EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 4, Issue 12, December 2024 ISSN 2181-2020
Page 229
EU RASI AN JOU RN AL OF ACAD EM I C RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
U I F =
8.1 |
SJI F =
5.685
www.in-academy.uz
Volume 2 Issue 12, November 2022 ISSN 2181-2020
Page 0
Volume 2
№
8
ISSN: 2181-2020
Volume 2 Issue 12 (2022): EJAR
Volume 2 Issue 12 (2022): EJAR
GYPSOCEMENT-PUCOLAN BINDING SUPPLEMENT BASED
ON MAGNESIUM CEMENT
Sadikova Adolat Maratovna
Assistant of Karakalpak State University
Artikova Gulnaza
4th year student of Karakalpak State University
https://doi.org/10.5281/zenodo.14560506
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Received: 18
th
December 2024
Accepted: 23
th
December 2024
Online: 24
th
December 2024
,
This article proposes a method for improving certain
properties of clay concrete and presents the results of
laboratory studies involving the addition of a gypsocement-
pucolan binder. Physico-technical properties were analyzed
and the most optimal option for effective application in
material construction was chosen based on comparison
with analogues.
KEYWORDS
Ceramzit concrete, magnesium
cement, analysis.
MAGNIYLI CEMENT TIYKAR
ÍNDAǴÍ
GIPSOCEMENT-PUCOLAN
BAYLANÍSTÍRÍWSHÍ QOSÍMSHALÍ KERAMZITBETONÍ
Sadikova Adolat Maratovna
Qaraqalpaq mámleketlik universiteti assistent
-
oqıtıwshısı
Artikova Gulnaza
Qaraqalpaq mámleketlik universiteti assistent
-
oqıtıwshısı
https://doi.org/10.5281/zenodo.14560506
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Received: 18
th
December 2024
Accepted: 23
th
December 2024
Online: 24
th
December 2024
,
Bul maqalada keramzitbetonnıń ayırım ózine tán
ózgesheliklerin jaqsılaw usılı usınıs etilgen, oǵan
gipsocement-
pucolan
baylanıstırıwshı
qosılıwı
nátiyjesindegi labartoriya izleniwleri nátiyjeleri keltirilgen.
Fiziko-
texnik qásiyetler analizi ámelge asırılǵan hám
analoglar menen salıstırıw tiykarında materialdıń
qurılısında nátiyjeli qollanılıwı ushın eń maqul variant
saylap alınǵan.
KEYWORDS
Keramzitbeton,
magniyli
cement, analiz.
Imaratlar hám qurılıs obyektlerin kóteriwshi hám ózin uslap turıwshı diywallardı
qurıwda joybarlardı islep shıǵıwshılar olardıń awırlıǵın azaytıwǵa umtıladı. Bir qatar
usıllar,
mısalı keramzitbeton kibi gewekli materiallardan paydalanıw arqalı ámelge asırıladı.
Keramzitbeton qurılısta keńnen qollanıladı. Waqıt ótken sayın keramzitbeton, gazbeton
hám penobeton kibi jasalma materiallar isletilmekte. Bulardıń arasında, ásirese, birinshisi eń
keń tarqalǵan túri esaplanadı. Keramzitbeton joqarı bekkemlikke iye hám kem suw
sińdiriwsheńlikke iye. Penobeton hám gazbeton kemlew bekkemlikke iye bolsa
-
da, olardıń
ıssılıq ótkeriwsheńligi de tómenirek. Biraq bul qásiyet materialdıń ıǵallıq dárejesi yamasa suw
menen toyınǵanlıǵı asqanında sezilerli dárejede ózgeredi. Ádette buyırtpashılar
keramzitbetondı ıǵallıqqa qarsılıq kórsetiw ózgesheligi ushın abzal kóredi.
EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 4, Issue 12, December 2024 ISSN 2181-2020
Page 230
Soǵan qaramastan, keramzitbetonnıń kemshiliklerin de yaddan shıǵarmaw
kerek.
Olardıń “kórkem bolmaǵan” sırtqı kórinisi, bunıń nátiyjesinde estetik talaplardı
qanaatlandırıw ushın qosımsha pardozlaw zárúrligi, sonday
-
aq, ayırım jaǵdaylarda, bloklar
arasındaǵı boslıqlarda sıbaw sızıqlarınıń payda bolıwı sebepli qosımsha ıssılıq izolyaciyası
talap etiliwi kibi tárepleri bar. Biraq bul kemshiliklerden de áhmiyetlirek bolǵan eki tiykarǵı
mashqala bar: ıǵallıqqa shıdamlılıq hám ayırım texnologiyalıq sheshimlerde jeterli dárejede
bekkemliktiń joqlıǵı. Birinshi sebepke kóre olardan paydalanıw tarawları sheklengen hám
olardı atmosferalıq jawıngershilik penen tikkeley baylanıs qılatuǵın jerlerde, mısalı,
irgetaslarda qollanıw usınıs etilmeydi. [2].
Ekinshi sebepke baylanıslı, keramzitbeton
blokların tek pás uzınlıqtaǵı imaratlar qurılısında qollaw múmkin, sebebi olar tek kishi
júklerdi kótere aladı.
Bul kemshiliklerdiń tásirin azǵana kemeytiw ushın, keramzitbetonǵa magniyli cement
tiykarındaǵı gipsocement
-
pucolan baylanıstırıwshısın (GCPB) qosımsha sıpatında isletiwdi
usınıs etemiz.
Ótkerilgen labaratoriya tájiriybeleri tiykarında usı qosımshadan paydalanıwda
keramzitbetonnıń bekkemlik qásiyetleriniń asıwı anıqlanǵan.
Bul qosımshanıń quramı tómendegi procentlik qatnasta komponentlerdi aralastırıw
arqalı alınadı: magniyli cement –
15-2
2%, yarım gidratlı gips –
40-
54%, júzeki aktiv element
(JAE)
–
0,1-
0,25%, siltili metal karbonatı (natriy yamasa kaliy) –
0,1-0,25%, isletilgen silikagel
–
4-
10%, qalǵan bólegi –
suw. Bul qosımshanıń bekkemlik qásiyetlerin asırıwdan tısqarı,
gipsocement-pu
colan baylanıstırıwshılardıń barlıq qásiyetlerine iye. Quramdaǵı yarım gidratlı
gips hám isletilgen silikagel sebepli bekkemliktiń asıwı támiyinlenedi, bul bolsa óz ornında
CaO niń suyıq formadaǵı muǵdarın kemeytedi hám beton ushın qáwipli bolǵan úshsulfat
li
–
ettringit forması ornına monosulfatli formaǵa aylanıwǵa alıp keledi. [4].
Qosımshadaǵı baylanıstırıwshı sıpatında cementti kemrek isletiw bekkemliktiń
páseyiwine alıp kelmegen, kerisinshe, yarım gidratlı gipstiń bar ekenligi sebepli keri effekt
baqla
nǵan –
qatıw waqtınıń sozılıwı hám bekkemlik qásiyetlerdiń tezlesken qáliplesiwi.
Bunnan tısqarı, gipsocement
-
pucolan baylanıstırıwshılardıń keramzitbeton ushın áhmiyetli
bolǵan bir neshe abzallıqları bar: suwdı sińdiriwdiń páseyiwi, sulfatqa shıdamlılıqtıń asıwı
hám basqa ximiyalıq agressiv ortalıqqa qarsılıq. [3].
Qabıllanǵan qosımshalı keramzitbetondı kúndelikli paydalanıwda bar bolǵan qurılıs
materialları, mısalı, ápiwayı qosımshasız keramzitbeton, penobeton, gazobeton hám gerbish
penen salıstırmalı analizin ótkeremiz. Analizde tómendegi fiziko
-
texnik qásiyetler esapqa
alındı: suwıqqa shıdamlılıq, ıssılıq ótkeriwsheńlik, bekkemlik, suwdı sińdiriw dárejesi hám 1
m
3
meterialdıń ortasha bazar bahası (qarań, 1
-keste).
1-keste
Qurılıs materiallarınıń fiziko
-t
exnik qásiyetleri boyınsha salıstırmalı analiz
№
Atı
Suwıqqa
shıdamlılıq,
cikl
Íssılıq
ótkeriwsheńlik,
Vt/(m°S)
Bekkemlik,
MPa
Suwdı
sińdiriw
,
%
Ortasha
bahası,
so‘m/m³
1
Ápiwayı
keramzitbeton
blokları
25-50
0,15-0,33
3,5-8
10
2750
2
Penobeton
15-25
0,2-0,4
1-5
10-16
2900
EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH
Innovative Academy Research Support Center
IF = 7.899
Volume 4, Issue 12, December 2024 ISSN 2181-2020
Page 231
blokları
3
Gazobeton
blokları
35-75
0,1-0,14
1,5-4
20-25
3200
4
Gerbish
15-50
0,15-0,3
5-15
6-15
3500
5
Magniyli cement
tiykarındaǵı
gipsocement-
pucolan
qosımshalı
keramzitbeton
blokları
50-75
0,2-0,27
12-15
9-11
2900
Alınǵan maǵlıwmatlarǵa tiykarlanıp, jańa materialdan paydalanıw tendensiyaları
haqqında tiyisli juwmaqlar shıǵarıw múmkin. Bul úlgide ıssılıq ótkeriwsheńliktiń biraz
páseyiwi hám suwdı sińdiriw kórsetkishleriniń qosımshasız keramzitbeton dárejesine
jaqınlasıwı baqlandı. Biraq, bul kemshilikler magniyli cementtiń qásiyetleri sebepli suwıqqa
shıdamlılıq hám bekkemliktiń asıwı menen qaplanadı.
Material tiykarında sıǵılıw hám iyiliwde joqarı bekkemlik, betonda shógiwdiń ulıwma
joq ekenligi, jemiriliwge shıdamlılıǵı, ekologik qáwipsizlik hám baktericid qásiyetler sezilerli
abzallıqlarǵa kiredi. Gipsocement
-
pucolan baylanıstırıwshılardı magniyli cement penen qosıp
isletiw arqalı materiallardıń ıssılıq
-
ıǵallıq islenbesinen derlik tolıq waz keshiw múmkin. Bul
bolsa
islep shıǵarıw qárejetlerin ádewir dárejede kemeytedi.
Solay etip magniyli cement tiykarındaǵı gipsocement
-
pucolan baylanıstırıwshını
keramzitbetonǵa qosımsha sıpatında isletiw aqılǵa muwapıq hám tendensiyalı baǵdar bolıp
tabıladı. Bul jóneliste qosımsha izleniwler hám tájiriybeler ótkeriw zárúr. Sonday
-
aq, barlıq
qurılıs materialların islep shıǵarıw hám diywallar menen bóleklerdi qurıw islerin durıs
orınlaw texnologiyasına qatań ámel etken halda, professional qánigeler tárepinen ámelge
asırılıwı zárúr ekenligin esapqa alıw lazım.
References:
1.
Нарышкина М. Б. Стеновые материалы на основе композиционного гипсового
вяжущего: диссертация на
соискание ученой степени кандидата технических наук.
Белгород. 2010 г.
2.
Лукьянова А.Н., Старостина И.В. Строительные композиционные материалы на
основе
модифицированных гипсовых вяжущих, полученных из отходов производства
// Фундаментальные
исследования. 2013. № 4.
http://www.dissercat.com/content/vysokoprochnoe-gipsotsementno-putstsolanovoe-
4.
