ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
332
2181-
3187
KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIGA KO‘RSATILADIGAN BANK
XIZMATLARINI MOLIYALASHTIRISH TIZIMINI
TAKOMILLASHTIRISH
Pardaev Umidjon Uralovich,
O‘zbekiston Respublikasi
Prezidenti Huzuridagi
Davlat boshqoruv akademiyasi
kafedra mudiri, PhD, dotsent
Soatov Abbos Baxromovich
(TBC bank mijozlarga xizmat
ko‘rsatish bo‘limi mutaxassisi, Oriental
universiteti mustaqil tadqiqotchisi)
Annotatsiya :
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida kichik biznes
subyektlariga (KBS) ko‘rsatilayotgan bank xizmatlari va ularni moliyalashtirish tizimi
har tomonlama tahlil qilingan. Bank xizmatlarining mavjud holati, tizimli
kamchiliklari, hududiy tengsizliklar, raqamli texnologiyalarni joriy etish darajasi va
xalqaro (Osiyo, Yevropa, AQSH) tajribalari asosida solishtirma tahlillar o‘tkazildi.
Sun’iy intellekt, fintech, islomiy moliyalashtirish kabi innovatsion yechimlar asosida
O‘zbekiston sharoitida kichik biznesni moliyalashtirishning takomillashtirilgan modeli
ishlab chiqildi. Ilmiy asoslangan takliflar orqali kichik biznes uchun moliyaviy
xizmatlarni samarali tashkil etish yo‘llari ko‘rsatildi.
Kalit so‘zlar : Kichik biznes subyektlari (KBS), moliyalashtirish, bank xizmatlari,
raqamli transformatsiya, fintech, islomiy moliyalashtirish, AI reyting tizimi, xalqaro
tajriba, O‘zbekiston iqtisodiyoti, kredit siyosati.
Annotation:
This article provides a comprehensive analysis of the banking
services provided to small business entities (SBEs) in the Republic of Uzbekistan and
the financing system for such services. It examines the current state of banking
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
333
2181-
3187
services, systemic shortcomings, regional disparities, the level of digital technology
adoption, and includes a comparative analysis based on international experiences
(Asia, Europe, USA). An improved model for financing small businesses in Uzbekistan
has been developed, based on innovative solutions such as artificial intelligence,
fintech, and Islamic financing. Scientifically grounded proposals have been presented
to organize financial services for small businesses more effectively.
Keywords:
Small business entities (SBEs), financing, banking services, digital
transformation, fintech, Islamic financing, AI-based rating system, international
experience, Uzbekistan’s economy, credit policy.
Аннотация:
В данной статье представлен всесторонний анализ банковских
услуг, предоставляемых субъектам малого бизнеса (СМБ) в Республике
Узбекистан, а также системы их финансирования. Рассмотрены текущее
состояние
банковских
услуг,
системные
недостатки,
региональные
диспропорции, уровень внедрения цифровых технологий, а также проведен
сравнительный анализ на основе международного опыта (Азия, Европа, США).
Разработана усовершенствованная модель финансирования малого бизнеса в
условиях Узбекистана, основанная на инновационных решениях, таких как
искусственный интеллект, финтех и исламское финансирование. Представлены
научно обоснованные предложения по эффективной организации финансовых
услуг для малого бизнеса.
Ключевые слова:
Субъекты малого бизнеса (СМБ), финансирование,
банковские
услуги,
цифровая
трансформация,
финтех,
исламское
финансирование, система рейтингов на базе ИИ, международный опыт,
экономика Узбекистана, кредитная политика.
Kirish
Kichik biznes — har bir mamlakat iqtisodiyotining muhim tayanchi bo‘lib, yangi
ish o‘rinlarini yaratish, aholini daromad manbalari bilan ta’minlash va ichki bozorni
barqarorlashtirishda asosiy rol o‘ynaydi. O‘zbekistonda ham bu sektor davlat
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
334
2181-
3187
siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida tan olingan. Shu bilan birga, kichik
biznes subyektlari uchun moliyalashtirish manbalarining cheklangani, ayniqsa bank
kreditlari olishdagi muammolar, ular faoliyatining kengayishiga to‘sqinlik qilmoqda.
Maqolaning asosiy maqsadi — kichik biznes subyektlari uchun bank
xizmatlarining moliyalashtirilish holatini tahlil qilish, mavjud muammolarni aniqlash
hamda xalqaro tajribalar asosida takliflar ishlab chiqishdir.
O‘zbekiston
Respublikasi
Prezidentning
“O‘zbekiston
Respublikasi
Prezidentining tadbirkorlar bilan 2023-yildagi ochiq muloqotida belgilangan
vazifalarni amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”
1
gi 04.09.2023 yildagi
PQ-292 sonli qarorlarida o‘tgan ikki yilda o‘tkazilgan O‘zbekiston Respublikasi
Prezidentining tadbirkorlar bilan ochiq muloqotlari natijasida tadbirkorlik sohasida
ko‘plab tizimli muammolar hal etildi, shu jumladan biznes yuritishni soddalashtirish,
soliq yukini kamaytirish, yangi loyihalarni amalga oshirish uchun qulay
moliyalashtirish tizimi va infratuzilma yaratish hamda mulk huquqini ta’minlash
bo‘yicha izchil ishlar amalga oshirildi. Tadbirkorlik subyektlarini mikro, kichik, o‘rta
va yirik toifalarga, tuman va shaharlarni 5 ta toifaga ajratish orqali tadbirkorlikni
manzilli qo‘llab-quvvatlash tizimi yo‘lga qo‘yildi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Kichik biznesni rivojlantirishni moliyaviy
va institutsional qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”
2
2023-yil 14-sentabrdagi
muvofiq: “Kichik biznesni uzluksiz qo‘llab-quvvatlash” kompleks
dasturi (keyingi o‘rinlarda — Dastur) amalga oshirilish belgilab qo‘yildi.
Kichik biznes
va tadbirkorlikni rivojlantirishda bank xizmatlarini ko‘rsatish hamda
moliyalashtirish borasida yetarliycha huquqiy hujjatlar mavjud.
Kichik biznes va uning iqtisodiyotdagi o‘rni
Kichik biznes subyektlari
iqtisodiyotda katta rol o‘ynaydi. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi
ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilning 1-choragida kichik biznes:
•
Yalpi ichki mahsulotdagi ulushi:
54,7%
1
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentning 04.09.2023 yildagi PQ-292 sonli qarori
2
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentning 14.09.2023 yildagi PQ-306 son qarori
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
335
2181-
3187
•
Aholi bandligidagi ulushi:
75%
•
Eksportdagi ulushi:
27%
1-grafik . Kichik biznes va uning iqtisodiyotdagi o‘rni
So‘nggi uch yilda kichik biznes subyektlarining soni 28 foizga oshgan bo‘lsa-da,
ularning moliyaviy ta’minoti bu o‘sishni izlab bormagan. Shu bois davlat tomonidan
bir qator huquqiy hujjatlar orqali kichik biznesni rivojlantirishga yordam berish
choralari ko‘rilmoqda.
Davlat rahbariyati tomonidan kichik biznesni qo‘llab-quvvatlash borasida ko‘plab
qonun hujjatlari va farmonlar qabul qilindi. Kichik biznesni qo‘llab-quvvatlashga
qaratilgan. Ammo moliyaviy xizmatlardan foydalanishda regional tengsizlik, garov
talablari, yuqori foiz stavkalari dolzarb muammolar bo‘lib qolmoqda.
O‘zbekistonda bank-moliya tizimining KBS bilan ishlashdagi holati va
kamchiliklari, 2025-yil boshida mavjud 33 ta bankdan 26 tasi KBS bilan ishlaydi.
2024-yilda kichik biznesga berilgan kreditlar umumiy bank kreditlarining 18.2%ini
tashkil etdi.
Asosiy kamchiliklar: Yuqori garov talablari, uzoq muddatli tahlil, raqamli
xizmatlarning cheklanganligi, markazlashgan xizmatlar yetishmasligi. Kreditlar
olishda ta’minot (zalog) talablari yuqori, Bank tizimidagi raqamlashtirish hali hamma
hududlarda teng darajada emas, Ayrim banklar imtiyozli kredit siyosatini to‘liq
bajarmaydi.
54,70%
75%
27%
0
0,1
0,2
0,3
0,4
0,5
0,6
0,7
0,8
1
2
3
4
Kichik biznesning iqtisodiyotdagi o‘rni
Eksportdagi ulushi
Aholi bandligidagi ulushi
Yalpi ichki mahsulotdagi ulushi
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
336
2181-
3187
Xalqaro tajriba (Osiyo, Yevropa, AQSH): Solishtirma tahlil;
Osiyo: Xitoyda WeBank va Ant Financial AI asosida KBS reytingini baholaydi.
Koreyada KDB Bank fintech bilan integratsiyalashgan kreditlar berishni yo‘lga
qo‘ygan.
Yevropa:
Germaniyada KfW Bank kichik biznesni grantlar, kafolatlar bilan qo‘llaydi. Raqamli
lizing, green-finance joriy etilgan.
AQSH: SBA (Small
Business Administration) orqali davlat tomonidan kafolatlangan kreditlar beriladi.
Fintech platformalar (Lendio, Kabbage) orqali kredit olish tez va soddalashtirilgan.
Tahlil: O‘zbekistonda bu
tajribalarni lokal sharoitga moslashtirib joriy etish lozim.
Osiyo davlatlari tajribasi bilan solishtirma tahlil: Xitoy, Janubiy Koreya,
Singapur va Malayziya misolida
O‘zbekistonning kichik biznesni moliyalashtirish va bank xizmatlarini
raqamlashtirish sohasidagi tajribasini chuqur tahlil qilish uchun uni Osiyodagi ilg‘or
mamlakatlar bilan solishtirish muhim ahamiyatga ega. Quyida Xitoy, Janubiy Koreya,
Singapur va Malayziya tajribalari O‘zbekiston sharoitida qanday qo‘llanilishi
mumkinligi tahlil qilinadi.
Xitoyda kichik
va o‘rta biznes subyektlarini (KOB) moliyalashtirishda Ant Financial (Alipay),
WeBank kabi fintech kompaniyalar muhim rol o‘ynaydi. Ular banklar bilan
hamkorlikda garovsiz kreditlash tizimini yaratgan.
•
Kredit olish jarayoni: 100% onlayn, AI orqali kreditga layoqat baholanadi.
•
2024-yil holatiga KOB kreditlarining 60% dan ortig‘i fintechlar orqali
berilgan.
•
Davlat banklari kichik biznes uchun past foizli kreditlar ajratadi (8–10%
yillik)
Raqamli reyting tizimi joriy qilingan, har bir tadbirkorning savdo aylanmasi
asosida avtomatik “risq profili” shakllantiriladi.
Koreyada “Digital Korea” konsepsiyasi orqali kichik biznesga ko‘rsatilayotgan
xizmatlar to‘liq raqamlashtirilgan.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
337
2181-
3187
•
Biznesni ro‘yxatdan o‘tkazish – 30 daqiqa
•
Bank kreditlari – 48 soat ichida qaror
•
“KOBI Bank” va “K-Startup Platform” orqali davlat tomonidan kafolatlar
beriladi
2024-yilda KOBI sektorining bank kreditlaridagi ulushi – 36% (O‘zbekistonda bu
ko‘rsatkich atigi ~17%)
Singapur: Smart-moliyalashtirish va inkubator tizimi
Singapur hukumati kichik bizneslarni nafaqat kreditlar, balki
grantlar,
subsidiyalar, tadbirkorlik inkubatorlari orqali
qo‘llab-quvvatlaydi.
•
“Enterprise Singapore” – kichik biznesga moliyaviy va texnik ko‘mak
•
“Startup SG Tech” – davlat grantlari bilan innovatsion startaplarni
rag‘batlantirish
•
Bank kreditlarining 70% gacha qismi davlat tomonidan kafolatlanadi
Kreditga yondashuv “Kredit + Innovatsiya” modeliga asoslanadi.
Malayziya: Islomiy moliya va mikrofinans tarmog‘i
Malayziyada kichik biznes uchun
islomiy moliyalashtirish
keng tarqalgan, bu
esa O‘zbekiston uchun muhim tajriba.
•
“Bank Rakyat”, “Maybank Islamic” – halol kredit mahsulotlari
(Murabaha, Ijara)
•
“TEKUN Nasional” – kichik va o‘rta korxonalarni subsidiyalash dasturi
•
2024-yilda 800 mingdan ortiq kichik tadbirkorlar maxsus mikrograntlar
olgan
Kichik biznesga moslashtirilgan shariatga muvofiq moliyalashtirish tizimi
ishlaydi.
Davlat
KOB
ulushi (%
YaIMda)
Kredit
ulushi (%)
Moliyalashtirish
vositalari
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
338
2181-
3187
Xitoy
65%
60%
Fintech, AI-kreditlar,
davlat kafolati
Jan. Koreya
52%
36%
Mikrokredit, davlat
kafolati, onlayn platformalar
Singapur
48%
38%
Grantlar, inkubatorlar,
smart-credit
Malayziya
38%
27%
Islomiy kredit, subsidiyalar
O‘zbekiston
25%
17%
Bank kreditlari, qisman
raqamli xizmatlar
1-jadval.
Ayrim davlatlarda kichik biznes subyektlarini moliyalashtirish ko‘rsatkichlari
(2024-2025).
Kichik biznes subyektlarining YaIMdagi ulushi va ularni moliyalashtirish
vositalari mamlakatlar iqtisodiy siyosati va moliyaviy tizimining rivojlanish darajasini
aks ettiradi. Osiyo mamlakatlari tajribasi bu borada o‘ziga xos modelga ega bo‘lib,
kichik biznesni qo‘llab-quvvatlashda innovatsion yondashuvlar, davlat kafolatlari va
raqamli texnologiyalar keng qo‘llaniladi.
Masalan, Xitoyda kichik biznes subyektlari YaIMning 65 foizini tashkil qiladi va
umumiy kreditlarning 60 foizi aynan ushbu toifadagi korxonalarga ajratiladi. Bu
natijalarga fintech texnologiyalari, sun’iy intellekt asosida ishlab chiqilgan kredit
reyting tizimlari, hamda davlat tomonidan beriladigan kafolatlarning keng qo‘llanilishi
orqali erishilmoqda.
Janubiy Koreya tajribasi ham alohida e’tiborga loyiq. Bu davlatda kichik
biznesning YaIMdagi ulushi 52 foizni tashkil etadi. Kichik tadbirkorlarga
ajratilayotgan kreditlar umumiy bank kreditlarining 36 foizini tashkil qilmoqda. Bunga
mikrokredit tizimlari, davlat kafolatlari va onlayn moliyalashtirish platformalari sabab
bo‘lmoqda.
Singapurda esa kichik biznesning YaIMdagi ulushi 48 foiz atrofida bo‘lsa-da,
davlat ularni innovatsion grant dasturlari, inkubator va akseleratorlar orqali qo‘llab-
quvvatlaydi. Banklar esa “smart-credit” deb ataluvchi avtomatlashtirilgan qaror qabul
qilish tizimlarini keng qo‘llaydi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
339
2181-
3187
Malayziyada islomiy moliyalashtirish mexanizmlari muvaffaqiyatli yo‘lga
qo‘yilgan bo‘lib, KBS kreditlash tizimida muhim o‘rin tutadi. Bu davlatda kichik
biznes YaIMning 38 foizini tashkil qiladi, kredit ulushi esa 27 foiz atrofida. Islomiy
kreditlar va davlat subsidiyalari kichik korxonalar uchun moliyaviy imkoniyatlarni
kengaytiradi.
O‘zbekiston bilan solishtirganda, ko‘plab farqlar yaqqol ko‘zga tashlanadi. Ayni
paytda respublikada kichik biznes subyektlarining YaIMdagi ulushi 25 foiz atrofida,
umumiy bank kreditlaridagi ulushi esa 17 foizdan oshmaydi. Moliyalashtirish asosan
bank kreditlari orqali amalga oshiriladi, lekin raqamli xizmatlar hali to‘liq
rivojlanmagan. Bu esa kichik biznes subyektlarining moliyaviy xizmatlardan to‘liq
foydalana olmasligiga sabab bo‘lmoqda.
O‘zbekiston Respublikasida kichik biznes subyektlari iqtisodiyotda muhim o‘rin
egallayotgan bo‘lsa-da, moliyalashtirish sohasida qator tizimli muammolar mavjud.
Jumladan:
•
Bank xizmatlariga yetarlicha kirish imkoniyati yo‘q, ayniqsa chekka
hududlardagi KBS uchun.
•
Raqamli xizmatlar rivojlanayotgan bo‘lsa-da, ularning KBS ehtiyojlariga
to‘liq mosligi ta'minlanmagan.
•
Kredit olish uchun garovlar tizimi haddan tashqari qat’iy, bu esa ko‘plab
kichik tadbirkorlar uchun to‘siq bo‘lib qolmoqda.
•
Yagona moliyaviy infratuzilma va reyting tizimi sust rivojlangan.
Xalqaro (Osiyo va Yevropa davlatlari) tajribasi shuni ko‘rsatadiki, raqamli
texnologiyalar, davlat kafolati va fintech startaplar orqali kichik biznesga kredit
resurslarini soddalashtirish va diversifikatsiya qilish mumkin.
Ilmiy asoslangan takliflar
1. Bank xizmatlarining transformatsiyasi: “Smart-banking for KBS”
konsepsiyasi
Kichik biznes uchun alohida bank xizmatlar to‘plamini ishlab chiqish zarur:
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
340
2181-
3187
•
KBS uchun
soddalashtirilgan hisobraqam
ochish
•
Kichik kreditlar uchun
garovsiz moliyalashtirish paketlari
•
Hisob-kitoblar, soliq va eksport-import uchun
birlashtirilgan bank
xizmatlari
2. AI asosida kredit baholash algoritmini yaratish:
O‘zbekistonda KBS uchun individual kredit riskini sun’iy intellekt orqali
baholovchi
milliy reyting tizimi
yaratish:
•
Tadbirkorning savdo aylanmasi, ijtimoiy tarmoqdagi faolligi, to‘lov tarixi
asosida AI reytingi
•
Bu model Xitoy, Koreya, AQSHda muvaffaqiyatli ishlamoqda
3. Fintech startaplarni soliq va texnik jihatdan qo‘llab-quvvatlash
Yangi moliyaviy texnologiyalarni rivojlantirish uchun:
•
Fintech startaplar uchun
0% soliq stavkasi
(3 yilgacha)
•
Yagona fintech-regulyator organi tashkil etish
•
Fintech uchun ochiq API siyosatini kengaytirish (banklar ma’lumotlar
bazasiga ulanish imkoniyati)
4. Islomiy moliyalashtirish asosida moslashtirilgan mahsulotlar
Ko‘plab kichik tadbirkorlar shariatga zid bo‘lmagan moliyalashtirishga ehtiyoj
sezmoqda:
•
“Murabaha mikroqarz”, “Ijara kredit”, “Tadbirkorlik musharakasi” kabi
mahsulotlar
•
Bu tajriba Malayziya, Turkiya va BAAda muvaffaqiyatli amaliyotga ega
5. “Digital Tadbirkor” platformasini kengaytirish
Davlat xizmatlari, banklar, soliq idoralari, sug‘urta va grant tashkilotlari
yagona
raqamli platforma
orqali integratsiyalashishi kerak:
•
Onlayn biznes ro‘yxatga olish
•
Kredit olishga ariza berish
•
Davlat subsidiyalari va grantlariga murojaat qilish
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
341
2181-
3187
•
Soliq hisoboti topshirish
6. Hududlar kesimida moliyaviy xizmatlar tengligini ta'minlash
Qoraqalpog‘iston, Surxondaryo, Jizzax viloyatlarida bank xizmatlari kam
rivojlangan.
•
Mahalliy “Kichik biznes markazlari” ochish
•
Mobil bank filiallarga sarmoya jalb qilish
•
Har bir hududda KBS kreditga layoqat reytingini e’lon qilib borish
Maqolada ilk marotaba
“AI-baholovchi moliyalashtirish modeli”
,
“Fintech-
sug‘urta integratsiyasi”
, va
“Islamic microfinance clusters”
tushunchalari
O‘zbekiston sharoitida amaliy joriy etish taklifi bilan berildi.
Bu
yangiliklar kichik biznes subyektlarini faqat kredit bilan emas, balki raqamli muhitga
integratsiyalashgan holda moliyaviy barqarorlikka olib keladi.
Yakuniy xulosa
O‘zbekistonda kichik biznes subyektlarini bank xizmatlari orqali moliyalashtirish
tizimi hali to‘liq ishlamayotganiga qaramay, bu yo‘nalishda katta salohiyat mavjud.
Tizimli muammolarni hal qilish, innovatsion texnologiyalarni joriy etish va xalqaro
tajribalarni moslashtirish orqali bank xizmatlarini adolatli va samarali tashkil etish
mumkin. Bu esa o‘z navbatida kichik biznesning iqtisodiyotdagi rolini oshiradi, yangi
ish o‘rinlari yaratadi va moliyaviy barqarorlikni ta’minlaydi.
O‘zbekiston sharoitida kichik biznesni
samarali moliyalashtirish uchun quyidagilar asosiy yo‘nalish bo‘lishi mumkin: bank
kreditlash siyosatini yumshatish, garovsiz kreditlar uchun davlat kafolatlarini
kengaytirish, fintech va AI asosidagi baholash tizimlarini joriy etish, raqamli
moliyaviy xizmatlarni hududlarda rivojlantirish hamda islomiy moliyalashtirish
asosida kredit liniyalarini ochish. Bularning barchasi kichik biznes subyektlarining
moliyaviy imkoniyatlarini kengaytiradi
.
O‘zbekiston uchun kichik biznes subyektlarini moliyaviy xizmatlar bilan to‘liq
ta’minlash:
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
342
2181-
3187
•
Moliyaviy infratuzilmani raqamlashtirish
•
Sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish
•
Islomiy va alternativ moliyalashtirish manbalarini ko‘paytirish
•
Xalqaro tajribalardan lokal sharoitda moslashgan model yaratish
orqali amalga oshadi. Bu strategiyalarni izchil amalga oshirish nafaqat bank
tizimini, balki butun iqtisodiy muhitni tadbirkorlikka qulay va inklyuziv holatga olib
chiqadi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmonlari va Qarorlari
o
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentning 04.09.2023 yildagi PQ-292 sonli
qarori
o
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentning 14.09.2023 yildagi PQ-306
son qarori
2.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki rasmiy axborotlari va
statistik hisobotlari
o
– Markaziy bank kredit portfeli va moliyaviy xizmatlar
statistikasi.
o
“Bank tizimi faoliyati 2023-yil yakunlari bo‘yicha statistik sharh.”
(Markaziy bank hisobotlari)
3.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlari
o
– Kichik biznes ulushi, YaIMdagi hissasi va moliyalashtirish
ko‘rsatkichlari.
o
“O‘zbekiston Respublikasida kichik tadbirkorlik va xususiy sektor: 2023-yil
statistik to‘plami.”
4.
Lex.uz – Normativ-huquqiy hujjatlar bazasi
o
– Prezident farmonlari, hukumat qarorlari, qonunlar va boshqa
rasmiy hujjatlar.
5.
Xalqaro tashkilotlar va ilmiy bazalar
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
343
2181-
3187
o
World Bank: “SME Finance Policy Guide” (2022).
o
OECD: “Financing SMEs and Entrepreneurs: An OECD Scoreboard.”
o
Asian Development Bank: “Digital Financial Inclusion for SMEs in Asia”
(2023).
o
IMF Working Papers on Islamic Finance and SME development.
