Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, aprel
www.sci-p.uz
210
TIJORAT BANKLARINING INVESTITSION KREDITLAR BERISH AMALIYOTINI
RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI
dots.
Sharipov Ixtiyor
Ma’mun universiteti
ORCID: 0000-0001-9736-1731
prof.
Qurbonov Rufat
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
ORCID: 0000-0002-6841-9292
Annotatsiya.
Tijorat banklarning investitsion kreditlari iqtisodiyotning asosiy tarmogʻi
hisoblangan sanoat
korxonalarini uzoq muddatli moliyaviy resurslar bilan taʼminlashning eng
muhim manbai boʻlib, iqtisodiyotni progressiv va innovatsion rivojlantirishning zarur sharti
hisoblanadi. Ushbu maqolada banklarning kreditlash faoliyati davomida investitsiya loyihalarini
samarali kreditlashni amaliyotga joriy etish taklif etilgan. shuningdek, banklar investitsion
siyosatiga taʼsir etuvchi omillarni tadqiq etish asosida tegishli ilmiy xulosa va takliflar ishlab
chiqilgan.
Kalit soʻzlar
:
investitsiya loyihalarini kreditlash, bank kreditlari, kredit liniyalari, sanoat
korxonalari.
ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ ПРАКТИКИ ИНВЕСТИЦИОННОГО КРЕДИТОВАНИЯ
КОММЕРЧЕСКИХ БАНКОВ
доц.
Шарипов Ихтиёр
Университет Мамуна
проф.
Курбонов Руфат
Ташкентский государственный экономический университет
Аннотация.
Инвестиционные кредиты коммерческих банков являются
важнейшим источником долгосрочных финансовых ресурсов для промышленных
предприятий, которые считаются основной отраслью экономики, и являются
необходимым условием прогрессивного и инновационного развития экономики. В данной
статье предлагается внедрить в кредитную деятельность банков эффективное
кредитование инвестиционных проектов. Также на основе изучения факторов, влияющих
на инвестиционную политику банков, разработаны соответствующие научные
выводы
и предложения.
Ключевые слова:
кредитование инвестиционных проектов, банковские кредиты,
кредитные линии, промышленные предприятия.
UO‘K:
332.834.13
IV SON - APREL, 2025
210-216
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, aprel
www.sci-p.uz
211
PROSPECTS FOR DEVELOPING THE PRACTICE OF INVESTMENT CREDIT OF
COMMERCIAL BANKS
assoc. prof.
Sharipov Ikhtiyor
Mamun University
prof.
Kurbonov Rufat
Tashkent State University of Economics
Abstract.
Investment loans of commercial banks are the most important source of long-term
financial resources for industrial enterprises, which are considered the main branch of the
economy, and are a necessary condition for the progressive and innovative development of the
economy. This article proposes to introduce effective lending for investment projects into the
lending activities of banks. Also, based on the study of factors influencing the investment policy of
banks, relevant scientific conclusions and proposals have been developed.
Keywords
:
investment project lending, bank loans, credit lines, industrial enterprises.
Kirish.
So‘nggi yillarda O‘zbekiston iqtisodiyotida amalga oshirilayotgan islohotlar, ayniqsa,
moliyaviy sektorning liberallashuvi va bank tizimining modernizatsiyasi jarayonlari
investitsion kreditlarga bo‘lgan talabni keskin oshirdi. Investitsion kreditlar iqtis
odiyotning
real sektorini rivojlantirishda, yangi ish o‘rinlarini yaratishda, texnologik yangilanishni
ta’minlashda va sanoat tarmoqlarini diversifikatsiya qilishda muhim vosita bo‘lib xizmat
qilmoqda.
Investitsion jarayonlar milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligini oshirishni, hududlarning
tadbirkorlik sub’ektlarida ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega.
Bu esa o’z navbatida mamlakatimizga yirik hajmda investitsiyalar kiritishn
i talab qiladi va
mazkur jarayonda tijorat banklarining o’rni alohida hisoblanadi. Chunki respublikamizda
tijorat banklari asosiy investitsiya institutlari hisoblanadi hamda iqtisodiy rivojlanishda muhim
rol o’ynaydi.
Bu borada, O’zbekiston Respublikasining Prezidenti Mirziyoev
(2024)
o’z ma’ruzasida:
“
Mamlakatimizdagi qulay investitsiya muhiti natijasida banklarning moliyaviy barqarorligi va
faolligi oshib bormoqda. Xususan, sohadagi islohotlar tufayli so’nggi 5 yilda banklarning
kapitali 2 barobarga, kredit portfeli 2,3 barobarga hamda yillik kredit ajratish hajmi 1,8
barobarga ko’paydi”
-
deb ta’kidlab o’tdilar.
Shuningdek, t
o’rtta bank ilk bor evrobond chiqarib, chetdan 1 milliard 300 million dollar
resurs jalb etdi. O’tgan yili banklar 3,8 milliard dollarlik, shuningdek, ularning mijozlari
hukumat kafolatisiz 6 milliard dollarlik xorijiy kreditlarni to’g’ridan
-
to’g’ri olib k
elgan.
Zamon talabidan kelib chiqib, bu ishlarni yanada kengaytirish va loyihalarni sifatli amalga
oshirish zarur.
Shuningdek, Milliy bank hamda O’zsanoatqurilishbankning shu boradagi asosiy
rivojlanish yo’nalishlari belgilab olingan.
Joriy yilda Milliy bank tomonidan 6 milliard dollarlik
loyihalar amalga oshirilishi rejalashtirilgan. Shuningdek, zargarlik tarmog’ida 2,1 trillion
so’mlik 526 ta, xizmatlar sohasida 41,8 trillion so’mlik kreditlar hisobidan 40 mingdan ortiq
loyihalarni am
alga oshirish va 2,5 million nafar aholi bandligini ta’minlash ko’zda tutilgan.
O’zsanoatqurilishbank
2024 yil xalqaro moliya bozorlaridan 3 milliard 100 million dollarlik
mablag’ jalb etishni maqsad qilgan. Bank mijozlari bilan umumiy qiymati 4 milliard 800 million
dollarlik investitsiya loyihalariga kirishilgan. Mazkur bank tomonidan qurilish materiallari
sohasida 2024-2025 yillarda 529 ta loyiha doirasida 2 milliard 800 million dollarlik xorijiy
investitsiyalar jalb qilinib, bu orqali 25 mingdan ziyod ish o’rni yaratilishi rejalashtirilgan.
Shu bilan birga, Milliy bank 967 ta, Sanoatqurilishbank 727 ta mahallada ishsiz aholi
bandligini ta’minlashga ko’maklashmoqda. Yana bir muhim jihati, banklar quyi bo’g’inga tushib
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, aprel
www.sci-p.uz
212
ishlayotgani uchun ko’plab biznes tuzilmalar “soya”dan chiqmoqda.
Jahon amaliyotidan
ma’lumki, tijorat banklari investitsiya siyosati, eng avvalo, mamlakat iqtisodiyotida tarkibiy
o’zgarishlarni hamda iqtisodiyot samaradorligini oshirishga qaratilgan yirik investitsiya
loyihalarni amalga oshirishga yo’naltirilgan bo’lish
i lozim.
Yuqoridagi fikrlar, tijorat banklarida samarali investitsiya siyosatini shakllantirish,
ularning resurs bazasini yanada ko’paytirish hisobiga investitsiya loyihalarini moliyalashning
noan’anaviy manbalarini izlab topish, natijada esa tijorat banklarining i
nvestitsion kreditlar
berish amaliyotini rivojlantirishga yordam beradi.
Adabiyotlar sharhi.
Iqtisodiyotni rivojlanishida investitsiyalar ahamiyati bilan bog’liq jarayonlar xorijlik va
mamlakatimiz iqtisodchilarining asosiy tadqiqot ob’ekti hisoblangan. Iqtisodchi olim
Samuelsonning (1999)
fikriga ko’ra, investitsiyalash daromadlarni joriy iste’mol uchun
ishlatmasdan, ularni kelajakda ko’proq foyda olib, faoliyatni kengaytirish uchun sarflashdir.
Rossiyalik olim Margolin (2006) «Investitsiyalar» darsligida «Investitsiyalar
–
pul
mablag’lari, maqsadli bank jamg’armalari, qimmatli qog’ozlar, texnologiyalar, mashina, asosiy
vositalar va boshqa mulk ko’rinishidagi kapital qo’yilmalarni, shuningdek, pul qiymatiga ega
bo’lgan mulkiy va
nomulkiy huquqlarni investorning strategik maqsadlarini ko’zlab ishlab
chiqarish va boshqa faoliyat ob’ektlariga kiritishdir», –
deb ta’riflaydi.
O’zbekistonda investitsiya masalalariga bir qator olimlarimiz tadqiqotlar olib borishgan.
Xususan, iqtisodchi olimlardan professor G’ozibekov
(2003) investitsiyalarni quyidagicha
ta’riflaydi: «Investitsiyalar aniq va noaniq, lekin ehtimoli bor risklar ostida kapitalni muayyan
jarayonlarga, muayyan vaqtga bog’lash bo’lib, uning hozirgi qiymatini saqlash, kapitallashtirish
va jamg’arish maqsadiga qaratil
adi».
“Investitsiyalar” nemischa “investition”, lotincha “investio” so’zidan olingan bo’lib,
asosan, ishlab chiqarishga uzoq muddatli qo’yilmalar sarfi, ya’ni, xarajatlar yig’indisi, deb talqin
etilgan. Iqtisodiy lug’atda
(2004) «investitsiyalar -
kapitalni uzoq muddatli qo’yilmalar
tariqasida sanoatga, qishloq xo’jaligiga, transportga va boshqa tarmoqlarga sarf etiladigan
xarajatlar yig’indisini aks ettiradi», –
deb ta’riflangan
. Bir guruh iqtisodchi-olimlar
investitsiyalarni barcha turdagi mulkiy va intellektual boyliklarni uzoq muddatli qo’yilmalar
tariqasida ishlab chiqarish tarmoqlariga sarf etiladigan xarajatlar yig’indisi sifatida
ta’riflashadi.
Tijorat banklari investitsiyasi deganda, bir tomondan tijorat banklarining barcha foyda
olish maqsadida joylashtirilgan resurslari tushunilsa, ikkinchi tomondan bu joylashtirilgan
mablag’larning muddati bo’yicha ajratilgan bir qismi tushuniladi. Bu yo’nalishlar bir
-biri bilan
chambarchas bog’liqlikda bo’lib,banklar o’z kapitali,aholi jamg’armalari va boshqa bo’sh pul
mablag’larini jamlab o’z resurslarini yaratadilar va ularni foydali maqsadlarda joylashtiradilar.
Mablag’larni jamlash operatsiyalarining hajmi va tarkibi banklarning kredit va investitsiya
port
feli holatini belgilaydi hamda investitsiya faoliyatiga ta’sir qiluvchi asosiy omil hisoblanadi.
Bizning fikrimizcha muallif ushub tushunchani bir tomonlama ta’rif berishga yondashgan.
Chunonchi, investitsiya nafaqat uzoq muddatli balkim qisqa muddatli ham bo’lishi
mumkinligiga etarli e’tibor berilmagan.
Tadqiqot metodologiyasi.
Ushbu maqolani tayyorlashda tijorat banklarining investitsion kreditlar berish
amaliyotini rivojlantirish istiqbollari bo’yicha amaliy ma’lumotlar tahlil qilindi va barcha
foydalanilgan ma’lumotlar amaldagi qonun hujjatlari va Markaziy bankning statistik
ko’rsatkichlari asosida mualllif tomonidan tadqiq qilindi. Maqolada guruhlashtirish,
taqqoslash, tizimli yondashuv, miqdoriy va tarkibiy tahlil usullari qo’llanildi.
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, aprel
www.sci-p.uz
213
Tahlil va natijalar muhokamasi.
O‘zbekiston kabi rivojlanayotgan davlatlar uchun investitsion kreditlar ishlab chiqarish
samaradorligini oshirish, import o‘rnini bosuvchi mahsulotlar yaratish va eksport salohiyatini
kengaytirish vositasi sifatida alohida ahamiyat kasb etadi.
Respublikamiz iqtisodiyotiga investitsion kreditlarning ajratilishini kengaytirishning
asosiy muammosi bu banklar kapitalining hali rivojlanib ulgurmaganligi, investitsion kreditlar
resurs ba’zasining
cheklanganligidir. Bu muammoni hal qilish maqsadida doimiy ravishda
tijorat banklari ustav sarmoyasining hajmini ortirib borishga katta e’tibor berilmoqda.
Shuningdek, axoli qo’lida oborotdan tashqarida saqlanib, to’xtab turib qolgan pul mablag’larini
bank
ka jalb qilish bilan va yuridik shaxslardan depozitlar jalb qilish yo’llari bilan qisman
bo’lsada hal qilish mumkinligi sababli bu boradi kuchli investitsion siyosat olib borilayotganligi
alohida ahamiyatga ega bo’lib hisoblanadi.
Tahlillarimiz shuni ko’rsatadiki, tijorat banklarida investitsion kreditlar hajmining ortib
borishi bilan uning samaradorlik ko’rsatkichi asosiy masalalardan biri bo’lib bormoqda.
Shu o’rinda alohida ta’kidlash joizki, moliyaviy mablag’lar cheklangan xozirgi sharoitda
investitsiya loyihalarini moliyaviy samaradorligini oshirish bilan bog’liq muammolar dolzarb
masala bo’lib qolmoqda. O’zbekiston Respublikasi tijorat banklari kredit quyilmalarining
umumiy hajmida investitsion loyihalarni moliyalashtirish maqsadida berilgan investitsion
kreditlar salmog’i yuqori o’rinni egallaydi (1 jadval).
O’zbekiston Respublikasi tijorat banklari kredit quyilmalarining umumiy hajmida uzoq
muddatli investitsion kreditlar salmog’i juda yuqori. Bu esa, banklarning investitsion
loyihalarni moliyalashtirish jarayonlariga keng ko’lamda jalb qilinganligi bilan izo
hlanadi.
1-jadval
O’zbekiston Respublikasi tijorat banklarining kredit quyilmalari va unda uzoq
muddatli kreditlarning salmog’
I (Ulashov va Hakimova, 2024)
.
Ko’rsatkichlar
Yillar
2018 2019 2020 2021 2022 2023
Kredit quyilmalari, trln. so’m
167,3 211,5 276,9 326,3 391,1 469,6
Uzoq muddatli kreditlarning kredit quyilmalarining
umumiy hajmidagi salmog’i, %
72,7
75,8
79,5
80,0
86,7
87,4
Biroq, investitsion kreditlarning brutto
kreditlar hajmidagi salmog’ining yuqori ekanligi
tijorat banklari faoliyatiga nisbatan kuchli salbiy ta’sirni yuzaga keltirdi. Chunki, tijorat
banklarida uzoq muddatli resurslarning etishmasligi tufayli, investitsion kreditlarning brutto
kreditlar hajmidag
i salmog’ining oshib ketishi banklarda transformatsiya riskining
chuqurlashishiga olib keldi
Ta’kidlash joizki, mamlakatimizda tijorat banklarining investitsion faoliyatini yanada
kengaytirishga, eksport qiluvchi korxonalarni hamda kichik biznesni
qo’llab
-quvvatlash
borasidagi chora-tadbirlarni amalga oshirishni davom ettirishga, iqtisodiyotning real sektor
korxonalari tomonidan investitsiya loyihalarini amalga oshirishni jadallashtirish maqsadida
tijorat banklarining ushbu loyihalarda o’z kredit re
surslari bilan faol ishtirok etishlarini
ta’minlashga va pirovard natijada ularni yirik investitsiya institutlariga aylantirishga sharoit
yaratadi.
Respublikamiz tijorat banklarining etarli darajada likvidli ekanligi hamda ularning resurs
bazasini tobora mustahkamlanib borayotganligi ularning investitsion faoliyatini rivojlantirish
imkonini bermoqda. Shu o’rinda mamlakatimizda faoliyat yuritayotgan ti
jorat banklarining
investitsion faollik darajalarini tahlil qilish maqsadga muvofiq hisoblanadi. Chunki davlatimiz
rahbarining respublikamizga investitsiya jalb etish borasida olib borayotgan say-harakatlari
bevosita tijorat banklarining samarali faoliyat
yuritishiga bog’liq hisoblanadi.
Iqtisodiyotimizni modernizatsiyalash, texnik va texnologik yangilash, uning
raqobatdoshligini keskin oshirish, eksport salohiyatini yuksaltirish, innovatsion va energiyani
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, aprel
www.sci-p.uz
214
tejaydigan texnologiyalarga asoslangan yangi ishlab chiqarishlarni tashkil etish, jahon bozorida
talab mavjud bo’lgan yangi turdagi tovarlar ishlab chiqarishni o’zlashtirish va shu orqali
mamlakatimizning moliyaviy-
iqtisodiy barqarorligini ta’minlashda ban
k tizimi tomonidan olib
borilayotgan investitsion siyosat o’z samarasini bermoqda.
2-jadval
Kreditlar turlari bo’yicha jismoniy va yuridik shaxslarga ajratilgan kreditlar qoldig’
i
mlrd.so’m
(cbu.uz, n.d.)
Ko’rsatkich nomi
01.02.2024 y. 01.02.2025 y.
O’zgarishi,
(foizda)
Jami kredit qoldig’i
469 600
533 989
14%
Jismoniy shaxslarga ajratilgan kredit qoldig’i
149 894
179 852
20%
Ipoteka kreditlari
58 737
68 750
17%
Mikroqarzlar
25 155
43 986
75%
Iste’mol kreditlari
45 039
40 284
-11%
Ta’lim kreditlari
4 763
5 882
23%
Tadbirkorlikni rivojlantirish uchun ajratilgan
kreditlar
15 985
19 457
22%
Boshqa kreditlar
216
1 492
590%
Yuridik shaxslarga ajratilgan kredit qoldig’i
319 706
354 137
11%
Kredit tashkilotlari bo’lmagan yuridik shaxslarga
ajratilgan kreditlar
305 781
328 803
8%
Lizing va faktoring
2 068
2 640
28%
Banklararo kreditlar
925
694
-25%
Mikrokreditlar
5 429
17 194
217%
Sinditsiyalashtirilgan kreditlar
5 502
4 806
-13%
Xususan, ishlab chiqarishni modernizatsiyalash, texnik va texnologik yangilash,
zamonaviy texnologiya asosida raqobatbardosh mahsulot ishlab chiqarishni tashkil etish
maqsadlariga tijorat banklari tomonidan investitsion kreditlar ajratildi. Xususan 2024 yilda
banklar tomonidan ajratilgan investitsion kreditlarning asosiy qismi qishloq xo’jaligi, engil
sanoat hamda to’qimachilik sohalariga ko’plab investitsiyalar a
jratilgan.
1-
rasm. O’zbekistonda investitsion kreditlar taqsimoti
(2024) (cbu.uz, n.d.)
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, aprel
www.sci-p.uz
215
Yuqoridagi keltirilgan rasmdan ko’rishimiz mumkinki, O‘zbekiston Respublikasi
Markaziy banki va tijorat banklari tomonidan o’tgan 2024 yilda ko’p milliard so‘mlik
investitsion kreditlar ajratilgan. Xususan:
-
Iqtisodiyotni modernizatsiyalash bo‘yicha davlat dasturlari doirasida qishloq xo‘jaligi,
yengil sanoat, farmatsevtika, to‘qimachilik va qurilish materiallari sanoatlariga kreditlar
berilmoqda.
-
Tadbirkorlik subyektlarini qo‘llab
-
quvvatlash maqsadida “Yoshlar
-
kelajagimiz”, “Har
bir oila -
tadbirkor” dasturlari orqali investitsion loyihalarga moliyaviy yordam ko‘rsatilmoqda.
- Xorijiy banklar va moliyaviy institutlar bilan hamkorlikda xalqaro investitsion kredit
liniyalari ochilgan bo‘lib, ular orqali ilg‘or texnologiyalar jalb qilinmoqda.
Yaratilgan qulay investitsiyaviy muhit, jumladan, banklarning kredit portfeli tarkibida uzoq
muddatli investitsiyaviy moliyalashning ulushiga qarab tabaqalashtirilgan foyda solig’i
stavkalarining joriy etilganligi tijorat banklarining investitsiyaviy faolligini oshirishga xizmat
qilmoqda. Tijorat banklarining jami aktivlari, kapitali va depozitlari miqdorining yuqoriligi
investitsion loyihalarni moliyalashtirish nuqtai nazaridan ijobiy holat hisoblanadi. Banklarning
kapitallashuv darajasining o’sishida
tijorat banklari tomonidan jalb qilinayotgan xorijiy
kredit resurslarini
ng o’rni kattadir.
3-jadval
2024 yilda tijorat banklari tomonidan xorijiy kredit resurslarini jalb qilishning
maqsadli ko’rsatkichlari
mln doll (Qaror, 2024)
.
T/r
Tijorat banklari nomi
Kredit
liniyalari
soni
Xorijiy
investitsiyalar
umumiy
qiymati
shundan, 2024 yil jalb qilish rejasi
Jami
shu jumladan:
I
chorak
II
chorak
III
chorak
IV
chorak
Jami
70
3 067,5
2
332,2
278,1
550,2
759,3
744,6
1.
«Agrobank» ATB
4
200,0
200,0
5,0
10,0
70,0
115,0
2.
«Aloqabank» ATB
4
70,4
70,4
5,0
17,0
25,4
23,0
3.
«Asakabank» AJ
7
467,0
365,0 50,0
100,0 150,0
65,0
4.
ATB «Biznesni
rivojlantirish banki»
9
85,0
85,0
8,5
12,8
25,5
38,3
5. «Invest finans bank» AJ
2
75,0
27,9
4,2
5,6
8,4
9,8
6.
«Ipoteka bank» ATIB
4
342,0
200,0 25,0
60,0
35,0
80,0
7. «Mikrokreditbank» ATB
5
112,0
99,8
2,0
8,0
38,0
51,8
8.
«O’zmilliybank» AJ
7
1 022,0
600,0 62,0
160,0 170,0 208,0
9.
«O’zsanoatqurilishbank»
ATB
16
540,0
540,0 81,5
157,3 176,0 125,3
10.
AT «Xalq banki»
3
44,1
44,1
2,1
22,0
20,0
11. ChEKI «Hamkorbank»
ATB
9
110,0
100,0 35,0
17,5
39,0
8,5
Bugungi kunda O’zbekistonda Investitsion kreditlar iqtisodiyotga quyidagi yo‘nalishlarda
ijobiy ta’sir ko‘rsatmoqda:
1. Ish
o‘rinlarining yaratilishi –
yangi zavod va korxonalar ochilishi orqali minglab
odamlar ish bilan ta’minlanmoqda.
2. Texnologik yangilanish
–
xorijiy uskunalar xaridi va ilg‘or texnologiyalarni joriy etish
orqali mahsulot sifati oshmoqda.
3. Mahalliy mahsulotlar raqobatbardoshligi
–
import o‘rnini bosuvchi mahsulotlar ishlab
chiqarilishi natijasida tashqi iqtisodiy mustaqillik kuchaymoqda.
4. Hududlar rivoji
–
chekka hududlarda kreditlar hisobidan kichik sanoat zonalari tashkil
etilmoqda.
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, aprel
www.sci-p.uz
216
Shu bilan birga
O‘zbekistonda investitsion kreditlar samaradorligini oshirish uchun
quyidagi strategik yo‘nalishlar muhim hisoblanadi:
- Raqamli kreditlash tizimini joriy etish
–
kredit olish jarayonlarini soddalashtirish uchun
avtomatlashtirilgan va onlayn platformalar orqali kredit arizalarini ko‘rib chiqish tizimini
kengaytirish.
- Foiz stavkalarini maqbullashtirish
–
real sektorning imkoniyatlariga mos foiz
stavkalarini belgilash orqali kredit olishni rag‘batlantirish.
- Garov tizimini isloh qilish
–
intellektual mulk, kelajakdagi daromad yoki sug‘urta
kafolatlarini garov sifatida qabul qilish mexanizmlarini ishlab chiqish.
- Moliyaviy savodxonlikni oshirish
–
tadbirkorlar va kichik biznes subyektlari uchun
investitsion loyihalarni to‘g‘ri rejalashtirish bo‘yicha treninglar o‘tkazish.
Xulosa va takliflar.
Investitsion kreditlar O‘zbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. Ular
real sektorning o‘sishiga xizmat qiluvchi asosiy moliyaviy instrumentlardan biri sifatida
qaralishi lozim. Mamlakatda mavjud iqtisodiy islohotlar va ochiqlik siyosati fonida ushbu
kreditlar tizimi yanada takomillashib, xorijiy va mahalliy investitsiyalarni keng miqyosda jalb
qilish imkonini beradi. Kelgusida samarali moliyaviy boshqaruv, zamonaviy texnologiyalar va
institutsional islohotlar orqali investitsion kreditlarning roli yanada ortadi.
Shunday qilib, bank amaliyotida investitsiya loyihalarini uzoq muddatli kreditlash
amaliyotining joriy etilishi investitsion kreditlash risklarini minimallashtirish maqsadida
kreditlarni ko’rib chiqish va berishning biznes jarayonini takomillashtiradi.
Adabiyotlar/Литература/References:
cbu.uz (n.d.) Available at: www.cbu.uz
–
O’zbekiston Respublikasi Markaziy bankining
rasmiy sayti.
G’ozibekov D. G’. (2003) Investitsiyalarni moliyalashtirish masalalari. Toshkent: «Moliya»
nashriyoti, 9-bet.
Kurbanov, R. (2020). The practice of strengthening of resource base in private banks.
International Journal of Economics, Commerce and Management, 8(3), 23485-0386.
Kurbonov PhD, R. (2021). Analysis of efficiency indicators of private banks activity.
International Finance and Accounting, (1), 11.
Qaror (2024) O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 14
-fevral 2024-yildagi
“O’zbekiston Respublikasining 2024 yil I choragiga mo’ljallangan investitsiya dasturini amalga
oshirish chora-
tadbirlari to’g’risida”gi 92
-sonli Qarori.
Ulashov A.R., Hakimova G.R. (2024) Investitsiya loyihalarini kreditlash: muammolar va
echimlar (tijorat banklari misolida). Maqola. O’zbekiston milliy axborot agentligi
https://cdn.uza.uz/2024/06/07/16.
Yig‘ilish (2024) Prezident Shavkat Mirziyoev 2024 yil 20 may kuni xorijiy investitsiyalarni
jalb qilishda banklarning ishtiroki mavzusidagi yig’ilishi.
Марголин А. М. (2006) Инвестиции. М.: РАГС,–С.464.
Самуэльсон Пол А. (1999) Экономика: Издание 15
-
е. Пер. с англ. –
Бином М. –
КноРус,
-
С. 800.
Словарь (2004) Финансово
-
кредитный словарь. Т. 1. –
М.: «Финансы и статистика»,
2004 г. –
С. 470.
