ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–1_ июня–2025
73
2181-
3187
INGLIZ TILI GRAMMATIK QOIDALARINI O‘RGATISHNING
SAMARALI USULLARI
Egamberdiyeva Iroda Abdurahimovna
ADChTI dotsenti
Xusnitdinova Dilrabo Donyorbek qizi
ADChTI 1-kurs talabasi
Annotatsiya -
Maqola ingliz tili grammatik qoidalarini o‘rgatishda
samaradorlikni oshirishga qaratilgan usullarni tahlil qiladi. Unda o‘quvchilarning
ehtiyojlari va qiziqishlariga moslangan darslarni tashkil etish, zamonaviy
texnologiyalarni qo‘llash, o‘yinlar va interfaol metodlardan foydalanishning ahamiyati
yoritib berilgan. Shuningdek, grammatika bo‘yicha o‘zlashtirishni yaxshilash uchun
kontekstual yondashuvlar, o‘quv materiallarini soddalashtirish, va ijodiy topshiriqlarni
qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar beriladi. Maqolada nazariy va amaliy yondashuvlar
uyg‘unligi asosida ta’lim sifatini oshirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Bu tadqiqot
ingliz tili o‘qituvchilari va metodistlari uchun muhim ilmiy-amaliy manba bo‘lib
xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar
: Ingliz tili, grammatika, ta’lim usullari, samaradorlik, kontekstual
yondashuv, interfaol metodlar, zamonaviy texnologiyalar, ijodiy topshiriqlar, ta’lim
sifatini oshirish, o‘quv materiallari.
KIRISH
Ingliz tili bugungi kunda xalqaro muloqot vositasi sifatida keng qo‘llanilmoqda.
Ingliz tili grammatikasini o‘rganish va o‘rgatish, ayniqsa, akademik maqsadlarda, juda
muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada ingliz tili grammatik qoidalarini o‘rgatishda
samarali usullarni aniqlash va ularning afzalliklarini tadqiq qilish maqsad qilingan.
1. An’anaviy va innovatsion yondashuvlarni solishtirish
An‘anaviy
yondashuvlarda grammatik qoidalar quruq nazariy asosda o‘rgatiladi. Bu usulda
qoidalarni yodlashga ko‘proq e‘tibor qaratiladi, bu esa o‘quvchilarning qiziqishini
pasaytirishi mumkin. Shu bilan birga, innovatsion yondashuvlar, masalan,
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–1_ июня–2025
74
2181-
3187
kommunikativ metodlar, interaktiv o‘yinlar va texnologiyalardan foydalanish,
o‘quvchilarning faol ishtirokini ta‘minlaydi.
2. Kommunikativ yondashuv
Kommunikativ yondashuvda asosiy maqsad
o‘quvchilarni real hayotiy vaziyatlarda grammatik qoidalarni qo‘llashga o‘rgatishdir.
Bu usulda:
a). Dialoglar va rolli o‘yinlardan foydalaniladi.
b). Grammatik qoidalar amaliy mashqlar orqali o‘rgatiladi.
c). O‘quvchilar faol ishtirok etadigan muhit yaratiladi.
3. Interaktiv metodlar
Interaktiv metodlar zamonaviy texnologiyalarni o‘z
ichiga oladi. Masalan:
a). Onlayn platformalar va mobil ilovalar orqali darslar tashkil qilish.
b). Videodarslar va interaktiv o‘yinlar yordamida qoidalarni o‘rgatish.
c). Test va topshiriqlarni avtomatlashtirish orqali o‘quvchilarning bilimini
baholash.
4. Kontekstga asoslangan o‘qitish
Bu usulda grammatik qoidalar matnlar va
kontekst asosida o‘rgatiladi. Ushbu metod:
a). O‘quvchilarning matn mazmunini tushunishini oshiradi.
b). Grammatik qoidalarni real hayotiy misollar orqali mustahkamlaydi.
5. Gamifikatsiya (o‘yinlashtirish)
Gamifikatsiya grammatikani o‘rganishni
qiziqarli va samarali qiladi. Masalan:
a). Grammatik qoidalar asosida viktorinalar va musobaqalar tashkil qilish.
b). Ball to‘plash va mukofotlash tizimi orqali o‘quvchilarni
rag‘batlantirish.
6. Refleksiya va tahlil
Refleksiya jarayonida o‘quvchilar o‘z xatolarini tahlil
qilishni o‘rganadi. Bu:
a). Grammatik qoidalarning chuqurroq tushunilishini ta‘minlaydi.
b). O‘quvchilarni o‘z ustida ishlashga undaydi.
XULOSA
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–1_ июня–2025
75
2181-
3187
Ingliz tili grammatikasini o‘rgatishda samarali usullarni qo‘llash o‘quvchilarning
bilim darajasini oshirishda muhim ahamiyatga ega. Kommunikativ yondashuv,
interaktiv metodlar, kontekstga asoslangan o‘qitish va gamifikatsiya kabi usullar
nafaqat grammatik qoidalarni o‘rganishni, balki ularni amaliyotda qo‘llashni ham
osonlashtiradi. Zamonaviy
texnologiyalar
va
innovatsion
yondashuvlardan
foydalanish ta‘lim jarayonini yanada samarali qiladi.
ADABIYOTLAR:
1.
Harmer, J. (2007).
The Practice of English Language Teaching
. Pearson
Longman.
2.
Ur, P. (1996).
A Course in Language Teaching: Practice and Theory
.
Cambridge University Press.
3.
Thornbury, S. (1999).
How to Teach Grammar
. Pearson Education.
4.
Ellis, R. (2006).
Current Issues in the Teaching of Grammar: An SLA
Perspective
. TESOL Quarterly, 40(1), 83-107.
5.
Larsen-Freeman, D. (2003).
Teaching Language: From Grammar to
Grammaring
. Heinle & Heinle.
