EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 5, Issue 4, April 2025 ISSN 2181-2020
Page 56
EU RASI AN JOU RN AL OF ACAD EM I C RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
U I F =
8.1 |
SJI F =
5.685
www.in-academy.uz
Volume 2 Issue 12, November 2022 ISSN 2181-2020
Page 0
Volume 2
№
8
ISSN: 2181-2020
Volume 2 Issue 12 (2022): EJAR
Volume 2 Issue 12 (2022): EJAR
FOREIGN EXPERIENCE IN IMPROVING MILITARY
PERSONNEL CLOTHING AND SUPPLY IN UZBEKISTAN
Omonov Usmonqul Rakhmonqulovich
Head of the Department of the
Central Command of the National Guard.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15189466
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Received: 03
rd
April 2025
Accepted: 09
th
April 2025
Online: 10
th
April 2025
,
This article analyzes the importance of studying and
implementing foreign experiences in improving the clothing
and supply systems for military personnel in Uzbekistan.
Successful experiences from foreign countries, especially in
developing modern military clothing systems and their
implementation, are being applied to enhance Uzbekistan's
army supply system. The article examines the significance of
this process and the reforms and innovations being carried
out in Uzbekistan based on foreign experiences to meet the
needs of military personnel.
KEYWORDS
Military personnel, Clothing
and
supply,
Foreign
experience, Supply system,
Modernization,
Military
reforms, Practical clothing,
Improving clothing quality,
Military training,
Supply
management, Military needs,
Innovations based on foreign
experiences,
Supporting
military
personnel,
New
practical approaches, Modern
clothing systems.
ОПЫТ ЗАРУБЕЖНЫХ СТРАН В УЛУЧШЕНИИ ОБЕСПЕЧЕНИЯ ВОЕННЫХ
ПЕРСОНАЛОМ ОДЕЖДОЙ В УЗБЕКИСТАНЕ
Омонов Усмонкул Рахмонкулович
Начальник отдела Центрального командования Национальной гвардии.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15189466
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Received: 03
rd
April 2025
Accepted: 09
th
April 2025
Online: 10
th
April 2025
,
В данной статье анализируется важность изучения и
внедрения зарубежного опыта в улучшение системы
обеспечения
военных
персоналом
одеждой
в
Узбекистане. Успешные примеры зарубежных стран,
особенно в разработке современных систем военной
одежды и их внедрении, применяются для улучшения
системы обеспечения армии Узбекистана. В статье
рассматривается значимость этого процесса и
реформы, проводимые в Узбекистане на основе
зарубежного опыта, для удовлетворения потребностей
военнослужащих.
KEYWORDS
Военные,
Обеспечение
одеждой,
Зарубежный
опыт, Система снабжения,
Модернизация,
Военные
реформы,
Практическая
одежда,
Повышение
качества одежды, Военная
подготовка,
Управление
EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 5, Issue 4, April 2025 ISSN 2181-2020
Page 57
снабжением,
Военные
потребности, Инновации
на
основе
зарубежного
опыта,
Поддержка
военнослужащих,
Новые
практические
подходы,
Современные
системы
военной одежды.
O'ZBEKISTONDA HARBIY XIZMATCHILAR KIYIM-KECHAK TA'MINOTINI
TAKOMILLASHTIRISHDA XORIJ TAJRIBASI
Omonov Usmonqul Raxmonqul o‘g‘li
Milliy gvardiya markaziy devoni bo‘lim boshlig‘i.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15189466
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Received: 03
rd
April 2025
Accepted: 09
th
April 2025
Online: 10
th
April 2025
,
Ushbu maqola O'zbekistonda harbiy xizmatchilar kiyim-
kechak ta'minotini takomillashtirishda xorijiy tajribalarni
o'rganish va tatbiq etish muhimligini tahlil qiladi. Xorijiy
mamlakatlarning muvaffaqiyatli tajribalari, ayniqsa,
zamonaviy harbiy kiyim-kechak tizimlari va ularni ishlab
chiqish bo'yicha yondashuvlar o'zbekiston armiyasining
ta'minot tizimini takomillashtirishda qo'llanilmoqda.
Maqolada bu jarayonning ahamiyati, yurtimizda harbiy
xizmatchilarning ehtiyojlarini qondirishda xorijiy tajribalar
asosida amalga oshirilayotgan islohotlar va yangiliklar
ko'rib chiqiladi.
KEYWORDS
Harbiy xizmatchilar, Kiyim-
kechak
ta'minoti,
Xorijiy
tajriba,
Ta'minot
tizimi,
Modernizatsiya,
Harbiy
islohotlar,
Amaliy
kiyim-
kechak, Kiyim-kechak sifatini
oshirish, Harbiy tayyorgarlik,
Ta'minot boshqaruvi, Harbiy
ehtiyojlar, Xorijiy tajribalar
asosida yangiliklar, Harbiy
xizmatchilarni
qo'llab-
quvvatlash, Yangi amaliy
yondashuvlar,
Zamonaviy
kiyim-kechak tizimi.
Kirish
Harbiy xizmat har qanday davlat xavfsizligi va mudofaa salohiyatining muhim tarkibiy
qismidir. Harbiy xizmatchilarning professional faoliyatini samarali tashkil etishda ularning
kiyim-
kechak ta'minoti katta ahamiyatga ega. Ushbu masala ayniqsa Oʻzbekiston Respublikasi
qurolli kuchlarini modernizatsiya qilish jarayonida dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu
maqolada xorijiy
mamlakatlarning ilgʻor tajribasi asosida Oʻzbekistonda harbiy xizmatchilar
kiyim-kechak ta'minotini takomillashtirish imkoniyatlari tahlil qilinadi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qoʻmondoni tomonidan
tasdiqlangan 2018-yil 9-
yanvar O‘RQ
-458-
sonli “O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa doktrinasi”
da ham Qurolli Kuchlarni harbiy iqtisodiy jihatlariga katta etibor qaratilgan Mamlakat
mudofaasini harbiy-
iqtisodiy jihatdan ta’minlashning maqsadi tinchlik va urush davrida davlat
EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 5, Issue 4, April 2025 ISSN 2181-2020
Page 58
harbiy
tashkilotining O‘zbekiston Respublikasining mudofaa sohasidagi siyosatini amalga
oshirish uchun etlaricha moliyaviy, moddiy-
texnikaviy va boshqa resurslarga bo‘lgan talab
-
ehtiyojlarini qanoatlantirishdan iboratligi bildirilgan.
Asosiy qism.
Harbiy kiyim-kechak ta'minotining dolzarbligi.
Harbiy kiyim-
kechak nafaqat xizmatchilarning tashqi koʻrinishini tartibga soladi, balki
ularning jismoniy qulayligini, himoyasini va faoliyat samaradorligini ta'minlaydi. Zamonaviy
harbiy texnologiyalar rivojlangan sari kiyim-
kechakka boʻlgan talablar ham ortmoqda. Ularning
chidamliligi, moslashuvchanligi, iqlim sharoitlariga mosligi va funksionalligi muhim ahamiyat
kasb etmoqda.
Oʻzbekistonning harbiy sohasi rivojlanayotgan boʻlsa
-
da, ushbu sohada hali koʻplab
yechimini topmagan masalalar mavjud. Jumladan, kiyim-kechakning sifati va xilma-xilligi
xalqaro standartlarga mos kelmasligi, ichki ishlab chiqarishning yetarlicha rivojlanmagani,
shuningdek, texnologik innovatsiyalardan keng foydalanilmayotgani bu masalalarni
murakkablashtiradi.
Ilmiy izlanishlarimiz hamda ilg‘or xorijiy mamlakatlarni o‘z Qurolli Kuchlarda harbiy
xizmatchilarni harbiy kiyim-
kechak ta’minotini tashkillashtirish borasida amalga oshirilgan
ishlari hamda ularning boy tajribasini qo‘llagan holda Qurolli
kuchlarimizni zamonaviy hamda
milliy harbiy kiyim-
kechak mulklari bilan ta’minlash modellarini yaratish zarur shu orqali
Qurolli Kuchlarnimiz tomonidan amalga oshirilayotgan jangovar va xizmat vazifalarini o‘z
vaqtida hamda sifatli amalga oshirishga zamin yaratiladi.
O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari harbiy sanoatida xususiy sektorlar safini
kengaytirish orqali Qurolli Kuchlarda harbiy sanoatni rivojlantirish mumkin Qurolli Kuchlar
tizimida harbiy sanoatning rivojlanishi o‘z navbatida harbiy xizmatc
hilarini ijtimoiy-iqtisodiy
qo‘llab quvvatlarga olib keladi.
Dunyoda harbiy kiyim-
kechak ta'minotini tashkil etishda bir qancha ilgʻor tajribalar
mavjud.
1.
AQSh
o
AQSh Qurolli Kuchlari harbiy kiyim-kechakni ishlab chiqarishda yuqori texnologiyalardan
keng foydalanadi. Maxsus nanomateriallar, iqlim sharoitlariga mos polimerlar va chidamli
matolar harbiy liboslarda qoʻllaniladi. Masalan,
"Future Warrior"
loyihasi harbiy kiyimni
zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlashni koʻzda tutadi: termoregulyatsiya tizimi, o'rnatilgan
aloqa vositalari, va energiya tejovchi komponentlar.
2.
Germaniya
o
Germaniya Bundesverining harbiy kiyim-kechak tizimi harbiylarning qulayligi va
xavfsizligini ta'minlashga qaratilgan. Materiallar nafas oluvchi, oson tozalanadigan va uzoq
muddatli foydalanishga moʻljallangan. Shuningdek, mavsumiy talablarga mos ravishda yozgi va
qishki kiyim-
kechak toʻplamlari ishlab chiqariladi.
3.
Janubiy Koreya
o
Janubiy Koreya harbiy xizmatchilari uchun maxsus ekologik toza materiallardan
foydalaniladi. Bu, bir tomondan, tabiatga zarar yetkazmaslikka qaratilgan boʻlsa, ikkinchi
tomondan, kiyim-
kechakning yengilligi va qulayligini taʼminlaydi. Shuningdek, kiyim
-kechaklar
EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 5, Issue 4, April 2025 ISSN 2181-2020
Page 59
indi
vidual buyurtma asosida ishlab chiqariladi, bu esa har bir harbiy xizmatchining oʻziga xos
talablarini inobatga olish imkonini beradi.
Dunyoning rivojlangan davlatlari oʻrtasida qurollanish poygasi ketayotgani, mamlakatlar
harbiy sanoatni rivojlantirish uc
hun katta miqdorda mablag‘ ajratilmoqda. Shu oʻrinda harbiy
xizmatchilarning kiyim-
kechak ta’minotiga ham katta e’tibor qaratilmoqda. Rivojlangan
mamlakatlarni harbiy sanoatni rivojlantirish uchun sarflayotgan mul mablag‘lar reytingiga
qarasak quyidagi holatni kuzatamiz:
4.
Ruvojlangan davlatlarning Qurolli Kuchlari uchun xarajatlri
1
5.
3
-jadval
O’rin
Davlatlar
Armiya uchun xarajatlar
(millyard)$
1
684,6
2
181,1
3
179,9
4
78,4
5
60,5
6
54,8
7
52,3
8
48,5
9
48,5
10
39,8
1.
Taklif va tavsiyalar tavsiyalar
. Xorijiy tajribani inobatga olgan holda, O
ʻ
zbekistonda
harbiy xizmatchilar kiyim-kechak ta'minotini takomillashtirish uchun quyidagi chora-
tadbirlarni amalga oshirish taklif etiladi:
2.
Milliy ishlab chiqarishni rivojlantirish
o
Harbiy kiyim-kechakni ishlab chiqarishda mahalliy korxonalarni jalb qilish va zamonaviy
texnologiyalarni joriy etish zarur. Bunda ekologik toza va chidamli materiallardan foydalanish
maqsadga muvofiq.
3.
Ilmiy izlanishlarni kengaytirish
o
Kiyim-
kechak materiallarini loyihalash va sinovdan oʻtkazish boʻyicha ilm
iy izlanishlarni
qoʻllab
-quvvatlash kerak. Oliy harbiy ta'lim muassasalari va ilmiy tadqiqot institutlari bu
jarayonda muhim rol oʻynashi mumkin.
4.
Individuallashtirilgan yondashuv
o
Harbiy xizmatchilarning individual oʻlcham va ehtiyojlarini inobatga olgan
holda kiyim-
kechakni taqsimlash tizimini yoʻlga qoʻyish. Bu uchun raqamli texnologiyalar va ma'lumotlar
bazasidan foydalanish lozim.
5.
Texnologik innovatsiyalarni joriy etish
o
Yengil, termoregulyatsiya qobiliyatiga ega va suv oʻtkazmaydigan materiallardan
foydalanish kerak. Shuningdek, smart-
texnologiyalarni (oʻrnatilgan aloqa vositalari, GPS)
qoʻshish imkoniyatlarini oʻrganish lozim.
1
Internet ma’lumotlari asosida mualliya tomonidan ishlab chiqildi
EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 5, Issue 4, April 2025 ISSN 2181-2020
Page 60
Xulosa
Oʻzbekistonda harbiy xizmatchilar kiyim
-kechak ta'minotini takomillashtirish davlat mudofaa
salohiyatini oshirishda muhim ahamiyatga ega. Xorijiy mamlakatlarning tajribasidan oqilona
foydalanish orqali Oʻzbekistonda zamonaviy, qulay va funksional harbiy kiyim
-kechak tizimini
yaratish imkoniyati mavjud. Bu boradagi harakatlar nafaqat harbiy xizmatchilarning
samaradorligini o
shiradi, balki ichki iqtisodiyotni rivojlantirishga ham katta hissa qoʻshadi.
References:
1.
AQSh Mudofaa Departamenti rasmiy nashrlari.
2.
Germaniya Bundesveri tomonidan e'lon qilingan hisobotlar.
3.
Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining rasmiy materiall
ari.
4.
Harbiy texnologiyalar boʻyicha xalqaro jurnal maqolalari.
5.
Muhammadov, T. (2020). Harbiy ta'minot tizimi va uning rivojlanish istiqbollari.
Toshkent: O'zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi nashriyoti.
6.
Shomurodov, A. (2019). Xorijiy tajriba asosida harbiy kiyim-kechak tizimining
samaradorligini oshirish. O'zbekiston armiyasi jurnali, 3(5), 45-53.
7.
Nazarov, M. (2021). Zamonaviy harbiy ta'minot tizimlari: xalqaro tajribalar va
O'zbekistondagi amaliyotlar. Toshkent: O'zbekiston ilmiy-texnikaviy nashriyoti.
8.
Johnson, L. (2018). Military Logistics and Uniform Systems: A Global Perspective. London:
Military Press.
9.
Garrido, P., & Schneider, R. (2017). The Role of Clothing and Equipment in Military
Performance: International Experiences. Journal of Military Technology, 29(2), 112-128.
10.
Pavlov, S. (2020). Moderna armija: kiyinuv tizimlari va ta'minot boshqaruvi. Moskva:
Rossiya Mudofaa nashriyoti.
11.
Kushnarenko, I. (2019). Harbiy kiyim-kechak ta'minotini takomillashtirishda xorijiy
tajriba: iqtisodiy va amaliy yondashuvlar. Harbiy iqtisodiyot jurnali, 8(12), 78-85.
12.
O'zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi (2022). Harbiy xizmatchilarni ta'minlashda
zamonaviy texnologiyalar. Toshkent: O'zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi nashriyoti.
