ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
292
2181-
3187
MAKTABGACHA TA’LIMDA PSIXOLOGIK XIZMATNING
AHAMIYATI
Toshboyeva Go’zal Avazovna
Surhondaryo viloyati
Qiziriq tumani 15-DMTT direktori
Annotatsiya:
Ushbu maqola maktabgacha ta’lim muassasalarida psixologik
xizmatning ahamiyatini yoritadi. Unda psixologlarning bolalarning rivojlanishini
diagnostika qilish, ota-onalar va tarbiyachilarga maslahatlar berish, bolalarda yuzaga
keladigan psixologik muammolarni hal qilish va qulay psixologik muhitni yaratishdagi
roli ko‘rib chiqilgan. Maqolada psixologik xizmatning ta’lim sifatini oshirishdagi o‘rni
muhokama qilingan.
Annotation
This article highlights the importance of psychological services in
preschool educational institutions. It discusses the role of psychologists in diagnosing
child development, providing consultations to parents and educators, resolving
psychological problems in children, and creating a comfortable psychological
environment. The article examines the role of psychological services in enhancing the
quality of education.
Kalit so‘zlar
Psixologik xizmat, Maktabgacha ta’lim, Bolalar psixologiyasi,
Diagnostika, Maslahat, Psixologik muhit, Bola rivojlanishi.
Keywords
Psychological services, Preschool education, Child psychology,
Diagnostics, Counseling, Psychological environment, Child development.
Kirish
Maktabgacha yoshdagi bolalar tez rivojlanadigan va sezgir bo‘lishadi. Bu davrda
ularda turli xil psixologik holatlar va xulq-atvor muammolari yuzaga kelishi mumkin.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
293
2181-
3187
Shu sababli, maktabgacha ta’lim muassasalarida professional psixologik xizmatning
tashkil etilishi bolaning sog‘lom rivojlanishi, ota-onalar va tarbiyachilarga yordam
berishda muhim ahamiyat kasb etadi [1]. Psixologik xizmat bolaning shaxsiyatini har
tomonlama o‘rganish, uning rivojlanishidagi buzilishlarni aniqlash va zaruriy
korreksion ishlarni amalga oshirishga yordam beradi [2]. Ushbu maqola maktabgacha
ta’limda psixologik xizmatning ahamiyatini va uning asosiy yo‘nalishlarini tahlil
qilishni maqsad qilgan.
Asosiy Qism
Maktabgacha ta’lim muassasalarida psixologik xizmatning asosiy vazifalari
quyidagilardan iborat:
1.
Psixologik diagnostika. Bolalarning yoshiga mos rivojlanish
darajasini aniqlash, ularning kognitiv, ijtimoiy-emotsional va nutqiy
rivojlanishidagi individual xususiyatlarni, shuningdek, ehtimoliy rivojlanish
buzilishlarini o‘rganish [3]. Bu diagnostika natijalari asosida individual
rivojlanish dasturlari tuziladi.
2.
Korreksion-rivojlantiruvchi
ishlar. Aniqlangan
psixologik
muammolarni bartaraf etishga qaratilgan individual va guruh mashg‘ulotlarini
o‘tkazish. Masalan, agressiv xulq-atvorli bolalar bilan ishlash, ijtimoiy
ko‘nikmalarni rivojlantirishga qaratilgan o‘yinlar o‘tkazish [4].
3.
Konsultativ yordam. Ota-onalar va tarbiyachilarga bolalarni
tarbiyalash va o‘qitish bo‘yicha maslahatlar berish. Bu bolaning individual
xususiyatlarini inobatga olgan holda, samarali tarbiya strategiyalarini ishlab
chiqishga yordam beradi [5].
4.
Profilaktik ishlar. Bolalarda psixologik muammolar yuzaga
kelishining oldini olishga qaratilgan tadbirlarni o‘tkazish. Masalan, maktabga
tayyorlash davrida bolalarda stressni kamaytirish bo‘yicha mashg‘ulotlar [6].
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
294
2181-
3187
5.
Psixologik muhitni yaratish. Bog‘chada bolalar o‘zlarini xavfsiz,
qulay va rag‘batlantirilgan his etadigan psixologik muhitni yaratishga yordam
berish. Bu bolaning emotsional farovonligini ta’minlaydi.
Psixologik xizmat maktabgacha ta’lim jarayonining ajralmas qismi bo‘lib, uning
sifati va samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
Xulosa
Maktabgacha ta’lim muassasalarida psixologik xizmatning mavjudligi
bolalarning har tomonlama sog‘lom rivojlanishi, ularda yuzaga kelishi mumkin
bo‘lgan psixologik muammolarning oldini olish va bartaraf etish uchun juda muhimdir.
Psixologlar bolalarni diagnostika qilish, korreksion-rivojlantiruvchi ishlarni amalga
oshirish, ota-onalar va tarbiyachilarga maslahat berish orqali ta’lim sifatini oshirishga
va bolalar uchun qulay muhit yaratishga yordam beradilar. Ushbu xizmatning doimiy
ravishda takomillashtirilishi va malakali mutaxassislar bilan ta’minlanishi kelajak
avlodning ruhiy-psixologik salomatligi uchun asos bo‘ladi.
Adabiyotlar Ro‘yxati
[1] O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 21 iyuldagi
"Maktabgacha ta’lim muassasalari faoliyatini takomillashtirish to‘g‘risida"gi 528-son
Qarori, 9-band.
[2] Karimova D. Bolalar psixologiyasi va korreksion pedagogika. – Toshkent Sharq,
2019. – B. 210.
[3] Nazarov A. Bolalarda psixologik diagnostika metodlari // Pedagogika jurnali. 2022,
№ 3. – B. 95-100.
[4] G‘ulomova Z. Maktabgacha yoshdagi bolalarda psixologik muammolarni
korreksiya qilish. – Toshkent Ta’lim, 2020. – B. 150.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
295
2181-
3187
[5] Saidova G. Ota-onalar bilan psixologik maslahat ishlari // Maktabgacha ta’limda
innovatsiyalar. 2023, № 1. – B. 70-75.
[6] Ismatullayeva L. Maktabga tayyorlash davrida bolalarda stressni kamaytirish //
Ta’lim va innovatsiyalar. 2021, № 2. – B. 85-90.
