.org/10.54613/ku.v14i.1140

Xodjaev, S., & Abdupattaev, G. (2022). Murod Muhammad Do‘st ijodida davr va qahramon muammosi. Amerika ijtimoiy va gumanitar tadqiqotlar jurnali , 3 (12), 77-81.

Internet manbaalari:

www.Ziyouz.com

www.kh-davron.uz