Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, mart
www.sci-p.uz
13
ESG TAMOYILLARINING LOYIHALARNI MOLIYALASHTIRISH
JARAYONIGA INTEGRATSIYASI
Abdulazizov Shuhratjon Botirjon o‘g‘li
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
ORCID: 0009-0003-5945-3442
Annotatsiya.
Ushbu maqolada loyihalarni moliyalashtirishda ESG tamoyillarining
ahamiyati, ularning biznes va investitsiya qarorlariga ta’siri, shuningdek, barqaror
moliyalashtirish mexanizmlarining afzalliklari tahlil qilinadi. ESG tamoyillarini samarali joriy
etish orqali reyting agentliklarining ahamiyati hamda ular tomonidan taqdim etiladigan
reytinglar to‘g‘risida ma’lumotlar berilgan.
Kalit so‘zlar:
ESG (Environmental, Social, Governance), barqaror rivojlanish,
moliyalashtirish, investitsiyalar, yashil obligatsiyalar, ijtimoiy obligatsiyalar, barqarorlik
obligatsiyalari, ESG reytinglari, ekologik ta’sir, ijtimoiy mas’uliyat, moliyaviy xavflar, investi
tsion
jozibadorlik, barqaror rivojlanish maqsadlari (SDG).
ИНТЕГРАЦИЯ ПРИНЦИПОВ ESG В ПРОЦЕСС ФИНАНСИРОВАНИЯ ПРОЕКТОВ
Абдулазизов Шуҳратжон Ботиржон ўғли
Ташкентский государственный экономический университет
Аннотация.
В статье анализируется важность принципов ESG в проектном
финансировании, их влияние на деловые и инвестиционные решения, а также
преимущества механизмов устойчивого финансирования. Предоставляется информация
о важности рейтинговых агентств и рейтингов, которые они
предоставляют
посредством эффективной реализации принципов ESG.
Ключевые слова:
ESG (экология, социальные вопросы, управление), устойчивое
развитие, финансирование, инвестиции, зеленые облигации, социальные облигации,
облигации устойчивого развития, рейтинги ESG, воздействие на окружающую среду,
социальная ответственность, финансовые риски, инвестиционная привлекательность,
цели устойчивого развития (
SDGs).
INTEGRATION OF ESG PRINCIPLES IN THE PROJECT FINANCING PROCESS
Abdulazizov Shuhratjon
Botirjon o‘g‘li
Tashkent State University of Economics
Abstract.
This article analyzes the importance of ESG principles in project financing, their
impact on business and investment decisions, as well as the benefits of sustainable financing
mechanisms. The article provides information on the importance of rating agencies and the
ratings they provide through the effective implementation of ESG principles.
Keywords:
ESG (Environmental, Social, Governance), sustainable development, financing,
investments, green bonds, social bonds, sustainability bonds, ESG ratings, environmental impact,
social responsibility, financial risks, investment attractiveness, Sustainable Development Goals
(SDGs).
UO‘K:
658.14.011.1
III SON - MART, 2025
13-19
00
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, mart
www.sci-p.uz
14
Kirish.
Bugungi kunda xalqaro miqyosda investitsiya loyihalarni moliyalashtirishda ESG
tamoyillarini muhim ahamiyat kasb etmoqda. Turli yirik kompaniyalar o‘z faoliyatida ESG
tamoyillari joriy etishmoqda va uni kunsayin rivojlantirishga harakat qilishmoqda. Bu borada
ko‘plab izlanishlar olib borilib, yangiliklar amalga tatbiq qilinmoqda.
Barqaror rivojlanish tamoyillariga rioya qilish tobora dolzarb ahamiyat kasb etmoqda.
Iqlim o‘zgarishi, ekologik muammolar, ijtimoiy tengsizlik va korporativ boshqaruvdagi
shaffoflik masalalari investorlar, davlat tashkilotlari va biznes subyektlarini
ESG
(Environmental, Social, Governance)
tamoyillarini faol joriy etishga undamoqda. Ayniqsa,
loyihalarni moliyalashtirish jarayonida ESG tamoyillariga rioya qilish kompaniyalarga uzoq
muddatli barqarorlikni ta’minlash, investorlarning ishonchini oshirish va moliyaviy xavf
-
xatarlarni kamaytirish
da muhim rol o‘ynaydi.
ESG tamoyillarining moliyalashtirish jarayoniga integratsiyasi loyihalarning nafaqat
iqtisodiy samaradorligini, balki atrof-
muhitga ta’siri, jamiyatga foydasi va boshqaruv tizimining
shaffofligini ham baholash imkonini beradi. Shu sababli, yashil obligatsiyalar, ijtimoiy kreditlar
va barqarorlik bilan bog‘liq investitsiya vositalari bugungi kunda global moliya bozorida katta
e’tibor qozonmoqda.
Adabiyotlar sharhi.
ESG tamoyillarining moliyaviy natijalarga ta’siri bo‘yicha
Friede, Busch va Bassen (2015)
tomonidan olib borilgan metaanalitik tadqiqotda ESG tamoyillariga asoslangan
investitsiyalarning uzoq muddatli rentabelligi yuqori bo‘lishi aniqlangan.
Clark, Feiner va Viehs
(2015) esa ESG tamoyillariga rioya qiladigan kompaniyalar kamroq moliyaviy risklarga duch
kelishini hamda investorlarga ko‘proq foyda taqdim etishi ko’rsatib o‘tilgan.
Loyihalarni moliyalashtirishda ESG tamoyillarini tatbiq etish bo‘yicha
Schoenmaker va
Schramade (2019)
o‘z tadqiqotlarida moliyaviy institutlarning barqaror investitsiyalarni
amalga oshirish mexanizmlarini ko‘rib chiqishgan. Ularning fikricha, yashil obligatsiyalar va
barqaror moliyalashtirish mexanizmlari orqali loyihalarning ijtimoiy va ekologik ta’siri
oshirilishi mumkin.
Barqaror rivojlanish tamoyillari bo‘yicha
United Nations Sustainable Development Goals
17 ta global maqsadni ilgari surgan bo‘lib, ESG tamoyillarini joriy etish ushbu maqsadlarga
erishishda muhim rol o‘ynaydi (UN, 2025).
Sustainable Accounting Standards Board (SASB,
2018)
esa hisobotlarini tayyorlash bo‘yicha sanoatga xos (industry
-specific) standartlarni
ishlab chiqadigan tashkilot. SASB standartlari investorlar va manfaatdor tomonlar uchun
korxonalarning ESG (Environmental, Social, Governance
–
ekologik, ijtimoiy va korporativ
boshqaruv) ko‘rsatkichlari bo‘yicha shaffof va aniq ma’lumot olish mumkin.
Thomson and McLaren (2020)
o‘z tadqiqotlarida ESG tamoyillari asosida
moliyalashtirilgan loyihalarning ekologik barqarorlik va jamiyat farovonligiga ijobiy ta’sir
ko‘rsatishini ko‘rsatib o‘tgan. Shu bilan birga,
CDP (Carbon Disclosure Project, 2019)
tomonidan olib borilgan tadqiqotlar korxonalar tomonidan karbon chiqindilarini kamaytirish
ESG reytinglarini oshirishga va investitsiya jalb qilish imkoniyatlarini kengaytirishga yordam
berishini tasdiqlaydi
Tadqiqot metodologiyasi.
Tadqiqotda loyihalarni moliyalashtirishda
ESG (Environmental, Social, Governance)
tamoyillarini joriy etish mexanizmlari
va ularning samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda
ESG
bo‘yicha
Global Reporting Initiative (GRI). Shuningdek, BMTning Barqaror rivojlanish
maqsadlari va ESG tamoyillarining o’zaro muvofiqligi ham tahlil etilgan. Shuningdek, ESG
ko’rsatkichlarini baholashda reyting agentliklarinig baholash metadologiyalari tahlil etilg
an.
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, mart
www.sci-p.uz
15
Tahlil va natijalar muhokamasi.
Jahon iqtisodiyotini rivojlantirish va barqaror iqtisodiy siyosat yuritish jarayonida
ko‘plab muammolar yuzaga keladi va bu muammolar turli mamlakatlarda o‘xshash yoki bir xil
shaklda namoyon bo‘lishi mumkin. Xususan, global miqyosda xavf tug‘diruvchi
muammolarning aksariyati bevosita tabiiy hodisalar bilan bog‘liq. Dunyo aholisining doimiy
o‘sishi natijasida ishlab chiqarishga bo‘lgan ehtiyoj ham ortib bormoqda. Shu kabi
muammo
larni oldini olish va barqaror iqtisodiy o’sishni ta’minlashda Birlashgan Millatlar
Tashkilotining Barqaror ivojlanish maqsadlari belgilangan bo’lib, ushbu maqsadlar ESG
tamoyillari bilan qisman o‘xshash hisoblanadi.
Barqaror rivojlanish maqsadlari (BRM)
—
bu Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT)
tomonidan 2015-yilda qabul qilingan global maqsadlar to'plamidir. Ularning asosiy maqsadi
–
2030-yilga qadar dunyo bo'ylab qashshoqlikni tugatish,
е
r yuzini asrash va hamma uchun
tinchlik hamda farovonlikni ta’minlash hisoblanadi.
1-rasm.
BMT O‘zbekistonda amalga oshirish uchu
n harakat qilayotgan maqsadlar
(Aldowaish, 2024)
Bаrqаrоr Rivоjlаnish Mаqsаdlаri qаshshоqlikkа bаrhаm berish, аtrоf
-
muhit vа iqlimini
himоyа qilish hаmdа оdаmlаr hаmmа jоydа tinchlik vа fаrоvоnlikdаn bаhrаmаnd bо‘lishlаrini
tа’minlаshga asoslangan xalqaro harakat hisoblanadi. Bаrqаrоr rivоjlаnish mаqsаdlаri yоki
Glоbаl mаqsаdlаr deb nоmlаnuvchi qаshshоqlikni yоʻq qilish, sаyyоrаni himоyа qilish vа
bаrchа insоnlаrgа tinchlik vа
fаrоvоnlik оlib kelishigа qаrаtilgаn universаl chоrаlаr bevоsitа
yаshil iqtisоdiyоtni tоʻgʻri tаshkil etishdа eng sаmаrаli vа dаstlаbki yоʻl xаritаsi hisоblаnuvchi
17 tа mаqsаd belgilаb оlingаn
(Aldowaish, 2024). Ushbu maqsadlar nafaqat davlat uchun balki
kompaniyalrning ham barqaror rivojlanishi uchun ahamiyatlidir. ESG tamoyillari va Barqaror
rivojlanish maqsadlari (BRM) kesishishini quyidagi rasmda ham ko’rishimiz mumkin.
ESG va SDG o'rtasidagi hamohanglikni quyidagi jihatlarida ko’rishimiz mumkin.
1.
ESGning atrof-muhit (E) komponenti SDGning 13-raqamli maqsadi
—
iqlim
o‘zgarishiga qarshi kurashish bo’lsa, 7
-maqsad esa azon va toza energiya hisoblanadi.
2.
ESGning ijtimoiy (S) komponenti SDGning 9,4,3-maqsadlariga mos keladi, bu
maqsadlar kambag‘allikni kamaytirish, oziq
-
ovqat xavfsizligini ta'minlash, sog‘liqni saqlashni
yaxshilash, gender tengligini ta'minlash, sifatli ta’lim va ijtimoiy tenglikni oshirishni ko‘zda
tutadi.
3.
ESGning boshqaruv (G) komponenti SDGning 16-raqamli maqsadi bilan hamohangdir,
bu maqsad yaxshi boshqaruv, huquqiy davlat va tinchlikni ta'minlashni nazarda tutadi. Bu
uchta komponentning birlashuv qismida BRMning 17-
maqsadiini ya’ni Barqaror rivojlanish
y
o’lidagi hamkorlik turganini ko’rishimiz mumkin.
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, mart
www.sci-p.uz
16
2-rasm. ESG va BMT barqaror rivojlan
ish maqsadlari o’zaro aloqasi
(Cini and Ferrari, 2025)
Albatta loyihalarni moliyalashtirish jarayoni
ESG tamoyillariga mos kelishini
baholashdan
boshlanadi deyishimiz mumkin. Birinchi navbatda
Ekologik
jihatini baholash
ya’ni loyiha atrof-muhitga salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak (masalan, uglerod chiqindilari, suv
va energiya iste’moli, chiqindilarni kamaytirish). Keyingi bosqich esa
ijtimoiy ta’sir baholash
zarur hisoblanadi. Bunda loyiha jamiyatga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi, fuqarorlar va komponiyalar
xodimlar huquqlarini himoya qilishi kerak. Oxirgisi k
orporativ boshqaruv talablari bo’lib,
loyiha shaffof, hisobdor va korrupsiyadan xoli bo‘lishi lozimligi bilan baholanadi. Shuningdek,
loyihalarni baholashda reyting tizimlarning o’rni alohida ahamiyatga ega hisoblanadi. Hozirgi
vaqtda ESG reytinglari barqarorlik ma‘lumotlarini strategik investitsiya qarorlariga qo‘shishga
intilayotgan investorlar uchun yagona ko‘rsatkich bo'lib turibdi [9]. Biz quyida ESG
reytinglarini berib boruvchi reytinglarini ko’rib chiqamiz va ularni baholash metadologiyasiga
ham to’xtalib otamiz.
ESG tamoyillari biznes sektori va investorlarni barqaror rivojlanish maqsadlariga mos
keladigan faoliyat yuritishga undaydi. BRM esa global miqyosda iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik
barqarorlikni ta’minlash uchun yo‘nalish beradi. Shu sababli, ESG tamoyilla
rini kompaniyalar
faoliyatiga tatbiq etish BRMning amalga oshirilishiga yordam beradi. Shuningdek,
kompaniyalar uchun ESG va BRMning amaliy ahamiyati shundaki, ESG tamoyillarini joriy qilgan
kompaniyalar uzoq muddatli daromadlilik va barqaror o‘sish imkoniyatlariga ega bo‘ladi.
Birinchidan,
risklarni kamaytiradi
–
atrof-
muhitga bog‘liq risklar (masalan, iqlim
o‘zgarishi yoki tabiiy resurslarning kamayishi) va ijtimoiy muammolar (masalan, mehnat
huquqlarining buzilishi natijasida kelib chiqadigan huquqiy javobgarlik) minimallashtiriladi.
Ikkinchidan,
kapital jalb qilishni osonlashtiradi
–
moliyaviy bozorlarda ESG mezonlariga
mos keladigan kompaniyalar ko‘proq investorlarni jalb qiladi, chunki institutsional investorlar
va suveren jamg‘armalar ko‘proq yashil investitsiyalarni qo‘llab
-quvvatlashadi.
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, mart
www.sci-p.uz
17
Uchinchidan,
raqobatbardoshlikni oshiradi
–
iste’molchilar va investorlar barqaror va
mas’uliyatli kompaniyalarga e’tibor qaratmoqda. ESG strategiyalarini tatbiq qilgan firmalar
bozorda ustunlikka ega bo‘ladi.
1-jadval
MSCI ESG Ratings va Sustainalytics agentliklarining ESG reytinglaridagi asosiy farqlar
va ularning tahlil qilish usullari
Xususiyat
MSCI ESG Ratings
Sustainalytics
Asosiy faoliyat
ESG reytinglarini taqdim etish va
kompaniyalarni tahlil qilish
ESG reytinglarini taqdim etish,
kompaniyalar va fondlarni baholash
ESG reyting tizimi
ESG reytinglari 'AAA' dan 'CCC' gacha
bo‘lgan to‘rtta asosiy darajaga ega
ESG reytinglari '1' dan '5' gacha bo‘lgan
darajalarda baholanadi
Reyting ko‘rsatkichi
Ekologik, ijtimoiy va boshqaruvning uchta
o‘zaro
aloqasini hisobga oladi
ESG tamoyillariga mos keladigan va har
bir sohada kompaniyalarni baholaydi
Baholash
metodologiyasi
Qiyosiy tahlil va muayyan kompaniyaning
ESG holatini baholash
Sifatli va miqdoriy ko‘rsatkichlarga
asoslangan baholash tizimi
Tahlil qamrovi
Global kompaniyalar va investitsiya
portfellari
Global kompaniyalar va investitsiya
portfellari
Qo‘llaniladigan
sanoatlar
11 ta sanoat sektori bo‘yicha ESG
reytinglari
11 ta sanoat sektori bo‘yicha ESG
reytinglari
Taqdim etiladigan
ma'lumotlar
ESG risklarining rivojlanishi, barqarorlik
strategiyalari, kompaniyaning ESG
muvaffaqiyatlari
ESG risklari, barqarorlik strategiyalari,
ESG muammolari va imkoniyatlar
ESG xavfi
Kompaniyaning ESG holatini o‘zgarishlar
va xavflarga asoslangan tahlil qiladi
ESG xavfini va kompaniyaning barqaror
rivojlanish uchun tayyorgarligini
baholaydi
Tegishli tashkilot
MSCI (Morgan Stanley Capital
International)
Sustainalytics (Morningstar)
Keng tarqalgan
ishlatilishi
Investitsiya portfellari va kapitalni
boshqarishda keng qo‘llaniladi
Investorlar tomonidan ESG
strategiyalarini qabul qilishda keng
qo‘llaniladi
Manba:
MSCI va Sustainalyticsning rasmiy saytlari yoki ularning ESG reytinglariga nashrlaridan
olingan umumiy tahlillarga tayangan holda tayyorlangan.
MSCI ESG Ratings
va
Sustainalytics
agentliklari ESG (Environmental, Social,
Governance) reytinglarini baholashda muhim o‘rin tutadi. Ularning asosiy farqlari va ishlash
metodologiyalari ESG tamoyillariga asoslangan qarorlar qabul qilishda, shuningdek, barqaror
investitsiyalarni yo‘naltiris
hda investorlar va tashkilotlarga yordam beradi. ESG reytinglari
kompaniyalar faoliyatini ekologik, ijtimoiy va boshqaruv tamoyillari bo‘yicha baholashda
ko’maklashadi.
Ushbu reytinglar investorlar uchun risklarni baholash, barqaror rivojlanish maqsadlariga
erishish va jamiyatga ijobiy ta'sir ko‘rsatadigan investitsiyalarni aniqlashda muhim vosita
hisoblanadi. ESG reytinglari kompaniyalarni ijtimoiy mas'uliyatni amalga oshirishga va atrof-
muhitni muhofaza qilishga undaydi.
Shuningdek, bu reytinglar kompaniyaning biznes strategiyasi va uzoq muddatli
muvaffaqiyatini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Loyihalarni moliyalashtrishda ESG tamoyillarini joriy etishning keyin qismi sifatida
moliyalashtirish uchun maxsus moliyaviy vositalarga etibor qaratmog’imiz lozim (3
-rasm).
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, mart
www.sci-p.uz
18
ESG tamoyillariga mos loyihalar uchun investitsiyalarni jalb qilish va resurslarni samarali
boshqarish maqsadida turli moliyaviy instrumentlar ishlab chiqilgan. Jumladan:
Yashil obligatsiyalar (Green Bonds).
Atrof-muhitni muhofaza qilish va barqarorlik
loyihalarini moliyalashtirish uchun chiqariladi.Masalan, qayta tiklanuvchi energiya,
chiqindilarni boshqarish, suv ta’minoti va ekologik transport loyihalariga yo‘naltiriladi.
Ijtimoiy obligatsiyalar (Social Bonds).
Ijtimoiy muammolarni hal etishga qaratilgan
loyihalarni moliyalashtirish uchun mo‘ljallangan. Masalan, arzon uy
-
joy dasturlari, sog‘liqni
saqlash infratuzilmasi, ta’lim, bandlikni qo‘llab
-quvvatlash loyihalari.
Barqarorlik obligatsiyalari (Sustainability Bonds)
. Yashil va ijtimoiy obligatsiyalarni
birlashtiruvchi moliyaviy vosita. Ham ekologik, ham ijtimoiy ta’sirga ega loyihalarni
moliyalashtirishga mo‘ljallangan. Masalan, uglerod emissiyasini kamaytirish bilan birga,
ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirishga qaratilgan loyihalar.
Yashil obligatsiyalar
Ijtimoiy obligatsiyalar
Barqarorlik obligatsiyalar
O’tkazish obligatsiyalar
Barqarorlik bilan bog’liq obligatsiyalar
Prognoz
3-rasm.
S&P Global Ratings agentligining obligatsiyalar bo’yicha ma’lumoti
(mlrd. dollar)
Barqarorlikga bog‘langan obligatsiyalar (Sustainability
-Linked Bonds, SLBs)
.
Emitentning ESG ko‘rsatkichlariga bog‘langan obligatsiyalar. Agar kompaniya
belgilangan ESG
maqsadlariga erisha olmasa, obligatsiyalar bo‘yicha foiz stavkasi oshishi mumkin. Masalan,
energiya samaradorligini oshirish yoki issiqxona gazlarini kamaytirish shartlari bilan
chiqariladi.
Barqarorlikka bog‘langan kreditlar (Sustainability
-Linked Loans, SLLs)
.
Kompaniyaning ESG ko‘rsatkichlariga bog‘langan kredit shartlari bilan beriladi. Agar
kompaniya belgilangan barqarorlik maqsadlariga erishsa, kredit stavkalari pasayishi mumkin.
ESG tamoyillarini joriy etishda maxsus moliyaviy vositalar loyihalarga barqaror
investitsiyalarni jalb qilishda muhim rol o‘ynaydi. Xalqaro bozorda ushbu vositalarga talab
ortib bormoqda, chunki ular uzoq muddatli iqtisodiy o‘sish va ijtimoiy barqarorlikni
ta’minlashga xizmat qiladi.
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, mart
www.sci-p.uz
19
Xulosa va takliflar.
Loyihalarni moliyalashtirishda ESG tamoyillarining integratsiyasi uzoq muddatli
barqaror rivojlanish va investitsion jozibadorlikni oshirishda muhim rol o‘ynaydi. ESG
tamoyillariga asoslangan investitsiyalar nafaqat moliyaviy barqarorlikni ta’minlaydi, bal
ki
ekologik va ijtimoiy jihatdan ham ijobiy natijalarga olib keladi.
ESG tamoyillarining kompaniyalarning moliyaviy natijalariga ta’siri bo‘yicha o‘tkazilgan
tahlillar shuni ko‘rsatadiki, ushbu tamoyillarga rioya qiluvchi tashkilotlar kamroq moliyaviy
xavflarga duch keladi va investorlarning ishonchini oshiradi. Shu bilan birga, ESG tamoyillariga
muvofiq loyihalar uchun maxsus moliyaviy vositalar, xususan, yashil obligatsiyalar, ijtimoiy
obligatsiyalar va barqarorlik obligatsiyalari jahon moliya bozorida tobora muhim o‘rin
egallamoqda.
Shuningdek, ESG reytinglari kompaniyalarning moliyaviy strategiyalarini shakllantirish
va investitsiya jalb qilish jarayonida hal qiluvchi omil bo‘lib xizmat qiladi. MSCI ESG Ratings va
Sustainalytics kabi xalqaro reyting agentliklari tomonidan taqdim etiladigan reyting tizimlari
investorlarga ESG tamoyillariga mos keladigan kompaniyalarni tanlashda yordam beradi. ESG
reytinglari korporativ boshqaruvning shaffofligi, ekologik ta’sirni kamaytirish va ijtimoiy
mas’uliyatni oshirishga yo‘naltirilgan tadbirlarni rag‘batlantiradi
Shunday qilib, ESG tamoyillarining loyihalarni moliyalashtirishga integratsiyasi
kompaniyalarning ijtimoiy mas’uliyatini oshirish, ekologik barqarorlikni ta’minlash va
investorlar ishonchini mustahkamlashda muhim ahamiyatga ega. Kelgusida ESG tamoyillariga
asoslangan moliyaviy vositalarni yanada rivojlantirish va ularning samaradorligini oshirish
bo‘yicha tadqiqotlar olib borish dolzarb masala hisoblanadi.
Adabiyotlar /Литература/Reference:
Alaa Aldowaish et al. (2024) How to Manage Conflicts in the Process of ESG Integration? A
Case of a Japanese Firm.
Cini F., Ferrari A, (2025)
Towards the estimation of ESG ratings: A machine learning approach
using balance sheet ratios, Research in International Business and Finance Volume 73, Part B
, 102653.
Clark, G. L., Feiner, A., & Viehs, M. (2015). From the Stockholder to the Stakeholder: How
Sustainability Can Drive Financial Outperformance. Rochester, NY: Social Science Research
Network.https://doi.org/10.2139/ssrn.2508281
Friede, G., Busch, T., & Bassen, A. (2015). ESG and Financial Performance: Aggregated
Evidence from More than 2000 Empirical Studies. Journal of Sustainable Finance & Investment, 5,
210-233.https://doi.org/10.1080/20430795.2015.1118917
SASB (2018) SASB. [online] Available at: https://sasb.ifrs.org/.https://www.cdp.net/en
Schoenmaker, D. and Schramade, W. (2019) Principles of Sustainable Finance. Principles of
Sustainable Finance, Oxford University Press, Available at SSRN:
United Nations (2025). The 17 Sustainable Development Goals. [online] United Nations.
Available at: https://sdgs.un.org/goals.
uzbekistan.un.org. (n.d.).
Barqaror rivojlanish maqsadlari | O’zbekistonda Birlashgan
Millatlar Tashkiloti jamoasi. [online] Available at: https://uzbekistan.un.org/uz/sdgs.
Washington, B. and Paris, E. (2024). Credit Ratings. [online] Available at:
https://www.spglobal.com/_assets/documents/ratings/research/101593071.pdf.
