ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
209
2181-
3187
MS OFFICE DASTURINI OʻQITISH METODIKASI
Andijon tumani 2-son politexnikumi
Informatika fani o‘qituvchisi
Gulnoza Isakova G‘anijonovna
Annotatsiya.
Ushbu maqolada MS Office dasturining o‘qitish metodikasi, undan samarali
foydalanish yo‘llari va o‘quvchilarning kompyuter savodxonligini oshirishdagi roli
tahlil qilinadi. MS Word, Excel, PowerPoint kabi dasturlarni o‘rgatishda zamonaviy
pedagogik yondash
uvlar, interaktiv metodlar va amaliy mashg‘ulotlarning o‘rni
muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada o‘quvchilarning bilim darajasini baholash,
mustahkamlash va mustaqil ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan metodik
tavsiyalar berilgan.
Kalit so‘
zlar:
MS Office, o‘qitish metodikasi, Word, Excel, PowerPoint, kompyuter
savodxonligi, axborot texnologiyalari, amaliy mashg‘ulot, interaktiv usullar, metodik
tavsiyalar.
Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishi
natijasida kompyuter savodxonligini oshirish har bir ta'lim muassasasining muhim
vazifasiga aylangan. Ayniqsa, Microsoft Office dasturiy ta'minoti
–
Word, Excel,
PowerPoint kabi komponentlar ta’lim jarayonida keng qo‘llanilmoqda va
o‘quvchilarning amaliy ko‘nikmalarini shakllantirishda muhim o‘rin tutadi. Ushbu
dasturlarni samarali o‘rgatish uchun to‘g‘ri metodik yondashuv zarur. MS Office
dasturini o‘qitish metodikasi –
bu nafaqat texnik ko‘nikmalarni o‘rgatish, balki
o‘quvchining mustaqil ishlash, tahlil qilish, taqd
imot tayyorlash kabi
kompetensiyalarini rivojlantirish vositasidir. Mazkur maqolada MS Office dasturlarini
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
210
2181-
3187
o‘rgatishdagi samarali metodlar, interaktiv yondashuvlar va o‘qitish jarayonini
takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar yoritiladi.
MS Office dasturiy
ta'minoti hozirgi kunda ta'lim jarayonida eng ko‘p
qo‘llaniladigan vositalardan biri hisoblanadi. Uning asosiy komponentlari bo‘lgan
Microsoft Word, Excel va PowerPoint dasturlari o‘quvchilarga hujjat tayyorlash,
hisob-
kitob qilish va taqdimot tuzish bo‘yicha asosiy o‘nikmalarni egallash imkonini
beradi. Bu dasturlarni o‘rgatishda o‘qituvchidan aniq reja, metodik yondashuv va
zamonaviy vositalardan foydalanish talab etiladi.
MS Word dasturini o‘rgatishda avvalo foydalanuvchi interfeysi, menyular, matn
yozish, tahrirlash va formatlash kabi asosiy funksiyalar bilan tanishtiriladi. Darslar
jarayonida amaliy topshiriqlar asosida talabalarga hujjat tuzish, rasmlar va jadvallar
joylashtirish, sahifani sozlash, havolalar bilan ishlash o‘rgatiladi. Interaktiv
metodlardan foydalanib, jamoaviy ishlar, loyihaviy vazifalar orqali mavzuni
mustahkamlash mumkin.
Excel dasturini o‘rgatishda asosiy e'tibor jadval tuzish, formulalar kiritish,
avtomatik hisob-
kitoblar, grafik va diagrammalar qurishga qaratiladi. O‘qituvchi
o‘qu
vchilarning mantiqiy fikrlashini rivojlantirish uchun real hayotga oid misollar
asosida mashqlar tuzishi mumkin (masalan, budjet hisoblash, statistik tahlil,
ma'lumotlar ro‘yxati bilan ishlash va h.k.). Excelda shartli formatlash, filtr va saralash
funksiy
alari bo‘yicha maxsus darslar o‘tkazish ham samaralidir.
PowerPoint dasturini o‘rgatish orqali o‘quvchilar prezentatsiya tuzish, slaydlar
yaratish, matn, rasm, video va animatsiyalarni qo‘shish, havolalar bilan ishlash kabi
ko‘nikmalarni egallaydi. Dars davomida o‘quvchilarga mustaqil yoki guruh bo‘lib
slaydlar tayyorlash topshiriqlari berilishi, yakunida esa ularni taqdimot tarzida
namoyish etishi foydali bo‘ladi. Bu nafaqat texnik ko‘nikmalarni, balki nutq
madaniyatini ham rivojlantiradi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
211
2181-
3187
MS Office dastu
rlarini o‘qitishda differensial yondashuv, bosqichma
-bosqich
o‘rgatish, ko‘rgazmali va amaliy mashg‘ulotlar muhim ahamiyatga ega. Har bir
mavzudan so‘ng o‘quvchilarning bilimini baholash uchun testlar, amaliy topshiriqlar
va loyihaviy ishlar qo‘llaniladi.
Dars jarayonida interaktiv taxtalar, elektron
platformalar (Google Classroom, Moodle va boshqalar) hamda videodarsliklardan
foydalanish tavsiya etiladi.
MS Office dasturlarini o‘rgatishda fanlararo integratsiyadan foydalanish yuqori
samaradorlikni ta’minla
ydi. Masalan, Excel orqali matematika darslarida funksiyalar
grafigini chizish, Word dasturida adabiyot fanidan insholarni yozish yoki PowerPoint
orqali biologiya fanidan taqdimotlar tayyorlash o‘quvchilarda nafaqat dasturiy
ko‘nikmalarni, balki mavzuga ni
sbatan qiziqishni ham oshiradi. Bunday usul
o‘quvchilarning mustaqil fikrlashini, tanqidiy yondashuvini va ijodkorligini
rivojlantiradi.
MS Office dasturlarini o‘rgatishda raqamli texnologiyalar —
videodarslar, onlayn
testlar, interaktiv mashqlar, mobil ilovalar kabi vositalardan foydalanish dars
samaradorligini oshiradi. O‘qituvchi zamonaviy vositalardan foydalangan holda
murakkab funksiyalarni ham soddalashtirib o‘rgatishi mumkin. Masalan,
YouTube’dagi o‘zbek tilidagi videoqo‘llanmalar orqali darsdan tash
qari
mashg‘ulotlarni oson tashkil etish mumkin.
MS Office dasturlarini o‘rgatishda ayrim muammolar ham kuzatiladi. Masalan:
1)
O‘quvchilarning dastlabki tayyorgarlik darajasi turlicha bo‘lishi;
2)
Kompyuter texnikasining yetishmasligi;
3)
Dars davomiyligining cheklanganligi.
Ushbu muammolarni bartaraf etish uchun guruhlarga ajratib o
‘
qitish, uyga
topshiriqlarni ko
‘
proq amaliy qilish, darsdan tashqari onlayn mashg
‘
ulotlarni tashkil
etish kabi yechimlar qo
‘
llanilishi mumkin.
Xulosa
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
212
2181-
3187
Xulosa qilib aytganda, MS Office dasturlarini o
‘
rgatish zamonaviy ta
’
lim
jarayonining ajralmas qismi bo
‘
lib, o
‘
quvchilarning axborot-kommunikatsiya
texnologiyalaridan samarali foydalanish ko
‘
nikmalarini shakllantirishda muhim
ahamiyat kasb etadi. Word, Excel va PowerPoint kabi dasturlarni o
‘
rgatishda to
‘
g
‘
ri
tanlangan metodik yondashuvlar, interaktiv va amaliy mashg
‘
ulotlar, fanlararo
integratsiya hamda raqamli resurslardan foydalanish o
‘
quv jarayonini yanada
samarali qiladi.
Har bir o‘quvchining qiziqishi va tayyorgarlik darajasini inobatga
olgan holda
individual yondashuvni qo‘llash ham muhimdir. MS Office dasturlarini chuqur va
tizimli o‘rgatish natijasida o‘quvchilar nafaqat kompyuter savodxonligini egallaydi,
balki hayotiy faoliyatida zarur bo‘lgan amaliy ko‘nikmalarga ega bo‘ladi. Bu esa
ularning raqobatbardosh mutaxassis bo‘lib yetishishida muhim asos bo‘lib xizmat
qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Spataro, Jared. „Upcoming commercial preview of Microsoft Office LTSC“ (en).
Microsoft 365 Blog (2021-yil 18-fevral). 2021-yil 11-martda asl nusxadan arxivlangan.
2.
„
Microsoft
выпустит пакет программ
Office
без подписки в 2021 году“ (
ru).
Компьютерра (2020
-yil 24-sentyabr).
3.
Sean Endicott. „A new version of Office is on the way that doesn't require a
subscription“ (en). Windows Cen
tral (2020-yil 23-sentyabr).
4.
Greg Taylor. „Exchange News and Announcements –
Microsoft Ignite 2020
Edition“ (en). Exchange Team Blog. Microsoft (2020
-yil 22-sentyabr).
5.
Tom Warren. „Microsoft announces Office 2021, available for Windows and
macOS later th
is year“ (en). The Verge (2021
-yil 18-fevral).
6.
Sean Endicott. „Microsoft announces Office 2021 and Office LTSC“ (en).
Windows Central (2021-yil 19-fevral). 2021-yil 19-fevralda asl nusxadan arxivlangan.
Qaraldi: 2021-yil 18-mart.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-72
Часть–2_ июня–2025
213
2181-
3187
7.
„Microsoft анонсировала Office 2021“ (ru). Вести.net (2021
-yil 19-fevral).