Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, may
www.sci-p.uz
64
HUDUDLARDA AHOLI ISH BILAN BANDLIGINI TA’MINLASHNING
IQTISODIY KO‘RSATKICHLARI
dots.
Bozorov Berdimurod
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti
ORCID: 0000-0003-3267-0589
Ulug‘muradova Nodira
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti
ORCID: 0009-0009-2555-9461
Annotatsiya.
Maqolada hududlarda aholi ish bilan bandligini ta’minlashning iqtisodiy
ko‘rsatkichlari tahlil qilingan va o‘rganib chiqilgan. Asosiy e’tibor tumanlar kesimida aholining
o‘sish darajasi va bandlikka ko‘maklashish markazlariga murojaatlar o‘rganib chiqilgan
.
Kalit so‘zlar:
ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish, bandlik, mehnat resurslari, layoqatli aholi,
markazlar, ta’minlanganlik, mehnat bozori.
ЕКОНОМИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ ОБЕСПЕЧЕНИЯ ЗАНЯТОСТИ НАСЕЛЕНИЯ В
РЕГИОНАХ
доц.
Бозоров Бердымурод
Самаркандский государственный университет имени Шарафа Рашидова
Улугмурадова Нодира
Самаркандский государственный университет имени Шарафа Рашидова
Аннотация
.
В стате проанализированы и изучены экономические показатели
обеспечения занятости населения в регионах. Основное внимание уделено уровню роста
численности населения и обращениям в сентры содействия занятости на раённом
уровне.
Ключевые слова:
сотсиално
-
экономическое развитие, занятост, трудовые
ресурсы, трудоспособное население, сентры, обеспеченност, рынок труда.
ECONOMIC INDICATORS OF ENSURING EMPLOYMENT IN THE REGIONS
assoc. prof.
Bozorov Berdimurod
Samarkand State University named after Sharof Rashidov
Ulugmuradova Nodira
Samarkand State University named after Sharof Rashidov
Abstract.
This article analyzes and studies the economic indicators of ensuring employment
in the regions. The main focus is on the population growth rate and the number of applications
submitted to employment support centers at the district level.
Keywords:
socio-economic development, employment, labor resources, able-bodied
population, centers, provision, labor market.
UO‘K:
331.5(575.4)
V SON - MAY, 2025
64-70
00
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, may
www.sci-p.uz
65
Kirish.
Bugungi kunda Jahonda aholining bandlik darajasini
oshirishda ish bilan taʼminlashning
samarali shakllari va usllarini joriy etish, noramiy bandlikni metodologik-uslubiy va amaliy
yondashuvlarni takomillashtirish asosida qisqartirish, nostandart sharoitlarda aholini qisqa
muddatli ish bilan taʼminlash boʻyicha maqsadli dasturlarni asoslash kabi yoʻnalishlarda ilmiy
-
tadqiotlarga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Bu borada aholining ish bilan bandligining
innovatsion turlarini kengaytirish, ishsizlikni kamaytirish, iqtisodiy rivojlanishning oʻzaro
aloqadorligini
asoslash kabi ilmiy yoʻnalishlar ilmiy asoslarini takomillashtirishga alohida
eʼtibor qaratilmoqda.
Yangi Oʻzbekistonda aholining turmush sifatini yaxshilash, doimiy ish bilan bandlikni
taʼminlash, yangi ish oʻrinlarini yaratish orqali ishsizlikni kamaytirish kabi masalalar ustuvor
ahamiyat kasb etmoqda “Hududlarda aholining turmush darajasi va sifati
ni yaxshilash,
xususan kambagʻallikni qisqartirish vazifalari koʻp jihatdan iqtisodiyotning barcha tarmoq va
sohalarining raqobatbardoshligini oshirish hamda tadbirkorlikni rivojlantirish uchun
fundamental sharoitlarni yaratib berish hisobiga yangi va barq
aror ish oʻrinlarini tashkil etish
bilan bevosita bogʻliqdir” (Farmon, 2020).
Shu o‘rinda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyev “Eng asosiysi,
qishloqlarda 400 mingta yangi dehqon xo‘jaligi tashkil qilindi, 1 million 200 mingdan ziyod
odamlarimiz band bo‘lib, daromad olyapti” (Murojaatnoma, 2022) , deb ta’kidlaganlar.
Mamlakatda kambag’allikni kamaytirishning asosiy yo‘nalishlari bo‘lgan ishsizlikni
kamaytirish va ish bilan bandlikni oshirish hamda yangi ish o‘rinlarini tashkil etishni
ko‘paytirish hamda yoshlarini zamonaviy mutaxasislik va kasb
-hunarlarga tayyorlashni
strategik yo‘nalishlari bo‘yicha amaliy va ilmiy tadqiqotlar ijtimoiy yo‘naltirilgan raqamli bozor
iqtisodiyoti talablari asosida еtarlicha olib borilmagan.
Yuqorida qayd etilgan dolzarb muammolarni ijtimoiy yo‘naltirilgan bozor iqtisodiyoti
tamoyillari asosida hal etish bo‘yicha ilmiy
-amaliy asoslangan xulosalar va tavsiyanomalar
ishlab chiqish mamlakat iqtisodiyot fani oldida turgan dolzarb vazifalardan biri hisoblanadi.
Adabiyotlar sharhi.
Ish bilan bandlik tushunchasiga nisbatan turli yondashuvlar mavjud boʻlib, jumladan,
rossiyalik iqtisodchi olim Rofe (2017) ushbu tushunchaga quydagicha munosabat bildiradi -
“Aholining ish bilan bandligi
- bu aholi iqtisodiy faol qismining bandlik holati
boʻlib, u odamlar
uchun ish joylari mavjudligi bilan tavsiflanadi, yaʼni amaldagi qonunchilikka zid boʻlmagan,
daromadli mashgʻulot bilan band boʻlishidir. Boshqacha qilib aytganda, ish bilan bandlik
- bu
odamlarga ish haqi, mehnat daromadi keltiradigan ij
timoiy zarur mehnat bilan taʼminlash
demakdir”.
Shuningdek, еtuk iqtisodchi olimlardan Aliyev, Gorelov, Ilinalar (2016) ushbu
tushunchaga: “Ish bilan bandlik ijtimoiyiqtisodiy hodisa sifatida fuqarolarning shaxsiy va
ijtimoiy ehtiyojlarini qondirish bilan bogʻliq hamda mehnatdan daromad (ish haqi) kelti
ruvchi
ijtimoiy foydali mehnat sifatida namoyon boʻlishi mumkin”
-
deb taʼrif berganlar.
Rossiya iqtisodchi olimlari Odegov va Rudenkolar (2019) “bandlik –
bu mehnat
resurslariga boʻlgan talabni oshirishga yoʻnaltirilgan chora
-
tadbirlar yigʻindisi” deb taʼrif
berganlar.
Mahalliy olimlarimiz tomonidan bildirilgan fikrlar, jumladan akademik Abdurahmonov
(2019) tomonidan “Ish bilan bandlik munosabatlari iqtisodiy, demografik va ijtimoiy jarayonlar
bilan bogʻliq”. Ish bilan bandlikning iqtisodiy mazmuni xodimning oʻz mehnati bilan oʻziga
munosib hayot kechirishni taʼminlash bilan bir qatorda ijtimoiy ishlab chiqarishni
rivojlantirishni ham ifodalaydi.
Ish bilan bandlik maqomi ijtimoiy foydali faoliyatda ishtirok etuvchi mehnat
resurslarining bir qismi uchun belgilanadi. Bular daromad olish maqsadida tovarlar ishlab
chiqarish va xizmat koʻrsatish uchun ish kuchini taklif qiladigan kishilar guruhi, shunin
gdek,
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, may
www.sci-p.uz
66
ijtimoiy foydali faoliyatda ishtirok etsa ham, bevosita pul daromadi keltirmaydigan “aholi
guruhi yohud neʼmatlar ishlab chiqarish va xizmatlar koʻrsatish bilan bevosita bogʻliq daromad
keltiradigan kishilar guruhlaridan tashkil topadi” (Abdurahmonov, 2019
) -
deb taʼkidlanadi.
Darhaqiqat, aholining ish bilan bandligi tushunchasiga berilgan ushbu taʼrif
atroflicha
yoritilishiga xizmat qiladi.
Tadqiqot metodologiyasi
.
Huddularda aholi ish bilan bandligini ta’minlashning iqtisodiy ko‘rsatkichlari bo‘yicha
olib borilgan izlanishlar jarayonida qiyosiy solishtirishlar, olib borilgan izlanishlar, statistik va
boshqa ma’lumotlarni tahlil qilish , iqtisodiy jihatdan taqqoslash
, mantiqiy fikrlash, ilmiy,
abstraksiya, ma’lumotlarni guruhlash, tahlil va sintez usullaridan keng foydalanilgan.
Tahlil va natijalar muhokamasi.
Mamlakatimizda keyingi yillarda qishloq joylarida aholini ish bilan bandligini
ta’minlashga jiddiy e’tibor berilmoqda. Aholini ish bilan bandligini ta’minlash birinchi
navbatda, qishloq joylari aholisining foydali mehnat bilan band bo‘lishini, uning mehnat
daromadiga ega bo‘lishi, mamlkat uchun uning ishlab chiqarish yoki xizmat ko‘rsatishda
bandligini, aholini yashash sharoitini va turmush sifatini yaxshilashga olib keladi.
Bizga ma’lumki, yurtimiz qishloq joylarida har yili milliy iqtisodiyotni barqaror
rivojlantirish, hududlar bo‘yicha mehnat resurslaridan yanada to‘liq va oqilona foydalanish,
aholining ijtmioiy muhofazasini ta’minlashga qaratilgan tegishli Dasturlar qabul
qilinayapti.
Mehnat bozorining e’tiborga molik o‘ziga xos xususiyatlari quyidagilar hisoblanadi:
‒
aholining asosiy qismini yoshlar tashkil etishi;
‒
yuz minglab ishsizlarning, shuningdek, ishchi kuchining talab va taklif bo‘yicha
nomutanosiblikning mavjudligi;
‒
ishsizlik va norasmiy sektorda ish bilan bandlikning yuqori darajasi kuzatiladi.
Samarqand viloyati bo‘yicha 2022 yil 1 yanvar holatiga ko‘ra “Aholini ish bilan ta’minlash
Dasturi” ning bajarilishi quyidagi jadvalda ko‘rsatib o‘tilgan (1
-jadval).
1-jadval
Samarqand viloyatida “Aholini ish bilan ta’minlash hududiy Dasturi”ning bajarilishi
(yil boshiga nisbatan)
Ko‘rsatkichlar
2018
y.
2019
y.
2020
y.
2021
y.
2022
y.
2018-2022
y.y.da o‘sish
,
(%)
BKM ga ish so‘rab murojaat
qilganlar (ming kishi)
74,2
74,6
42,2
38,5
37,2
2 marta
kamaygan
BKM lar yo‘llanmasi bilan
ishga joylashganlar (ming
kishi)
73,1
73,5
40,1
37,7
35,1
2 marta
kamaygan
Ishsiz maqomini olganlar
(ming kishi)
0,9
1,1
2,0
1,8
1,6
160,0
Kasbga o‘qitish va
malakasini oshirishga
yo‘naltirilganlar (kishi)
1056
1125
587
582
564
86,5
Haq to‘lanadigan jamoat
ishlariga yo‘naltirilgan
(kishi)
5500
5609
1365
1106
936
3 marta
kamaygan
Ishsizlik nafaqasi
tayinlanganlar (kishi)
1053
1116
90
105
102
11 marta
kamaygan
Korxonalarda mavjud bo‘sh
ish o‘rinlari (birlik)
2690
2763
3201
3783
5075
141,7
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, may
www.sci-p.uz
67
1
–jadval ma’lumotlariga ko‘ra, Samarqand viloyatida 2018
-2022 yillarda ish bilan
bandlikka ko‘maklashish markazlariga jami murojaat qilganlar 2 marta (37,2 %)ga kamaygan.
Shundan ish bilan bandlik markazlari yo‘llanmasi bilan ishga joylashganlar mazkur yi
llar
davomida 35,1 % (2 marta)ga kamaygan. Viloyatda ishsiz maqomini olganlar o‘rganilayotgan
davrda 160,0%ga o‘sish tendensiyasiga ega bo‘lsa, kasbga o‘qitish va malakasini oshirishga
yo‘naltirilganlar ulushi 86,5 %ga kamaygan.
Shuningdek, bandlikka ko‘maklashish markazlari yo‘llanmasi bilan ishga joylashganlar bu
davrlar mobaynida kamaygan. Ishga joylashganlar hissasining ish so‘rab murojaat qilganlarga
nisbatan bu davrlar oralig’ida kamayib borish tendensiyasi ko‘zatildi. Bunday o‘zgarishlar
asosan yangi va qo‘shimcha ish o‘rinlarining yaratilishi hisobiga amalga oshirilgan.
Samarqand viloyatida “Aholini ish bilan ta’minlash hududiy Dasturi”ning bajarilishi tahlil
qilinganda, haq to‘lanadigan jamoat ishlariga yo‘naltirilgan 3245 tadan 936 kishiga kamaygan.
Shu bilan birga, ishsizlik nafaqasi tayinlanganlar 1154 kishidan 102 kishiga kamaygan hamda
korxonalarda mavjud bo‘sh ish o‘rinlari 141,7 %ga ortgan.
Bu esa ish bilan ta’minlashga ko‘maklashuvchi davlat ish bilan bandlik jamg’armasining
passiv yo‘nalishlariga sarflanishining tejalishi ish bilan ta’minlashning faol yo‘nalishlariga
sarflanadigan mablag’larni moliyalashtirishni kengaytirish uchun manba bo‘lib hisoblanadi.
Mamlakatimizda mehnatga layoqatli aholini ish bilan ta’minlash qancha dolzarbligini to‘la
tasavvur qilish uchun demografik vaziyatga bir nazar tashlaylik. Bizda aholining tabiiy o‘sishi
keyingi yillarda bir oz sekinlashganiga qaramasdan, hamdo‘stlik mamlak
atlari orasida eng
yuqoriligicha saqlanib turibdi. Keyingi yillarda, respublikamizda aholining o‘sishi o‘rtacha 1,5%
ni tashkil etmoqda. Bu esa, mehnat resurslarini mutanosib ravishda o‘sishiga olib kelmoqda.
2-jadval
2022 yilda Samarqand viloyati bandlikka ko‘maklashish Markazlariga murojaat
qilganlardan ayollar va yoshlar tarkibi (yil boshiga nisbatan)
Ko‘rsatkichlar
Jami, viloyat
bo‘yicha
Shundan
,
Xotin-qizlar
Yoshlar
Bandlikka ko‘maklashish
markazlariga murojaat qilganlar
37228
12334
19658
Bandlikka ko‘maklashish
markazlari tomonidan ishga
joylashtirilganlar
35191
11684
18846
Ishsiz deb
e’tirof etildi
1645
520
359
Kasb urganishga yullandi
564
175
233
Haq to‘lanadigan jamoat ishlariga
jalb qilindi
936
354
465
Ishsizlik nafaqasi tayinlanganlar
102
42
11
2022 yil 1 yanvar holatiga ko‘ra, Samarqand viloyati tuman bandlikka ko‘maklashish
Markazlariga murojaat qilganlar 37228 kishi bo‘lib, shundan 12334 kishini xotin –
qizlar, 19628
kishini yoshlar tashkil etgan. Bandlikka ko‘maklashish markazlari tomonidan is
hga
joylashtirilganlardan xotin qizlar 11684 kishi, kollej hamda OTM bitiruvchilari bo‘lgan 18846ta
yoshlar yangi ish joylariga ishga joylashtirilgan. Viloyatda ishsiz deb e’tirof etilganlarning 520
nafari xotin-
qizlar, 359 nafarini yoshlar, kasbga yo‘nalt
irilganlarning 175 nafari xotin-qizlar,
233 nafarini yoshlar, haq to‘lanadigan va jamoat ishlariga 354 nafari xotin
-qizlar, 465 nafarini
yoshlar hamda ishsizlik nafaqasi tayinlanganlarning 42 nafari xotin-qizlar, 11 nafarini yoshlar
tashkil qiladi (2-jadval).
Samarqand viloyati qishloq joylarida mehnat resurslari 2022 yil boshiga (1621,9 ming
kishi) 2018 yil boshiga (1535,4 ming kishi) nisbatan 105,6 %ga o‘sish tendensiyasiga ega.
Mehnat resurslari viloyat tumanlari kesimida o‘rganilganda Qo‘shrabod (105,8%), N
arpay
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, may
www.sci-p.uz
68
(105,8%), Pastdarg’om (105,8%), Paxtachi (105,8%), Tayloq (105,8%), Ishtixon (105,7%) va
Kattaqo‘rg’on (105,7%) tumanlarida o‘rtacha ko‘rsatkichdan yuqori hisoblanadi. Viloyatning
Bulung’ur va Payariq tumanlarida mehnat resurslari eng past darajada (105,0%) o‘sish
tendensiyasiga ega.
3-jadval
Samarqand viloyati qishloq joylaridagi mehnat resurslari holati (yil boshiga nisbatan)
2018 y
2019 y
2020 y
2021 y
2022 y
2022 yil
2018 yilga
nisbatan,
%da
№
Jami
1535,4
1559,2
1583,1
1605,5
1621,9
105,6
tumanlar:
1
Oqdaryo
85,6
86,9
88,2
89,5
90,5
105,7
2
Bulung’ur
77,6
78,6
79,8
80,8
81,5
105,0
3
Jomboy
78,1
79,3
80,5
81,5
82,3
105,4
4
Ishtixon
105,5
107,1
108,7
110,2
111,5
105,7
5
Kattaqo‘rg’on
125,3
127,3
129,2
131,0
132,4
105,7
6
Qo‘shrabot
59,9
60,9
61,9
62,7
63,4
105,8
7
Narpay
101,2
102,8
104,4
105,8
106,3
105,8
8
Nurobod
66,5
67,5
68,6
69,4
70,0
105,3
9
Payariq
121,4
123,3
125,1
126,9
127,8
105,0
10
Pastdarg’om
160,7
163,3
165,8
168,3
170,5
105,8
11
Paxtachi
79,7
80,9
82,2
83,4
84,3
105,8
12
Samarqand
166,9
169,6
172,1
174,8
176,2
105,6
13
Tayloq
93,6
95,0
96,5
97,8
99,0
105,8
14
Urgut
213,4
216,7
220,1
223,4
225,4
105,6
Samarqand viloyati qishloq joylarida aholini ish bilan bandligi
ko‘rsatkichlari 2022 yil
boshida (1170,7 ming kishi) 2018 yil boshiga (1003,8 ming kishi) nisbatan 121,3 %ga o‘sish
tendensiyasiga ega. Viloyat qishloq tumanlari tahlil qilinganda, Payariq tumani qishloq
joylarida 148,3%ga, Narpay tumanida 137,2%ga yuqori
o‘sish kuzatilgan. Qishloq joylarining
aholisini so‘ngi vaqtlarda aholini ish bilan ta’minlashga jiddiy e’tibor natijasi hisoblanadi.
Shuningdek, viloyat qishloq joylarida aholining mehnat va tadbirkorlik tashabbuslarini
qo‘llab
-
quvvatlash va rag’batlantirish, kasb hunar kollejlari va oliy ta’lim muassasalarining
bitiruvchilarini ish bilan ta’minlashda yangi samarali shakllar va uslublar
ni joriy etish, ularni
bandligini ta’minlashda imtiyozlardan keng foydalanish, bitiruvchilarga o‘z biznesini tashkil
etishlari uchun mikrokreditlar ajratish amaliyotidan foydalanish samaradorligini yuqori
ekanligidir.
Bugungi kunda bandlikka ko‘maklashishning faol siyosat choralarini amalga oshirish,
ya’ni ish o‘rinlarini yaratish, avvalo yoshlarni va ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi toifalarini ish
bilan ta’minlash, tadbirkorlik faolligini rag’batlantirish chorasini ko‘r
ish zaruratini keltirib
chiqardi.
Samarqand viloyat Bandlik va mehnat munosabatlari Bosh boshqarmasi ma’lumotlariga
ko‘ra, 2022 yil boshida BKMga ish so‘rab murojaat qilganlarning 97,2% ish bilan ta’minlangan.
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, may
www.sci-p.uz
69
4-jadval
Samarqand viloyati qishloq joylarida ish bilan band bo‘lganlar bo‘lganlar holati (yil
boshiga nisbatan)
2018 y
2019 y
2020 y
2021 y
2022 y
2022 yil 2018
yilga
nisbatan,
%da
№
Jami
1003,8
1036,6
1071,1
1102,7
1170,7
121,3
tumanlar:
1
Oqdaryo
49,2
50,8
52,5
54,1
55,7
117,3
2
Bulung’ur
54,5
56,3
58,2
59,9
61,8
117,3
3
Jomboy
55,5
57,3
59,3
61,0
62,9
117,4
4
Ishtixon
69,7
72,0
74,4
76,6
78,9
117,2
5
Kattaqo‘rg’on
88,8
91,7
94,7
97,5
100,5
117,1
6
Qo‘shrabot
38,3
39,6
40,8
41,9
43,4
117,0
7
Narpay
67,7
69,9
72,2
74,4
89,6
137,2
8
Nurobod
46,2
47,7
49,3
50,8
52,4
117,5
9
Payariq
79,1
81,7
84,4
86,9
113,3
148,3
10
Pastdarg’om
100,2
103,5
106,9
110,1
113,5
117,3
11
Paxtachi
53,6
55,3
57,2
58,9
60,7
117,2
12
Samarqand
100,4
103,7
107,2
110,4
111,3
114,6
13
Tayloq
58,5
60,4
62,4
64,2
66,1
117,0
14
Urgut
142,1
146,7
151,6
156,0
160,6
117,0
5-
jadval ma’lumotlaridan ko‘rinib turibdiki, 2022
yil boshida Samarqand viloyati qishloq
joylarida tashkil etilgan yangi ish o‘rinlari soni 76128 tani tashkil qiladi. Viloyatda ishsiz sifatida
ro‘yxatdan o‘tganlar soni 318 nafarni tashkil qiladi.
5-jadval
2022 yilda Samarqand viloyati qishloq joylari bo‘yicha BKMga ish so‘rab murojaat
qilganlar holati (yil boshiga nisbatan)
Bandlikka
ko‘maklashish
markazlariga
ish so‘rab
murojaat
qilganlar
Shundan, ish
bilan
ta’minlanganlar
Foizi
Ishsiz
sifatida
ro‘yxatga
olinganlar
Yangi
yaratilgan
ish
o‘rinlari
№
Jami
29026
28212
97,2
318
76128
tumanlar:
1
Oqdaryo
1596
1449
90,8
24
4300
2
Bulung’ur
2024
2000
98,8
21
5580
3
Jomboy
2490
2475
99,4
17
4400
4
Ishtixon
2287
2218
97,0
23
5914
5
Kattaqo‘rg‘on
2830
2703
95,5
17
5684
6
Qo‘shrabot
1250
1180
94,4
27
3787
7
Narpay
2040
2040
100,0
47
5454
8
Nurobod
1288
1288
100,0
5
4395
9
Payariq
2612
2567
98,3
40
6370
10
Pastdarg‘om
2934
2804
95,6
19
6201
11
Paxtachi
1727
1628
94,3
16
4769
12
Samarqand
1868
1826
97,8
4
4467
13
Tayloq
1529
1483
97,0
30
4700
14
Urgut
2551
2551
100,0
28
10107
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, may
www.sci-p.uz
70
Samarqand viloyati bo‘yicha qishloq joylarida bandlikka ko‘maklashish markazlariga ish
so‘rab murojaat qilganlar Narpay, Nurobod va Urgut tumanlarida 100 % ish bilan ta’minlangan
bo‘lsa, ish so‘rab murojaat qilganlarning Oqdaryo tumanida 90,8%, Paxtachi tumanida 94,3%,
Qo‘shrabod tumanida 94,4% va Kattaqo‘rg’on tumanida 95,5% ish bilan ta’minlanishning past
darajasini tashkil etadi. Viloyat qishloq mehnat bozorida ya
ngi ish o‘rinlarini tashkil etilgani
Bandlikka ko‘maklashish markazlariga murojaat qilganlardan fuqarolardan 2 barobarga
ko‘pdir. Bunga sabab viloyatda bo‘sh ish o‘rinlari yarmarkalarini tashkil qilinishi ham mehnat
bozoridagi ta’sirchan siyosatning muhim
uslubi sanaladi. Bundan maqsad
–
ish izlovchilarni
taklif etilayotgan bo‘sh joylari bilan tanishtirish, shuningdek, ularga qishloq mehnat bozori,
mavjud bo‘sh ish o‘rinlari va yangi kasbga o‘qitish to‘g’risida to‘liq malumot berishdan iborat.
Xulosa va takliflar.
Tahlillar natijasida shuni xulosa qilib shuni aytish mumkinki:
Innovatsion faoliyat yuqori darajali noaniqlik va xavf-xatar bilan, natijalarni
istiqbollashtirishning murakkabligi bilan tavsiflanadi. Innovatsiyalarni joriy etishning ustuvor
jihati bo‘lib, iqtisodiy shartlar hisoblansa, innovatsion faoliyat jarayonidagi
muhim parametr
bo‘lib vaqt hisoblanadi. Innovatsion jarayonga jalb qilinadigan resurslar, agar raqobatchi
bozorga yangi mahsulotni chiqarishda o‘zib ketsa, qadrsizlanishi mumkin.
Bozor iqtisodiyoti rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarda innovatsion faolikdan
iqtisodiy o‘sishning bosh omili sifatida foydalanadi. Yangi g‘oyalarni izlashdan to undan
foydalanish, tijoratlashtirish va keng yoyishgacha bo‘lgan davrda faoliyatning b
archa
bosqichlarini hisobga olish uchun “innovatsiya sikli” tushunchasini kiritish zarur. Innovatsiya
sikli yangiliklarni yaratish va uning hayotiylik davrlarini o‘z ichiga oladi. Bu holat shu narsa
bilan izohlanadiki, yangilikdan innovatsiyalarni yaratish uchun bir necha marotaba foydalanish
mumkin.
Adabiyotlar/Литература/References:
Abdurahmonov Q. (2019) Mehnat iqtisodiyoti: Nazariya va amaliyot / Darslik. Qayta
ishlangan va toʻldirilgan 3 nashri. T.: Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi «FAN»
nashriyot davlat korxonasi, T.:
–
262264 b.
Aliev I. M., Gorelov N. A., Ilina L. O. (2016) Ekonomika truda. V 2 ch. CHast 1 : uchebnik i
praktikum dlya bakalavriata i magistratur
ы
/3-e izd., pererab. i dop. M.: Izdatelstvo YUrayt, 74 s.
Farmon (2020)
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020
-yil 26-martdagi
“Iqtisodiyotni rivojlantirish va kambagʻallikni qisqartirishga oid davlat siyosatini tubdan
yangilash choratadbirlari toʻgʻrisida”gi PF
-5975-sonli Farmoni//https://lex.uz/docs/4776669
Murojaatnoma (2022) O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy
Majlis va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasi // https://president.uz/oz/lists/view/5774
Odegov YU. G., Rudenko G. G. (2019) Ekonomika truda : uchebnik i praktikum dlya
akademicheskogo bakalavriata / 3-e izd., pererab. i dop. Moskva : Izdatelstvo YUrayt, 89 s. (387s.)
Rofe A.I.(2017)Ekonomika truda: Konspekt leksiy: uchebnoe posobie/Moskva.:KNORUS,s. 90.
