ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–1_ июня–2025
39
2181-
3187
DIFFERENSIAL YONDASHUV VA PROFESSIONAL-TA’LIMIY
KOMPETENSIYALAR NAZARIYASI
Xalimjonova Mavluda O‘ktamjon qizi
Namangan davlat pedagogika instituti tayanch doktoranti
Email:
Annotatsiya
Ushbu maqolada differensial yondashuvning nazariy asoslari, uning professional-
ta’limiy kompetensiyalarni shakllantirishdagi roli va ahamiyati keng yoritilgan.
Maqolada har bir o‘quvchining individual xususiyatlarini inobatga olgan holda ta’lim
berish orqali ularning kasbiy yo‘nalishga bo‘lgan tayyorgarligi qanday shakllanishi
izohlangan. Differensial yondashuv asosiy fikrlash kasbiy qiziqish, ijodiy yondashuv
va kommunikativ ko‘nikmalarni rivojlantirish mexanizmlari ochib berilgan.
Аннотация
В данной статье раскрыты теоретические основы дифференцированного
подхода и его важность в формировании профессионально-образовательных
компетенций. Показано, как обучение с учетом индивидуальных особенностей
учащихся способствует их подготовке к профессиональной ориентации. Также
рассмотрены механизмы развития у учащихся критического мышления,
профессиональных интересов, творческого подхода и коммуникативных
навыков.
Abstract
This article explores the theoretical foundations of the differential approach and
its significant role in the formation of professional-educational competencies. It
highlights how personalized education, considering each student’s individual
characteristics, can effectively prepare them for professional orientation. The article
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–1_ июня–2025
40
2181-
3187
also describes mechanisms for developing students' critical thinking, professional
interest, creative attitude, and communication skills through differential instruction.
Kalit so‘zlar:
differensial yondashuv, kompetensiya, professional-ta’limiy
kompetensiyalar, shaxsiy yondashuv, talim texnologiyasi.
KIRISH
Bugungi globallashuv va raqamli texnologiyalar asrida ta’lim sohasida tub
o‘zgarishlar yuz bermoqda. Yangi iqtisodiy, axborot-kommunikatsion sharoitlar
jamiyat hayotining barcha jabhalarida innovatsion yondashuvlarni talab qilmoqda.
Ayniqsa, ta’lim tizimi oldida yosh avlodni nafaqat nazariy bilimlar bilan qurollantirish,
balki ularni zamonaviy kasbiy faoliyatga tayyorlash,moslashuvchan, ijodkor va
raqobatbardosh
shaxs
sifatida
shakllantirish
dolzarb
vazifalardan
biriga
aylanmoqda.Zamonaviy pedagogik qarashlar ichida kompetensiyaviy yondashuv
alohida o‘rin tutadi. Bu yondashuvga ko‘ra, o‘quvchi egallagan bilim va ko‘nikmalarni
real hayotiy vaziyatlarda qo‘llay oladigan, tahlil qila oladigan, tanqidiy va ijodiy
fikrlovchi, mustaqil qaror qabul qila oladigan, o‘z kasbiy yo‘nalishini ongli ravishda
tanlaydigan shaxs sifatida rivojlanishi kerak. Shunday sharoitda, ta’lim jarayonini har
bir o‘quvchining shaxsiy xususiyatlari, individual ehtiyojlari va imkoniyatlarini
inobatga olgan holda tashkil etish — ya’ni differensial yondashuvga tayanish zarurati
tug‘iladi.Differensial yondashuv — bu o‘quvchilarning bilish darajasi, intellektual
salohiyati, psixologik va ijtimoiy holatlari, motivatsiyasi hamda shaxsiy qiziqishlariga
mos holda ta’lim berish tamoyiliga asoslangan yondashuvdir. Bu yondashuv orqali
o‘qituvchilar har bir o‘quvchining individualligini hurmat qilgan holda, unga mos
metodlar, topshiriqlar, dars shakllari va vositalarini tanlab, ta’lim sifatini oshirishga
erishadilar.
Ayniqsa,
o‘quvchilarda
professional-ta’limiy
(proff-edu)
kompetensiyalarni erta bosqichdan boshlab shakllantirishda differensial yondashuv
samarali natija beradi.Professional kompetensiyalar — bu o‘quvchining kelgusidagi
kasbiy faoliyatida muvaffaqiyatli ishlashi uchun zarur bo‘lgan bilim, ko‘nikma, tajriba
va shaxsiy sifatlarni o‘z ichiga oladi. Ushbu kompetensiyalarni shakllantirish maktab
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–1_ июня–2025
41
2181-
3187
ta’limining asosiy maqsadlaridan biri bo‘lib, o‘quvchilarning kelajakdagi kasbiy
yo‘nalishini ongli tanlashi, mehnat bozoridagi raqobatga tayyor bo‘lishi va o‘z
salohiyatini to‘laqonli ro‘yobga chiqarishiga xizmat qiladi[1-2].
O‘zbekistonda ham so‘nggi yillarda umumta’lim maktablarida o‘quvchilarning
kasbiy orientatsiyasini kuchaytirish, kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish, ularni
zamon talablari asosida tayyorlash bo‘yicha qator islohotlar amalga oshirilmoqda.
Xususan, “Yangi O‘zbekiston maktabi” konsepsiyasi doirasida ta’lim mazmuni va
uslublari tubdan yangilanmoqda. Shu bois, professional-ta’limiy kompetensiyalarni
rivojlantirishda differensial yondashuvning o‘rni va metodologik asoslarini chuqur
tadqiq qilish, amaliy mexanizmlarini ishlab chiqish hozirgi davrning dolzarb
talablaridan biri hisoblanadi.
Ushbu ilmiy ish aynan shunday dolzarb masalani o‘rganishga, ya’ni differensial
yondashuv asosida umumta’lim maktablari o‘quvchilarida professional-ta’limiy
kompetensiyalarni rivojlantirish texnologiyasini ishlab chiqishga qaratilgan bo‘lib, bu
orqali zamonaviy o‘quvchining har tomonlama barkamol shaxs sifatida shakllanishiga
ilmiy-amaliy asoslar taqdim etiladi.
ASOSIY QISM
1.Differensial yondashuv tushunchasi va mohiyati
Zamonaviy ta’lim jarayonida har bir o‘quvchining individual xususiyatlarini
hisobga olish muhim tamoyillardan biriga aylangan. Bu borada differensial yondashuv
ta’limni shaxsga yo‘naltirish, uning ehtiyojlari, qiziqishlari, imkoniyatlari va
rivojlanish sur’atlarini inobatga olgan holda tashkil etishning samarali shakli sifatida
e’tirof etiladi. Differensial yondashuv — bu o‘quvchilarning individual xususiyatlari,
tayyorgarlik darajalari, qobiliyatlari ojlarini tahlil qilgan holda ta’lim mazmuni,
metodlari va shakllarini moslashtirishga asoslangan pedagogik yondashuvdir.
Ushbu yondashuv quyidagi asosiy omillarni inobatga oladi:
- o‘quvchining bilish va anglash qobiliyatlari;
- o‘zlashtirish va eslab qolish tezligi;
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–1_ июня–2025
42
2181-
3187
- psixologik-emotsional holati va hissiy barqarorligi;
- shaxsiy intilishlari, ijtimoiy tajribasi hamda o‘zini anglash darajasi;
- kasbiy qiziqish va moyilliklari, faoliyat turlariga bo‘lgan motivatsiyasi.
Differensial yondashuv orqali o‘quvchilar individual ehtiyojlarga mos tarzda
rivojlantiriladi. Bu yondashuv o‘qituvchidan yuqori darajada kasbiy mahorat,
o‘quvchini chuqur tahlil qilish, unga mos yondashuvni tanlay olish, mos metodik
vositalar va topshiriqlarni qo‘llashni talab etadi. O‘quvchilarga bilim, ko‘nikma va
malakalarni moslashtirilgan shaklda taqdim etish orqali ularning o‘zlashtirish darajasi
ortadi, mustaqil fikrlash rivojlanadi, kasbiy orientatsiyaga yo‘naltirilgan ichki
motivatsiya shakllanadi[3].Differensial yondashuvning pedagogik mohiyatini
quyidagicha izohlash mumkin:bu yondashuv har bir o‘quvchining o‘rganish
imkoniyatlarini chuqur tahlil qilishga asoslanadi;o‘quvchilar orasidagi individual
tafovutlarni inkor etmasdan, ularni rivojlantirish vositasi sifatida qaraydi;o‘quv
jarayonini bir xil shakl va uslublar asosida emas, balki har bir shaxsga mos ravishda
tashkil etishni nazarda tutadi;o‘qituvchi o‘quvchini “tayyor iste’molchi” emas, balki
o‘z bilimini faol ravishda egallovchi, fikrlovchi va rivojlanayotgan shaxs sifatida
ko‘radi.Shuningdek, differensial yondashuv o‘quvchilarda quyidagi ijobiy pedagogik
natijalarni ta’minlaydi:shaxsiy yondashuv asosida o‘zini namoyon qilish imkoniyatini
oshiradi;o‘quvchining qiziqishi va moyilligiga asoslangan ta’lim mazmuni orqali
ta’limga nisbatan ijobiy munosabat shakllanadi; bilimlarni o‘zlashtirish samaradorligi
ortadi;kasbiy yo‘nalishni anglash va tanlashda o‘z kuchi va salohiyatiga ishonch hosil
qiladi.Ta’limda differensial yondashuv qo‘llanilishi o‘quvchilarning faolligini
oshiradi, ular o‘zlarini erkin his qilgan holda ta’lim jarayonida ishtirok etadilar, ijodiy
fikrlashga intiladilar. Ayniqsa, bugungi kunda kasb tanlash muhim ijtimoiy va
pedagogik muammoga aylangan bir davrda, ushbu yondashuv orqali o‘quvchilar
kasbiy orientatsiyaga yo‘naltiriladi, ularda professional kompetensiyalarni
shakllantirish uchun zarur psixologik-pedagogik muhit yaratiladi.Xulosa qilib
aytganda, differensial yondashuv o‘quvchini rivojlantirishga qaratilgan, individual
rivojlanish trayektoriyalarini shakllantiruvchi, zamonaviy ta’lim tamoyillariga mos
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–1_ июня–2025
43
2181-
3187
keluvchi samarali yondashuvdir. U nafaqat bilimlarni chuqur o‘zlashtirish, balki
o‘quvchining hayotiy faoliyatga tayyor bo‘lishini ta’minlaydi[4-7].
2. Professional-ta’limiy (proff-edu) kompetensiyalar nazariyasi
Bugungi globallashuv va texnologiyalar jadal rivojlanayotgan davrda har bir
shaxsdan yuqori darajadagi kasbiy tayyorgarlik, moslashuvchanlik, innovatsion
fikrlash va o‘z kasbiy faoliyatini ongli ravishda tashkil etish qobiliyatlari talab
etilmoqda. Shu sababli ta’lim tizimining asosiy vazifasi — o‘quvchilarda nafaqat
an’anaviy bilim va ko‘nikmalarni, balki kelgusida kasbiy faoliyatda muvaffaqiyat
qozonish uchun zarur bo‘lgan kompleks kompetensiyalarni shakllantirishdan
iboratdir.Professional-ta’limiy kompetensiyalar — bu o‘quvchilarda kelgusidagi
mehnat faoliyatiga tayyorgarlikni ta’minlovchi bilim, ko‘nikma, malaka, ijtimoiy va
psixologik tayyorgarlik tizimini ifodalaydi. Bu kompetensiyalar nafaqat o‘quv
mazmunini egallashni, balki uni amaliy hayotda qo‘llay olishni, muammolarni hal
qilishni, tanqidiy va ijodiy fikrlashni hamda kasbiy faoliyatda mustaqil harakat qilishni
o‘z ichiga oladi.Professional-ta’limiy (proff-edu) kompetensiyalar quyidagi asosiy
komponentlardan tashkil topadi:Muammoli vaziyatlarni hal qilish ko‘nikmalari — bu
o‘quvchilarning yangi yoki notanish holatlarda muammoni aniqlash, uni tahlil qilish
va samarali yechim topish bo‘yicha shakllangan fikrlash uslubidir. Bu ko‘nikma
o‘quvchilarning analitik tafakkurini rivojlantiradi va ularni mustaqil fikrlashga
undaydi.Tanqidiy va ijodiy fikrlash — bu o‘quvchining ma’lumotlarga asoslanib,
izchil va mantiqiy mulohaza yurita olishi, mavjud fikrlarni tahlil qilish, baholash va
yangicha g‘oyalar yaratish qobiliyatidir. Tanqidiy fikrlash — an’anaviy
yondashuvlardan tashqariga chiqib, yangi qarorlar qabul qilishda muhim vosita bo‘lib
xizmat qiladi.Axborotni izlash, tahlil qilish va undan foydalanish malakasi —
zamonaviy axborot makonida to‘g‘ri axborotni tanlay olish, uni baholash, qayta ishlash
va amaliy faoliyatda qo‘llay olish bugungi o‘quvchining muhim kompetensiyasidir. Bu
malaka o‘quvchining raqamli savodxonligini oshiradi.Kasbiy yo‘nalishga oid dastlabki
tasavvurlar — o‘quvchilarda kelajakdagi kasbiga doir umumiy tasavvurlar, ushbu
kasbning mohiyati, ijtimoiy ahamiyati, zarur ko‘nikmalar va ish faoliyati xususiyatlari
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–1_ июня–2025
44
2181-
3187
haqida shakllangan bilimlarni anglatadi. Bu o‘quvchilarga kasb tanlashda yo‘nalish
beradi.Jamoada ishlash va kommunikatsiya qobiliyatlari — har bir o‘quvchi uchun
ijtimoiy muhitda muvaffaqiyatli faoliyat yurita olish, boshqalar bilan muloqot qilish,
o‘z fikrini aniq ifodalash, guruhda ishlash va fikrlarni muhokama qila olish zarur
ko‘nikmalardandir. Ushbu kompetensiya zamonaviy mehnat bozorida juda
qadrlanadi.Bu
kompetensiyalarni
shakllantirish
uchun
ta’lim
tizimida
integratsiyalashgan, faoliyatga yo‘naltirilgan va real hayotiy holatlarga asoslangan
o‘qitish uslublarini joriy etish muhim hisoblanadi. Jumladan, loyiha asosida o‘qitish,
interfaol metodlar, muammoli ta’lim, kasbiy amaliyotga yaqin topshiriqlar,
simulyatsiyalar va rolli o‘yinlar orqali professional-ta’limiy kompetensiyalarni
rivojlantirish mumkin[8-9].
3. Differensial yondashuv asosida professional-ta’limiy kompetensiyalarni
shakllantirish
Zamonaviy ta’limda differensial yondashuv — bu har bir o‘quvchining shaxsiy
xususiyatlari, intellektual salohiyati, qiziqish doirasi, motivatsiyasi, ijtimoiy tajribasi
hamda psixologik holatini chuqur tahlil qilgan holda o‘qitish strategiyasini tanlashni
anglatadi.
Bu
yondashuv
ayniqsa
professional-ta’limiy
kompetensiyalarni
shakllantirishda samarali hisoblanadi, chunki har bir o‘quvchining kasbiy qiziqishi,
kelajakdagi yo‘nalishi va tayyorgarlik darajasi turlicha bo‘ladi.
Differensial yondashuv asosida tashkil etilgan o‘quv jarayoni quyidagi
imkoniyatlarni yaratadi:
1. Individual o‘quv yo‘nalishini shakllantirish
Har bir o‘quvchi uchun alohida ta’lim trajektoriyasi belgilanadi. Masalan, texnika
sohasiga qiziqqan o‘quvchi uchun fanlararo integratsiyalashgan topshiriqlar,
laboratoriya ishlari, konstruktorlik mashg‘ulotlari orqali kasbiy yo‘nalish beriladi. Bu
yondashuv o‘quvchini o‘z salohiyatiga mos tarzda rivojlantirishga xizmat qiladi.
2. Iqtidorli o‘quvchilar bilan chuqurlashtirilgan ishlash
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–1_ июня–2025
45
2181-
3187
Iqtidorli, yuqori o‘zlashtirishga ega o‘quvchilar uchun murakkabroq, mustaqil
izlanishni talab qiluvchi, innovatsion yondashuvlar asosidagi topshiriqlar beriladi. Bu
orqali ularning ijodiy salohiyati ochiladi, tashabbuskorlik va tadqiqotchilik
kompetensiyalari rivojlanadi.
3. Qo‘llab-quvvatlovchi metodlar yordamida imkoniyati past o‘quvchilarni
rivojlantirish
O‘zlashtirish darajasi nisbatan past bo‘lgan yoki o‘rganishga motivatsiyasi past
bo‘lgan o‘quvchilarga psixologik-pedagogik yondashuv asosida individual
konsultatsiyalar, ko‘makchi vositalar, interfaol va ko‘rgazmali usullar yordamida
bilimlar beriladi. Bu o‘quvchilarda o‘z kuchiga bo‘lgan ishonchni oshiradi va kasbiy
yo‘nalishga nisbatan ijobiy munosabatni shakllantiradi.
4. Kasbiy yo‘nalishga oid loyihaviy ishlanmalar orqali motivatsiyani kuchaytirish
O‘quvchilarni kasbiy faoliyatga tayyorlashda loyiha asosida o‘qitish (Project-
Based Learning) muhim o‘rin tutadi. Bu usulda o‘quvchi o‘zini real kasbiy muhitda
sinab ko‘radi, mas’uliyatni his qiladi va amaliy tajriba orttiradi. Masalan, tibbiyotga
qiziqqan o‘quvchi sog‘liqni saqlash mavzusida loyiha tayyorlashi mumkin[10-11].
5. Differensial baholash tizimi orqali kompetensiyalarni aniqlash va rivojlantirish
Baholash ham o‘quvchining individual xususiyatlariga moslashtiriladi. An’anaviy test
va yozma ishlar bilan bir qatorda, portfoliolar, diagnostik topshiriqlar, amaliy vazifalar
va kuzatuv asosidagi baholash metodlari joriy etiladi. Bu orqali o‘quvchining real
kasbiy kompetensiyalari aniqlanadi va rivojlanadi.Differensial yondashuv orqali
professional-ta’limiy kompetensiyalarni shakllantirish o‘quvchilarni shunchaki bilim
egasi emas, balki kasbiy jihatdan raqobatbardosh, o‘z salohiyatini anglagan va uni
amaliyotda qo‘llay oladigan shaxs sifatida tarbiyalash imkonini beradi. Bu metod
o‘quvchida quyidagilarni shakllantiradi:
- mustaqil kasbiy yo‘l tanlash qobiliyati;
- real vaziyatlarda muammoni hal qilish ko‘nikmasi;
- jamoada ishlash va liderlik;
- tanqidiy va innovatsion fikrlash;
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–1_ июня–2025
46
2181-
3187
- o‘zini doimiy rivojlantirishga bo‘lgan ehtiyoj.
Shunday ekan, differensial yondashuvni ta’limga chuqur joriy qilish orqali
nafaqat individual ta’lim sifati, balki umuman jamiyatda yuqori malakali mutaxassislar
tayyorlash tizimi yo‘lga qo‘yiladi.
XULOSA
Xulosa qilib aytganda, globallashuv va raqamli texnologiyalar asrida yosh avlodni
har tomonlama rivojlantirish, ayniqsa ularning kelajakdagi kasbiy hayotga
tayyorlanishini ta’minlash bugungi ta’lim tizimining eng dolzarb vazifalaridan biri
hisoblanadi. Bunday sharoitda ta’lim jarayoniga differensial yondashuvni samarali
joriy etish o‘quvchilarda professional-ta’limiy (proff-edu) kompetensiyalarni
shakllantirishning asosiy omili sifatida namoyon bo‘lmoqda.Tadqiqotlar shuni
ko‘rsatadiki, har bir o‘quvchining bilim olish darajasi, qobiliyati, qiziqishlari va
ehtiyojlari o‘ziga xosdir. Shu sababli ularni yagona, standart metodlar orqali o‘qitish
ko‘p hollarda kutilgan natijalarni bermaydi. Aksincha, ularning individual
imkoniyatlarini hisobga olgan holda ta’limni tashkil etish orqali o‘quvchining
intellektual, psixologik va kasbiy salohiyatini to‘liq ochib berish mumkin. Bu jihatdan
differensial yondashuv zamonaviy pedagogikaning markaziy g‘oyalaridan biri sifatida
qaraladi.Differensial yondashuv asosida professional kompetensiyalarni shakllantirish
o‘quvchilarga quyidagi imkoniyatlarni taqdim etadi:har bir o‘quvchi uchun individual
ta’lim trajektoriyasini belgilash;o‘zlashtirish darajasiga qarab turlicha yondashuv va
topshiriqlarni ishlab chiqish;iqtidorli o‘quvchilar bilan chuqurlashtirilgan ishlash,
murakkab topshiriqlar berish;kasbiy yo‘nalishga oid loyihalarda faol ishtirok etish
orqali motivatsiyani kuchaytirish;amaliyotga yaqinlashtirilgan mashg‘ulotlar orqali
real hayotga tayyorlanish.Shuningdek, professional-ta’limiy kompetensiyalarni —
ya’ni muammoli vaziyatlarni hal qilish, tanqidiy va ijodiy fikrlash, axborot bilan
ishlash, kasbiy yo‘nalishga oid bilimlar, jamoada ishlash va kommunikatsiya
qobiliyatlarini — o‘quvchilarda bosqichma-bosqich, individual yondashuv asosida
shakllantirish, ularning kelajakdagi kasbiy faoliyatda muvaffaqiyatli bo‘lishiga zamin
yaratadi.Zamonaviy ta’lim texnologiyalari, interfaol metodlar va innovatsion
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–1_ июня–2025
47
2181-
3187
strategiyalar bilan uyg‘unlashgan differensial yondashuv o‘quvchilarning nafaqat
bilim darajasini, balki hayotiy va kasbiy kompetensiyalarini ham mustahkamlovchi
kuchli omilga aylanmoqda. Bu esa, o‘z navbatida, ta’lim tizimining sifatini oshiradi,
o‘quvchilarni ijtimoiy hayotga moslashgan, fikrlay oladigan, muammoni hal qiladigan
va kasbiy faoliyatga tayyor shaxs sifatida shakllanishiga xizmat qiladi.Shunday qilib,
differensial yondashuv — bu zamonaviy ta’limda shaxsga yo‘naltirilgan, sifatli,
moslashuvchan va natijaviy yondashuv bo‘lib, uning asosida professional-ta’limiy
kompetensiyalarni shakllantirish har bir o‘quvchining yuksak kasbiy yetuklikka
erishish yo‘lida mustahkam poydevor yaratadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Abdukodirov, A. A., & To‘xtasinov, A. T. (2017). Pedagogik texnologiyalar va
pedagogik mahorat. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim
vazirligi.
2. Ganieva, M. A. (2020). Kasbga yo‘naltirish asoslari. Toshkent: Fan va texnologiya
nashriyoti.
3. Xolmatov, N. (2021). Differensial yondashuv asosida ta’lim mazmunini
optimallashtirish. “Ta’lim va taraqqiyot” ilmiy jurnali, №3, 40–46.
4. Karimov, B. B. (2019). Zamonaviy pedagogik texnologiyalar. Samarqand: SamDU
nashriyoti.
5. Ibragimova, G. I. (2020). Kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi.
Toshkent: “Yangi asr avlodi”.
6. Tursunov, R. N. (2021). “Ta’limda shaxsga yo‘naltirilgan yondashuv: nazariya va
amaliyot”. Innovatsion ta’lim, №4, 12–18.
7. UNESCO (2015). Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action.
[UNESCO official site]
8. OECD (2019). Future of Education and Skills 2030 – Conceptual Learning
Framework. OECD Publishing.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–1_ июня–2025
48
2181-
3187
9. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching,
and assessing: A revision of Bloom's taxonomy of educational objectives. New York:
Longman.
10. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher
Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
11. Shodmonqulova, M. T. (2022). “O‘quvchilarda kasbiy yo‘nalishni shakllantirishda
differensial yondashuvning roli”. O‘zbek pedagogik jurnal, №1
