EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 5, Issue 4, April 2025 ISSN 2181-2020
Page 238
EU RASI AN JOU RN AL OF ACAD EM I C RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
U I F =
8.1 |
SJI F =
5.685
www.in-academy.uz
Volume 2 Issue 12, November 2022 ISSN 2181-2020
Page 0
Volume 2
№
8
ISSN: 2181-2020
Volume 2 Issue 12 (2022): EJAR
Volume 2 Issue 12 (2022): EJAR
THE IMPORTANCE OF AN INNOVATIVE APPROACH IN
TEACHING PARENTING LESSONS IN PRIMARY
EDUCATION
Jorayeva Marguba Elmurod qizi
Student of Tashkent University of Applied Sciences
Bovanova Umida Abduvahobovna
Scientific supervisor: Tashkent University of Applied Sciences, teacher,
acting associate professor
email: jorayevamarguba1@gmail.com
umidabovanova8@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.15343001
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Received: 26
th
April 2025
Accepted: 29
th
April 2025
Online: 30
th
April 2025
,
This article examines the importance of innovative approaches
in teaching elementary school. In the modern educational
process, students should not only acquire knowledge, but also
develop as individuals. Innovative approaches, such as
interactive games, gamification, project-based learning, and the
use of digital technologies, help to increase students’ interest and
ensure their active participation in lessons. Through innovative
methods, it is possible to develop students’ social skills, prepare
for teamwork, and improve their ability to solve problems in
educational lessons. Such approaches serve not only to
consolidate knowledge, but also to promote self-awareness and
personal development.
KEYWORDS
Technology,
innovative,
concept,
education,
resources, organizational,
methodological,
psychological, pedagogical
teams, innovative teaching.
BOSHLANG
‘
ICH TA
’
LIMDA TARBIYA DARSLARINI O
‘
TISHDA INNOVATSIYON
YONDASHUNVNING AHAMIYATI
Joʻrayeva Margʻuba Elmurod qizi
Toshkent amaliy fanlar universiteti talabasi
Bovanova Umida Abduvahobovna
Ilmiy rahbar: Toshkent amaliy fanlar universiteti o‘qituvchisi v.b dotsent
electron pochta: jorayevamarguba1@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.15343001
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Received: 26
th
April 2025
Accepted: 29
th
April 2025
Online: 30
th
April 2025
,
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘qiv
faoliyatida,
tarbiya
darslarini
o‘qitishda
innovatsion
yondashuvlarning ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy ta’lim
jarayonida o‘quvchilar faqat bilim olish bilan cheklanmay, balki
shaxs sifatida rivojlanishlari ham zarur. Innovatsion
yondashuvlar, interaktiv o‘yinlar, giyomifikatsiya, loyiha
asosida o‘qitish va raqamli texnologiyalarni qo‘llash,
o‘quvchilarning qiziqishini oshirish va darslarda faol ishtirok
etishlarini ta’minlashga yordam beradi. Innovatsion metodlar
orqali
tarbiya
darslarida
o‘quvchilarning
ijtimoiy
ko‘nikmalarini rivojlantirish, jamoaviy ishga tayyorlash va
KEYWORDS
Texnologiya, innovatsion,
konsepsiya,
tarbiya,
manbalar,
tashkiliy,
metodik,
psixologik,
pedagogik
jamoalar,
innovasiyon o‘qitish.
EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 5, Issue 4, April 2025 ISSN 2181-2020
Page 239
muammolarni hal qilish qobiliyatini oshirish mumkin. Bunday
yondashuvlar nafaqat bilimlarni mustahkamlash, balki o‘z
-
o‘zini shaxsiy rivojlanishiga ham xizmat q
iladi.
Kirish
Milliy ta’lim O‘zbekistonning davlat mustaqilligini amalga oshirishga qodir yoshlarni
tayyorlash va tarbiyalashga yordam beradi. Respublikamiz ta’lim standartlarining negizini
“shaxsning millatiga bevosita bog‘liq bo‘lgan fazilatlarni singdirish” g‘oyasi mustaqillikdan
so‘ng yanada muhim ahamiyat kasb etdi.
Hozirgi yangilanayotgan jamiyat taraqqiyoti jarayonida shaxs ijodkor sifatida baholanadi.
Shuning uchun odamlarga jamiyatning mavhum tarkibiy qismlari sifatida emas, balki dunyoni
o‘zgartirish qobiliyatiga ega kuchli agentlar va erkin, ijodiy mavjudotlar sifatida qarash kerak.
Binobarin,
O‘zbekiston Respublikasining kadrlar tayyorlash sohasidagi davlat siyosati
insonning intellektual, ma’naviy
-
axloqiy tarbiyasi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan uzluksiz
ta’lim tizimi orqali inson shaxsini har tomonlama kamol toptirishdan iborat.
Shuning
uchun ham O‘zbekiston Respublikasining kadrlar tayyorlash sohasidagi davlat
siyosati insonni intellektual va ma’naviy
-
axloqiy jihatdan tarbiyalash bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan
uzluksiz ta’lim tizimi orqali har tomonlama barkamol shaxs fuqaroni shakllantiris
hni nazarda
tutadi:
vatan tuyg‘usini shakllantirish;
ona tiliga muhabbat;
milliy qadriyatlarga hurmat;
ayolni
–
onani ulug‘lash;
oilaning tarbiya borasidagi o‘rni va ahamiyati ko‘rsatish;
umuminsoniy qadriyatlar, millatlararo totuvlik, bag‘rikenglik
, dunyoviy ilmlarga intilish
va ilg‘or madaniyatni shakllantirish;
dinning dunyoviylikka zid emasligini anglatish;
huquqiy madaniyat
–
sog‘lom dunyoqarashning muhim omili ekanligi to‘g‘risidagi
ma’lumotlarni ko‘paytirish.
Muhokama va natijalar
Biz bilam
izki, bolalarni tarbiyalash o‘ziga xos xususiyatlarga ega uzoq, murakkab va
davom etadigan jarayondir. Talabalar ta’lim jarayonida asosiy o‘rinni egallay olmaydilar, garchi
zamonaviy ta’lim texnologiyalari ularning etakchilikni qo‘llab
-quvvatlasa ham. Xulq-atvori,
dunyoqarashi to‘liq shakllanmaganligi uchun u tarbiyachining yordamiga ehtiyoj sezadi.
Demak, ta’lim texnologiyasining mantiqiy tuzilishi va tuzilishi boshqa ta’lim texnologiyalaridan
farq qiladi.
Boshlang‘ich ta’limda innovatsion texnologiyalarni
qo‘llash o‘quvchilarda ilmiy izlanishga
qiziqishni uyg‘otadi, ijodkorlik va bunyodkorlik qobiliyatini rivojlantiradi. Natijada egalangan
bilim, ko‘nikma va malakalar amaliy faoliyatda tatbiq etiladi, o‘zlashtirish sifati oshadi. Buning
uchun o‘qituvchi mahoratli bo‘lishi va mavzularning mazmuniga qarab darsni to‘g‘ri
rejalashtirishi, mashg‘ulot davomida barcha o‘quvchilarni faol va ongli ishlashlariga erishmog‘i
lozim. O‘qituvchi ta’lim islohotining bosh ijrochisidir.
EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 5, Issue 4, April 2025 ISSN 2181-2020
Page 240
Bunda har bir o‘qituvchini qisqa vaqt
ichida juda katta miqdordagi axborot to‘plamini
o‘zlashtirish, qayta ishlash va amalda qo‘lay olishga o‘rgatish muhim ahamiyatga ega. Uni hal
qilishda o‘qituvchiga o‘qitishning an’anaviy usulari bilan birga zamonaviy axborot
texnologiyalari, jumladan kompyuterlardan foydalanish yordam beradi.
Innovatsiya - innovatsiya natijasi sifatida tushuniladi va innovatsion jarayon uchta asosiy
bosqichning rivojlanishi sifatida qaraladi: g‘oyani yaratish (ma’lum bir holatda, ilmiy
kashfiyot), amaliy jihatlarda g‘oyala
rni rivojlantirish va yangiliklarni amaliyotga tatbiq etish.
Ta’lim innovatsiyalar samaradorligining o‘lchovi sifatida optimalik o‘qituvchi va
o‘quvchilarning kafolatlangan natijaga erishishi uchun kuch
-quvvat sarflashlarini taqozo etadi.
Turli o‘qituvchilar va o‘quvchilar o‘zlarining shaxsiy pedagogik hamda o‘quv faoliyatlari
jarayonida turlicha darajadagi samaradorlikka erishadilar.
Boshlang‘ich sinflarda tarbiya darslarida ta’limiy innovatsion usullarning eng muhim
belgisi sifatida natijalanganlik o‘qit
uvchi faoliyatida ijobiy yutuqlarga erishilgandagina
namoyon bo‘ladi. O‘lchovlardagi texnologiklik, kuzatuvchanlik, natijalarning qayd etilganligi
o‘qitishning yangi usu lari, metodlarini baholash orqali namoyon bo‘ladi. Mazkur o‘lchovning
ahamiyatli jihati shaxs, uning idroki va tushunchalarini shak lantirishning bir butunligida
namoyon bo‘ladi. Shu munosabat bilan innovatsion jarayonni ilmiy g‘oyani amaliy foydalanish
bosqichiga olib chiqish va shu bilan bog‘liq ijtimoiy pedagogik muhitdagi o‘zgarishlarni
amalga
oshirish jarayoni deb hisoblash mumkin.
Talim innovatsiyalarning mazmuni, uni qo‘llash metodlarini bo‘lajak o‘qituvchilar
tajribasiga singdirish muhim ahamiyatga ega. Ta’lim muassasasi hayotiga pedagogik
innovatsiyalarni keng ko‘lamda olib kirish
uchun unda yangilik muhitini yaratish, muayyan
axloqiy psixologik holatni shakllantirish, tashkiliy, metodik, psixologik xarakterdagi
choratadbirlarni qo‘llash talab etiladi. Shu maqsadda bo‘lajak o‘qituvchilarning kreativ
funksiyalarini rivojlantirish, ularni pedagogik innovatsiyalar bilan izchil quro lantirib borish,
innovatsion usu larni tahlil va tatbiq qilishga o‘rgatish vazifasini qo‘yish lozim. Natijalarga
ta’limiy innovatsion jarayonlarning hayotiy davrlarini o‘rgangan pedagogik innovatsiyalar
sohas
i mutaxassislarining ta’kidlashicha yangilikni rivojlantirish natijasida ijobiy erishgan
holda, o‘qituvchilar uni asossiz ravishda uni universa lashtirishga, uni pedagogik amaliyotning
barcha
sohalariga
tatbiq
etishga
intilayotganliklarini
ta’kidlaydilar.
Ko‘pincha
muvaffaqiyatsizlik bilan tugaydi va umidsizlikka olib keladi, yangilikka soviydi. Boshqa bir
tuzilmani (hozir aytilganiga juda yaqin) aniqlash mumkin.
Eng muhim mezon ta’lim mazmuni o‘zining g‘oyaviy yuksakligi va o‘quvchilarda inte
lektual merosning yuksalishiga xizmat qilish darajasi bilan izohlanadi. Ushbu tamoyi lar darslik
va uslubiy qo‘llanmalar, ajododlarimiz miliy
-
ma’naviy merosi hamda ularning tarbiyaviy
ahamiyatini o‘quvchi ongiga yetkaza oladigan ma’rifiy manbaalarni tanlashda ham amal
qiladi.
Bu o‘z navbatida boshlang‘ich sinf o‘quvilarini faoligini oshirishda dasturilamaldir. Aynan
shu tamoyillarga tayangan holda o‘qish darslarining mazmuniga mos ajdodlarimiz milliy
-
ma’naviy merosi tanlanadi. Dars jarayonini tashkil etishning ikkinchi
tomoni o‘qituvchi
madaniyati va intellektual salohiyati bilan bog‘liq bo‘lib, u dasturda va darslikda berilgan ilmiy
bilim tizimini nafaqat o‘quvchiga yetkazish bilan chegaralanadi, balki u shu bilimlar tizimiga
bo‘lgan o‘zining ishonchli dalillarini ham
hayotiy tajriba asosida bayon etadi.
EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 5, Issue 4, April 2025 ISSN 2181-2020
Page 241
Bu yerda ta’lim va tarbiyaning birligini ta’minlovchi, ma’naviy ishonchni shak lantirish
sharti bilim va munosabat qonuniyati namoyon bo‘ladi. Ushbu qonuniyat asosida o‘quvchida
intellektual merosni o‘rganishda o‘qituv
chi dars jarayonida qator muhim vazifalarni, bajaradi
ya’niy:
intellektual o‘zbek xalqininhg milliy
-
ma’naviy merosi haqidagi ma’lumotlarni aniq,
ishonarli tarzda o‘quvchi ongiga yetkazish, o‘z tajribasi asosida o‘quvchining shaxsiy
tasavvuri, fikri, munosabati orqali milliy-
ma’naviy merosga nisbatan g‘urur, e’tiqodni
shakllantirishga ta’sir etish;
o‘quv materialini idrok etishni samarali tashkil qilish orqali o‘quvchilarda voqea va
hodisalarga yangicha munosabatni tarbiyalash zamirida ijodiy fikrlashni, ajdodlarimiz
milliy-
ma’naviy merosiga nisbatan mehr
-
muhabbatni o‘stirish;
dars jarayonida samimiy, sog‘lom ma’naviy muhit yaratish;
“o‘qituvchi –
o‘quvchi”, “o‘quvchi –
o‘quvchi”, “o‘quvchi –
ma’naviy manbaa” “o‘quvchi –
milliy-
ma’naviy meros” o‘rtasidagi o‘zaro ijodiy, faol muloqotni vujudga keltirish.
Ushbu tizim orqali darslarni tashkil qilish bilan bir qatorda darsdan tashqari tadbirlarda
ham ushbu strategiyani saqlab qolish o‘quvchilar fao ligining asosi bo‘lib xizmat qiladi.
Xulosa
Boshlang‘ich sinflarni o‘qitish jarayonida innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish
umuman ta’limni rivojlantirishning muhim yo‘nalishi hisoblanadi. U ta’lim olish uchun yanada
samarali va qiziqarli sharoit yaratish imkonini beradi, bu esa o‘z navbatida ta’lim sifat
ini
oshirish va o‘quvchi shaxsini rivojlantirishga xizmat qiladi.
Xulosa qilib aytganda, boshlang‘ich ta’limni o‘qitishda innovatsion texnologiyalardan
foydalanish ta’lim sifatini oshirish va ta’lim samaradorligini oshirish imkonini beradi. Masalan,
interf
aol doska, kompyuter dasturlari va o‘yin texnologiyalaridan foydalanish o‘quv jarayonini
yanada qiziqarli va samaraliroq qilish imkonini beradi. Boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarida
kreaktiv ijodkorlikni shakllantirishning muhim pedagogik sharti uni mustaqil bilim olish va
ijodiy fikirlashga yo‘naltirishdan iborat.
References:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7
-
fevraldagi “O‘zbekiston
Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi PF4947
sonli Farmoni. O‘zbekiston Respublikasi qonun hu jatlari to‘plami, 2017 yil.
2.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 6
-
iyuldagi “Umumiy o‘rta
ta’lim muassasalarida «Tarbiya» fanini bosqishma
-bosqish amaliyotga joriy etish shora-
tadbirlari to‘g‘risida”gi 42
2-son qarori. -8 b.
3.
Ibragimova G.N. Interfaol o‘qitish metodlari va texnologiyalari talabalarning kreativlik
qobiliyatlapini rivojlantirish. I Monografiya. -
T.: «Fan va texnologiyalar», 2016.
-77-b.
4.
Mochalova N.M. Maktabning metodik ishini tashkil etishning innovatsion yondashuvlari:
O‘quv qo‘llanma.
- Ufa, 2002. - 86 bet Slastenin V.A., Podimova L.S. Pedagogika: innovatsion
faoliyat. - M., 1997
5.
Bavanova Umida Abduvahobovna “Tarbiya tizimiga pedagogik yondashuv”
https://bestpublication.org/plugins/generic/pdfJsViewer/pdf.js/web/viewer.html?file=https
EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 5, Issue 4, April 2025 ISSN 2181-2020
Page 242
%3A%2F%2Fbestpublication.org%2Findex.php%2Fwos%2Farticle%2Fdownload%2F8851
%2F9009%2F8281
6.
Хазраткулова Ш.Н. «Совершенствование методов воспитания на занятиях в
начальных классах». Международной научно
-
практической конференции. АЭТЕРНА.
УФА. 1 августа 2022 г.
7.
Uralovich T. F. THE MECHANISM OF FORMING AESTHETIC SKILLS OF STUDENTS
THROUGH TEACHING THE SCIENCE OF DRAWING //Ethiopian International Journal of
Multidisciplinary Research.
–
2024.
–
Т
. 11.
–
№. 08. –
С
. 3638.
8.
Khazratkulova Shoira Noralievna. Use of modern teaching methods in education of
Students in primary schools. EPRA International Journal of Multidisciplinary Research (IJMR) -
Peer Reviewed Journal. Indiya. 2022 yil fevral. (123-126-b.)
9.
Xazratqulova Sh.N
. “
Boshlang
‘
ich ta
’
lim o
‘
qituvchisining kasb madaniyati va mutaxassis
modeli
”
NamDU ilmiy axborotnomasi
–
2022-yil 10-son. www.journal.namdu.uz
10.
Sh.N.Khazratkulova
“Education directed to students in teaching the science of education
in primary grades distinctive aspects”. Web of Scientist: International Scientific Research
Journal (WoS) April 2023.
11.
Tarbiya: 1-
sinf o‘quvchilari uchun darslik. –T.: G‘afur G‘ulom. 202
0.
12.
Tarbiya: 2-
sinf o‘quvchilari uchun darslik. –T.: G‘afur G‘ulom. 2020.
13.
Tarbiya: 3-
sinf o‘quvchilari uchun darslik. –
T.: Sano Standart. 2020.
14.
Tarbiya: 4-
sinf o‘quvchilari uchun darslik. –T.: O‘zbekiston NMIU. 2020.
